Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach stosujących aparaty rentgenowskie w celach medycznych

Typ Rozporządzenie
Ogłoszono 2012-12-21
Status Expired
Wydawca MIN. ZDROWIA
Źródło Dziennik Ustaw
artykuły 14
Historia nowelizacji JSON API

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 12b ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe zarządza się, co następuje:

§ 1.

Rozporządzenie określa:

1) szczegółowe warunki i tryb nadawania przez Głównego Inspektora Sanitarnego uprawnień inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach stosujących aparaty rentgenowskie do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń nienowotworowych;

2) typy uprawnień, o których mowa w pkt 1, oraz rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają;

3) tryb pracy komisji egzaminacyjnej;

4) sposób i tryb przeprowadzania egzaminu;

5) sposób wnoszenia i wysokość opłaty za egzamin oraz wysokość wynagrodzenia członków komisji egzaminacyjnej;

6) wymagany zakres szkolenia oraz warunki, jakie muszą spełniać jednostki przeprowadzające szkolenie, formy przeprowadzania szkoleń, a także tryb uzyskiwania wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 7 ust. 13 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, zwanej dalej „ustawą”.

§ 2.

1.

Ze względu na rodzaj działalności związanej z wykorzystaniem aparatu rentgenowskiego do celów medycznych, do której nadzorowania jest uprawniony inspektor ochrony radiologicznej, uprawnienia dzielą się na:

1) uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu R - dotyczące nadzorowania działalności w zakresie stosowania aparatów rentgenowskich do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń nienowotworowych;

2) uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu S - dotyczące nadzorowania działalności wyłącznie w zakresie stosowania aparatów rentgenowskich stomatologicznych lub do densytometrii kości.

2.

Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu R lub S nadaje się osobie, która posiada staż pracy w warunkach narażenia, co najmniej:

1) roczny - w przypadku osób posiadających wykształcenie:

a)

wyższe,

b)

średnie i dyplom uzyskania tytułu zawodowego technika elektroradiologii;

2) trzyletni - w przypadku osób posiadających wykształcenie średnie.

3.

Staż pracy, o którym mowa w ust. 2, nie jest wymagany dla:

1) osób, które spełniają warunki określone w art. 7 ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy;

2) lekarzy dentystów ubiegających się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej typu S.

§ 3.

1.

Szkolenie dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu R lub S, zwane dalej „szkoleniem”, jest prowadzone w formie wykładów oraz ćwiczeń w systemie stacjonarnym.

2.

Wymagany zakres szkolenia określa załącznik do rozporządzenia.

§ 4.

1.

Szkolenie mogą przeprowadzać jednostki, które:

1) dysponują kadrą wykładowców, którzy posiadają wyższe wykształcenie oraz wiedzę zgodną z zakresem prowadzonych wykładów, w szczególności w dziedzinie ochrony radiologicznej;

2) dysponują obiektami i wyposażeniem umożliwiającymi przeprowadzenie szkolenia i egzaminu;

3) prowadzą i przechowują co najmniej przez 5 lat od dnia zakończenia szkolenia dziennik zajęć obejmujący tematykę, czas trwania poszczególnych zajęć oraz spis osób biorących udział w zajęciach i szkoleniu.

2.

Wpis jednostki przeprowadzającej szkolenie do rejestru, o którym mowa w art. 7 ust. 13 ustawy, zwanego dalej „rejestrem”, następuje na wniosek kierownika jednostki przeprowadzającej szkolenie, po stwierdzeniu przez Głównego Inspektora Sanitarnego spełnienia warunków, o których mowa w ust. 1.

3.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, kierownik jednostki przeprowadzającej szkolenie załącza dokumenty i informacje potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w ust. 1, oraz szczegółowy program szkolenia.

§ 5.

1.

Kierownik jednostki przeprowadzającej szkolenie wydaje osobie, która odbyła szkolenie, dokument potwierdzający jego odbycie.

2.

Osoba, która ukończyła szkolenie, zdaje egzamin przed komisją egzaminacyjną, o której mowa w § 6 ust. 1.

§ 6.

1.

Główny Inspektor Sanitarny powołuje na wniosek jednostki przeprowadzającej szkolenie komisję egzaminacyjną, która przygotowuje i przeprowadza egzamin.

2.

