Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Oekraïne inzake internationale juridische samenwerking met betrekking tot misdrijven die verband houden met het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014
Het Koninkrijk der Nederlanden
en
Oekraïne
(hierna „de partijen”),
In herinnering roepend het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 in Donetsk Oblast, Oekraïne, dat leidde tot het tragische verlies van 298 levens;
Overwegende dat in Resolutie 2166 (2014) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties wordt geëist dat de verantwoordelijken voor het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines ter verantwoording worden geroepen en dat alle staten volledig meewerken aan inspanningen om dit te bewerkstelligen;
Gelet op het feit dat Australië, het Koninkrijk België, Maleisië, het Koninkrijk der Nederlanden en Oekraïne samenwerken in een Joint Investigation Team (JIT) om het internationale strafrechtelijk onderzoek te coördineren, met als doel de daders voor de rechter te brengen;
Overwegende dat de staten die deelnemen aan het JIT hebben besloten dat het in het belang van een goede rechtsbedeling is dat de vervolging en berechting van misdrijven die verband houden met het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines in het Koninkrijk der Nederlanden worden geconcentreerd;
Gelet op het feit dat de justitiële autoriteiten van de staten die deelnemen aan het JIT zijn overeengekomen met elkaar te overleggen over de vervolging of daarmee samenhangende maatregelen die verband houden met het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines;
Rekening houdend met het Verdrag inzake samenwerking tussen Oekraïne en Eurojust, gedaan te Brussel op 27 juni 2016 en het Verdrag tussen Oekraïne en Europol inzake operationele en strategische samenwerking, gedaan te Den Haag op 14 december 2016;
Zijn het volgende overeengekomen:
DEEL I. ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel 1. Begripsomschrijvingen
Voor de toepassing van dit Verdrag wordt verstaan onder:
- a. „Verdrag betreffende de overdracht van strafvervolging”: het Europees verdrag betreffende de overdracht van strafvervolging, gedaan te Straatsburg op 15 mei 1972 (ETS nr. 73);
- b. „misdrijf”: elk misdrijf dat verband houdt met het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014;
- c. „vonnis”: een beslissing of bevel van een rechter in het Koninkrijk der Nederlanden waarin een veroordeling wegens een misdrijf wordt uitgesproken;
- d. „veroordeling”: elke straf of maatregel die door een rechter van het Koninkrijk der Nederlanden wordt opgelegd en die vrijheidsbeneming wegens een misdrijf met zich meebrengt.
Artikel 2. Reikwijdte
Dit Verdrag strekt tot het regelen van aangelegenheden in verband met of voortvloeiend uit de vervolging en berechting in het Koninkrijk der Nederlanden van misdrijven die verband houden met het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Airlines op 17 juli 2014 in Oekraïne.
De partijen werken in de ruimst mogelijke zin samen bij de vervolging en berechting van deze misdrijven en de tenuitvoerlegging van elke veroordeling die wegens deze misdrijven wordt uitgesproken.
Dit Verdrag vormt een aanvulling op bestaande verdragen en regelingen inzake internationale strafrechtelijke samenwerking die tussen de partijen van toepassing zijn.
Artikel 3. Communicatiekanalen
Ten behoeve van de toepassing van dit Verdrag communiceren de bevoegde autoriteiten van de partijen via hun centrale autoriteiten. Deze zijn:
- a. voor Oekraïne: het openbaar ministerie wat betreft verzoeken tijdens de fase voorafgaand aan het proces en het ministerie van Justitie wat betreft verzoeken tijdens de fase waarin het proces plaatsvindt en de fase waarin de veroordeling ten uitvoer wordt gelegd;
- b. voor het Koninkrijk der Nederlanden: de Minister van Veiligheid en Justitie.
Verzoeken en antwoorden worden uitgewisseld in een vorm die toelaat dat het schriftelijk wordt vastgelegd en die de autoriteiten in staat stelt de echtheid ervan vast te stellen.
Artikel 4. Vrijstelling van legalisatie
Elk verzoek of document dat door een partij in overeenstemming met dit Verdrag wordt ingediend is vrijgesteld van legalisatie of andere soortgelijke formaliteiten.
