Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach

3) sporządza dokumentację eksploatacyjną, technologiczną, ewidencyjną i materiałową na każdym etapie procesu pracy;

4) przeprowadza pomiary antropometryczne stopy;

5) dobiera obuwie ortopedyczne w zależności od rodzaju schorzenia lub rodzaju niepełnosprawności;

6) opracowuje projekt obuwia ortopedycznego w zależności od jego przeznaczenia;

7) dobiera metody wykonania miary i negatywy obuwia ortopedycznego;

8) wykonuje miary i negatywy obuwia ortopedycznego;

9) wykonuje kopyta lub pozytywy obuwia ortopedycznego;

10) dobiera proces technologiczny, oprzyrządowanie i materiały do wykonania obuwia ortopedycznego;

11) wykonuje obuwie ortopedyczne z dobranych materiałów;

12) ocenia jakość wykonanego obuwia ortopedycznego w kolejnych fazach wykonania;

13) przymierza i wydaje wykonane obuwie ortopedyczne.

Uczeń:

1) przeprowadza badanie podmiotowe oraz ocenia stan funkcjonalny pacjenta;

2) dobiera przedmioty ortopedyczne (z wyłączeniem ortez i protez) i środki pomocnicze w zależności od rodzaju schorzenia, wieku pacjenta oraz jego indywidualnych potrzeb;

3) dobiera przedmioty ortopedyczne (z wyłączeniem ortez i protez) i środki pomocnicze z uwzględnieniem biomechaniki ortopedycznej;

4) ocenia funkcjonalność dobranego przedmiotu ortopedycznego (z wyłączeniem ortez i protez) i środka pomocniczego;

5) przymierza i wydaje przedmioty ortopedyczne (z wyłączeniem ortez i protez) i środki pomocnicze.

Uczeń:

1) przeprowadza instruktaż użytkowania i obsługi przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych;

2) dokonuje okresowych przeglądów przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych;

3) naprawia przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze;

4) modernizuje standardowe konstrukcje przedmiotów ortopedycznych, dostosowując do indywidualnych potrzeb pacjenta;

5) współpracuje w zespole interdyscyplinarnym;

6) przygotowuje dokumentację eksploatacyjną przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych.

Ochrona osób i mienia

Uczeń:

1) analizuje potencjalne zagrożenia ochranianej osoby;

2) gromadzi informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń na podstawie wywiadu ochronnego;

3) określa oraz planuje stan ilościowy ochrony osobistej (szyki ochronne);

4) określa wyposażenie i uzbrojenie pracowników ochrony;

5) określa sektory obserwacji dla poszczególnych pracowników ochrony osobistej;

6) reaguje na zaistniałe zagrożenia ochranianej osoby;

7) stosuje środki przymusu bezpośredniego w sytuacji zagrożenia ochranianej osoby, zgodnie z przepisami prawa;

8) stosuje środki porządkowe zgodnie z przepisami prawa.

Uczeń:

1) rozpoznaje rodzaj imprezy masowej;

2) określa stan osobowy i wyposażenie służb porządkowych i służb informacyjnych;

3) wyznacza strefy do ochrony dla poszczególnych pracowników;

4) określa zadania służbom porządkowym i informacyjnym;

5) określa stopień zagrożenia imprezy masowej;

6) zapobiega powstawaniu paniki i innych niebezpiecznych sytuacji;

7) stosuje środki przymusu bezpośredniego w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa uczestników imprezy zgodnie z przepisami prawa;

8) stosuje środki porządkowe zgodnie z przepisami prawa;

9) przestrzega zasad współpracy z innymi formacjami ochronnymi;

10) współpracuje z innymi formacjami ochronnymi.

Uczeń:

1) wyznacza strefy ochrony mienia;

2) określa stan osobowy ochrony obiektu;

3) wyznacza zadania pracownikom ochrony, w celu wykonania ochrony mienia;

4) określa stopień zagrożenia obiektu;

5) reaguje na zaistniałe zagrożenia mienia;

6) prowadzi dokumentację związaną z realizacją ochrony mienia;

7) stosuje środki porządkowe zgodnie z przepisami prawa.

Uczeń:

1) wyznacza strefy ochrony obiektu;

2) rozróżnia techniczne środki zabezpieczenia obiektu;

3) przestrzega norm i stosuje homologacje i certyfikaty przy dozorze systemów alarmowych;

4) podejmuje działania po sygnale z systemu alarmowego;

5) stosuje środki porządkowe zgodnie z przepisami prawa.

Uczeń:

1) rozpoznaje przedmiot konwojowania;

2) określa potrzeby transportowe i wyznacza skład osobowy konwoju;

3) określa uzbrojenie i wyposażenie konwoju;

4) określa czas trwania i trasę konwoju;

5) prowadzi dokumentację związaną z konwojowaniem wartości pieniężnych;

6) rozpoznaje i usuwa zagrożenia bezpieczeństwa konwoju;

7) stosuje środki porządkowe zgodnie z przepisami prawa.

Świadczenie usług opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej

Uczeń:

1) charakteryzuje rozwój psychofizyczny człowieka w poszczególnych fazach życia;

2) określa wpływ choroby na stan psychiczny, sytuację społeczną jednostki i jej rodziny;

3) wykorzystuje metody i źródła zbierania danych do rozpoznawania problemów i potrzeb osoby chorej i niesamodzielnej;

4) uczestniczy w rozpoznawaniu problemów i potrzeb osoby chorej i niesamodzielnej;

5) reaguje na zmieniające się problemy i potrzeby osoby chorej i niesamodzielnej;

6) rozpoznaje poziom wiedzy, umiejętności, motywacji i możliwości w zakresie samoopieki osoby chorej i niesamodzielnej.

Uczeń:

1) określa cele czynności higienicznych i pielęgnacyjnych;

2) określa wskazania, przeciwwskazania i niebezpieczeństwa związane z wykonywaniem czynności higienicznych i pielęgnacyjnych wobec osoby chorej i niesamodzielnej;

3) planuje i organizuje czynności higieniczne i pielęgnacyjne z uwzględnieniem stanu osoby chorej i niesamodzielnej;

4) przestrzega zasad wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych wobec osoby chorej i niesamodzielnej;

5) dobiera metody i techniki wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych wobec osoby chorej i niesamodzielnej;

6) stosuje algorytmy czynności higienicznych i pielęgnacyjnych wobec osoby chorej i niesamodzielnej;

7) przestrzega zasad postępowania w sytuacjach trudnych wobec osoby chorej i niesamodzielnej;

8) ocenia stan higieniczny chorego;

9) wykonuje słanie łóżka pustego oraz z osobą chorą i niesamodzielną;

10) wykonuje toaletę całego ciała osoby chorej i niesamodzielnej z uwzględnieniem toalety i zabiegów pielęgnacyjnych w obrębie jamy ustnej;

11) wykonuje mycie głowy osoby chorej i niesamodzielnej leżącej w łóżku i zakłada czepiec przeciwwszawiczy;

12) wykonuje zmianę bielizny osobistej i pościelowej;

13) wykonuje zmianę pieluchomajtek i innych środków absorpcyjnych oraz pomaga w czynnościach fizjologicznych osobie chorej i niesamodzielnej;

14) wykonuje wymianę cewnika zewnętrznego, worka stomijnego i worka na mocz osobie chorej i niesamodzielnej;

15) wykonuje zabiegi przeciwzapalne i kąpiele lecznicze osobie chorej i niesamodzielnej na zlecenie lekarza lub pielęgniarki;

16) pomaga osobie chorej i niesamodzielnej w przyjmowaniu leków zleconych przez lekarza;

17) stosuje profilaktykę i pielęgnację przeciwodleżynową u osoby chorej i niesamodzielnej;

18) zapewnia osobie chorej i niesamodzielnej wygodne i bezpieczne ułożenie w łóżku;

19) pomaga przy zmianie pozycji, wstawaniu i przemieszczaniu się osoby chorej i niesamodzielnej;

20) wykonuje czynności usprawniające ruchowo osobę chorą i niesamodzielną;

21) karmi osobę chorą i niesamodzielną lub pomaga podczas jej karmienia;

22) zapewnia bezpieczeństwo i intymność podczas wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych osobie chorej i niesamodzielnej;

23) przekazuje pielęgniarce informacje o zaobserwowanych zmianach w stanie zdrowia osoby chorej i niesamodzielnej;

24) przestrzega procedur postępowania z brudną bielizną i zużytym sprzętem;

25) stosuje przepisy prawa dotyczące praw pacjenta;

26) przeprowadza edukację w zakresie higieny osobistej i zabiegów pielęgnacyjnych;

27) posługuje się sprzętem, przyborami, materiałami i środkami zgodnie z ich przeznaczeniem.

Uczeń:

1) przestrzega zasad, określa cele, wskazania i przeciwwskazania do wykonywania czynności opiekuńczych;

2) planuje i organizuje czynności opiekuńcze nad osobą chorą i niesamodzielną z uwzględnieniem jej stanu zdrowia;

3) zapewnia higienę i estetyczny wygląd otoczenia osoby chorej i niesamodzielnej;

4) pomaga osobie chorej i niesamodzielnej w wykonywaniu czynności życia codziennego;

5) pomaga osobie chorej i niesamodzielnej w użytkowaniu sprzętu ortopedycznego i rehabilitacyjnego;

6) aktywizuje osobę chorą i niesamodzielną i organizuje jej czas wolny;

7) współpracuje z zespołem terapeutycznym i opiekuńczym na rzecz osoby chorej i niesamodzielnej;

8) zapewnia bezpieczeństwo fizyczne i psychiczne osobie chorej i niesamodzielnej podczas wykonywania czynności opiekuńczych;

9) pomaga w adaptacji osoby chorej i niesamodzielnej do warunków życia w placówkach ochrony zdrowia oraz pomocy społecznej;

10) pomaga osobie chorej i niesamodzielnej w adaptacji do zmian związanych z przewlekłą chorobą lub starością;

11) udziela wsparcia osobie chorej i niesamodzielnej w sytuacjach trudnych;

12) pomaga osobie chorej i niesamodzielnej w podtrzymywaniu aktywności ruchowej;

13) przekazuje pielęgniarce informacje o zmianach w stanie zdrowia osoby chorej i niesamodzielnej zaobserwowanych podczas wykonywania czynności opiekuńczych;

14) przestrzega procedur postępowania ze sprzętem i materiałem podczas wykonywania czynności opiekuńczych nad osobą chorą i niesamodzielną;

15) dezynfekuje oraz myje przybory i sprzęt używane podczas wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych u osoby chorej i niesamodzielnej.

Świadczenie usług opiekuńczych

Uczeń:

1) rozpoznaje objawy chorobowe ze strony poszczególnych układów i narządów osoby podopiecznej;

2) rozpoznaje, na podstawie analizy dokumentacji i obserwacji, sytuację zdrowotną i społeczną osoby podopiecznej oraz warunki jej życia;

3) ocenia możliwości i ograniczenia osoby podopiecznej wynikające z wieku, stanu zdrowia fizycznego i psychicznego oraz niepełnosprawności;

4) określa potrzeby bio-psycho-społeczne człowieka i sposoby ich zaspakajania;

5) rozpoznaje potrzeby i problemy osoby podopiecznej;

6) organizuje środowisko życia osoby podopiecznej z uwzględnieniem jej potrzeb i problemów;

7) dobiera metody i techniki pracy opiekuńczej, odpowiedniej do potrzeb osoby podopiecznej;

8) przestrzega zasad opracowania indywidualnego planu opieki nad osobą podopieczną i pomocy tej osobie;

9) opracowuje plan pomocy i opieki nad osobą podopieczną;

10) planuje techniki, metody i narzędzia pracy z osobą podopieczną w warunkach domowych;

11) dobiera techniki, metody i narzędzia pracy do realizacji zaplanowanych działań opiekuńczych;

12) planuje formy i metody wsparcia osoby podopiecznej w środowisku lokalnym;

13) organizuje wsparcie na rzecz osoby podopiecznej i współpracę z jej środowiskiem rodzinnym i lokalnym;

14) planuje techniki monitorowania działań opiekuńczych;

15) prowadzi dokumentację pracy z osobą podopieczną.

