Ustawa z dnia 13 września 2002 r. o napojach spirytusowych
Art. 1.
Ustawa określa:
1) kategorie i zasady wyrobu napojów spirytusowych;
2) zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu lub rozlewu napojów spirytusowych oraz obrotu tymi napojami.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) alkohol etylowy rolniczy (spirytus rektyfikowany rolniczy) - alkohol etylowy uzyskany w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej produktów rolniczych (surowców) lub w wyniku innych procesów technologicznych, o określonych właściwościach fizykochemicznych i organoleptycznych, który nie ma właściwości napoju spirytusowego;
2) aromatyzowanie - użycie przy wyrobie napojów spirytusowych co najmniej jednej substancji naturalnej lub preparatu aromatycznego, ewentualnie substancji aromatycznej identycznej z naturalną, dopuszczonej na podstawie przepisów o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia;
3) barwienie - użycie przy wyrobie napojów spirytusowych co najmniej jednego barwnika dozwolonego na podstawie przepisów o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia;
4) destylat rolniczy (spirytus surowy rolniczy) - płyn alkoholowy uzyskany w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej produktów rolniczych, który nie ma właściwości alkoholu etylowego rolniczego ani właściwości napoju spirytusowego, lecz zachowuje zapach i smak pochodzące od użytych surowców;
5) dodawanie alkoholu - postępowanie polegające na dodawaniu alkoholu etylowego rolniczego do napoju spirytusowego;
6) kategoria napoju spirytusowego - wyodrębniona nazwą grupa napojów spirytusowych spełniająca określone wymagania w zakresie jakości oraz metod zastosowanych przy ich wyrobie;
7) kupażowanie - połączenie co najmniej dwóch napojów spirytusowych należących do tej samej kategorii, lecz różniących się nieznacznie składem z uwagi na metody zastosowane przy ich wyrobie, sposoby przeprowadzania destylacji, okresy leżakowania lub geograficzny obszar produkcji;
8) leżakowanie (dojrzewanie) - pozostawienie napoju spirytusowego, na określony czas, w specjalnych pojemnikach, umożliwiające naturalny przebieg reakcji fizykochemicznych, nadających napojowi spirytusowemu charakterystyczne cechy organoleptyczne;
9) maceracja - proces technologiczny, w którym przez ekstrakcję surowców roślinnych alkoholem etylowym rolniczym uzyskuje się roztwór wodno-alkoholowy, stanowiący półprodukt do sporządzania napojów spirytusowych (macerat);
10) mors - sok surowy z owoców lub rozcieńczony sok z owoców uprzednio zagęszczony i utrwalony alkoholem etylowym rolniczym, o zawartości alkoholu nie mniejszej niż 16% obj. i nie większej niż 20% obj., stanowiący półprodukt do wyrobu napojów spirytusowych;
11) zawartość alkoholu etylowego - stosunek objętości czystego alkoholu etylowego zawartego w danym napoju spirytusowym do całkowitej objętości tego napoju w temperaturze 20° Celsjusza, wyrażony jako „% obj.”;
12) zawartość substancji lotnych - ilość substancji lotnych innych niż alkohol etylowy i metylowy, pochodzących wyłącznie z destylacji, zawarta w napoju spirytusowym uzyskanym wyłącznie w wyniku destylacji lub powtórnej destylacji (redestylacji) użytych surowców;
13) zestawianie - zmieszanie co najmniej dwóch napojów spirytusowych, jak również zmieszanie półproduktów w celu uzyskania napoju spirytusowego.
Art. 3.