DEEL II. OVERDRACHT VAN STRAFVERVOLGING
Artikel 5. Bevoegdheid
In aanvulling op en onverminderd bestaande bevoegdheden ingevolge zijn eigen strafrecht heeft het Koninkrijk der Nederlanden de bevoegdheid misdrijven te vervolgen waarop het Oekraïense recht van toepassing is, na een overdracht van strafvervolging in overeenstemming met artikel 6 van dit Verdrag.
Ten behoeve van de toepassing van dit Verdrag kan een overdracht van strafvervolging berusten op de gronden die zijn genoemd in artikel 8, eerste lid, van het Verdrag betreffende de overdracht van strafvervolging, waarvan met name de onderdelen d en e relevant zijn.
Artikel 6. Overdracht van strafvervolging
Ten behoeve van de toepassing van artikel 6 van het Verdrag betreffende de overdracht van strafvervolging kan het Koninkrijk der Nederlanden Oekraïne uitnodigen te verzoeken om een overdracht van strafvervolging.
Oekraïne geeft met voortvarendheid en overeenkomstig zijn nationale recht gevolg aan de uitnodiging.
De documenten met betrekking tot de overdracht van strafvervolging behoeven niet te worden vertaald.
DEEL III. UITLEVERING
Artikel 7. Uitlevering
Op kwesties van uitlevering van personen wegens misdrijven zijn de relevante internationale verdragen die tussen de partijen van kracht zijn van toepassing.
DEEL IV. GEBRUIKMAKING VAN VIDEOCONFERENTIE
Artikel 8. Terechtstaan per videoconferentie
Een verdachte die zich op het grondgebied van Oekraïne bevindt en wiens uitlevering aan het Koninkrijk der Nederlanden is geweigerd, kan terechtstaan in het Koninkrijk der Nederlanden door middel van een videoconferentieverbinding in overeenstemming met dit Verdrag.
Terechtstaan per videoconferentie vindt uitsluitend plaats indien de verdachte daarmee instemt. De partijen treffen regelingen die de bevoegde autoriteit van het Koninkrijk der Nederlanden in staat stellen de verdachte in kennis te stellen van de consequenties van zijn instemming met het gebruikmaken van videoconferentie en zich ervan te verzekeren dat de verdachte vrijwillig instemt en zich terdege bewust is van deze consequenties. De verdachte heeft hiertoe het recht zich door een raadsman en een tolk te laten bijstaan. De instemming dient schriftelijk of op andere wijze formeel te worden vastgelegd en kan niet worden ingetrokken.
Nadat de in het tweede lid van dit artikel bedoelde instemming is verleend, geldt het terechtstaan per videoconferentie als een procedure op tegenspraak.
De bevoegde autoriteiten van de partijen komen praktische regelingen overeen over onder meer de technische middelen en specificaties voor het gebruikmaken van videoconferentie en de personen die aan het verhoor per videoconferentie deelnemen. Bij het overeenkomen van de praktische regelingen verbindt de bevoegde autoriteit van Oekraïne zich ertoe:
- a. de verdachte in kennis te stellen van de datum en plaats van het verhoor per videoconferentie en, indien nodig, ervoor te zorgen dat de verdachte aanwezig is bij het verhoor per videoconferentie;
- b. de verdachte te voorzien van door het Koninkrijk der Nederlanden verschafte informatie over zijn rechten ingevolge het Nederlandse recht, op een zodanig moment dat het hem mogelijk maakt zijn rechten van verdediging daadwerkelijk uit te oefenen.