Uczeń:

1) świadczy usługi opiekuńcze zgodnie z procedurami i standardami opieki;

2) rozpoznaje objawy zaburzeń psychosomatycznych zagrażających zdrowiu i życiu osoby podopiecznej;

3) stosuje metody i techniki udzielania pierwszej pomocy w stanach zagrożenia zdrowia i życia osoby podopiecznej;

4) przestrzega zasad i określa metody i techniki wykonywania czynności higienicznych i pielęgnacyjnych osoby podopiecznej;

5) określa rodzaje narzędzi pracy oraz środków i materiałów do wykonywania czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i zaspakajania potrzeb fizjologicznych osoby podopiecznej;

6) wykonuje zabiegi higieniczne u osoby niesamodzielnej;

7) przestrzega zasad i metod zapobiegania odleżynom i odparzeniom osoby podopiecznej;

8) opiekuje się osobą podopieczną w różnych fazach choroby przewlekłej;

9) przestrzega zasad i określa rodzaje i techniki wykonywania zabiegów przeciwzapalnych u osoby podopiecznej;

10) wykonuje zlecone przez lekarza okłady i kompresy osobie podopiecznej;

11) przestrzega zasad przygotowywania i podawania leków drogą doustną osobie podopiecznej;

12) pomaga osobie podopiecznej w przyjmowaniu leków zleconych przez lekarza;

13) pomaga osobie podopiecznej w korzystaniu ze świadczeń opieki zdrowotnej;

14) określa rodzaje i techniki wykonywania ćwiczeń usprawniających ruchowo oraz gimnastyki oddechowej przez osobę podopieczną;

15) prowadzi ćwiczenia gimnastyczne uzgodnione ze specjalistą;

16) określa zasady obsługi sprzętu rehabilitacyjnego i stosowania przedmiotów ortopedycznych przez osobę podopieczną;

17) pomaga osobie niepełnosprawnej w korzystaniu ze sprzętu rehabilitacyjnego i przedmiotów ortopedycznych;

18) przygotowuje osobę podopieczną oraz jej rodzinę do samoopieki i samopielęgnacji;

19) pomaga osobie podopiecznej w prowadzeniu gospodarstwa domowego i zarządzaniu finansami osobistymi;

20) dobiera metody i środki do utrzymania mieszkania w czystości;

21) przestrzega zasad żywienia dietetycznego;

22) pomaga osobie podopiecznej w korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej;

23) stosuje przepisy sanitarno-epidemiologiczne podczas wykonywania czynności opiekuńczych.

Uczeń:

1) analizuje przyczyny występowania i metody rozwiązywania problemów społecznych;

2) pomaga osobie podopiecznej w rozwiązywaniu problemów społecznych i osobistych;

3) określa metody integracji osoby podopiecznej ze środowiskiem lokalnym;

4) inicjuje i podtrzymuje relacje międzyludzkie w najbliższym otoczeniu osoby podopiecznej;

5) określa formy i metody organizowania czasu wolnego;

6) organizuje różne formy aktywnego spędzania czasu wolnego i rozwijania zainteresowań osoby podopiecznej z uwzględnieniem jej potrzeb, możliwości oraz zasobów środowiska lokalnego;

7) analizuje metody usprawniania i aktywizowania osoby podopiecznej w zależności od jej wieku, stanu jej zdrowia i niepełnosprawności;

8) planuje metody, formy, techniki i środki terapii zajęciowej osoby podopiecznej;

9) dobiera metody przygotowania osoby podopiecznej do korzystania z pomocy technicznych;

10) pomaga osobie podopiecznej w korzystaniu z pomocy technicznych ułatwiających samodzielne wykonywanie codziennych czynności;

11) przestrzega zasad bezpieczeństwa podczas aktywizowania osoby podopiecznej.

Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej

Uczeń:

1) posługuje się dokumentacją dotyczącą sytuacji zdrowotnej i społecznej osoby podopiecznej;

2) rozpoznaje warunki życia osoby podopiecznej;

3) ocenia poziom możliwości psychofizycznych osoby podopiecznej;

4) ocenia możliwości i ograniczenia osoby podopiecznej w zaspokajaniu potrzeb biologicznych, psychicznych i społecznych wynikające z wieku i niepełnosprawności;

5) rozpoznaje i wykorzystuje zasoby środowiska rodzinnego oraz instytucjonalnego osoby podopiecznej;

6) rozpoznaje potrzeby i problemy osoby podopiecznej;

7) opracowuje plan pomocy i procesu opieki nad osobą podopieczną;

8) dobiera metody, techniki i narzędzia pracy do zaplanowanych działań opiekuńczych osoby podopiecznej;

9) współpracuje z członkami zespołu terapeutycznego;

10) wykorzystuje metody i techniki zapobiegające skutkom długotrwałego stresu i przeciwdziałające wypaleniu zawodowemu osoby podopiecznej;

11) dokonuje systematycznej ewaluacji pracy z osobą podopieczną.

Uczeń:

1) świadczy usługi opiekuńczo-wspierające zgodnie z procedurami i standardami opieki;

2) rozpoznaje symptomy zaburzeń psychofizycznych u osoby podopiecznej;

3) przeciwdziała zagrożeniom zdrowia i życia osoby podopiecznej;

4) udziela pierwszej pomocy w stanach zagrożenia zdrowia i życia osoby podopiecznej;

5) dokonuje pomiaru parametrów życiowych osoby podopiecznej;

6) dobiera metody, techniki i narzędzia do wykonywanych czynności opiekuńczych i higienicznych osoby podopiecznej;

7) wykonuje czynności opiekuńcze i higieniczne u osoby podopiecznej;

8) opiekuje się osobą podopieczną w terminalnej fazie choroby i udziela jej wsparcia emocjonalnego;

9) pomaga osobie podopiecznej w zaspakajaniu potrzeb bio-psycho-społecznych;

10) pomaga osobie podopiecznej w przyjmowaniu leków zleconych przez lekarza;

11) prowadzi profilaktykę przeciwodleżynową u osoby podopiecznej;

12) przestrzega zasad i określa rodzaje i techniki wykonywania zabiegów przeciwzapalnych u osoby podopiecznej;

13) udziela pomocy w korzystaniu ze sprzętu ortopedycznego i udogodnień technicznych dla osób niepełnosprawnych;

14) przygotowuje osobę podopieczną do samoopieki, samopielęgnacji oraz prowadzenia zdrowego stylu życia;

15) pomaga osobie podopiecznej w organizowaniu gospodarstwa domowego w warunkach domu pomocy społecznej.

Uczeń:

1) inicjuje i podtrzymuje pozytywne relacje osoby podopiecznej z osobami z najbliższego otoczenia;

2) pomaga i udziela wsparcia w rozwiązywaniu problemów osobistych i społecznych osoby podopiecznej;

3) mobilizuje i wspiera osobę podopieczną w wyborze aktywnych form spędzania czasu wolnego sprzyjających samorealizacji, z uwzględnieniem potrzeb i możliwości osoby podopiecznej;

4) mobilizuje i wspiera osobę podopieczną do aktywności w zależności od jej wieku, stanu jej zdrowia i niepełnosprawności;

5) aktywizuje ważne dla podopiecznego osoby z najbliższego środowiska i współdziała z nimi;

6) pomaga podopiecznemu w korzystaniu z przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych ułatwiających samodzielne wykonywanie codziennych czynności;

7) wspomaga osobę podopieczną w usprawnianiu psychofizycznym.

Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej

Uczeń:

1) posługuje się dokumentacją dotyczącą sytuacji zdrowotnej i społecznej osoby starszej;

2) rozpoznaje warunki życia osoby starszej;

3) ocenia poziom możliwości psychofizycznych osoby starszej;

4) ocenia możliwości i ograniczenia osoby starszej w zaspakajaniu potrzeb biologicznych, psychicznych, społecznych wynikające z wieku i niepełnosprawności;

5) rozpoznaje potrzeby i problemy osoby starszej;

6) rozpoznaje i wykorzystuje zasoby środowiska osoby starszej;

7) organizuje środowisko mieszkaniowe z uwzględnieniem potrzeb i bezpieczeństwa osoby starszej;

8) opracowuje plan pomocy, wsparcia i opieki długoterminowej osoby starszej;

9) planuje działania opiekuńczo-wspierające osobie starszej i dobiera metody, techniki i narzędzia do tych działań;

10) prowadzi dokumentację pracy z osobą starszą.

Uczeń:

1) dba o jakość usług świadczonych, przestrzegając procedur medycznych i standardu opieki;

2) rozpoznaje symptomy zaburzeń psychofizycznych u osoby starszej;

3) przeciwdziała zagrożeniom zdrowia i życia osoby starszej;

4) udziela pierwszej pomocy w stanach zagrożenia zdrowia i życia osoby starszej;

5) wykonuje czynności opiekuńcze i higieniczne u osoby starszej;

6) opiekuje się osobą starszą w fazie terminalnej choroby i udziela jej wsparcia emocjonalnego;

7) dokonuje pomiaru parametrów życiowych osoby starszej;

8) pomaga osobie starszej w zaspakajaniu potrzeb bio-psycho-społecznych;

9) prowadzi profilaktykę przeciwodleżynową u osoby starszej;

10) przestrzega zasad i określa rodzaje i techniki wykonywania zabiegów przeciwzapalnych;

11) wykonuje zabiegi przeciwzapalne u osoby starszej;

12) pomaga osobie starszej w przyjmowaniu leków zaleconych przez lekarza;

13) pomaga osobie starszej w prowadzeniu gospodarstwa domowego;

14) organizuje osobie starszej korzystanie ze świadczeń podstawowej i specjalistycznej opieki zdrowotnej;

15) pomaga osobie starszej w użytkowaniu przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych;

16) przygotowuje osobę starszą we współpracy z rodziną do samoopieki, samopielęgnacji oraz prowadzenia zdrowego stylu życia;

17) podejmuje problematykę śmierci i godnego umierania w kontaktach z osobą starszą.

Uczeń:

1) inicjuje i podtrzymuje pozytywne relacje osoby starszej z osobami z najbliższego otoczenia;

2) pomaga i udziela wsparcia osobie starszej w rozwiązywaniu problemów osobistych i społecznych;

3) wspiera i mobilizuje osobę starszą do aktywnego spędzania czasu wolnego, uwzględniając jej potrzeby i możliwości psychofizyczne;

4) organizuje czas wolny osobie starszej z wykorzystaniem zasobów środowiska lokalnego;

5) pomaga osobie starszej w korzystaniu z pomocy technicznych ułatwiających samodzielne wykonywanie codziennych czynności;

6) wspiera osobę starszą w usprawnianiu psychofizycznym.

Uczeń:

1) pobudza wrażliwość osób z najbliższego otoczenia na potrzeby i problemy osoby starszej;

2) motywuje rodzinę i lokalne środowisko społeczne do działania na rzecz osoby starszej;

3) współpracuje z osobami z otoczenia na rzecz osoby starszej;

4) organizuje pomoc instytucji wsparcia społecznego działających na rzecz osoby starszej;

5) organizuje środowiskowe grupy wsparcia na rzecz osoby starszej;

6) organizuje pomoc materialną na rzecz osoby starszej we współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej;

7) współpracuje z organizacjami pozarządowymi w zakresie udzielania pomocy osobie starszej;

8) współpracuje z członkami zespołu terapeutycznego zakładu opiekuńczo-leczniczego.