Napojem spirytusowym jest płyn:
1) przeznaczony do spożycia;
2) zawierający alkohol etylowy w ilości nie mniejszej niż 15% obj., z wyjątkiem likieru jajecznego (advocaat) o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 14% obj.;
3) uzyskany:
bezpośrednio w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej produktów rolniczych lub w wyniku maceracji surowców roślinnych, z ewentualnym dodatkiem substancji aromatycznych lub cukrów, lub innych środków słodzących, lub produktów rolniczych do alkoholu etylowego rolniczego lub do destylatu rolniczego, lub do wódki naturalnej, albo
w wyniku zestawienia napoju spirytusowego z jednym lub wieloma innymi napojami spirytusowymi lub
w wyniku zmieszania napoju spirytusowego z:
- alkoholem etylowym rolniczym, destylatem rolniczym lub wódką naturalną, lub
- jednym lub wieloma napojami zawierającymi alkohol etylowy, lub
- jednym lub wieloma różnymi napojami;
4) wykazujący zapach i smak charakterystyczne dla surowców użytych do jego wyrobu.
Art. 4.
Do kategorii napojów spirytusowych zalicza się:
1) rum, będący:
napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym wyłącznie w wyniku fermentacji alkoholowej i destylacji melas lub syropów otrzymanych w procesie produkcji cukru trzcinowego, lub soków z trzciny cukrowej, destylowanym do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 96% obj. w sposób zapewniający zachowanie cech organoleptycznych właściwych dla rumu,
napojem spirytusowym z trzciny cukrowej o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym wyłącznie w wyniku fermentacji alkoholowej i destylacji soku z trzciny cukrowej, posiadającym charakterystyczny dla rumu zapach, zawierającym substancje lotne w ilości nie mniejszej niż 225 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.;
2) whisky, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 40% obj., uzyskanym z zacieru zbożowego scukrzonego przez zawarte w nim amylazy słodu lub przez dodanie naturalnych enzymów, który podlega fermentacji z udziałem drożdży i destylacji do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 94,8% obj. w sposób zapewniający zachowanie zapachu i smaku surowców użytych do jego wyrobu, a następnie leżakowaniu;
3) okowitę (wódkę naturalną):
zbożową, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 35% obj., uzyskanym w wyniku destylacji przefermentowanego zacieru zbożowego, wykazującym cechy organoleptyczne pochodzące od surowców użytych do jego wyrobu,
z wina gronowego, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym wyłącznie w wyniku destylacji wina gronowego lub alkoholizowanego wina gronowego do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 86% obj., lub w wyniku redestylacji destylatu z wina gronowego do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 86% obj., zawierającym:
- substancje lotne w ilości co najmniej 125 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.,
- alkohol metylowy w ilości nie większej niż 200 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.,
z wytłoków z winogron, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym z wytłoków z winogron przefermentowanych, destylowanych lub redestylowanych bezpośrednio z parą wodną albo przy dodaniu wody do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 86% obj., zawierającym:
- substancje lotne w ilości co najmniej 140 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.,
- alkohol metylowy w ilości nie większej niż 1 000 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.,
z wytłoków z owoców, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym z wytłoków z owoców innych niż wytłoki z winogron winorośli właściwej (Vitis vinifera L.), przefermentowanych, destylowanych lub redestylowanych do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 86% obj., zawierającym:
- substancje lotne w ilości co najmniej 200 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.,
- alkohol metylowy w ilości nie większej niż 1 500 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.,
- kwas cyjanowodorowy w ilości nie większej niż 10 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj. w przypadku wódek naturalnych z wytłoków owoców pestkowych,
z rodzynków, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym wyłącznie z suszonych winogron odmian „Czarna Koryntka” lub „Malaga Muskat” przefermentowanych i destylowanych do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 94,5% obj., zachowującym zapach i smak charakterystyczny dla surowców użytych do jego wyrobu,
