Overeenkomst inzake de internationale aansprakelijkheid voor schade veroorzaakt door ruimtevoorwerpen

In geval van schade elders dan op het aardoppervlak aan een ruimtevoorwerp van een lancerende Staat of aan personen of zaken aan boord van een zodanig ruimtevoorwerp toegebracht door een ruimtevoorwerp van een andere lancerende Staat, en in geval van schade daardoor aan een derde Staat of aan zijn natuurlijke personen of rechtspersonen toegebracht, zijn de eerstgenoemde twee Staten hoofdelijk aansprakelijk jegens de derde Staat binnen de hierna aangegeven grenzen:

In alle gevallen van hoofdelijke aansprakelijkheid als bedoeld in het eerste lid van dit artikel, wordt de schadevergoeding door de beide eerstgenoemde Staten gedragen naar evenredigheid van hun schuld; indien de mate van de schuld van elk van deze Staten niet kan worden vastgesteld, wordt de schadevergoeding door hen gelijkelijk gedragen. Deze verdeling laat onverlet het recht van de derde Staat om de krachtens deze Overeenkomst verschuldigde schadevergoeding in haar geheel te vorderen van een van de lancerende Staten of van alle lancerende Staten die hoofdelijk aansprakelijk zijn.

Indien twee of meer Staten gezamenlijk een ruimtevoorwerp lanceren, zijn zij hoofdelijk aansprakelijk voor veroorzaakte schade.

Een lancerende Staat die schadevergoeding heeft betaald, heeft een recht van verhaal op de andere deelnemers aan de gezamenlijke lancering. De deelnemers aan een gezamenlijke lancering kunnen overeenkomsten sluiten betreffende de onderlinge verdeling van de financiële verplichtingen waarvoor zij hoofdelijk aansprakelijk zijn. Zodanige overeenkomsten laten onverlet het recht van een Staat die schade heeft geleden om de krachtens deze Overeenkomst verschuldigde vergoeding in haar geheel te vorderen van een van de lancerende Staten of van alle lancerende Staten die hoofdelijk aansprakelijk zijn.

Een Staat vanaf welks grondgebied of installatie een ruimtevoorwerp wordt gelanceerd, wordt beschouwd als deelnemer aan een gezamenlijke lancering.

Onverminderd het bepaalde in het tweede lid van dit artikel, wordt een lancerende Staat vrijgesteld van zijn absolute aansprakelijkheid indien en voor zover hij aantoont dat de schade geheel of gedeeltelijk is veroorzaakt door grove schuld of door een handelen of nalaten met de bedoeling schade te veroorzaken van de zijde van de eisende Staat of van natuurlijke personen of rechtspersonen die hij vertegenwoordigt.

Geen enkele vrijstelling van aansprakelijkheid vindt plaats in gevallen waarin de schade is voortgevloeid uit activiteiten van een lancerende Staat die in strijd zijn met het volkenrecht, waaronder in het bijzonder het Handvest van de Verenigde Naties en het Verdrag inzake de beginselen waaraan de activiteiten van Staten zijn onderworpen bij het onderzoek en gebruik van de kosmische ruimte, met inbegrip van de maan en andere hemellichamen.

Een Staat die schade lijdt, of welks natuurlijke personen of rechtspersonen schade lijden, kan bij de lancerende Staat een eis tot schadevergoeding indienen.

Indien de Staat waarvan de natuurlijke personen of rechtspersonen de nationaliteit bezitten, geen eis tot schadevergoeding heeft ingediend, kan een andere Staat ter zake van op zijn grondgebied door een natuurlijke persoon of rechtspersoon geleden schade bij een lancerende Staat een eis tot schadevergoeding indienen.

Indien noch de Staat waarvan de natuurlijke personen of rechtspersonen de nationaliteit bezitten, noch de Staat op welks grondgebied de schade werd geleden, een eis tot schadevergoeding heeft ingediend of heeft kennis gegeven van zijn voornemen zulks te doen, kan een andere Staat ter zake van door zijn ingezetenen geleden schade bij de lancerende Staat een eis tot schadevergoeding indienen.

De eis tot schadevergoeding kan bij de lancerende Staat worden ingediend binnen een termijn van een jaar te rekenen van de datum van het ontstaan van de schade of van de identificatie van de aansprakelijke lancerende Staat.

Indien echter een Staat onkundig is gebleven van het ontstaan van de schade of niet in staat is geweest de aansprakelijke lancerende Staat te identificeren, kan hij nog een eis tot schadevergoeding indienen gedurende een jaar na de datum waarop hij heeft kennis genomen van bedoelde feiten; deze termijn mag echter in geen geval langer zijn dan een jaar te rekenen van de datum waarop de Staat redelijkerwijze met de feiten bekend had kunnen zijn.