Udzielanie pomocy i organizowanie wsparcia osobie niepełnosprawnej

Uczeń:

1) analizuje dokumentację dotyczącą sytuacji zdrowotnej i społecznej osoby niepełnosprawnej;

2) rozpoznaje warunki życia osoby niepełnosprawnej;

3) wnioskuje o sytuacji osoby niepełnosprawnej z danych zawartych w dokumentacji;

4) rozpoznaje objawy chorobowe u osoby niepełnosprawnej ze strony poszczególnych układów i narządów;

5) rozróżnia rodzaje i stopnie niepełnosprawności;

6) ocenia możliwości i ograniczenia osoby niepełnosprawnej wynikające z wieku, stanu zdrowia fizycznego, psychicznego i niepełnosprawności;

7) diagnozuje potrzeby i problemy psychospołeczne osoby niepełnosprawnej;

8) przestrzega zasad indywidualizacji i podmiotowości w zaspakajaniu potrzeb i rozwiązywaniu problemów osoby niepełnosprawnej;

9) organizuje środowisko życia osoby niepełnosprawnej z uwzględnieniem jej potrzeb i problemów;

10) przestrzega zasad opracowywania indywidualnego planu współdziałania z osobą niepełnosprawną;

11) opracowuje plan współdziałania z osobą niepełnosprawną;

12) planuje metody, techniki i narzędzia pracy z osobą niepełnosprawną;

13) dobiera metody, techniki i narzędzia do realizacji zaplanowanych działań z osobą niepełnosprawną;

14) planuje techniki monitorowania podjętych działań;

15) prowadzi dokumentacje pracy z osobą niepełnosprawną.

Uczeń:

1) przestrzega procedur i standardów opieki środowiskowej;

2) rozpoznaje objawy zaburzeń psychosomatycznych u osoby niepełnosprawnej;

3) rozpoznaje stany zagrożenia zdrowia i życia osoby niepełnosprawnej;

4) udziela pierwszej pomocy w stanach zagrożenia zdrowia i życia osoby niepełnosprawnej;

5) przestrzega zasad i określa metody i techniki wykonywania czynności pielęgnacyjnych i higienicznych;

6) określa rodzaje narzędzi pracy oraz środków i materiałów do wykonywania czynności pielęgnacyjnych i higienicznych u osoby niepełnosprawnej;

7) pomaga osobie niepełnosprawnej w zaspakajaniu potrzeb fizjologicznych;

8) przestrzega zasad i określa metody zapobiegania odleżynom i odparzeniom u osoby niepełnosprawnej;

9) pomaga osobie niepełnosprawnej w prowadzeniu gospodarstwa domowego;

10) pomaga osobie niepełnosprawnej w przyjmowaniu leków zleconych przez lekarza;

11) analizuje rodzaje i techniki wykonywania ćwiczeń usprawniających ruchowo oraz gimnastyki oddechowej u osoby niepełnosprawnej;

12) prowadzi podstawowe ćwiczenia gimnastyczne uzgodnione ze specjalistą;

13) pomaga osobie niepełnosprawnej w korzystaniu ze świadczeń opieki zdrowotnej;

14) przestrzega zasad obsługi sprzętu rehabilitacyjnego i stosowania przedmiotów ortopedycznych;

15) pomaga osobie niepełnosprawnej w korzystaniu ze sprzętu rehabilitacyjnego i przedmiotów ortopedycznych;

16) przestrzega zasad współpracy z wolontariatem w opiece nad osobą niepełnosprawną;

17) współpracuje z wolontariuszami w opiece nad osobą niepełnosprawną.

Uczeń:

1) inicjuje i podtrzymuje relacje międzyludzkie oraz współdziała z osobami z najbliższego środowiska ważnymi dla osoby niepełnosprawnej;

2) analizuje przyczyny występowania i metody rozwiązywania problemów społecznych i osobistych osoby niepełnosprawnej;

3) pomaga i udziela wsparcia osobie niepełnosprawnej w rozwiązywaniu problemów społecznych i osobistych;

4) planuje metody przygotowania osoby niepełnosprawnej do korzystania ze sprzętu i pomocy technicznych;

5) pomaga osobie niepełnosprawnej w korzystaniu ze sprzętu i pomocy technicznych ułatwiających samodzielne wykonywanie codziennych czynności;

6) planuje metody przygotowania osoby niepełnosprawnej i jej rodziny do samoopieki;

7) przygotowuje osobę niepełnosprawną oraz jej rodzinę do samoopieki;

8) charakteryzuje metody organizowania czasu wolnego osoby niepełnosprawnej;

9) organizuje czas wolny osobie niepełnosprawnej z wykorzystaniem zasobów środowiska lokalnego;

10) planuje metody, formy, techniki i środki terapii zajęciowej osoby niepełnosprawnej;

11) motywuje osobę niepełnosprawną do aktywnego spędzania czasu wolnego i rozwijania zainteresowań z uwzględnieniem jej potrzeb i możliwości;

12) dobiera metody aktywizowania osoby niepełnosprawnej w zależności od jej wieku, stanu jej zdrowia i niepełnosprawności;

13) pomaga osobie niepełnosprawnej w korzystaniu z kompleksowej rehabilitacji;

14) przestrzega zasad bezpieczeństwa podczas aktywizowania osoby niepełnosprawnej.

Uczeń:

1) określa metody integracji osoby niepełnosprawnej ze środowiskiem lokalnym;

2) wspiera osobę niepełnosprawną w integracji ze społeczeństwem;

3) aktywizuje środowisko społeczne do działań na rzecz osoby niepełnosprawnej;

4) asystuje osobie niepełnosprawnej w pełnieniu ról społecznych;

5) dobiera metody i techniki pracy z osobą niepełnosprawną;

6) przestrzega zasad opracowywania planu wsparcia osoby niepełnosprawnej;

7) opracowuje, monitoruje i ocenia realizację planu wsparcia osoby niepełnosprawnej;

8) reprezentuje osobę niepełnosprawną w negocjacjach z instytucjami, organizacjami, specjalistami i indywidualnymi osobami świadczącymi różne formy pomocy;

9) współpracuje ze specjalistami w opracowaniu programu kompleksowej pomocy osobie niepełnosprawnej;

10) analizuje systemy wsparcia i poradnictwa społecznego osoby niepełnosprawnej;

11) współpracuje z grupami wsparcia, organizacjami pozarządowymi i jednostkami samorządu terytorialnego działającymi na rzecz osoby niepełnosprawnej w środowisku lokalnym;

12) przestrzega zasad pozyskiwania środków finansowych z pomocy społecznej i innych instytucji;

13) pomaga osobie niepełnosprawnej w uzyskaniu środków finansowych na rehabilitację;

14) analizuje funkcje i zadania instytucji i organizacji świadczących pomoc osobie niepełnosprawnej;

15) pomaga osobie niepełnosprawnej w korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej i innych instytucji;

16) pomaga osobie niepełnosprawnej w korzystaniu z ofert edukacyjnych, poradnictwa zawodowego i w podejmowaniu zatrudnienia;

17) ocenia rodzaje barier architektonicznych i komunikacyjnych;

18) organizuje działania prowadzące do usuwania barier architektonicznych i komunikacyjnych;

19) analizuje Kartę Praw Osób Niepełnosprawnych;

20) stosuje przepisy prawa dotyczące opieki zdrowotnej państwa, prawa opiekuńczego, prawa o ubezpieczeniach społecznych i pomocy społecznej;

21) stosuje przepisy prawa dotyczące uprawnień osoby niepełnosprawnej i ochrony jej interesów;

22) pomaga osobie niepełnosprawnej w załatwianiu spraw urzędowych.

Świadczenie usług w zakresie terapii zajęciowej

Uczeń:

1) określa sposoby komunikacji werbalnej i niewerbalnej;

2) stosuje techniki aktywnego słuchania w kontaktach z podopiecznym;

3) dobiera sposoby udzielania informacji zwrotnych;

4) rozpoznaje rodzaje barier i błędów w komunikowaniu się z podopiecznym;

5) przestrzega zasad asertywnego zachowania w kontaktach z podopiecznym;

6) rozwiązuje sytuacje konfliktowe z zastosowaniem różnych metod;

7) prowadzi negocjacje w celu rozwiązania problemów podopiecznych;

8) komunikuje się z podopiecznym, jego rodziną i zespołem terapeutycznym.

Uczeń:

1) uzyskuje informacje o podopiecznym na podstawie dokumentacji medycznej, wywiadu środowiskowego oraz innej dostępnej dokumentacji;

2) przeprowadza wywiad z podopiecznym, jego rodziną, opiekunem prawnym oraz innymi osobami znaczącymi dla podopiecznego;

3) prowadzi obserwację terapeutyczną podopiecznego;

4) rozpoznaje zaburzenia w zakresie procesów poznawczych występujące u podopiecznego;

5) diagnozuje stan funkcjonowania podopiecznego w sferze fizycznej, psychicznej i społecznej;

6) określa hierarchię potrzeb podopiecznego;

7) sporządza listę problemów i potrzeb dotyczących podopiecznego;

8) określa zasoby i możliwości podopiecznego;

9) określa etapy diagnozy terapeutycznej podopiecznego;

10) formułuje diagnozę terapeutyczną podopiecznego;

11) motywuje podopiecznego do rozwijania zainteresowań w celu podwyższenia kompetencji społecznych.

Uczeń:

1) posługuje się terminologią z zakresu terapii zajęciowej;

2) określa cechy planu terapii zajęciowej;

3) sporządza indywidualny plan terapii zajęciowej dla podopiecznego na podstawie diagnozy;

4) stosuje zalecenia specjalistów w pracy z podopiecznym;

5) określa cele i zadania terapii zajęciowej;

6) dobiera formy, metody i techniki terapii zajęciowej;

7) dobiera środki i pomoce dydaktyczne do realizacji planu terapii zajęciowej;

8) opracowuje scenariusze do zajęć z terapii zajęciowej;

9) planuje etapy terapii zajęciowej;

10) planuje przebieg treningów rozwijających aktywność społeczną podopiecznego;

11) dobiera sposoby oceny efektów terapii zajęciowej prowadzonej z podopiecznym.

Uczeń:

1) charakteryzuje metody aktywizujące stosowane w terapii zajęciowej;

2) przestrzega zasad stosowania metod i technik w terapii zajęciowej;

3) dobiera i stosuje metody i techniki terapii zajęciowej adekwatne do sytuacji bio-psycho-społecznej podopiecznego;

4) przestrzega zasad prowadzenia zajęć z zakresu indywidualnej i grupowej terapii zajęciowej;

5) dobiera sposoby motywowania podopiecznego do udziału w zajęciach;

6) prowadzi terapię zajęciową z zastosowaniem różnych metod i technik;

7) wyjaśnia znaczenie kinezyterapii w procesie usprawniania;

8) przestrzega zasad organizacji pracy terapeuty zajęciowego w pracowni terapeutycznej oraz w placówkach ochrony zdrowia i pomocy społecznej;

9) planuje wyposażenie pracowni terapii zajęciowej;

10) opracowuje regulamin pracowni terapeutycznej.

Uczeń:

1) charakteryzuje dokumentację prowadzoną przez terapeutę zajęciowego;

2) opracowuje kwestionariusze, arkusze, karty informacyjne oraz inne narzędzia do oceny efektów pracy z podopiecznym;

3) analizuje efekty uzyskane w pracy z podopiecznym;

4) stosuje techniki informatyczne w dokumentowaniu pracy terapeuty zajęciowego;

5) dokumentuje działania z zakresu terapii zajęciowej;

6) modyfikuje i aktualizuje dokumentację prowadzoną przez terapeutę zajęciowego.