Bij een verhoor per videoconferentie zijn de volgende regels van toepassing:
- a. een rechterlijke autoriteit van Oekraïne is aanwezig tijdens het verhoor, indien nodig bijgestaan door een tolk, en heeft tot taak de identiteit van de verdachte vast te stellen en erop toe te zien dat de fundamentele beginselen van het Oekraïense recht in acht worden genomen. Indien deze autoriteit van oordeel is dat de fundamentele beginselen van het Oekraïense recht tijdens het verhoor worden geschonden, treft zij onverwijld de nodige maatregelen opdat het verhoor met inachtneming van die beginselen wordt voortgezet;
- b. de bevoegde autoriteiten van de partijen komen zo nodig maatregelen voor de bescherming van de verdachte overeen;
- c. het verhoor wordt rechtstreeks door of onder leiding van de rechterlijke autoriteit van het Koninkrijk der Nederlanden overeenkomstig het Nederlands recht afgenomen;
- d. op verzoek van het Koninkrijk der Nederlanden of van de verdachte draagt Oekraïne er zorg voor dat de verdachte zo nodig door een tolk wordt bijgestaan;
- e. de verdachte wordt voorafgaand aan het verhoor op de hoogte gesteld van de procedurele rechten, met inbegrip van het verschoningsrecht, die hij volgens het recht van de partijen geniet.
Onverminderd eventuele maatregelen die ter bescherming van personen zijn overeengekomen, stelt de bevoegde autoriteit van Oekraïne na afloop van het verhoor een proces-verbaal op waarin het volgende wordt vermeld: de datum en de plaats van het verhoor, de identiteit van de verhoorde persoon, de identiteit en de hoedanigheid van alle andere personen die in Oekraïne aan het verhoor hebben deelgenomen, eventuele eedafleggingen en de technische omstandigheden waaronder het verhoor heeft plaatsgevonden. Dit document wordt naar de bevoegde autoriteit van het Koninkrijk der Nederlanden gezonden.
Artikel 9. Verhoren van getuigen of deskundigen per videoconferentie
Indien een persoon die zich op het grondgebied van Oekraïne bevindt als getuige of deskundige dient te worden verhoord ten behoeve van bewijsvoering voorafgaande aan of tijdens het proces, kunnen de bevoegde autoriteiten van het Koninkrijk der Nederlanden verzoeken om een verhoor per videoconferentie, in overeenstemming met dit Verdrag.
De bevoegde autoriteiten van de partijen komen praktische regelingen overeen over onder meer de technische middelen en specificaties voor het gebruikmaken van videoconferentie en de personen die deelnemen aan het verhoor. Bij het overeenkomen van deze regelingen verbindt de Oekraïense bevoegde autoriteit zich ertoe:
- a. de betreffende getuige of deskundige op te roepen, onder vermelding van het tijdstip en de plaats van het verhoor;
- b. de identiteit vast te stellen van de te verhoren persoon.
Getuigen en deskundigen kunnen zich beroepen op het verschoningsrecht dat zij op grond van het recht van een partij genieten en dienen voorafgaand aan het verhoor van dit recht in kennis te worden gesteld.
Oekraïne treft de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat ten aanzien van de persoon die overeenkomstig dit Verdrag op zijn grondgebied wordt verhoord en die weigert een verklaring af te leggen terwijl hij daartoe is verplicht of geen verklaring naar waarheid aflegt, zijn nationale recht van toepassing is alsof het een verhoor in een nationale procedure betrof.
Het vijfde en zesde lid van artikel 8 van dit Verdrag zijn van overeenkomstige toepassing.
Artikel 10. Toegang tot een raadsman
De partijen zorgen ervoor dat verdachten recht hebben op toegang tot een raadsman op een zodanig moment en op zodanige wijze dat zij hun rechten van verdediging in de praktijk daadwerkelijk kunnen uitoefenen. Ten behoeve hiervan heeft een verdachte die zich op het grondgebied van Oekraïne bevindt het recht vrijelijk en vertrouwelijk te communiceren met de raadsman die hem of haar vertegenwoordigt in het proces in het Koninkrijk der Nederlanden, zo nodig bijgestaan door een tolk. De Nederlandse raadsman geniet hiertoe de relevante waarborgen voorzien in het Oekraïense recht.
DEEL V. OVERDRACHT VAN DE TENUITVOERLEGGING VAN VEROORDELINGEN
Artikel 11. Overdracht van de tenuitvoerlegging
De tenuitvoerlegging van een veroordeling van een persoon met de Oekraïense nationaliteit die zich op het grondgebied van Oekraïne bevindt, wordt overgedragen in overeenstemming met dit Verdrag.
Onverminderd artikel 14 van dit Verdrag kan de overdracht van de tenuitvoerlegging van de veroordeling uitsluitend plaatsvinden indien het vonnis onherroepelijk en voor tenuitvoerlegging vatbaar is.