Organizatorem egzaminu jest jednostka przeprowadzająca szkolenie.

3.

Wniosek, o którym mowa w ust. 1, wskazujący termin szkolenia oraz planowane miejsce i termin egzaminu, organizator składa w terminie nie krótszym niż miesiąc przed planowanym terminem egzaminu.

4.

O terminie egzaminu Główny Inspektor Sanitarny zawiadamia kierownika jednostki przeprowadzającej szkolenie.

5.

Kierownik jednostki przeprowadzającej szkolenie zawiadamia o terminie egzaminu osoby, które ukończyły szkolenie.

§ 7.

1.

Komisja egzaminacyjna przeprowadza egzamin w składzie: przewodniczący komisji, sekretarz komisji i członek komisji.

2.

Przewodniczący komisji egzaminacyjnej, po zasięgnięciu opinii pozostałych członków komisji, jest obowiązany do przygotowania zestawu pytań egzaminacyjnych.

3.

Komisja egzaminacyjna podejmuje decyzje w pełnym składzie zwykłą większością głosów.

4.

Z przeprowadzonego egzaminu sekretarz komisji sporządza protokół, który zawiera:

1) numer protokołu i datę jego sporządzenia;

2) nazwisko, imię oraz numer PESEL osoby zdającej, a w przypadku braku numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu tożsamości osoby zdającej;

3) liczbę punktów uzyskanych przez osobę zdającą z części pisemnej egzaminu;

4) treść pytań części ustnej egzaminu i liczbę punktów uzyskanych przez osobę zdającą za odpowiedź na każde z pytań;

5) informację, czy osoba zdająca zdała egzamin;

6) imiona, nazwiska i podpisy członków komisji egzaminacyjnej.

5.

Protokół, o którym mowa w ust. 4, przewodniczący komisji przekazuje Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu w terminie 14 dni od dnia przeprowadzenia egzaminu.

§ 8.

1.

Wniosek o dopuszczenie do egzaminu bez szkolenia wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnienie wymagań, o których mowa w art. 7 ust. 7 ustawy, jest składany do komisji egzaminacyjnej przeprowadzającej egzamin, która sprawdza, czy składający wniosek spełnia te wymagania, i dopuszcza go albo nie dopuszcza do egzaminu.

2.

Osoba, która nie przystąpiła do egzaminu przed komisją egzaminacyjną, o której mowa w § 6 ust. 1, może w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia tego egzaminu przystąpić do egzaminu przed inną komisją wyznaczoną przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

3.

Osoba, która nie zdała egzaminu przed komisją egzaminacyjną, o której mowa w § 6 ust. 1, może w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia tego egzaminu przystąpić do egzaminu przed inną komisją wyznaczoną przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

§ 9.

1.

Egzamin obejmuje zagadnienia z wymaganego zakresu szkolenia.

2.

Egzamin składa się z:

1) części pisemnej obejmującej test złożony z 30 pytań typu zamkniętego i trzech pytań problemowych lub zadań obliczeniowych;

2) części ustnej obejmującej 3 pytania.

3.

Część pisemna egzaminu trwa 120 minut.

4.

Za pisemną część egzaminu komisja egzaminacyjna przyznaje:

1) 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź na pytanie z testu;

2) od 0 do 5 punktów za każde pytanie problemowe lub zadanie obliczeniowe.

5.

Warunkiem dopuszczenia do części ustnej egzaminu jest uzyskanie co najmniej 21 punktów z testu i co najmniej 8 punktów z pytań problemowych lub zadań obliczeniowych.

6.

Komisja egzaminacyjna zwalnia kandydata z części ustnej egzaminu, jeżeli w części pisemnej uzyskał co najmniej 27 punktów z testu oraz co najmniej 11 punktów z pytań problemowych lub zadań obliczeniowych.

7.

Za ustną część egzaminu komisja egzaminacyjna przyznaje od 0 do 5 punktów za każde pytanie.

8.

Egzamin uważa się za zdany, jeżeli osoba zdająca uzyska co najmniej 10 punktów z egzaminu ustnego albo spełni wymagania określone w ust. 6.

9.

Osobie, która zdała egzamin, komisja egzaminacyjna wydaje dokument potwierdzający zdanie egzaminu.

§ 10.

1.