Świadczenie usług medycznych w zakresie ortoptyki

Uczeń:

1) charakteryzuje budowę i funkcjonowanie narządu wzroku;

2) określa wpływ chorób i wad rozwojowych na funkcjonowanie narządu wzroku;

3) charakteryzuje choroby narządu wzroku z uwzględnieniem choroby zezowej;

4) określa objawy chorób wieku dziecięcego mogących mieć wpływ na narząd wzroku;

5) przeprowadza wywiad w celu rozpoznania przyczyn zeza i niedowidzenia;

6) ocenia stan psychofizyczny pacjenta z zaburzeniami funkcjonowania narządu wzroku;

7) dobiera metody wykonywania badań ortoptycznych i określonych badań okulistycznych;

8) przygotowuje pacjenta do badań ortoptycznych i okulistycznych;

9) posługuje się specjalistyczną aparaturą do wykonywania badań ortoptycznych i określonych badań okulistycznych;

10) interpretuje wyniki badań ortoptycznych i okulistycznych.

Uczeń:

1) dobiera rodzaje, metody i techniki ćwiczeń stosowanych w niedowidzeniu i zaburzeniach widzenia obuocznego;

2) stosuje środki farmakologiczne rozszerzające źrenice i porażające akomodację w celach diagnostycznych i podczas prowadzenia ćwiczeń;

3) dobiera metody i określa kryteria doboru ćwiczeń stosowanych w niedowidzeniu;

4) dobiera metody i określa kryteria doboru ćwiczeń stosowanych w zaburzeniach widzenia obuocznego;

5) wykonuje ćwiczenia w niedowidzeniu i dostosowuje tok ćwiczeń do możliwości pacjenta;

6) wykonuje ćwiczenia w zaburzeniach widzenia obuocznego i dostosowuje tok ćwiczeń do możliwości pacjenta;

7) interpretuje wyniki przeprowadzonych ćwiczeń w niedowidzeniu i zaburzeniach widzenia obuocznego;

8) rozpoznaje zaburzenia powodujące trudności w czytaniu i pisaniu.

Uczeń:

1) identyfikuje wady refrakcji;

2) rozróżnia rodzaje soczewek i innych pomocy optycznych i nieoptycznych;

3) charakteryzuje pomoce optyczne i nieoptyczne stosowane w leczeniu choroby zezowej i niedowidzenia;

4) dobiera pomoce optyczne i nieoptyczne niezbędne do wykonywania ćwiczeń w procesie leczenia choroby zezowej i niedowidzenia.

Świadczenie usług opiekuńczych i wspomagających rozwój dziecka

Uczeń:

1) zapewnia bezpieczeństwo dziecku;

2) rozpoznaje i określa potrzeby dziecka zdrowego, dostrzega związek między zaspakajaniem potrzeb a rozwojem dziecka;

3) zaspakaja potrzeby biologiczne dziecka stosownie do jego wieku oraz stanu psychofizycznego;

4) wykonuje zabiegi higieniczno-pielęgnacyjne zgodnie z obowiązującymi zasadami i procedurami;

5) planuje profilaktykę próchnicy i schorzeń wieku dziecięcego;

6) prowadzi działania profilaktyczne oraz kształtuje nawyki prozdrowotne;

7) określa normy rozwoju fizycznego dziecka i dobiera metody jego oceny;

8) obserwuje i ocenia rozwój fizyczny dziecka;

9) rozpoznaje symptomy krzywdzenia dziecka oraz przestrzega procedur postępowania w przypadku ich podejrzenia;

10) dba o odżywianie dziecka zgodne z normami żywieniowymi;

11) analizuje jadłospisy pod kątem zawartości składników pokarmowych;

12) przygotowuje podstawowe posiłki, uwzględniające zalecenia dietetyczne;

13) analizuje i prowadzi dokumentację pielęgnacyjną dziecka zdrowego;

14) planuje formy i zasady współpracy oraz współpracuje z pracownikami placówki w zakresie pielęgnowania dziecka;

15) planuje i organizuje czynności pielęgnacyjne u dziecka zdrowego, uwzględniając specyfikę placówki, w której przebywa dziecko;

16) określa cele, zadania i wymagania zdrowotno-higieniczne dla instytucji opiekuńczo-wychowawczych sprawujących opiekę nad małym dzieckiem.

Uczeń:

1) zapewnia bezpieczeństwo dziecku choremu i niepełnosprawnemu;

2) rozpoznaje potrzeby dziecka chorego i niepełnosprawnego;

3) zaspakaja potrzeby biologiczne i psychospołeczne dziecka chorego i niepełnosprawnego z uwzględnieniem jego wieku i stanu zdrowia;

4) przestrzega zasad pielęgnowania dziecka ze schorzeniami poszczególnych układów i narządów;

5) wykonuje zabiegi higieniczno-pielęgnacyjne, dostosowując technikę ich wykonania do stanu zdrowia dziecka i zaleceń zespołu terapeutycznego;

6) określa przyczyny i objawy kliniczne chorób wieku dziecięcego, metody ich leczenia i zapobiegania im;

7) ocenia wypływ choroby na stan psychiczny dziecka;

8) reaguje na zmiany w wyglądzie i zachowaniu dziecka chorego;

9) dokonuje pomiaru parametrów życiowych u dziecka oraz interpretuje wyniki;

10) rozróżnia rodzaje niepełnosprawności oraz metody rehabilitacji;

11) uczestniczy w rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego;

12) przestrzega zasad i drogi podawania leków;

13) podaje dziecku leki na zlecenie lekarza;

14) określa rolę mechanizmów obronnych i adaptacyjnych organizmu dziecka;

15) prowadzi dokumentację pielęgnacyjną dziecka chorego;

16) dobiera formy i przestrzega zasad współpracy z zespołem terapeutycznym;

17) charakteryzuje organizację i specyfikę pracy w placówce opieki nad dzieckiem oraz współpracuje z zespołem terapeutycznym;

18) towarzyszy dziecku podczas badań i zabiegów specjalistycznych.

Uczeń:

1) przestrzega norm i określa fazy rozwoju małego dziecka, charakteryzuje podstawowe procesy psychiczne dziecka;

2) ocenia rozwój psychomotoryczny dziecka w zakresie poszczególnych sfer;

3) dobiera materiały i pomoce dydaktyczne dla dzieci w poszczególnych grupach rozwojowych;

4) prowadzi zabawy stymulujące rozwój dziecka w zakresie poszczególnych sfer z uwzględnieniem wieku dziecka i jego możliwości psychofizycznych;

5) analizuje i dobiera utwory literackie do wieku i możliwości percepcyjnych dziecka;

6) stymuluje aktywność werbalną dziecka, wykorzystując różne techniki i utwory literackie;

7) przygotowuje i przedstawia inscenizacje dla dzieci;

8) charakteryzuje czynniki wpływające na kształtowanie osobowości i zachowanie dziecka;

9) kształtuje u dziecka pozytywne zachowania i cechy osobowości;

10) stosuje metody zapobiegania negatywnym zachowaniom dziecka;

11) dobiera metody rozwijania samodzielności dziecka;

12) rozwija samodzielność dziecka różnymi metodami;

13) określa rodzaje i etapy procesu adaptacji dziecka do nowych warunków oraz wspiera dziecko w okresie adaptacji;

14) stosuje metody łagodzenia negatywnych emocji u dziecka;

15) określa istotę i fazy choroby sierocej oraz stwarza warunki zapobiegające powstawaniu i rozwojowi choroby sierocej;

16) określa zaburzenia rozwojowe i problemy wychowawcze występujące u małego dziecka;

17) dobiera metody pracy wychowawczej z dzieckiem niepełnosprawnym i stwarzającym problemy wychowawcze;

18) planuje i prowadzi indywidualne zajęcia wyrównawcze;

19) organizuje pracę wychowawczą w poszczególnych grupach rozwojowych;

20) planuje formy współpracy z opiekunami dziecka oraz specjalistami w zakresie wspomagania rozwoju i wychowania;

21) współpracuje z opiekunami dziecka oraz specjalistami w zakresie wspomagania rozwoju i wychowania;

22) ocenia efekty pracy dydaktyczno-wychowawczej.

Uczeń:

1) wykonuje pomoce dydaktyczne, dekoracje okolicznościowe, scenografie oraz lalki, kukiełki i kostiumy do inscenizacji i balów, posługując się różnymi technikami plastycznymi;

2) dobiera techniki plastyczne i metody prowadzenia zajęć do wieku i możliwości dziecka;

3) prowadzi zajęcia techniczne i plastyczne z dziećmi w poszczególnych grupach rozwojowych;

4) wykonuje z dziećmi i dla dzieci zabawki i prace plastyczne z różnorodnych materiałów i surowców;

5) rozwija zainteresowania dzieci twórczością plastyczną i techniczną;

6) określa rolę utworów muzycznych w rozwoju i kształtowaniu osobowości dziecka;

7) dobiera utwory muzyczne dla dzieci w poszczególnych grupach rozwojowych;

8) śpiewa piosenki dziecięce i gra na wybranych instrumentach muzycznych;

9) tworzy proste układy taneczne do muzyki z uwzględnieniem wieku, poziomu rozwoju i możliwości dzieci;

10) prowadzi zabawy muzyczno-ruchowe z uwzględnieniem wieku, poziomu rozwoju i możliwości dzieci.

Wykonywanie medycznych czynności ratunkowych i innych świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego oraz prowadzenie edukacji w tym zakresie

Uczeń:

1) charakteryzuje struktury organizmu ludzkiego: komórek, tkanek, narządów, układów;

2) określa topografię narządów i układów;

3) analizuje rolę poszczególnych narządów i układów w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu człowieka;

4) rozpoznaje zaburzenia występujące w strukturach komórkowych, tkankowych, narządowych i układowych wywołanych chorobą lub urazem;

5) charakteryzuje przyczyny i objawy nagłego zatrzymania krążenia;

6) charakteryzuje przyczyny i objawy utraty przytomności, w tym z użyciem skal punktowych;

7) rozróżnia i stosuje sprzęt ochronny znajdujący się w wyposażeniu zestawów ratunkowych;

8) ocenia i monitoruje podstawowe funkcje życiowe poszkodowanego metodami nieinwazyjnymi;

9) określa wskazania i metody udrażniania górnych dróg oddechowych;

10) określa algorytm i przestrzega zasad wykonywania podstawowych i zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych u osób w różnym wieku oraz w stanach zagrożenia zdrowia i życia;

11) wykonuje podstawowe i zaawansowane zabiegi resuscytacyjne u osób w różnym wieku w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego zgodnie z algorytmem;

12) wykonuje odsysanie dróg oddechowych z wykorzystaniem urządzenia ssącego;

13) przywraca i zabezpiecza drożność dróg oddechowych metodą bezprzyrządową oraz przyrządową;

14) określa zasadność podjęcia tlenoterapii biernej, wspomagania oddechu lub wentylacji zastępczej powietrzem i tlenem z zastosowaniem różnych metod;

15) stosuje tlenoterapię bierną, podejmuje wentylację zastępczą powietrzem i tlenem z zastosowaniem różnych metod;

16) wykonuje intubację dotchawiczą w laryngoskopii bezpośredniej, bez użycia środków zwiotczających i prowadzi wentylację zastępczą;

17) wykonuje pod nadzorem lekarza intubację dotchawiczą w laryngoskopii bezpośredniej z użyciem środków zwiotczających i prowadzi wentylację zastępczą.

Uczeń:

1) charakteryzuje rodzaje, przyczyny, objawy urazów i obrażeń ciała;

2) charakteryzuje zasady wykonania i wykonuje badanie poszkodowanego według ITLS (ang. International Trauma Life Support);

3) rozpoznaje stany nagłego zagrożenia zdrowotnego;

4) rozróżnia wyposażenie zestawów ratunkowych i posługuje się nim;

5) charakteryzuje i przestrzega zasad aseptyki i antyseptyki;

6) charakteryzuje i stosuje medyczne czynności ratunkowe podejmowane w przypadku wystąpienia stanów nagłego zagrożenia zdrowotnego u dzieci i dorosłych;

7) ocenia stan pacjenta w celu ustalenia postępowania i decyzji o podjęciu medycznych czynności ratunkowych lub odstąpieniu od nich;

8) analizuje i dobiera sposoby ułożenia poszkodowanego w zależności od rodzaju schorzenia lub odniesionych obrażeń ciała;

9) opatruje rany różnych okolic ciała i zabezpiecza amputowane części ciała;

10) przestrzega zasad postępowania ratunkowego w sytuacji krwotoku zewnętrznego i wewnętrznego;

11) wykonuje odbarczenie odmy prężnej drogą nakłucia jamy opłucnowej;

12) wykonuje unieruchomienie kręgosłupa i miednicy z wykorzystaniem dostępnego sprzętu ratunkowego;

13) wykonuje unieruchomienia kończyn w przypadku złamań, zwichnięć i skręceń;

14) charakteryzuje przyczyny, objawy i rodzaje wstrząsu;

15) wdraża postępowanie przeciwwstrząsowe;

16) wykonuje i interpretuje zapis EKG w zakresie podstawowych zaburzeń przewodzenia i rytmu serca;

17) wykonuje pod nadzorem lekarza systemu kardiowersję elektryczną i elektrostymulację zewnętrzną;

18) wykonuje kaniulację żył obwodowych kończyn górnych i dolnych oraz żyły szyjnej zewnętrznej;

19) pobiera krew żylną i włośniczkową do badań laboratoryjnych;

20) określa wartości prawidłowe i interpretuje wyniki badań poziomu glukozy i elektrolitów w surowicy oraz badania gazometrycznego krwi włośniczkowej;

21) wykonuje dojście doszpikowe przy użyciu gotowego zestawu;

22) objaśnia zasady podawania i działania leków stosowanych w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, różnicuje postaci leków, drogi ich podawania, interakcje, wskazania do ich podania oraz oblicza dawki leków;

23) podaje leki i płyny różnymi drogami przy użyciu gotowego zestawu na zlecenie lekarza systemu;

24) zakłada cewnik do pęcherza moczowego pod nadzorem lekarza systemu i monitoruje diurezę;

25) zakłada sondę żołądkową i wykonuje płukanie żołądka pod nadzorem lekarza systemu;

26) rozróżnia drogi wnikania trucizn do organizmu i przestrzega zasad postępowania ratunkowego w przypadku zatruć;

27) odbiera poród nagły w warunkach pozaszpitalnych;

28) asystuje przy małych zabiegach chirurgicznych pod nadzorem lekarza systemu.

Uczeń:

1) przygotowuje specjalistyczny środek transportu sanitarnego do gotowości wyjazdowej, kompletuje i obsługuje sprzęt, aparaturę, zestawy leków oraz innych środków i materiałów stanowiących jego wyposażenie;

2) wykonuje zadania na stanowisku dyspozytora medycznego oraz obsługuje dostępne środki łączności;

3) charakteryzuje zasady i dobiera sposoby przenoszenia i ewakuacji poszkodowanych w zależności od ich stanu ogólnego, doznanych obrażeń ciała, rodzaju zagrożenia, liczby osób uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów do podejmowania medycznych czynności ratunkowych i kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz posiadania przyrządów pomocniczych;

4) przygotowuje poszkodowanego do transportu i zapewnia mu opiekę medyczną w czasie transportu;

5) organizuje transport poszkodowanych w nocy i w różnych niekorzystnych warunkach atmosferycznych;

6) przekazuje informacje o poszkodowanym i wykonanych medycznych czynnościach ratunkowych personelowi innych zespołów ratownictwa medycznego oraz szpitalnych oddziałów ratunkowych;

7) dokumentuje wykonane medyczne czynności ratunkowe i inne świadczenia w zakresie opieki zdrowotnej.

Uczeń:

1) charakteryzuje uwarunkowania psychologiczne zachowań indywidualnych oraz relacji z poszkodowanym, jego rodziną lub opiekunem, najbliższym otoczeniem i społeczeństwem w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia;

2) identyfikuje problemy poszkodowanego i grupy społecznej;

3) rozróżnia problemy w komunikacji wynikające z niepełnosprawności i choroby przewlekłej;

4) charakteryzuje rodzaje pozawerbalnych sposobów porozumiewania się;

5) skutecznie komunikuje się z poszkodowanym, jego rodziną lub opiekunem, świadkami zdarzenia;

6) wyjaśnia poszkodowanemu istotę jego dolegliwości i uzasadnia decyzję o sposobie dalszego postępowania;

7) zapewnia poszkodowanemu wsparcie psychiczne;

8) ocenia zachowania osób znajdujących się w strefie zagrożenia oraz stosuje działania zapobiegające wystąpieniu paniki;

9) współpracuje z innymi członkami jednostek systemu;

10) skutecznie komunikuje się z pracownikami służb i organizacji powołanych do niesienia pomocy poszkodowanym;

11) określa skutki wpływu sytuacji trudnych na poszkodowanych i uczestników akcji ratunkowej;

12) charakteryzuje i stosuje sposoby radzenia sobie ze stresem związanym z uczestniczeniem w akcji ratunkowej;

13) charakteryzuje i stosuje zasady organizacji wsparcia psychologicznego dla ofiar zdarzenia oraz uczestników akcji ratunkowej;

14) charakteryzuje i stosuje przepisy prawa związane z postępowaniem wobec osób z zaburzeniami psychicznymi.

Uczeń:

1) określa pojęcie wypadku, wypadku masowego i katastrofy;

2) charakteryzuje i stosuje zasady oceny sytuacji i bezpieczeństwa na miejscu wypadku, wypadku masowego i katastrofy;

3) zapewnia bezpieczeństwo sanitarnohigieniczne w czasie akcji ratunkowej;

4) rozróżnia zestawy ratunkowe, ich przeznaczenie, możliwości wykorzystania i zasady użycia;

5) dokonuje oceny sytuacji oraz identyfikuje zagrożenia dla poszkodowanego i ratowników na miejscu wypadku, wypadku masowego i katastrofy;

6) charakteryzuje zasady wyznaczania stref bezpieczeństwa na miejscu zdarzenia;

7) podejmuje działania zapobiegające zwiększeniu liczby ofiar zdarzenia i degradacji środowiska;

8) zapewnia bezpieczeństwo poszkodowanym na miejscu wypadku, wypadku masowego i katastrofy;

9) charakteryzuje pojęcia segregacji medycznej, oznaczenia i karty segregacyjnej oraz wykonuje wstępną segregację medyczną poszkodowanych;

10) wykonuje dekontaminację wstępną poszkodowanych;

11) modyfikuje postępowanie ratunkowe na miejscu zdarzenia w zależności od rodzaju zagrożenia;

12) charakteryzuje zasady organizacji i funkcjonowania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne;

13) rozróżnia zasady organizacji innych systemów i organizacji ratowniczych w Polsce i Unii Europejskiej oraz charakteryzuje zasady współpracy w zintegrowanym systemie ratownictwa;

14) komunikuje się z podmiotami wchodzącymi w skład zintegrowanego systemu ratownictwa.

Uczeń:

1) charakteryzuje zasady i metody nauczania stosowane w dydaktyce pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz medycznych czynności ratunkowych;

2) organizuje i prowadzi zajęcia z zakresu pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz medycznych czynności ratunkowych;

3) dobiera odpowiednie metody nauczania z zakresu pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz medycznych czynności ratunkowych w zależności od wieku uczniów, treści nauczania, celów i zadań pracy dydaktyczno-wychowawczej, organizacji i środków, które zamierza użyć w trakcie szkolenia;

4) charakteryzuje i stosuje efektywne metody nauczania zasad zachowania bezpieczeństwa w miejscach publicznych i w domu oraz postępowania w przypadkach nagłych i nadzwyczajnych zagrożeń środowiskowych, klęsk i katastrof;

5) popularyzuje wiedzę z zakresu pierwszej pomocy i kwalifikowanej pierwszej pomocy w różnych środowiskach;

6) motywuje ludzi do zapobiegania zagrożeniom ekologicznym.

Zarządzanie bezpieczeństwem w środowisku pracy

Uczeń:

1) określa obowiązki i odpowiedzialność pracodawcy i pracownika w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy;

2) nadzoruje stosowanie przepisów ochrony pracy dotyczące kobiet, młodocianych i niepełnosprawnych;

3) ocenia odpowiedzialność pracodawcy i pracownika z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy;

4) formułuje wnioski z przeglądów obiektów, pomieszczeń i stanowisk pracy pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy;

5) opracowuje regulaminy i instrukcje stanowiskowe pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy;

6) wykonuje czynności związane z kontrolą maszyn i urządzeń technicznych pod kątem przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;

7) kontroluje przydział i stosowanie środków ochrony indywidualnych oraz odzieży i obuwia roboczego.

Uczeń:

1) odróżnia działalność ergonomiczną koncepcyjną od korekcyjnej;

2) wyjaśnia skutki zdrowotne ograniczonej aktywności fizycznej pracownika;

3) ocenia obciążenie psychiczne pracownika na stanowisku pracy;

4) dobiera do pracy pracowników odpowiednich pod względem wydolności psychofizycznej;

5) charakteryzuje rolę narządów zmysłów w odbiorze informacji;

6) określa wpływ aktywności ruchowej na układ kostno-stawowy;

7) opisuje relacje zachodzące w układzie człowiek - maszyna - środowisko;

8) posługuje się dokumentacją do projektowania i korygowania elementów stanowisk pracy.

Uczeń:

1) stosuje przepisy prawa dotyczące oceny ryzyka zawodowego;

2) rozróżnia czynniki fizyczne, chemiczne, biologiczne i psychofizyczne występujące w środowisku pracy;

3) identyfikuje czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe i niebezpieczne;

4) wykonuje badania i pomiary czynników środowiska pracy;

5) ocenia poziom ryzyka zawodowego;

6) wskazuje metody redukcji ryzyka zawodowego;

7) sporządza dokumentację analizy i oceny zagrożeń.

Uczeń:

1) stosuje przepisy prawa dotyczące wypadków przy pracy i chorób zawodowych;

2) określa obowiązki pracodawcy w razie wystąpienia wypadku przy pracy i chorób zawodowych;

3) ustala okoliczności i przyczyny wypadków przy pracy;

4) sporządza dokumentację powypadkową;

5) określa działania zapobiegawcze z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Uczeń:

1) określa warunki sprzyjające uczeniu się dorosłych;

2) analizuje i różnicuje cele kształcenia w kategoriach wiedzy, umiejętności i postaw;

3) określa cele ogólne i szczegółowe szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy;

4) dobiera treści, metody nauczania i środki dydaktyczne do określonych celów szkolenia oraz do specyfiki grupy szkoleniowej;

5) stosuje aktywizujące metody prowadzenia szkoleń i wykorzystuje nowoczesne środki przekazu, zasady andragogiki i metodyki szkoleń osób dorosłych;

6) opracowuje materiały popularyzujące problematykę bezpieczeństwa i higieny pracy.

Prowadzenie działalności profilaktyczno-leczniczej pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty oraz utrzymanie gabinetu w gotowości do pracy i prowadzenie promocji zdrowia

Uczeń:

1) przestrzega zasad pracy na cztery ręce i sześć rąk przy leżącym pacjencie;

2) stosuje metody pracy na cztery ręce przy leżącym pacjencie;

3) asystuje czynnie lekarzowi dentyście podczas zabiegów wykonywanych różnymi metodami;

4) przygotowuje pacjenta do zabiegów ogólnostomatologicznych i specjalistycznych;

5) rozróżnia zabiegi wykonywane w poszczególnych specjalnościach stomatologicznych;

6) współpracuje z lekarzem dentystą w czasie wykonywania zabiegów specjalistycznych;

7) przewiduje zachowania pacjentów gabinetu stomatologicznego w różnym wieku;

8) przestrzega zasad przekazywania pacjentom zaleceń pozabiegowych i formułuje je na piśmie;

9) przekazuje pacjentom zalecenia przedzabiegowe i pozabiegowe w formie ustnej i pisemnej;

10) posługuje się urządzeniami do kontroli ciśnienia krwi i tętna;

11) współpracuje z lekarzem dentystą w czasie udzielania pierwszej pomocy.

Uczeń:

1) posługuje się podstawową terminologią z zakresu profilaktyki, leczenia i rehabilitacji narządu żucia;

2) przestrzega zasad wykonywania zabiegów profilaktycznych pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

3) wykonuje zabiegi profilaktyczne pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

4) określa metody leczenia i rehabilitacji narządu żucia;

5) przestrzega zasad postępowania higienistki stomatologicznej w różnych przypadkach klinicznych pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

6) przestrzega zasad przygotowywania potrzebnych materiałów;

7) rozróżnia materiały i przygotowuje je zgodnie z procedurami;

8) rozróżnia leki stomatologiczne, określa ich zastosowanie oraz warunki przechowywania;

9) przestrzega procedur konserwacji i obsługi sprzętu oraz aparatury stomatologicznej;

10) wykonuje czynności związane z konserwacją sprzętu zgodnie z procedurami;

11) przestrzega zasad prowadzenia ewidencji zużycia leków i materiałów;

12) sporządza zapotrzebowanie na materiały i leki na zlecenie lekarza dentysty oraz dokumentuje ich zużycie;

13) identyfikuje instrumenty stosowane w gabinetach ogólnych i specjalistycznych;

14) dobiera instrumentarium podstawowe i specjalistyczne w gabinecie dentystycznym pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

15) współpracuje z nadzorem sanitarnym.

Uczeń:

1) przestrzega zasad dokumentowania zabiegów i wyników badań;

2) sporządza dokumentację medyczną na zlecenie lekarza dentysty i przechowuje wyniki badań;

3) stosuje przepisy prawa dotyczące dostępu do dokumentacji medycznej;

4) przestrzega zasad posługiwania się komputerem oraz programem do obsługi gabinetu dentystycznego;

5) sporządza dokumentację elektroniczną gabinetu dentystycznego;

6) prowadzi ewidencję pacjentów i usług stomatologicznych;

7) prowadzi terminarz przyjęć oraz sporządza dokumentację zbiorczą i sprawozdawczą;

8) przedstawia wzory dokumentacji stomatologicznej i metody jej uzupełniania;

9) korzysta z gotowych wzorów dokumentacji i uzupełnia ją;

10) przestrzega zasad prowadzenia ewidencji zasobów gabinetu dentystycznego;

11) prowadzi ewidencję zasobów gabinetu dentystycznego;

12) kontaktuje się z pracownią techniki dentystycznej;

13) współpracuje ze stacją sanitarno-epidemiologiczną i stosuje jej zalecenia;

14) przestrzega zasad postępowania w kontaktach z pacjentami;

15) postępuje w kontaktach z pacjentami taktownie i z poszanowaniem ich praw.

Uczeń:

1) posługuje się terminologią z zakresu anatomii, fizjologii i patologii narządu żucia;

2) określa budowę, fizjologię i patologię narządu żucia;

3) przedstawia wskaźniki higieny jamy ustnej, próchnicy, chorób przyzębia;

4) ocenia zdrowie jamy ustnej na zlecenie lekarza dentysty;

5) rozpoznaje techniki diagnozowania żywotności miazgi zębów;

6) diagnozuje na zlecenie lekarza dentysty zęby na żywotność różnymi metodami;

7) rozpoznaje aparaty do diagnostyki jamy ustnej i stosuje odpowiednią procedurę badawczą;

8) diagnozuje stan jamy ustnej pacjenta pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

9) porządkuje dokumentację, archiwizuje dane i wyniki badań;

10) przestrzega procedur dopasowywania wypełnień do zgryzu pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

11) koryguje wypełnienia zgodnie z procedurami pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

12) opisuje procedury wykonywania wycisku oraz odlewania modeli orientacyjnych uzębienia;

13) sporządza wyciski i odlewa modele orientacyjne uzębienia dla celów diagnostycznych pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

14) dobiera metody profilaktyki indywidualnej i grupowej dla wszystkich grup wiekowych pacjentów;

15) prowadzi różnymi metodami profilaktykę indywidualną i grupową dostosowaną do wieku pacjentów;

16) prezentuje podstawowe ćwiczenia ortodontyczne;

17) wykonuje z pacjentem zlecone przez lekarza dentystę ćwiczenia ortodontyczne i nadzoruje je;

18) przestrzega zasad współpracy w ramach praktyki ortodontycznej;

19) organizuje ciągłość leczenia pacjentów w trakcie użytkowania aparatów ortodontycznych.

Uczeń:

1) dobiera różne formy edukacji zdrowotnej pacjentów, posługując się wiedzą z zakresu socjologii, psychologii i pedagogiki;

2) stosuje różne formy i metody edukacji indywidualnej i grupowej w zakresie promocji zdrowia jamy ustnej;

3) udziela porad na temat racjonalnego odżywiania w celu zachowania zdrowia jamy ustnej u pacjentów w różnym wieku;

4) dobiera pomoce dydaktyczne do tematu z zakresu promocji zdrowia i do wieku grupy odbiorców;

5) sporządza pomoce dydaktyczne dla indywidualnych odbiorców w różnym wieku;

6) dobiera metody współdziałania z opiekunami dziecka w realizacji programu promocji zdrowia;

7) stosuje strategie promowania zdrowia jamy ustnej w zależności od środowiska;

8) organizuje działania na rzecz zdrowia jamy ustnej w różnych środowiskach społecznych;

9) wykonuje instruktaż różnymi metodami w celu promocji zdrowia jamy ustnej.

Uczeń:

1) przygotowuje aparaturę i sprzęt do użytku zgodnie z procedurami;

2) obsługuje aparaturę i sprzęt stomatologiczny zgodnie z instrukcjami obsługi i użytkowania pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

3) stosuje przepisy prawa dotyczące użytkowania i obsługi aparatury stomatologicznej;

4) wykonuje pomiary i interpretuje uzyskane wyniki pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

5) wykonuje czynności związane z konserwacją sprzętu w gabinecie dentystycznym;

6) utrzymuje aparaturę stomatologiczną i sprzęt w sprawności.

Asystowanie lekarzowi dentyście i utrzymanie gabinetu w gotowości do pracy

Uczeń:

1) określa metody pracy i wyposażenie gabinetów dentystycznych w zależności od specjalności;

2) przestrzega zasad aseptyki i antyseptyki w codziennej pracy;

3) przestrzega zasad asystowania lekarzowi dentyście podczas wykonywania zabiegów profilaktycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych;

4) rozróżnia materiały medyczne i przygotowuje je zgodnie z procedurami pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

5) rozróżnia leki stomatologiczne i przestrzega zasad ich przygotowywania, podawania i przechowywania pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

6) przestrzega procedur dotyczących obsługi oraz konserwacji aparatury stomatologicznej i sprzętu;

7) przestrzega zasad prowadzenia ewidencji zużycia leków i materiałów;

8) sporządza zapotrzebowanie na materiały i leki oraz dokumentuje ich zużycie na zlecenie lekarza dentysty;

9) rozróżnia instrumenty stosowane w gabinetach dentystycznych ogólnych i specjalistycznych;

10) dobiera instrumentarium do określonego zabiegu pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

11) segreguje odpady zgodnie z przepisami prawa;

12) współpracuje z nadzorem sanitarnym.

Uczeń:

1) opisuje stany patologiczne narządu żucia;

2) wyjaśnia przyczyny powstawania zmian patologicznych w jamie ustnej;

3) posługuje się terminologią z zakresu profilaktyki, leczenia i rehabilitacji narządu żucia;

4) określa metody pracy i wyposażenia gabinetów dentystycznych w zależności od specjalności;

5) przygotowuje do pracy stanowiska lekarza dentysty i asystentki stomatologicznej zgodnie ze specjalnością gabinetu dentystycznego i zasadami ergonomii;

6) przestrzega zasad pracy na cztery ręce i sześć rąk przy leżącym pacjencie;

7) asystuje różnymi metodami lekarzowi dentyście w trakcie wykonywania zabiegów;

8) współpracuje z lekarzem dentystą w trakcie wykonywania zabiegów;

9) kompletuje i podaje zestawy instrumentów, materiałów i leków w zależności od rodzaju zabiegu na zlecenie lekarza dentysty;

10) sporządza materiały i płyny zgodnie z poleceniem lekarza dentysty;

11) korzysta z aparatów i urządzeń dostępnych w gabinetach dentystycznych różnych specjalności pod nadzorem i na zlecenie lekarza dentysty;

12) kontroluje pole zabiegowe, utrzymując jego suchość i dostęp wzrokowy;

13) podaje i naświetla materiały stomatologiczne;

14) przestrzega zasad porządkowania stanowiska pracy lekarza dentysty i asystentki stomatologicznej;

15) porządkuje stanowiska pracy lekarza dentysty i asystentki stomatologicznej w trakcie i po zabiegu oraz na zakończenie przyjęć pacjentów;

16) przewiduje zachowania pacjentów w różnym wieku;

17) przygotowuje psychicznie pacjentów do zabiegów stomatologicznych;

18) przestrzega zasad przekazywania pacjentom zaleceń pozabiegowych i formułuje je na piśmie;

19) przekazuje zalecenia przedzabiegowe i pozabiegowe w formie ustnej i pisemnej;

20) współpracuje z lekarzem dentystą w czasie udzielania pierwszej pomocy;

21) kontroluje tętno i ciśnienie krwi.

Uczeń:

1) sporządza dokumentację medyczną na zlecenie lekarza dentysty i przechowuje wyniki badań;

2) stosuje przepisy prawa dotyczące dostępu do dokumentacji medycznej;

3) posługuje się programem do obsługi gabinetu dentystycznego;

4) sporządza dokumentację elektroniczną w gabinecie dentystycznym;

5) stosuje przepisy prawa dotyczące ewidencjonowania, dokumentowania i sprawozdawczości;

6) przedstawia wzory dokumentacji stomatologicznej i metody jej uzupełniania;

7) uzupełnia dokumentację, korzystając z opracowanych wzorów jej wypełniania;

8) przestrzega zasad prowadzenia ewidencji zasobów gabinetu stomatologicznego;

9) prowadzi ewidencję zasobów poradni dentystycznej;

10) charakteryzuje zasady ewidencjonowania pacjentów i usług stomatologicznych;

11) sporządza terminarz przyjęć pacjentów i rejestruje zabiegi stomatologiczne;

12) określa sposoby współpracy z pracownią techników dentystycznych;

13) kontaktuje się z pracownią techników dentystycznych;

14) współpracuje ze stacją sanitarno-epidemiologiczną i stosuje się do jej zaleceń.