De instemming van de veroordeelde, bedoeld in het eerste lid van dit artikel, is voor de overdracht van de tenuitvoerlegging van de veroordeling niet vereist.
Artikel 12. Verzoeken tot overdracht van de tenuitvoerlegging
Een verzoek van de bevoegde autoriteit van het Koninkrijk der Nederlanden tot overdracht van de tenuitvoerlegging van een veroordeling dient de volgende informatie te bevatten:
- a. de naam, geboortedatum en -plaats van de veroordeelde;
- b. indien van toepassing, zijn of haar adres in Oekraïne;
- c. een opgave van de feiten die aan de veroordeling ten grondslag liggen;
- d. een afschrift van de relevante bepalingen van de Nederlandse strafwet die aan de veroordeling ten grondslag liggen;
- e. de aard en duur van de veroordeling;
- f. informatie over de verjaringstermijn voor de tenuitvoerlegging van de veroordeling;
- g. eventuele andere informatie die relevant is voor de tenuitvoerlegging van de veroordeling.
De bevoegde autoriteit van het Koninkrijk der Nederlanden verstrekt een gewaarmerkt afschrift van het vonnis.
De bevoegde autoriteit van Oekraïne geeft met voortvarendheid en overeenkomstig het nationale recht gevolg aan het verzoek. Zij stelt de bevoegde autoriteit van het Koninkrijk der Nederlanden in kennis van haar besluit.
Artikel 13. Detentie en andere maatregelen
Bij het verzoek om tenuitvoerlegging van de veroordeling kan de bevoegde autoriteit van het Koninkrijk der Nederlanden de bevoegde autoriteit van Oekraïne tevens verzoeken de veroordeelde in hechtenis te nemen of enige andere maatregel te nemen om te waarborgen dat de veroordeelde op het grondgebied van Oekraïne blijft in afwachting van een beslissing over de overdracht van de tenuitvoerlegging van de veroordeling. De duur van de veroordeling wordt niet verlengd als gevolg van enigerlei periode van hechtenis die op grond van dit artikel werd ondergaan.
Artikel 14. Vonnissen op tegenspraak en verstekvonnissen
Behoudens het bepaalde in het tweede lid van dit artikel wordt onder een verstekvonnis verstaan, elk vonnis dat is gewezen na een strafrechtelijke procedure waarbij de verdachte niet in persoon ter terechtzitting is verschenen.
Niet als verstekvonnis wordt beschouwd:
- a. elk vonnis dat is gewezen nadat de veroordeelde een raadsman uitdrukkelijk tot zijn of haar verdediging in rechte heeft gemachtigd, in overeenstemming met het Nederlandse Wetboek van Strafvordering;
- b. elk vonnis dat is gewezen na het verhoren van de veroordeelde per videoconferentie, in overeenstemming met artikel 8 van dit Verdrag;
- c. een in hoger beroep gewezen verstekvonnis mits het beroep tegen het vonnis in eerste aanleg was ingesteld door de veroordeelde;
- d. elk verstekvonnis waartegen geen hoger beroep is aangetekend na de kennisgeving aan de veroordeelde in overeenstemming met het vierde lid van dit artikel.
Een verstekvonnis kan, zodra het is gewezen, aan Oekraïne worden gezonden, ter betekening en ten behoeve van de tenuitvoerlegging ervan.
Oekraïne zorgt ervoor dat de veroordeelde persoonlijk in kennis wordt gesteld van het verstekvonnis. In de akte van betekening dient de volgende door het Koninkrijk der Nederlanden verstrekte informatie te worden vermeld:
- a. dat een verzoek tot tenuitvoerlegging is gedaan in overeenstemming met dit Verdrag;
- b. dat tegen het vonnis hoger beroep kan worden ingesteld in overeenstemming met het Nederlandse Wetboek van Strafvordering;
De raadpleging van dit document komt niet in de plaats van het lezen van het oorspronkelijke Staatsblad of de Staatscourant. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele onnauwkeurigheden die voortvloeien uit de omzetting van het origineel naar dit formaat.