Wniosek o nadanie uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej składa się do Głównego Inspektora Sanitarnego w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia zdania egzaminu.

2.

Wniosek zawiera:

1) imię i nazwisko;

2) datę i miejsce urodzenia;

3) numer PESEL, a w przypadku braku numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu tożsamości osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień;

4) adres do korespondencji;

5) numer telefonu kontaktowego.

3.

Do wniosku załącza się kopie lub odpisy dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań, o których mowa w art. 7 ust. 6 ustawy.

§ 11.

1.

Opłata za egzamin wynosi 20% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

2.

Opłatę, o której mowa w ust. 1, wnosi się bezpośrednio u organizatora egzaminu lub na rachunek bankowy wskazany przez organizatora egzaminu.

§ 12.

1.

Wynagrodzenie przewodniczącego, sekretarza i członka Komisji egzaminacyjnej wynosi za każdą osobę przystępującą do egzaminu odpowiednio 7%, 6% i 5% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

2.

Wynagrodzenie członków Komisji egzaminacyjnej jest wypłacane przez organizatora egzaminu bezpośrednio po przeprowadzeniu egzaminu.

§ 13.

1.

Wnioski o powołanie komisji egzaminacyjnej i przeprowadzenie egzaminu złożone do Głównego Inspektora Sanitarnego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia rozpatruje się na podstawie przepisów dotychczasowych.

2.

Egzamin przeprowadzany na podstawie wniosków, o których mowa w ust. 1, odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych.

3.

Jednostki, które uzyskały wpis do rejestru, o którym mowa w art. 7 ust. 13 ustawy, przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, są obowiązane, w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wejścia w życie rozporządzenia, przedstawić Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu nowe dzienniki szkoleń obejmujące tematykę oraz czas trwania poszczególnych zajęć zgodną z wymaganym zakresem szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej określonym w załączniku do rozporządzenia.

4.

Wnioski o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu R i S złożone przez osoby, które zdały egzamin przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, rozpatruje się na podstawie przepisów dotychczasowych.

5.

Wnioski o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu R i S złożone po dniu 1 lipca 2011 r. do Głównego Inspektora Sanitarnego i nierozpatrzone do dnia wejścia w życie rozporządzenia rozpatruje się na podstawie przepisów dotychczasowych.

§ 14.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Załącznik - Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

^1)^ Dyrektywa Rady 96/29/Euratom z dnia 13 maja 1996 r. ustanawiająca podstawowe normy bezpieczeństwa w zakresie ochrony zdrowia pracowników i ogółu społeczeństwa przed zagrożeniami wynikającymi z promieniowania jonizującego (Dz. Urz. WE L 159 z 29.06.1996, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 291).

^2)^ Dyrektywa Rady 97/43/Euratom z dnia 30 czerwca 1997 r. w sprawie ochrony zdrowia osób fizycznych przed niebezpieczeństwem wynikającym z promieniowania jonizującego związanego z badaniami medycznymi oraz uchylająca dyrektywę 84/466/Euratom (Dz. Urz. WE L 180 z 09.07.1997, str. 22; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 3, str. 332).

Załącznik - Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Lp. Zakres tematyczny Liczba godzin lekcyjnych (45 min) dla określonego typu uprawnień Liczba godzin lekcyjnych (45 min) dla określonego typu uprawnień
Lp. Zakres tematyczny R S
1 2 3 4
1 Podstawowe pojęcia fizyki jądrowej: 1 1
1 1) zjawisko promieniotwórczości; 1 1
1 2) budowa atomu; 1 1
1 3) prawo rozpadu promieniotwórczego; 1 1
1 4) rodzaje promieniowania; 1 1
1 5) właściwości promieniowania. 1 1
2 Promieniowanie rentgenowskie: 1,5 1
2 1) powstawanie; 1,5 1
2 2) właściwości; 1,5 1
2 3) oddziaływanie z materią. 1,5 1
3 Detekcja promieniowania jonizującego: 1 0,5
3 1) detektory promieniowania; 1 0,5
3 2) dozymetry. 1 0,5
4 Budowa i działanie aparatu rentgenowskiego: 2 1
4 1) elementy zestawu rentgenowskiego; 2 1
4 2) budowa lampy rentgenowskiej; 2 1
4 3) kolimacja wiązki; 2 1
4 4) filtracja własna i dodatkowa; 2 1
4 5) kratka przeciwrozproszeniowa; 2 1
4 6) rejestracja dawki; 2 1
4 7) rodzaje generatorów wysokiego napięcia; 2 1
4 8) wybór parametrów ekspozycji; 2 1
4 9) powstawanie obrazu rentgenowskiego; 2 1
4 10) rejestracja obrazu rentgenowskiego; 2 1
4 11) rodzaje aparatów rentgenowskich. 2 1
5 Pojęcia stosowane w ochronie radiologicznej: 0,5 0,5
5 1) rodzaje dawek promieniowania; 0,5 0,5
5 2) dawki graniczne i ograniczniki dawki. 0,5 0,5
6 Narażenie populacji na promieniowanie jonizujące: 0,5 0,5
6 1) źródła promieniowania naturalnego i sztucznego; 0,5 0,5
6 2) ekspozycja zewnętrzna i wewnętrzna; 0,5 0,5
6 3) roczna dawka skuteczna promieniowania jonizującego otrzymywana przez statystycznego mieszkańca Rzeczypospolitej Polskiej od naturalnych i sztucznych źródeł promieniowania jonizującego. 0,5 0,5
7 Działanie promieniowania jonizującego na materię żywą: 2 1
7 1) efekty działania na poziomie molekularnym; 2 1
7 2) efekty działania na poziomie komórki; 2 1
7 3) efekty działania na poziomie organizmu; 2 1
7 4) względna skuteczność biologiczna różnych rodzajów promieniowania. 2 1
8 Działanie promieniowania na organizm człowieka: 2 1
8 1) efekty działania na poziomie komórki; 2 1
8 2) efekty działania na poziomie organizmu; 2 1
8 3) względna skuteczność biologiczna; 2 1
8 4) następstwa deterministyczne; 2 1
8 5) następstwa stochastyczne; 2 1
8 6) następstwa dziedziczne; 2 1
8 7) ryzyko radiacyjne. 2 1
9 Zasady ochrony radiologicznej pracowników: 2 1
9 1) podział lokalizacji miejsc pracy; 2 1
9 2) kategorie pracowników; 2 1
9 3) zasady bezpiecznej pracy z promieniowaniem jonizującym; 2 1
9 4) szkolenia; 2 1
9 5) optymalizacja ochrony radiologicznej; 2 1
9 6) nadzór medyczny; 2 1
9 7) ochrona kobiet w ciąży. 2 1
10 Kontrola środowiska pracy: 1 0,5
10 1) wybór sposobu kontroli środowiska pracy; 1 0,5
10 2) wybór miejsca do oceny narażenia pracowników; 1 0,5
10 3) interpretacja wyników pomiarów. 1 0,5
11 Kontrola dawek indywidualnych: 1 0,5
11 1) zasady kontroli dawek; 1 0,5
11 2) metody kontroli dawek; 1 0,5
11 3) dokumentacja narażenia; 1 0,5
11 4) obserwowane poziomy narażenia zawodowego. 1 0,5
12 Metody obliczania dawek i wymaganych grubości osłon: 2 1
12 1) metody obliczania dawek; 2 1
12 2) rodzaje osłon stałych; 2 1
12 3) metody obliczania wymaganej grubości osłon stałych. 2 1
13 Medyczne zastosowania urządzeń rentgenowskich: 1 1
13 1) diagnostyka; 1 1
13 2) radiologia zabiegowa; 1 1
13 3) radioterapia powierzchniowa; 1 1
13 4) radioterapia schorzeń nienowotworowych. 1 1
14 Ekspozycja medyczna i narażenie pacjentów: 2 1
14 1) dawki otrzymywane przy różnych rodzajach badań i terapii; 2 1
14 2) czynniki wpływające na dawkę otrzymywaną przez pacjenta; 2 1
14 3) ochrona radiologiczna pacjenta; 2 1
14 4) ochrona kobiet w ciąży, dzieci i młodzieży; 2 1
14 5) odpowiedzialność personelu medycznego. 2 1
15 Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: 2 1
15 1) zasady ograniczania dawek dla pacjentów: 2 1
15 a) skierowanie na badanie lub zabieg, 2 1
15 b) poziomy referencyjne, 2 1
15 c) zalecane parametry techniczne badań rentgenowskich, 2 1
15 d) medyczne procedury radiologiczne; 2 1
15 2) kwalifikacje personelu wykonującego badania: 2 1
15 a) uprawnienia zawodowe, 2 1
15 b) szkolenia z zakresu ochrony radiologicznej pacjentów; 2 1
15 3) badania przesiewowe i eksperymenty medyczne; 2 1
15 4) ekspozycje medyczne dzieci, kobiet w ciąży i kobiet karmiących; 2 1
15 5) zapobieganie i postępowanie w sytuacjach awaryjnych. 2 1
16 Wymagania dla pracowni rentgenowskiej: 1 0,5
16 1) wymagania i wyposażenie pomieszczeń; 1 0,5
16 2) urządzenia ostrzegawcze; 1 0,5
16 3) sprzęt ochronny; 1 0,5
16 4) ciemnia rentgenowska; 1 0,5
16 5) dokumentacja pracowni. 1 0,5
17 Wymagania dla aparatu rentgenowskiego: 1 0,5
17 1) wymagania instalacyjne; 1 0,5
17 2) wymagania konstrukcyjne dla aparatów rentgenowskich: 1 0,5
17 a) ogólnodiagnostycznych, 1 0,5
17 b) mammograficznych, 1 0,5
17 c) stomatologicznych, 1 0,5
17 d) do radiologii zabiegowej; 1 0,5
17 3) wymagania konstrukcyjne dla tomografów komputerowych; 1 0,5
17 4) sprzęt ochronny; 1 0,5
17 5) testy odbiorcze i eksploatacyjne. 1 0,5
18 Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej: 1 1
18 1) testy jako element systemu zarządzania jakością; 1 1
18 2) rodzaje testów; 1 1
18 3) wykaz i częstotliwość testowanych wielkości; 1 1
18 4) uprawnienia do wykonywania testów. 1 1
19 System zarządzania jakością w rentgenodiagnostyce i radiologii zabiegowej: 1 1
19 1) rola kierownictwa jednostki; 1 1
19 2) dokumentacja systemu zarządzania jakością; 1 1
19 3) wymagania dotyczące systemu zarządzania jakością; 1 1
19 4) wewnętrzny i zewnętrzny audyt kliniczny; 1 1
19 5) korzyści z wdrożenia systemu zarządzania jakością. 1 1
20 Organizacja ochrony radiologicznej w Rzeczypospolitej Polskiej i sprawowanie nadzoru: 1 1
20 1) historia ochrony radiologicznej; 1 1
20 2) jednostki zajmujące się ochroną radiologiczną: 1 1
20 a) Państwowa Agencja Atomistyki, 1 1
20 b) Państwowa Inspekcja Sanitarna, 1 1
20 c) Krajowe Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia, 1 1
20 d) komisje do spraw procedur i audytów klinicznych zewnętrznych 1 1
20 e) konsultanci wojewódzcy i konsultant krajowy do spraw radiologii diagnostyki obrazowej; 1 1
20 3) zezwolenia na uruchamianie i stosowanie aparatów rentgenowskich do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń nienowotworowych; 1 1
20 4) zgody na prowadzenie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące w celach medycznych. 1 1
21 Dyrektywy europejskie i ich wdrożenie do prawodawstwa krajowego: 0,5 0,5
21 1) rola organizacji międzynarodowych; 0,5 0,5
21 2) system prawny Unii Europejskiej; 0,5 0,5
21 3) dyrektywa Rady 96/29/EURATOM^1)^; 0,5 0,5
21 4) dyrektywa Rady 97/43/EURATOM^2)^; 0,5 0,5
21 5) zalecenia komisji międzynarodowych (IAEA, ICRP). 0,5 0,5
22 Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 264 i 908) i akty wykonawcze. 2 1
23 Inspektor ochrony radiologicznej: 1 1
23 1) wymagania dotyczące uzyskania uprawnień; 1 1
23 2) szkolenie i egzamin; 1 1
23 3) obowiązki inspektora. 1 1
24 Zajęcia seminaryjne. 2 2
RAZEM: 32 21

Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.

Ten tekst jest publikowany na własnych warunkach ponownego wykorzystania określonych przez Dziennik Ustaw, a nie na licencji Legalize ani na licencji domeny publicznej. Dziennik Ustaw
domena publiczna (urzędowe publikacje rządowe)