Świadczenie usług w zakresie dietetyki

Uczeń:

1) rozróżnia produkty spożywcze pod względem ich przydatności w żywieniu dietetycznym;

2) posługuje się aktualnymi tabelami składu i wartości odżywczej produktów spożywczych;

3) przestrzega zasad racjonalnego żywienia różnych grup populacyjnych;

4) przestrzega norm żywienia i stosuje standardy żywienia dietetycznego;

5) opracowuje dzienne racje pokarmowe;

6) opracowuje i wykorzystuje receptury sporządzania potraw i napojów;

7) planuje i ocenia jadłospisy pod względem ilościowym i jakościowym;

8) posługuje się programami komputerowymi do planowania i oceny jadłospisów;

9) sporządza kalkulację kosztów potraw i posiłków w żywieniu indywidualnym i zbiorowym.

Uczeń:

1) rozróżnia asortyment produktów spożywczych;

2) analizuje wartość odżywczą produktów spożywczych i potraw;

3) stosuje system HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point) oraz przestrzega Zasad Dobrej Praktyki Produkcyjnej GMP (ang. Good Manufacturing Practice) i Dobrej Praktyki Higienicznej GHP (ang. Good Hygiene Practice);

4) organizuje i nadzoruje proces produkcyjny potraw;

5) dobiera metody i techniki obróbki wstępnej produktów spożywczych;

6) przygotowuje potrawy z wykorzystaniem różnych technik kulinarnych dla osób zdrowych i chorych;

7) prowadzi leczenie żywieniowe na zlecenie, przy współpracy i pod nadzorem lekarza;

8) organizuje i nadzoruje ekspedycję potraw;

9) prowadzi dokumentację dotyczącą żywienia;

10) dobiera metody utrwalania żywności;

11) opisuje zmiany wartości odżywczej żywności zachodzące w czasie jej przechowywania;

12) prowadzi instruktaż dla pracowników zatrudnionych przy produkcji żywności pod kątem organizacji stanowisk pracy i przestrzegania Zasad Dobrej Praktyki Produkcyjnej GMP (ang. Good Manufacturing Practice) i Dobrej Praktyki Higienicznej GHP (ang. Good Hygiene Practice).

Uczeń:

1) charakteryzuje makroskładniki i mikroskładniki pokarmowe oraz określa ich rolę w organizmie;

2) analizuje metabolizm składników pokarmowych;

3) identyfikuje źródła pokarmowe składników odżywczych;

4) stosuje standardowe metody oceny sposobu żywienia;

5) oblicza wartość energetyczną i odżywczą napojów i potraw;

6) posługuje się programami komputerowymi do oceny sposobu żywienia;

7) porównuje wartość energetyczną i odżywczą racji pokarmowych z normami;

8) określa błędy żywieniowe i rozpoznaje skutki nieprawidłowego żywienia;

9) monitoruje i koryguje sposób żywienia na podstawie określonych wskaźników;

10) określa rolę i zadania instytucji zajmujących się żywieniem człowieka.

Uczeń:

1) rozróżnia i stosuje metody edukacyjne w zakresie żywienia;

2) promuje zasady żywienia dietetycznego;

3) stosuje standardy postępowania dietetycznego;

4) prowadzi wywiad żywieniowy;

5) wyjaśnia skutki nieprawidłowego żywienia lub braku pożywienia;

6) analizuje wpływ składników nieodżywczych i używek na organizm;

7) wyjaśnia związek pomiędzy żywieniem a występowaniem chorób dietozależnych;

8) prowadzi edukację w zakresie profilaktyki chorób dietozależnych i przeciwdziałania toksykomanii;

9) określa społeczne i ekonomiczne uwarunkowania chorób dietozależnych;

10) rozróżnia alternatywne metody żywienia;

11) interpretuje wyniki badań pacjentów na podstawie norm;

12) udziela porad osobom chorym w doborze diet;

13) stosuje markery stanu odżywienia;

14) propaguje zasady racjonalnego żywienia;

15) realizuje strategię promocji zdrowia według programów przyjętych w Polsce, Europie i na świecie;

16) stosuje przepisy prawa żywnościowego.

Wykonywanie i naprawa wyrobów medycznych z zakresu protetyki dentystycznej, ortodoncji oraz epitez twarzy

Uczeń:

1) objaśnia budowę anatomiczną głowy, w szczególności budowę i funkcje układu stomatognatycznego;

2) objaśnia budowę i działanie stawów skroniowo-żuchwowych oraz rozróżnia nieprawidłowości zgryzowe i zębowe;

3) określa objawy i przyczyny wybranych zaburzeń i zmian chorobowych w obrębie układu stomatognatycznego;

4) wykonuje rysunki zębów w rzutach przestrzennych i modeluje korony zębów stałych w określonej skali;

5) rozróżnia zęby na podstawie opisu anatomicznego i wskazuje rolę punktów stycznych;

6) rozróżnia i charakteryzuje cechy łuków zębowych i klasyfikacje braków uzębienia;

7) rozróżnia i stosuje systemy oznaczania zębów;

8) rozróżnia normy okluzji i wzajemne relacje przestrzenne zębów przeciwstawnych;

9) rozróżnia materiały stosowane w technice dentystycznej oraz określa ich oddziaływanie na tkanki i ustrój człowieka;

10) dobiera materiały używane do wykonywania protez dentystycznych;

11) rozróżnia nowoczesne technologie stosowane w pracy technika dentystycznego;

12) dobiera i obsługuje urządzenia w zależności od wybranej technologii wykonania protez dentystycznych;

13) analizuje otrzymane wyciski protetyczne;

14) wykonuje modele gipsowe (w tym modele dzielone) z zastosowaniem różnych technik;

15) wykonuje łyżki indywidualne i wzorniki zwarciowe z zastosowaniem różnych technologii;

16) montuje modele w artykulatorze na podstawie wartości średnich i przekazanych indywidualnych pomiarów artykulometrycznych;

17) rozróżnia i stosuje metody ustawiania zębów w protezach ruchomych;

18) wykonuje dentystyczne protezy ruchome z zastosowaniem różnych technologii;

19) wykonuje ruchome protezy nieosiadające (protezy szkieletowe i nakładowe);

20) wykonuje protezy stałe zgodnie z zasadami biomechaniki i zastosowaniem różnych technologii;

21) określa błędy w wykonawstwie protez dentystycznych oraz zapobiega ich powstawaniu;

22) ocenia jakość wykonanych prac protetycznych;

23) wykonuje wszystkie protezy dentystyczne zgodnie ze zleceniem lekarza dentysty.

Uczeń:

1) rozróżnia normy zgryzu w poszczególnych okresach rozwoju człowieka;

2) rozróżnia zaburzenia w obrębie narządu żucia i rozpoznaje przyczyny ich powstawania;

3) dokonuje podziału, charakteryzuje zasady działania i zastosowania aparatów ortodontycznych;

4) analizuje wyciski ortodontyczne;

5) wykonuje modele ortodontyczne w odniesieniu do płaszczyzn przestrzennych;

6) charakteryzuje budowę oraz zasady działania ruchomych i stałych aparatów ortodontycznych;

7) dobiera techniki i metody wykonania aparatów ortodontycznych;

8) dobiera materiały, narzędzia i urządzenia stosowane do wykonania aparatów ortodontycznych;

9) wykonuje aparaty stosowane w profilaktyce i wczesnym leczeniu szczękowo-ortodontycznym;

10) wykonuje aparaty ortodontyczne lecznicze jednoszczękowe i dwuszczękowe;

11) wykonuje aparaty retencyjne;

12) wykonuje protezy dziecięce;

13) określa zastosowanie śrub ortodontycznych;

14) dobiera, wykonuje i montuje elementy druciane i akrylowe do aparatów ortodontycznych;

15) identyfikuje błędy w wykonawstwie aparatów ortodontycznych oraz zapobiega ich powstawaniu;

16) ocenia jakość wykonanych aparatów ortodontycznych;

17) wykonuje aparaty ortodontyczne zgodnie ze zleceniem lekarza dentysty.

Uczeń:

1) rozróżnia rodzaje i określa zastosowanie szyn;

2) dobiera metody oraz materiały i urządzenia do wykonania szyn;

3) wykonuje szyny terapeutyczne, pourazowe, ochronne oraz nakładki do wybielania;

4) wykonuje szyny z zastosowaniem różnych technologii;

5) wykonuje protezy pooperacyjne (z obturatorem);

6) wykonuje protezy zewnątrzustne (epitezy twarzy);

7) określa błędy w wykonawstwie szyn i protez pooperacyjnych oraz zapobiega ich powstawaniu;

8) ocenia jakość wykonanych szyn, protez pooperacyjnych i epitez twarzy;

9) wykonuje szyny, protezy pooperacyjne i epitezy twarzy zgodnie ze zleceniem lekarza dentysty.

Uczeń:

1) określa rodzaje i przyczyny powstawania uszkodzeń protez ruchomych;

2) wykonuje podścielenie protez całkowitych, w tym z pełną wymianą płyty (rebazacja);

3) wykonuje rekonstrukcje i naprawy protez ruchomych, w tym z zastosowaniem technologii łączenia metali;

4) określa rodzaje i przyczyny powstawania uszkodzeń uzupełnień stałych;

5) określa rodzaje i przyczyny powstawania uszkodzeń aparatów ortodontycznych;

6) wykonuje naprawy i rekonstrukcje ruchomych i stałych aparatów ortodontycznych;

7) rozróżnia metody wykonywania napraw szyn terapeutycznych i pourazowych;

8) rozróżnia metody wykonywania napraw protez pooperacyjnych;

9) ocenia jakość wykonanych napraw i rekonstrukcji.

Świadczenie usług medycznych w zakresie protetyki słuchu

Uczeń:

1) charakteryzuje anatomię i fizjologię narządu słuchu;

2) opisuje drogę przewodzenia bodźców słuchowych i wskazuje rodzaje zaburzeń w tym przewodzeniu;

3) charakteryzuje czynniki wpływające na powstawanie niedosłuchu;

4) rozróżnia rodzaje niedosłuchu zależnie od lokalizacji uszkodzenia narządu słuchu;

5) organizuje i wyposaża stanowisko do badania słuchu zgodnie z wymaganiami zawodowymi oraz zasadami ergonomii;

6) przeprowadza wywiad z pacjentem niedosłyszącym;

7) informuje pacjenta o przebiegu planowanego badania słuchu;

8) opisuje prawidłowy obraz ucha zewnętrznego i analizuje jego wygląd;

9) przeprowadza badanie otoskopowe;

10) charakteryzuje metody badania słuchu u dorosłych i dzieci;

11) rozróżnia aparaturę do badania słuchu u dorosłych i dzieci;

12) posługuje się przetwornikami elektroakustycznymi, takimi jak: głośnik, mikrofon, słuchawka oraz podstawowymi przyrządami do pomiarów elektroakustycznych;

13) nagrywa i odtwarza dźwięki z wykorzystaniem urządzeń analogowych i cyfrowych oraz posługuje się typowymi programami do edycji i obróbki dźwięku;

14) wyjaśnia specyfikę przeprowadzania badań audiometrycznych u dzieci;

15) wykonuje badania słuchu u dorosłych i dzieci, w tym posługuje się odpowiednimi technikami zagłuszania ucha niebadanego;

16) opisuje zachowania pacjenta podczas badania słuchu, na które należy zwracać uwagę;

17) obserwuje zachowanie pacjenta podczas badania słuchu u dorosłych i dzieci;

18) analizuje i ocenia ubytek słuchu na podstawie badania słuchu.