De in het eerste en tweede lid van dit artikel aangegeven termijnen zijn eveneens van toepassing indien de omvang van de schade niet nauwkeurig bekend is. In dit geval is echter de eisende Staat gerechtigd na afloop van een zodanige termijn tot uiterlijk één jaar te rekenen van het tijdstip waarop de volle omvang van de schade bekend is, zijn vordering te wijzigen en aanvullende stukken over te leggen.

Het is voor de indiening bij een lancerende Staat van een eis tot schadevergoeding krachtens deze Overeenkomst niet vereist dat alle nationale rechtsmiddelen die ter beschikking staan van de eisende Staat of de natuurlijke personen of rechtspersonen wier belangen hij vertegenwoordigt, reeds zijn uitgeput.

Niets in deze Overeenkomst belet een Staat of natuurlijke personen of rechtspersonen die hij vertegenwoordigt, een eis tot schadevergoeding in te dienen bij de rechterlijke of administratieve instanties van een lancerende Staat. Een Staat is echter niet gerechtigd krachtens deze Overeenkomst een eis tot schadevergoeding in te dienen ter zake van schade indien reeds een eis is ingediend bij de rechterlijke of administratieve instanties van een lancerende Staat en evenmin indien zulks reeds is geschied krachtens een andere internationale overeenkomst die beide Staten bindt.

De Schaderegelingscommissie is samengesteld uit drie leden: een lid benoemd door de eisende Staat, een lid benoemd door de lancerende Staat en het derde lid, de Voorzitter, te benoemen door beide partijen gezamenlijk. Elke partij doet zijn benoeming binnen twee maanden na het verzoek tot instelling van de Schaderegelingscommissie.

Indien niet binnen vier maanden na ontvangst van het verzoek tot instelling van de Commissie overeenstemming is bereikt over de keuze van de Voorzitter, kan elk der partijen de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties verzoeken binnen een volgende termijn van twee maanden de Voorzitter te benoemen.

Indien een van de partijen haar benoeming niet binnen de aangegeven termijn doet, bestaat de Schaderegelingscommissie, op verzoek van de andere partij, alleen uit de Voorzitter.

Een vacature die om welke reden dan ook binnen de Commissie is ontstaan, wordt vervuld volgens dezelfde procedure als die welke is gevolgd bij de oorspronkelijke benoeming.

De Commissie stelt zelf haar werkwijze vast.

De Commissie bepaalt de plaats of de plaatsen waar zij zitting zal houden en beslist over alle andere administratieve zaken.

Behalve in geval van beslissingen en uitspraken door een uit een enkel lid bestaande Commissie, komen alle beslissingen en uitspraken van de Commissie tot stand bij meerderheid van stemmen.

De Schaderegelingscommissie handelt in overeenstemming met het bepaalde in artikel XII.

De beslissing van de Commissie is definitief en bindend indien de partijen zulks zijn overeengekomen; indien dit niet het geval is, heeft de definitieve uitspraak van de Commissie de kracht van een aanbeveling die de partijen te goeder trouw in overweging zullen nemen. De Commissie motiveert haar beslissing of uitspraak.

De Commissie geeft haar beslissing of uitspraak zo snel mogelijk, en wel uiterlijk een jaar na de datum van haar instelling, tenzij de Commissie het noodzakelijk acht deze termijn te verlengen.

De Commissie maakt haar besluit of uitspraak openbaar. Zij doet een gewaarmerkt afschrift van haar besluit of uitspraak toekomen aan elk der partijen en aan de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties.

Met uitzondering van de verwijzingen die voorkomen in de artikelen XXIV tot en met XXVII, worden alle verwijzingen naar Staten in deze Overeenkomst geacht eveneens van toepassing te zijn op een internationale intergouvernementele organisatie die zich op het gebied van de ruimtevaart beweegt, indien zij verklaart de rechten en verplichtingen waarin deze Overeenkomst voorziet, te aanvaarden, en indien de meerderheid van de Lid-Staten van die organisatie Partij is bij deze Overeenkomst en bij het Verdrag inzake de beginselen waaraan de activiteiten van de Staten zijn onderworpen bij het onderzoek en gebruik van de kosmische ruimte, met inbegrip van de maan en andere hemellichamen.

De Lid-Staten van een zodanige organisatie die Partij zijn bij deze Overeenkomst, zullen alle passende maatregelen nemen ten einde te verzekeren dat de organisatie een verklaring aflegt overeenkomstig het voorgaande lid.

Indien een internationale intergouvernementele organisatie krachtens het in deze Overeenkomst bepaalde aansprakelijk is voor schade, zijn deze organisatie en haar leden die Partij zijn bij deze Overeenkomst hoofdelijk aansprakelijk, met dien verstande echter dat: