Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu i szczegółowych zasad wyznaczania całkowitego wymogu kapitałowego, w tym wymogów kapitałowych, dla domów maklerskich oraz określenia maksymalnej wysokości kredytów, pożyczek i wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych w stosunku do kapitałów

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi zarządza się, co następuje:

§ 1.

W rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie zakresu i szczegółowych zasad wyznaczania całkowitego wymogu kapitałowego, w tym wymogów kapitałowych, dla domów maklerskich oraz określenia maksymalnej wysokości kredytów, pożyczek i wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych w stosunku do kapitałów wprowadza się następujące zmiany:

1) w § 10 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

1. Wycena według wartości rynkowej oznacza wycenę dokonywaną co najmniej raz dziennie według łatwo dostępnych cen zamknięcia, pochodzących z niezależnych źródeł, takich jak kursy giełdowe, notowania elektroniczne lub notowania pochodzące od kilku niezależnych podmiotów pośredniczących w sposób stały w zawieraniu transakcji na danym rynku oraz posiadających w związku z wykonywaniem tych funkcji nieposzlakowaną opinię uczestników tego rynku.

2) w § 11 w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

1) zarząd domu maklerskiego musi otrzymywać informacje na temat składników portfela handlowego lub innych pozycji wycenianych według wartości godziwej, które poddawane są wycenie według modelu, wraz z opisem wyjaśniającym ewentualny wpływ tego podejścia na dokładność otrzymywanych wycen, ponoszone ryzyko oraz wyniki działalności handlowej;

3) w § 13:

1. Dom maklerski opracowuje w formie pisemnej i stosuje procedury wewnętrzne dotyczące obliczania i uwzględniania na potrzeby rachunku wymogów kapitałowych korekt wycen, o których mowa w ust. 2, lub tworzenia rezerw, o których mowa w ust. 3.

1. Dom maklerski musi także określić, czy konieczne jest utworzenie rezerw z tytułu wyceny pozycji o ograniczonej płynności wynikających z operacji zaliczonych do portfela handlowego oraz na bieżąco dokonuje ich przeglądu, przy czym przez pozycje o ograniczonej płynności rozumie się zarówno pozycje, które mogą powstać z tytułu określonych zdarzeń rynkowych, jak i na skutek zdarzeń wynikających bezpośrednio z działalności domu maklerskiego. Zgodnie z procedurami, o których mowa w ust. 1, dom maklerski podejmując decyzję o tym, czy w przypadku pozycji o ograniczonej płynności konieczna jest korekta aktualizująca wartość wyceny, uwzględnia następujące czynniki: czas, jaki byłby potrzebny do zabezpieczenia pozycji lub ryzyka związanego z pozycją, zmienność i średnią rozpiętość cen oferowanych i cen sprzedaży, dostępność notowań rynkowych (liczba i wskazanie animatorów rynku) oraz zmienność i średni wolumen obrotu, w tym wolumen obrotu podczas napięć na rynku, koncentrację na rynku, rozkład pozycji pod względem terminów rozliczenia, zakres, w jakim wycena opiera się na modelu, oraz wpływ innych ryzyk związanych z modelem.

1. Dom maklerski w stosunku do korekt wycen, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje na bieżąco oceny, czy są one w dalszym ciągu adekwatne. 5. W odniesieniu do złożonych produktów, w tym w szczególności ekspozycji sekurytyzacyjnych i kredytowych instrumentów pochodnych uruchamianych n-tym niewykonaniem zobowiązania, dom maklerski ocenia wprost, czy istnieje potrzeba stosowania korekt aktualizujących wartość wyceny, aby oddać model ryzyka związanego z ewentualnym stosowaniem niewłaściwej metody wyceny oraz model ryzyka związanego ze stosowaniem nieobserwowalnych (i ewentualnie niewłaściwych) parametrów kalibracji w modelu wyceny.

4) w załączniku nr 1 do rozporządzenia w § 6 w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

1) udokumentowane zasady i procedury dotyczące procesu wyceny, w tym wyraźnie określony zakres odpowiedzialności za poszczególne obszary wchodzące w skład procesu wyceny, źródła informacji o rynku oraz ocenę ich adekwatności, wytyczne dotyczące stosowania nieobserwowalnych parametrów wejściowych odzwierciedlających założenia domu maklerskiego dotyczące parametrów stosowanych przez uczestników rynku celem wyceny pozycji, częstotliwość dokonywania niezależnej wyceny, godziny podawania dziennych cen zamknięcia, procedury korekty wycen, procedury weryfikacji na koniec miesiąca oraz weryfikacji doraźnej;

5) w załączniku nr 2 do rozporządzenia:

§ 12. Dom maklerski, który w wyniku zawarcia umowy dotyczącej kredytowego instrumentu pochodnego przyjmuje na siebie ryzyko kredytowe (sprzedawca zabezpieczenia), obliczając wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka rynkowego, uwzględnia wartość nominalną określoną w tej umowie, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. Niezależnie od poprzedniego zdania, dom maklerski może zdecydować się na zastąpienie wartości nominalnej określonej w umowie wartością nominalną po odjęciu wszelkich zmian wartości rynkowej kredytowego instrumentu pochodnego od uruchomienia wymiany strumieni pieniężnych.

8) jeżeli instrument, o którym mowa w pkt 6 lub 7, posiada ocenę wiarygodności kredytowej nadaną przez ECAI oraz spełnia warunki dotyczące pozycji dłużnych o obniżonym ryzyku, sprzedawca zabezpieczenia oblicza narzut kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego przy wykorzystaniu oceny ratingowej instrumentu pochodnego i stosuje w odpowiednich przypadkach odpowiednie wagi ryzyka dla sekurytyzacji.

6) w załączniku nr 3 do rozporządzenia:

• w ust. 1 uchyla się pkt 2 i 3,

• uchyla się ust. 3,

• w ust. 4:

• uchyla się pkt 2,

• pkt 3 otrzymuje brzmienie:

3) 8% - w przypadku instrumentu będącego przedmiotem pozycji zaliczonej do grupy, o której mowa w ust. 1 pkt 4.

§ 11. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego cen instrumentów kapitałowych może być obliczany metodą uproszczoną jako wartość 8% globalnej pozycji brutto w instrumentach kapitałowych, przy czym w rachunku tym nie uwzględnia się pozycji w instrumentach kapitałowych, wynikających z terminowych transakcji giełdowych, których przedmiotem są indeksy uznanych giełd papierów wartościowych.

1. W przypadku pozycji, o których mowa w ust. 1, w portfelu handlowym, które dodatkowo stanowią pozycje sekurytyzacyjne, dom maklerski obciąża w następujący sposób swoje pozycje netto w tych instrumentach: 1) w przypadku pozycji sekurytyzacyjnych, które w portfelu niehandlowym tego samego domu maklerskiego podlegałyby metodzie standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego - 8% wagi ryzyka obliczonej według metody standardowej opisanej w załączniku nr 6 do rozporządzenia; 2) w przypadku pozycji sekurytyzacyjnych, które w portfelu niehandlowym tego samego domu maklerskiego podlegałyby metodzie wewnętrznych ratingów - 8% wagi ryzyka obliczonej według metody wewnętrznych ratingów opisanej w załączniku nr 6 do rozporządzenia. 3. Niezależnie od przepisów ust. 2 pkt 1 i 2, w przypadku pozycji sekurytyzacyjnych, którym zgodnie z § 31a załącznika nr 8 do rozporządzenia zostałaby przypisana waga ryzyka, gdyby znajdowały się w portfelu niehandlowym tego samego domu maklerskiego - stosuje się 8% kwoty wagi ryzyka zgodnie z tym artykułem. 4. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka szczególnego pozycji, o których mowa w niniejszym paragrafie, oblicza się zgodnie z § 38.

Pozycje netto w poszczególnych instrumentach dłużnych, niestanowiących pozycji sekurytyzacyjnych, wyrażonych w danej walucie zalicza się oddzielnie dla każdej waluty do jednej z grup wymienionych w kolumnie pierwszej tabeli oraz zgodnie z rezydualnym terminem zapadalności określonym w kolumnie drugiej tabeli:

1. Dom maklerski może jako stopę narzutu z tytułu ryzyka szczególnego dla korelacyjnego portfela handlowego określić większą z następujących kwot: 1) stopę narzutu z tytułu ryzyka szczególnego, która miałaby zastosowanie tylko do pozycji długich netto korelacyjnego portfela handlowego; 2) stopę narzutu z tytułu ryzyka szczególnego, która miałaby zastosowanie tylko do pozycji krótkich netto korelacyjnego portfela handlowego. 3. Korelacyjny portfel handlowy składa się z pozycji sekurytyzacyjnych i kredytowych instrumentów pochodnych uruchamianych n-tym niewykonaniem zobowiązania, które spełniają następujące kryteria: 1) pozycje nie są ani pozycjami resekurytyzacyjnymi w rozumieniu § 5b załącznika nr 8 do rozporządzenia, ani opcjami na transzę sekurytyzacyjną, ani żadnymi innymi instrumentami pochodnymi ekspozycji sekurytyzacyjnych, które nie dają proporcjonalnego udziału we wpływach z transzy sekurytyzacyjnej, oraz 2) wszelkie instrumenty referencyjne to albo instrumenty proste, w tym proste kredytowe instrumenty pochodne, dla których istnieje płynny dwustronny rynek, albo będące przedmiotem zwyczajowego obrotu indeksy oparte na tych jednostkach referencyjnych; uznaje się, że rynek dwustronny istnieje wówczas, gdy występują na nim składane w dobrej wierze oferty kupna i sprzedaży, tak że możliwe jest określenie w ciągu jednego dnia ceny rozsądnie powiązanej z ostatnią ceną sprzedaży lub bieżącymi ofertami przedstawianymi w dobrej wierze i na zasadach rynkowych oraz dokonanie kupna lub sprzedaży po takiej cenie w stosunkowo krótkim czasie, który odpowiada obowiązującym zwyczajom handlowym. 4. Pozycje, które odnoszą się do któregoś z następujących elementów, nie wchodzą w skład korelacyjnego portfela handlowego: 1) należności detaliczne lub warunkowe należności detaliczne; 2) należności lub warunkowe należności zabezpieczone nieruchomościami; 3) roszczenia wobec jednostek specjalnego przeznaczenia. 5. Każdy dom maklerski może włączyć do korelacyjnego portfela handlowego pozycje, które nie są ani pozycjami sekurytyzacyjnymi, ani kredytowymi instrumentami pochodnymi uruchamianymi n-tym niewykonaniem zobowiązania, ale które zabezpieczają inne pozycje tego portfela, pod warunkiem że dla danego instrumentu lub jego baz istnieje płynny rynek dwustronny opisany w ust. 3 pkt 2. 6. W odniesieniu do pozycji wskazanych w § 33, § 37 oraz ust. 1-5, dom maklerski może ograniczyć wynik ważenia pozycji netto stopą narzutu do wielkości największej straty wynikającej z niewywiązania się ze zobowiązań. Dla pozycji krótkich limit ten może być obliczony jako zmiana jej wartości ze względu na fakt, że instrument bazowy zostaje w momencie transakcji pozbawiony ryzyka niewykonania zobowiązań.

7) w załączniku nr 5 do rozporządzenia:

Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka rozliczenia oblicza się dla operacji, których instrumentami bazowymi są instrumenty dłużne, instrumenty kapitałowe, waluty obce lub towary, w przypadku gdy upłynął umowny termin ich rozliczenia, zgodnie z poniższymi zasadami:

§ 3. Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka dostawy oblicza się dla operacji zaliczonych do portfela handlowego oraz niehandlowego, zgodnie z § 4.

1. W obliczeniach, o których mowa w ust. 1, dom maklerski, którego ekspozycja z tytułu zawarcia transakcji zamiany (swap) ryzyka kredytowego stanowi pozycję długą w instrumencie bazowym w aktywach referencyjnych tej transakcji, może stosować współczynnik procentowy 0% dla tej transakcji, chyba że dana transakcja zamiany (swap) ryzyka kredytowego zawiera klauzulę, na mocy której z chwilą stwierdzenia niewypłacalności podmiotu, którego ekspozycja z tytułu zawarcia tej transakcji stanowi odpowiednio pozycję krótką, transakcja ta podlega rozwiązaniu, nawet jeśli nie stwierdzono niewypłacalności emitenta lub wystawcy aktywów referencyjnych tej transakcji. W takim przypadku maksymalna wysokość potencjalnej przyszłej ekspozycji kredytowej domu maklerskiego nie przekracza wysokości premii, które nie zostały jeszcze wypłacone domowi maklerskiemu przez podmiot.

8) w załączniku nr 6 do rozporządzenia w § 30 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

1. Ekspozycjom domu maklerskiego wobec jednostek samorządów terytorialnych i władz lokalnych innych państw członkowskich denominowanym i opłaconym w walucie krajowej tych państw członkowskich dom maklerski może przypisać wagę ryzyka równą 20%.

9) w załączniku nr 8 do rozporządzenia:

§ 5a. Resekurytyzacja oznacza sekurytyzację, która obejmuje pulę ekspozycji bazowych i co najmniej jedna z ekspozycji bazowych jest pozycją sekurytyzacyjną. § 5b. Pozycja resekurytyzacyjna oznacza ekspozycję z tytułu resekurytyzacji.