Uczeń:

1) określa i analizuje potrzeby pacjenta pod kątem doboru aparatów słuchowych i urządzeń wspomagających słyszenie;

2) posługuje się terminologią z zakresu akustyki i psychoakustyki;

3) określa etapy doboru aparatów słuchowych i urządzeń wspomagających słyszenie;

4) określa cele i przestrzega zasad przy wykonywaniu odlewów ucha;

5) ocenia i porównuje materiały stosowane w otoplastyce;

6) przestrzega zasad modelowania przestrzennego w otoplastyce;

7) wykonuje odlew ucha;

8) opisuje etapy procesu technologicznego wykonania indywidualnej wkładki usznej i obudowy aparatu wewnątrzusznego;

9) bierze udział w procesie wytwarzania indywidualnych wkładek usznych oraz obudów aparatów wewnątrzusznych;

10) rozpoznaje odczyny alergiczne na materiały i środki stosowane w protetyce słuchu;

11) opisuje budowę aparatu słuchowego i rozróżnia dane techniczne aparatów słuchowych różnych producentów;

12) wyjaśnia funkcje układów obróbki sygnału stosowanych w aparatach słuchowych;

13) ocenia na podstawie pomiarów właściwości różnych źródeł zasilania aparatów słuchowych;

14) klasyfikuje rodzaje aparatów słuchowych według określonych kryteriów;

15) wykonuje pomiary podstawowych charakterystyk aparatów słuchowych;

16) różnicuje urządzenia wspomagające słyszenie u dorosłych i dzieci;

17) korzysta z osiągnięć techniki w dziedzinie produkcji aparatów słuchowych i urządzeń wspomagających słyszenie;

18) współpracuje z lekarzem specjalistą przy doborze aparatów słuchowych;

19) korzysta z programów komputerowych wspomagających dopasowywanie aparatów słuchowych;

20) opisuje metody protezowania słuchu u dorosłych i dzieci;

21) dobiera i dopasowuje aparaty słuchowe do potrzeb pacjentów dorosłych i dzieci;

22) dobiera i dopasowuje urządzenia wspomagające słyszenie do potrzeb pacjentów dorosłych i dzieci;

23) ocenia skuteczność protezowania na podstawie testów kontrolnych;

24) wymienia i dobiera urządzenia do indywidualnej ochrony słuchu.

Uczeń:

1) przygotowuje plan sprawowania indywidualnej opieki nad pacjentem po doborze aparatów słuchowych i urządzeń wspomagających słyszenie;

2) klasyfikuje potrzeby pacjenta z upośledzeniem słuchu w różnych okresach życia;

3) określa ogólnorozwojowe i społeczne następstwa upośledzenia słuchu;

4) opisuje sposoby rehabilitacji zaburzeń słuchu u dorosłych i dzieci;

5) wskazuje instytucje specjalistyczne udzielające wymaganej pomocy i zaopatrujące pacjenta w pomoce audioprotetyczne;

6) sprawuje systematyczną opiekę nad pacjentem w okresie użytkowania aparatów słuchowych i urządzeń wspomagających słyszenie;

7) udziela pacjentowi instruktażu w zakresie użytkowania oraz konserwacji aparatów słuchowych, wkładek i urządzeń wspomagających słyszenie;

8) analizuje instrukcje obsługi aparatów słuchowych poszczególnych producentów;

9) ocenia stan i rodzaj uszkodzenia aparatu słuchowego;

10) opisuje zakres czynności związanych z wymianą wskazanych przez producenta części i naprawą aparatów słuchowych;

11) wykonuje dozwolone przez producenta naprawy aparatu słuchowego i wkładki usznej;

12) dokonuje wymiany elementów aparatu słuchowego zgodnie z zaleceniami producenta.

Sporządzanie i wytwarzanie produktów leczniczych oraz prowadzenie obrotu środkami farmaceutycznymi i materiałami medycznymi

Uczeń:

1) rozróżnia surowce farmaceutyczne i metody ich pozyskiwania;

2) rozróżnia substancje czynne i substancje pomocnicze oraz dobiera substancje pomocnicze stosowane przy sporządzaniu poszczególnych postaci leku;

3) charakteryzuje postacie leków recepturowych i aptecznych;

4) korzysta z farmakopei i Zasad Dobrej Praktyki Wytwarzania w celu wykonania leku recepturowego i aptecznego;

5) interpretuje zapis na recepcie lekarskiej i przepis farmakopealny w aspekcie wykonania leku recepturowego i leku aptecznego;

6) określa typy niezgodności recepturowych oraz stosuje techniki zapobiegania im;

7) wykonuje obliczenia stężeń i dawek składników leku oraz kontroluje prawidłowość zapisu ilości składników, dla których określono dawki i stężenia maksymalne;

8) stosuje metody obliczeniowe w celu ustalenia ilości surowców farmaceutycznych potrzebnych do wykonania leku aptecznego i leku recepturowego;

9) planuje przebieg prac związanych z wykonaniem leku aptecznego i leku recepturowego;

10) dobiera metody i warunki wykonania leku recepturowego do zapisanej postaci leku;

11) rozróżnia sprzęt i dobiera aparaturę, urządzenia i opakowania do wykonywanej postaci leku;

12) planuje wykonywanie segmentów technologicznych w procesie produkcyjnym i dobiera aparaturę potrzebną do zadanego procesu technologicznego;

13) przygotowuje siebie, sprzęt i pomieszczenia recepturowe (w tym przeznaczone do sporządzania jałowych postaci leku);

14) obsługuje aparaturę, urządzenia i sprzęt wykorzystywany w aptece i przemyśle farmaceutycznym;

15) wykonuje wszystkie postacie leków recepturowych i leków aptecznych zgodnie z uprawnieniami zawodowymi;

16) przestrzega zasad aseptyki i antyseptyki podczas wykonywania leków;

17) wykonuje fasowanie leków i etykietowanie opakowań;

18) wykonuje czynności pomocnicze w zakresie uprawnień zawodowych;

19) sporządza niezbędną dokumentację dotyczącą wytwarzanych preparatów.

Uczeń:

1) rozróżnia sprzęt, urządzenia i aparaturę laboratoryjną;

2) dobiera metody i rodzaje badań produktów leczniczych i surowców roślinnych zgodne z przepisami farmakopealnymi;

3) dobiera odczynniki, sprzęt, urządzenia i aparaturę do wykonywanych zadań;

4) obsługuje aparaturę, urządzenia i sprzęt w laboratorium;

5) realizuje prace laboratoryjne związane z analizą i kontrolą produktów leczniczych i wyrobów medycznych;

6) przeprowadza oznaczenia z zakresu analizy jakościowej i ilościowej substancji leczniczych, surowców farmaceutycznych (w tym surowców roślinnych) i produktów leczniczych;

7) wykonuje obliczenia z zakresu analizy jakościowej i ilościowej;

8) charakteryzuje i interpretuje błędy analityczne;

9) pobiera i przechowuje próbki archiwalne zgodnie z przepisami;

10) sporządza dokumentację laboratoryjną;

11) stosuje Zasady Dobrej Praktyki Laboratoryjnej w analizie i kontroli produktów leczniczych i wyrobów medycznych.

Uczeń:

1) rozróżnia i stosuje nazwy polskie, łacińskie, międzynarodowe i synonimy nazw surowców farmaceutycznych;

2) posługuje się terminologią z zakresu fizjologii, patofizjologii, anatomii człowieka i biofarmacji w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

3) identyfikuje grupy leków ze względu na właściwości farmakologiczne i określa zakres działania farmakologicznego produktów leczniczych;

4) identyfikuje farmakologiczne interakcje leków;

5) charakteryzuje postacie produktów leczniczych i rodzaje wyrobów medycznych;

6) korzysta z Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wykazu leków refundowanych;

7) analizuje rynek w celu określenia zapotrzebowania na produkty lecznicze, wyroby medyczne i pozostałe produkty dopuszczone do obrotu na podstawie przepisów prawa;

8) przygotowuje zamówienia produktów leczniczych i wyrobów medycznych;

9) przestrzega zasad przyjmowania leków (znaczenie serii, terminu ważności);

10) przyjmuje i magazynuje produkty lecznicze i wyroby medyczne, uwzględniając ich postać, skład i właściwości zgodnie z zaleceniami wytwórcy i inspekcji farmaceutycznej;

11) ocenia zmiany zachodzące w lekach podczas ich przechowywania i przestrzega procedur postępowania z lekiem przeterminowanym;

12) stosuje przepisy prawa dotyczące zasad wystawiania i realizacji recept;

13) analizuje receptę pod względem formalno-prawnym;

14) oblicza dawki i stężenia substancji czynnych w produktach leczniczych z uwzględnieniem drogi podania i wieku pacjenta;

15) określa składowe kosztu leku recepturowego i dokonuje jego wyceny;

16) wydaje produkty lecznicze i wyroby medyczne oraz inne produkty dostępne w aptece zgodnie z uprawnieniami zawodowymi i obowiązującym prawem;

17) informuje pacjenta o sposobie działania leków, możliwości wystąpienia działań niepożądanych, wpływie na sprawność psychofizyczną oraz warunkach przechowywania i sposobie użycia produktów leczniczych i wyrobów medycznych;

18) przestrzega procedur wstrzymywania i wycofywania produktów leczniczych z obrotu w związku ze zgłoszeniem niepożądanego działania leku;

19) rozróżnia rodzaje dokumentów aptecznych;

20) obsługuje programy komputerowe przeznaczone do ewidencjonowania przychodu i rozchodu produktów leczniczych, w tym leków recepturowych i leków aptecznych.

Wykonywanie dezynfekcji i sterylizacji medycznej

Uczeń:

1) rozróżnia sprzęt i wyroby medyczne pod kątem zastosowania, metod mycia, dezynfekcji i sterylizacji medycznej;

2) identyfikuje materiały, z których wykonane są sprzęt i wyroby medyczne, oraz ich odporność na stresy fizyko-chemiczne w myciu, dezynfekcji i sterylizacji medycznej;

3) przeprowadza demontaż i montaż sprzętu oraz wyrobów medycznych o zróżnicowanej budowie geometrycznej w celu zapewnienia mycia, dezynfekcji i sterylizacji medycznej;

4) wykonuje testy funkcyjne i czynności diagnostyczne sprzętu i wyrobów medycznych;

5) kwalifikuje sprzęt i wyroby medyczne do dezynfekcji, sterylizacji oraz renowacji lub kasacji;

6) konserwuje sprzęt i wyroby medyczne zgodnie z instrukcjami producenta;

7) kompletuje instrumentarium chirurgiczne do zestawów zabiegowych.

Uczeń:

1) przeprowadza mycie i dezynfekcję przy zastosowaniu różnych metod i urządzeń;

2) stosuje środki do nawilżania, bakteriostatycznego mycia, oczyszczania i dezynfekcji manualnej oraz maszynowej;

3) przygotowuje roztwory użytkowe środków dezynfekcyjnych o wskazanym stężeniu;

4) dobiera technologię dekontaminacji zgodnie z klasyfikacją Spauldinga;

5) identyfikuje parametry wody użytej w procesach dekontaminacji;

6) stosuje odpowiednie testy kontroli procesów dezynfekcji;

7) obsługuje sprzęt i urządzenia używane w technologii mycia i dezynfekcji;

8) wykonuje testy urządzeń w technologii mycia i dezynfekcji, interpretuje ich wyniki i orzeka o dopuszczeniu urządzeń do pracy;

9) przeprowadza kontrolę sprawności urządzeń wykorzystywanych do mycia i dezynfekcji;

10) kontroluje parametry procesu dezynfekcji i interpretuje wyniki, w tym podejmuje decyzje o skuteczności dezynfekcji i zwolnieniu wsadu;

11) zwalnia sprzęt po procesie dezynfekcji.

Uczeń:

1) przeprowadza sterylizację sprzętu i wyrobów medycznych przy zastosowaniu różnych metod i urządzeń;

2) obsługuje sprzęt i urządzenia używane w technologii sterylizacji;

3) przeprowadza kontrolę sprawności urządzeń wykorzystywanych do sterylizacji;