z owoców, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym wyłącznie z miąższu owoców lub moszczu owocowego, z pestkami albo bez pestek, przefermentowanego i destylowanego do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 86% obj. lub uzyskanym przez macerację określonych jagód, lub innych owoców, które mogą być częściowo poddawane fermentacji w alkoholu etylowym rolniczym, w wódce naturalnej lub destylacie rolniczym, a następnie destylowanym, zachowującym zapach i smak charakterystyczne dla surowców użytych do jego wyrobu oraz zawierającym:
- substancje lotne w ilości co najmniej 200 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.,
- alkohol metylowy w ilości nie większej niż 1 000 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.,
- kwas cyjanowodorowy w ilości nie większej niż 10 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj. w przypadku wódek z owoców pestkowych,
z wina z jabłek albo z wina z gruszek, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym wyłącznie przez destylację wina z jabłek albo wina z gruszek do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 86% obj., zachowującym zapach i smak charakterystyczny dla owocu użytego do jego wyrobu oraz zawierającym:
- substancje lotne w ilości co najmniej 200 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.,
- alkohol metylowy w ilości nie większej niż 1 000 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.,
z goryczki, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym wyłącznie z destylatu przefermentowanych korzeni goryczki, z ewentualnym dodatkiem alkoholu etylowego rolniczego;
4) brandy zbożową, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 35% obj., uzyskanym w wyniku destylacji przefermentowanego zacieru zbożowego do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 95% obj., zachowującym cechy organoleptyczne charakterystyczne dla surowców użytych do jego wyrobu;
5) brandy, będącą napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 36% obj., uzyskanym z wódki naturalnej z wina gronowego, który może być zmieszany z destylatem z wina gronowego destylowanym do osiągnięcia zawartości alkoholu etylowego mniejszej niż 94,8% obj., z tym że ilość alkoholu zawartego w destylacie nie może przekroczyć 50% alkoholu zawartego w wyrobie gotowym, oraz zawierającym:
substancje lotne w ilości co najmniej 125 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj., z tym że substancje lotne mogą pochodzić wyłącznie z destylacji lub redestylacji użytych surowców,
alkohol metylowy w ilości nie większej niż 200 gramów w hektolitrze alkoholu 100% obj.;
6) napój spirytusowy owocowy, będący napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 25% obj., uzyskanym w wyniku maceracji owoców w alkoholu etylowym rolniczym lub destylacie rolniczym, lub wódce naturalnej, ewentualnie aromatyzowanym naturalnymi substancjami aromatycznymi lub preparatami aromatycznymi innymi niż pochodzące z owoców użytych do jego wyrobu, o charakterystycznym smaku i barwie pochodzących wyłącznie od owocu będącego podstawą jego wyrobu;
7) napój spirytusowy jałowcowy, będący:
napojem spirytusowym uzyskanym w wyniku aromatyzacji jagodami jałowca (Juniperus communis) alkoholu etylowego rolniczego lub wódki naturalnej zbożowej, lub destylatu zbożowego, o cechach organoleptycznych charakterystycznych dla jagód jałowca,
ginem, to jest napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym w wyniku aromatyzacji alkoholu etylowego rolniczego o pożądanych cechach organoleptycznych i jakościowych naturalnymi substancjami aromatycznymi lub substancjami aromatycznymi identycznymi z naturalnymi, lub preparatami aromatycznymi, o smaku jagód jałowca jako smaku dominującym,
ginem destylowanym, to jest napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym wyłącznie w wyniku redestylacji alkoholu etylowego rolniczego o pożądanych cechach organoleptycznych i jakościowych oraz o początkowej zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 96% obj., w obecności jagód jałowca i innych naturalnych produktów roślinnych, o smaku jagód jałowca jako smaku dominującym, z zastrzeżeniem art. 16 ust. 1;