§ 30. Dom maklerski inicjujący, który w zakresie sekurytyzacji skorzystał z postanowień § 20 i 21 w celu obliczenia kwot ekspozycji ważonych ryzykiem lub sprzedał instrumenty ze swojego portfela handlowego jednostce specjalnego przeznaczenia do celów sekurytyzacji, po to, by nie być już zobowiązanym do utrzymywania właściwego poziomu kapitałów nadzorowanych stosownego do ryzyka tych instrumentów, lub instytucja sponsorująca, mając na względzie ograniczenie potencjalnych lub rzeczywistych strat inwestorów, nie mogą udzielać wsparcia jakości kredytowej sekurytyzacji wykraczającego poza ich obowiązki umowne.

§ 50. 1. W przypadku gdy dom maklerski posiada dwie lub więcej pokrywających się pozycji sekurytyzacyjnych, jest zobowiązany, w zakresie, w jakim pozycje te pokrywają się, włączyć do obliczeń kwot ekspozycji ważonych ryzykiem jedynie te pozycje lub części pozycji, które skutkują wyższymi kwotami ekspozycji ważonych ryzykiem. 2. Dom maklerski może również uznać takie nakładanie się na siebie narzutów kapitałowych z tytułu ryzyka szczególnego dla pozycji w portfelu handlowym i narzutów kapitałowych dla pozycji w portfelu niehandlowym, pod warunkiem że będzie w stanie obliczyć i porównać narzuty kapitałowe dla stosownych pozycji. Pokrywanie się pozycji oznacza, że pozycje w całości lub w części narażone są na to samo ryzyko tak, że pokrywającym się częściom pozycji odpowiada jedna ekspozycja. 3. Jeżeli ocena wiarygodności kredytowej pozycji dotyczącej papieru komercyjnego wyemitowanego w ramach programu ABCP opiera się w całości lub części na wsparciu nierzeczywistym udzielonym przez sam dom maklerski, może on, z zastrzeżeniem art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy, zastosować wagę ryzyka przypisaną do instrumentu wsparcia płynności w celu obliczenia kwoty ekspozycji ważonej ryzykiem dla papieru komercyjnego, jeżeli instrument wsparcia płynności ma stopień uprzywilejowania równy temu papierowi komercyjnemu, tak że tworzą one pokrywające się pozycje i 100% papieru komercyjnego wyemitowanego w ramach programu ABCP jest pokryte instrumentem wsparcia płynności.

§ 51. Kwotę ekspozycji ważonej ryzykiem wynikającą z pozycji sekurytyzacyjnej posiadającej ocenę wiarygodności kredytowej opracowaną przez uznaną ECAI oblicza się z zastrzeżeniem § 53, stosując do wartości ekspozycji wagę ryzyka związaną ze stopniem jakości kredytowej przypisanym przez Komisję, zgodnie z art. 105b ust. 7 ustawy, do określonej oceny wiarygodności kredytowej, jak wyszczególniono w tabeli 1. Tabela 1. Pozycje nieposiadające krótkoterminowej oceny wiarygodności kredytowej Stopień jakości kredytowej 1 2 3 4 (dotyczy tylko ocen jakości kredytowej innych niż ratingi krótkoterminowe) wszystkie pozostałe stopnie jakości kredytowej Pozycje sekurytyzacyjne 20% 50% 100% 350% 1250% Pozycje resekurytyzacyjne 40% 100% 225% 650% 1250%

§ 94. Według metody zewnętrznych ratingów kwotę ekspozycji ważonej ryzykiem dla pozycji sekurytyzacyjnej lub resekurytyzacyjnej posiadającej ocenę wiarygodności kredytowej opracowaną przez uznaną ECAI oblicza się, stosując do wartości ekspozycji wagę ryzyka związaną ze stopniem jakości kredytowej, przypisanym przez Komisję, zgodnie z art. 105b ust. 7 ustawy, do określonej oceny wiarygodności kredytowej, jak wyszczególniono w tabeli 4, pomnożonej przez współczynnik 1,06. Tabela 4. Pozycje inne niż posiadające krótkoterminowe oceny wiarygodności kredytowej opracowane przez uznaną ECAI Stopień jakości kredytowej Pozycje sekurytyzacyjne Pozycje resekurytyzacyjne Oceny jakości kredytowej inne niż krótkoterminowe Krótkoterminowe oceny jakości kredytowej A B C D E 1 1 7% 12% 20% 20% 30% 2 8% 15% 25% 25% 40% 3 10% 18% 35% 35% 50% 4 2 12% 20% 40% 65% 5 20% 35% 60% 100% 6 35% 50% 100% 150% 7 3 60% 75% 150% 225% 8 100% 200% 350% 9 250% 300% 500% 10 425% 500% 650% 11 650% 750% 850% Wszystkie pozostałe oraz bez ocen krótkoterminowych 1250%