Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Serbii, z drugiej strony, sporządzony w Luksemburgu dnia 29 kwietnia 2008 r

Treść układu

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

Dnia 29 kwietnia 2008 r. w Luksemburgu został sporządzony Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Serbii, z drugiej strony, w następującym brzmieniu:

UKŁAD O STABILIZACJI I STOWARZYSZENIU

MIĘDZY WSPÓLNOTAMI EUROPEJSKIMI

I ICH PAŃSTWAMI CZŁONKOWSKIMI. Z JEDNEJ STRONY.

A REPUBLIKĄ SERBII, Z DRUGIEJ STRONY

KRÓLESTWO BELGII,

REPUBLIKA BUŁGARII,

REPUBLIKA CZESKA,

KRÓLESTWO DANII,

REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,

REPUBLIKA ESTOŃSKA,

IRLANDIA,

REPUBLIKA GRECKA,

KRÓLESTWO HISZPANII,

REPUBLIKA FRANCUSKA,

REPUBLIKA WŁOSKA,

REPUBLIKA CYPRYJSKA,

REPUBLIKA ŁOTEWSKA,

REPUBLIKA LITEWSKA,

WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA,

REPUBLIKA WĘGIERSKA,

MALTA,

KRÓLESTWO NIDERLANDÓW,

REPUBLIKA AUSTRII,

RZECZPOSPOLITA POLSKA,

REPUBLIKA PORTUGALSKA,

RUMUNIA,

REPUBLIKA SŁOWENII,

REPUBLIKA SŁOWACKA,

REPUBLIKA FINLANDII,

KRÓLESTWO SZWECJI,

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ,

Umawiające się Strony Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej oraz Traktatu o Unii Europejskiej, zwane dalej „państwami członkowskimi” oraz

WSPÓLNOTA EUROPEJSKA i EUROPEJSKA WSPÓLNOTA ENERGII ATOMOWEJ,

zwane dalej „Wspólnotą”,

z jednej strony, oraz

REPUBLIKA SERBII, zwana dalej „Serbią”,

z drugiej strony,

zwane dalej łącznie „Stronami”,

UWZGLĘDNIAJĄC silne więzi istniejące między Stronami i podzielane przez nie wartości, ich wolę wzmocnienia tych więzi i ustanowienia bliskich i długotrwałych stosunków opartych na zasadzie wzajemności i wspólnoty interesów, które powinny umożliwić Serbii dalsze zacieśnienie i zintensyfikowanie jej związków ze Wspólnotą i jej państwami członkowskimi,

UWZGLĘDNIAJĄC znaczenie niniejszego układu, w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia (PSS) z państwami Europy Południowo-Wschodniej, w tworzeniu i konsolidowaniu stabilnego ładu europejskiego w oparciu o współpracę, której filarem jest Unia Europejska oraz w ramach paktu stabilizacji,

UWZGLĘDNIAJĄC gotowość Unii Europejskiej do włączenia Serbii w jak największym stopniu do głównego politycznego i gospodarczego nurtu Europy oraz status Serbii jako potencjalnego kandydata do członkostwa w UE na podstawie Traktatu o Unii Europejskiej (zwanego dalej „Traktatem UE”) oraz po spełnieniu kryteriów określonych przez Radę Europejską w czerwcu 1993 r. oraz warunków PSS. w zależności od pomyślnego wdrożenia niniejszego układu, zwłaszcza w zakresie współpracy regionalnej,

UWZGLĘDNIAJĄC partnerstwo europejskie, które określa priorytetowe dziedziny działania na rzecz wsparcia wysiłków Serbii, zmierzającej do zbliżenia się do Unii Europejskiej,

UWZGLĘDNIAJĄC zobowiązania Stron do przyczyniania się wszelkimi sposobami do stabilizacji politycznej, gospodarczej i instytucjonalnej Serbii oraz regionu, poprzez rozwój społeczeństwa obywatelskiego i demokratyzację, rozwój instytucjonalny oraz reformę administracji publicznej, integrację handlu regionalnego oraz wzmożoną współpracę gospodarczą, jak również poprzez współpracę w wielu dziedzinach, szczególnie w obszarze sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa, oraz wzmocnienie bezpieczeństwa krajowego i regionalnego,

UWZGLĘDNIAJĄC zobowiązanie Stron do zwiększenia swobód politycznych i gospodarczych jako głównej podstawy niniejszego układu, jak również ich zobowiązanie do przestrzegania praw człowieka i zasad państwa prawa, w tym praw osób należących do mniejszości narodowych oraz zasad demokracji, poprzez system wielopartyjny z wolnymi i uczciwymi wyborami,

UWZGLĘDNIAJĄC zobowiązania Stron do pełnego wdrożenia wszystkich zasad i postanowień Karty NZ, OBWE, w szczególności Aktu końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (zwanego dalej „Aktem końcowym z Helsinek”), dokumentów zawierających wnioski z konferencji w Madrycie i Wiedniu, Karty paryskiej dla Nowej Europy oraz Paktu stabilizacji dla Europy Południowo-Wschodniej, w celu przyczyniania się do stabilizacji regionalnej i współpracy między państwami w tym regionie,

POTWIERDZAJĄC prawo do powrotu dla wszystkich uchodźców i osób przesiedlonych w obrębie granic kraju oraz prawo do ochrony ich własności i innych powiązanych praw człowieka;

UWZGLĘDNIAJĄC zobowiązania Stron do przestrzegania zasad gospodarki wolnorynkowej i zrównoważonego rozwoju oraz gotowość Wspólnoty do wspierania reform gospodarczych w Serbii,

UWZGLĘDNIAJĄC zobowiązania Stron do prowadzenia wolnego handlu, zgodnie z prawami i zobowiązaniami wynikającymi z członkostwa w WTO,

UWZGLĘDNIAJĄC wolę Stron do dalszego rozwijania regularnego dialogu politycznego w odniesieniu do zagadnień międzynarodowych o znaczeniu dwustronnym lub międzynarodowym będących przedmiotem ich wspólnego zainteresowania, w tym aspektów regionalnych, uwzględniając wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa (WPZiB) Unii Europejskiej,

UWZGLĘDNIAJĄC zobowiązania Stron do zwalczania przestępczości zorganizowanej i zacieśnienia współpracy w walce z terroryzmem na podstawie deklaracji wydanej przez konferencję europejską w dniu 20 października 2001 r.,

W PRZEKONANIU, że układ o stabilizacji i stowarzyszeniu (zwany dalej „niniejszym układem”) stworzy nowy klimat dla stosunków gospodarczych między Stronami, a przede wszystkim dla rozwoju handlu i inwestycji, będących kluczowymi czynnikami restrukturyzacji i modernizacji gospodarczej,

MAJĄC na uwadze zobowiązanie Serbii do zbliżenia swojego ustawodawstwa w istotnych sektorach do prawodawstwa Wspólnoty oraz do jego skutecznego wdrażania,

UWZGLĘDNIAJĄC gotowość Wspólnoty do zapewniania zdecydowanego wsparcia przy wdrażaniu reform oraz do wykorzystania w tym celu wszystkich dostępnych kompleksowych, indykatywnych i wieloletnich instrumentów współpracy oraz pomocy technicznej, finansowej i gospodarczej,

POTWIERDZAJĄC, że postanowienia niniejszego układu, które podlegają części III tytułu IV Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (zwanego dalej „Traktatem WE”), są wiążące dla Zjednoczonego Królestwa i Irlandii jako oddzielnych Umawiających się Stron, a niejako państw członkowskich Wspólnoty, dopóki Zjednoczone Królestwo lub Irlandia (w zależności od przypadku) nie powiadomi Serbii, że zostało(-a) objęte(-a) tymi postanowieniami jako część Wspólnoty zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii załączonym do Traktatu UE i Traktatu WE. To samo ma zastosowanie do Danii, zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Danii załączonym do wspomnianych Traktatów,

PRZYWOŁUJĄC szczyt w Zagrzebiu, na którym nawoływano do dalszej konsolidacji stosunków między państwami procesu stabilizacji i stowarzyszenia oraz Unii Europejskiej, jak i zwiększenia współpracy regionalnej,

PRZYWOŁUJĄC szczyt w Salonikach, na którym wzmocniono znaczenie procesu stabilizacji i stowarzyszenia jako ram politycznych dla stosunków Unii Europejskiej z krajami Bałkanów Zachodnich i podkreślono perspektywę ich integracji z Unią Europejską w miarę postępów w realizacji reform oraz innych indywidualnych osiągnięć, co powtórzono w kolejnych konkluzjach Rady w grudniu 2005 i grudniu 2006 r.,

PRZYWOŁUJĄC szczyt środkowoeuropejską umowę o wolnym handlu podpisaną w dniu 19 grudnia 2006 r. w Bukareszcie, mającą zwiększyć potencjał regionu w zakresie przyciągania inwestycji oraz jego szanse na integrację z gospodarką światową,

PRZYWOŁUJĄC wejście w życie w dniu 1 stycznia 2008 r. Umowy między Wspólnotą Europejską a Republiką Serbii, o ułatwieniach w wydawaniu wiz^1^ oraz Umowy między Wspólnotą Europejską a Republiką Serbii o readmisji osób przebywających nielegalnie^2^ (zwaną dalej „umową o readmisji między Wspólnotą a Serbią”),

PRAGNĄC nawiązać bliższą współpracę kulturalną i rozwijać wymianę informacji,

UZGODNIŁY CO NASTĘPUJE:

^1^ Dz.U. L 334 z 19.12.2007, s. 137.

^2^ Dz.U. L 334 z 19.12.2007, s. 46.

Artykuł 1

Artykuł 2

Poszanowanie zasad demokracji i praw człowieka, które zostały proklamowane w Powszechnej deklaracji praw człowieka oraz określone w Konwencji ochrony praw człowieka i podstawowych wolności, w Akcie końcowym z Helsinek i w Paryskiej karcie Nowej Europy, poszanowanie zasad prawa międzynarodowego, w tym pełna współpraca z Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla Byłej Jugosławii (MTKJ). i poszanowanie zasad państwa prawa, jak również zasad gospodarki tynkowej, zawartych w dokumencie z konferencji KBWE w Bonn w sprawie współpracy gospodarczej, stanowią podstawę polityki wewnętrznej i zagranicznej Stron oraz zasadnicze elementy niniejszego układu.

Strony uznają, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia (zwanej dalej również „BMR”) oraz środków jej przenoszenia, zarówno przez państwa, jak i podmioty niepaństwowe, stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla międzynarodowej stabilizacji i bezpieczeństwa. Dlatego też Strony zgadzają się współpracować oraz przyczyniać się do przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia i środków ich przenoszenia poprzez pełną zgodność ze zobowiązaniami obowiązującymi na mocy międzynarodowych umów i traktatów dotyczących rozbrojenie i nierozprzestrzeniania oraz innych właściwych zobowiązań międzynarodowych oraz poprzez wypełnianie tych zobowiązań na szczeblu krajowym. Strony uzgadniają, że niniejsze postanowienia stanowią jeden z istotnych elementów niniejszego układu oraz że będą stanowić część dialogu politycznego towarzyszącego tym elementom i wspierającego ich realizację.

Strony zgadzają się ponadto współpracować i przyczyniać się do przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia oraz środków jej przenoszenia poprzez:

• podjęcie kroków na rzecz podpisania, ratyfikacji lub, w odpowiednich przypadkach, przystąpienia do właściwych instrumentów międzynarodowych oraz pełnej ich realizacji,

• ustanowienie skutecznego systemu kontroli wywozu na szczeblu krajowym, dotyczącego zarówno wywozu, jak i tranzytu towarów związanych z bronią masowego rażenia, w tym kontroli ostatecznego użycia technologii podwójnego zastosowania w celu sprawdzenia, czy nie zostały wykorzystane do uzyskania broni masowego rażenia oraz przewidującego skuteczne sankcje w przypadku naruszenia kontroli wywozu.

Dialog polityczny w tej dziedzinie może być prowadzony na szczeblu regionalnym.

Umawiające się Strony potwierdzają wagę przykładaną przez nie do wdrożenia zobowiązań międzynarodowych, w szczególności do pełnej współpracy z MTKJ.

Pokój i stabilność na arenie międzynarodowej i na szczeblu regionalnym, rozwijanie dobrosąsiedzkich stosunków, prawa człowieka oraz poszanowanie i ochrona mniejszości są głównymi elementami procesu stabilizacji i stowarzyszenia, o którym mowa w konkluzjach Rady Unii Europejskiej z dnia 21 czerwca 1999 r. Zawarcie i wdrożenie niniejszego układu mieści się w ramach konkluzji Rady Unii Europejskiej z dnia 29 kwietnia 1997 r. i jest uzależnione od indywidualnych osiągnięć Serbii.

Serbia zobowiązuje się do dalszego promowania współpracy i stosunków dobrosąsiedzkich z innymi państwami w regionie, w tym stosownego poziomu wzajemnych preferencji dotyczących przepływu osób. towarów, kapitału i usług, jak również rozwijania projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, przede wszystkim projektów związanych z zarządzaniem granicami oraz zwalczaniem przestępczości zorganizowanej, korupcji, prania pieniędzy, nielegalnej imigracji oraz nielegalnego handlu, w tym w szczególności handlu ludźmi, ręczną bronią strzelecką i bronią lekką, jak również handlu nielegalnymi środkami odurzającymi. Zobowiązanie to stanowi główny element rozwoju stosunków i współpracy między Stronami, przyczyniając się w ten sposób do stabilizacji regionalnej.

Strony ponownie podkreślają znaczenie walki z terroryzmem oraz wdrożenia zobowiązań międzynarodowych w tej dziedzinie.

Stowarzyszenie odbywa się stopniowo i jest w pełni realizowane w okresie przejściowym trwającym maksymalnie sześć lat.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia (zwana dalej również „RSS”) utworzona na podstawie artykułu 119 dokonuje regularnie - zasadniczo co roku - przeglądu wykonania niniejszego układu oraz przyjmowania i wdrażania przez Serbię reform prawnych, administracyjnych, instytucjonalnych i gospodarczych. Przegląd ten jest prowadzony w świetle postanowień preambuły i zgodnie z ogólnymi zasadami niniejszego układu. Uwzględnia on należycie priorytety określone w partnerstwie europejskim istotne dla niniejszego układu, a ponadto jest zgodny z mechanizmami ustanowionymi w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia, szczególnie ze sprawozdaniem z postępów w procesie stabilizacji i stowarzyszenia.

Na podstawie tego przeglądu RSS wyda zalecenia i może podjąć decyzje. W przypadku gdy przegląd ujawni szczególne trudności, mogą one zostać poddane mechanizmowi rozwiązywania sporów ustanowionemu na mocy niniejszego układu.

Pełne stowarzyszenie jest realizowane stopniowo. Najpóźniej po trzech latach od wejścia w życie niniejszego układu RSS dokonuje gruntownego przeglądu stosowania niniejszego układu. Na postawie tego przeglądu RSS ocenia postępy osiągnięte przez Serbię i podejmuje decyzje dotyczące kolejnych etapów stowarzyszenia.

Wyżej wymieniony przegląd nie będzie mieć zastosowania do swobodnego przepływu towarów, dla którego w tytule IV przewidziany jest specjalny harmonogram.

Niniejszy układ jest w pełni zgodny z właściwymi postanowieniami WTO, a w szczególności art. XXIV Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (GATT 1994) oraz art. V Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (GATS) i jest wdrażany w sposób spójny z tymi postanowieniami.

Artykuł 10

Dialog polityczny na szczeblu parlamentarnym odbywa się w ramach Parlamentarnego Komitetu Stabilizacji i Stowarzyszenia ustanowionego na mocy artykułu 125.

Dialog polityczny może się odbywać w ramach struktur wielostronnych oraz jako dialog regionalny obejmujący inne kraje regionu, w tym w ramach forum UE-Bałkany Zachodnie.

Artykuł 14

Zgodnie ze swoim zobowiązaniem do działań na rzecz pokoju i stabilności na arenie międzynarodowej i w regionie oraz do rozwijania stosunków dobrosąsiedzkich, Serbia aktywnie promuje współpracę regionalną. Projekty o wymiarze regionalnym lub transgranicznym mogą być wspierane w ramach wspólnotowych programów pomocy poprzez ich programy pomocy technicznej.