8) napój spirytusowy kminkowy, będący napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 30% obj., uzyskanym w wyniku aromatyzacji kminkiem (Carum carvi L.) alkoholu etylowego rolniczego;
9) napój spirytusowy anyżowy, będący napojem spirytusowym uzyskanym w wyniku aromatyzacji alkoholu etylowego rolniczego ekstraktami naturalnymi anyżu gwiazdkowatego (lllicium verum) lub anyżu zielonego (Pimpinella anisum), lub kopru włoskiego (Foeniculum vulgare), lub innych roślin zawierających ten sam składnik aromatyzujący;
10) napój spirytusowy gorzki (bitter), będący napojem spirytusowym o dominującym gorzkim smaku, uzyskanym wyłącznie w wyniku aromatyzacji alkoholu etylowego rolniczego naturalnymi substancjami aromatycznymi lub substancjami aromatycznymi identycznymi z naturalnymi, lub preparatami aromatycznymi;
11) wódkę, będącą:
napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 37,5% obj., uzyskanym z alkoholu etylowego rolniczego rektyfikowanego lub filtrowanego przez węgiel aktywowany, w tym przypadku poddanego destylacji lub równoważnej obróbce dla selektywnego zredukowania cech użytych surowców, ewentualnie aromatyzowanym w celu nadania mu specyficznych cech organoleptycznych, w szczególności łagodnego smaku,
wódką ziołową aromatyzowaną ekstraktem z trawy żubrowej, to jest napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 40% obj., uzyskanym wyłącznie przez aromatyzowanie alkoholu etylowego rolniczego o zawartości alkoholu nie mniejszej niż 96,5% obj. maceratem trawy żubrowej (Hierochloe odorata i Hierochloe australis) dziko rosnącej w Puszczy Białowieskiej, o zawartości cukru nie większej niż 4,5 grama na litr w przeliczeniu na cukier inwertowany, wyprodukowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w regionie Niziny Północnopodlaskiej, z polskich surowców;
12) likier, będący:
napojem spirytusowym uzyskanym w wyniku aromatyzowania alkoholu etylowego rolniczego lub destylatu rolniczego, lub jednego lub większej liczby napojów spirytusowych, lub mieszanki wymienionych produktów, i dosłodzonym, przy czym do uzyskanego w ten sposób napoju jest dozwolone dodanie produktów rolniczych, w szczególności śmietany, mleka lub innych przetworów mlecznych, owoców, wina gronowego, wina gronowego aromatyzowanego, o zawartości cukru:
- co najmniej 100 gramów na litr w przeliczeniu na cukier inwertowany,
- nie mniejszej niż 80 gramów w litrze napoju dla likieru z goryczki, jeżeli goryczka jest jedyną użytą substancją aromatyczną,
- nie mniejszej niż 70 gramów w litrze napoju dla likieru z owoców wiśni, jeżeli zawarty w nim alkohol etylowy pochodzi wyłącznie z destylatu rolniczego z owoców wiśni,
polish cherry, to jest napojem spirytusowym o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 24% obj., wyprodukowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z morsu oraz maceratu wiśni z niewielkim dodatkiem morsów z innych owoców jagodowych oraz naturalnego olejku migdałowego, o zawartości ekstraktu nie mniejszej niż 340 gramów w litrze napoju, o charakterystycznych cechach organoleptycznych pochodzących od owoców sokowych wiśni uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
13) krem będący napojem spirytusowym określonym w pkt 12 lit. a o zawartości cukru nie mniejszej niż 250 gramów w litrze w przeliczeniu na cukier inwertowany, uzyskany bez dodatku przetworów mlecznych;
14) likier jajeczny (advocaat), będący napojem spirytusowym uzyskanym z alkoholu etylowego rolniczego, z dodatkiem żółtka jaja, białka jaja, cukru lub miodu, zawierającym:
ewentualny dodatek substancji aromatycznych,
w litrze wyrobu gotowego nie mniej niż 140 gramów żółtka jaja oraz 150 gramów cukru lub miodu;
15) likier z dodatkiem jaj, będący napojem spirytusowym uzyskanym z alkoholu etylowego rolniczego, z dodatkiem żółtka jaja, białka jaja, cukru lub miodu, zawierającym w litrze wyrobu gotowego nie mniej niż 70 gramów żółtka jaja oraz 150 gramów cukru lub miodu, a także, ewentualnie, zawierającym dodatek substancji aromatycznych.
Art. 5.
Przy wyrobie napojów spirytusowych jest dozwolone dodanie alkoholu etylowego rolniczego:
1) o smaku pochodzącym od użytego do jego wyrobu surowca i niewyczuwalnych innych smakach;
2) o zawartości alkoholu etylowego nie mniejszej niż 96% obj.;
3) o niewykrywalnym furfuralu;
4) o zawartości:
estrów, wyrażonej jako octan etylu, nie większej niż 1,3 grama,
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.