Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie zdatności statków powietrznych do lotu
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 53c ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa, w zakresie niezastrzeżonym dla Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA):
1) sposób postępowania przy zmianie, zawieszaniu i cofaniu certyfikatu typu, uzupełniającego certyfikatu typu oraz wzory tych dokumentów;
2) sposób postępowania przy wydawaniu, zmianie, zawieszaniu i cofaniu orzeczenia zdatności oraz wzory tego orzeczenia i wniosku o jego wydanie;
3) rodzaje prób w locie i lotów próbnych oraz sposób i warunki ich przeprowadzania, w tym wymagania dotyczące personelu lotniczego uczestniczącego w próbach w locie i lotach próbnych;
4) sposób sprawdzania zdatności statków powietrznych do lotu, w tym sposób:
postępowania przy wydawaniu świadectwa zdatności do lotu oraz eksportowego świadectwa zdatności do lotu, okres ważności świadectwa zdatności do lotu oraz wzory tych świadectw i wzory wniosków o ich wydanie,
stwierdzania utrzymywania przez statek powietrzny zdatności do lotu,
postępowania przy zawieszaniu, odnawianiu i cofaniu świadectwa zdatności do lotu,
postępowania przy wydawaniu zezwolenia na lot, o którym mowa w art. 50 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, termin jego ważności oraz wzory zezwolenia i wniosku o jego wydanie.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1) ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;
2) Prezesie Urzędu - rozumie się przez to Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego;
3) rozporządzeniu 748/2012 - rozumie się przez to rozporządzenie Komisji nr 748/2012 z dnia 3 sierpnia 2012 r. ustanawiające przepisy wykonawcze dotyczące certyfikacji statków powietrznych i związanych z nimi wyrobów, części i akcesoriów w zakresie zdatności do lotu i ochrony środowiska oraz dla certyfikacji organizacji projektujących i produkujących ;
4) projekcie typu - rozumie się przez to dokument, o którym mowa w pkt 21A.31 załącznika do rozporządzenia 748/2012;
5) zmianach drobnych i poważnych w projekcie typu - rozumie się przez to zmiany, o których mowa w pkt 21A.91 załącznika do rozporządzenia 748/2012;
6) statku powietrznym - rozumie się przez to także silnik albo śmigło;
7) podstawie certyfikacji - rozumie się przez to zaakceptowane przez Prezesa Urzędu w procesie certyfikacji przepisy zdatności, według których statek powietrzny jest budowany.
Rozdział 2. Certyfikat typu i uzupełniający certyfikat typu
§ 3.
Postępowanie w sprawie zmiany w certyfikacie typu wszczyna się na wniosek złożony do Prezesa Urzędu przez:
1) posiadacza certyfikatu typu, który może wnioskować o zatwierdzenie poważnej zmiany w projekcie typu, lub
2) osobę prawną, osobę fizyczną lub podmiot nieposiadający osobowości prawnej, który może wnioskować o zatwierdzenie drobnej zmiany w projekcie typu
- zwanymi dalej „wnioskującym”.
W przypadku gdy wnioskujący, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa wniosek o zatwierdzenie poważnej zmiany w projekcie typu, Prezes Urzędu wydaje uzupełniający certyfikat typu.
§ 4.
W postępowaniu w sprawie zmiany w certyfikacie typu czynności certyfikacyjne przeprowadza się według harmonogramu sporządzonego przez wnioskującego i zaakceptowanego przez Prezesa Urzędu.
W harmonogramie, o którym mowa w ust. 1, wnioskujący określa etapy, w których zostaną przedstawione Prezesowi Urzędu następujące dokumenty:
1) „Opis techniczny projektu oraz wskazanie wstępnej podstawy certyfikacji”;
2) „Program certyfikacji”;
3) „Opis spełnionych wymagań technicznych”;
4) „Sprawozdanie końcowe”.
Prezes Urzędu powiadamia wnioskującego o przyjęciu wniosku do realizacji oraz o nazwisku osoby wyznaczonej do kontaktów.
§ 5.
Postępowanie prowadzi się na posiedzeniach:
1) wstępnym;
2) bieżącym;
3) przed lotami;
4) końcowym.
Z każdego z posiedzeń, o których mowa w ust. 1, sporządza się protokół, którego kopię doręcza się wnioskującemu.
§ 6.
Wprowadzenie zmiany w certyfikacie typu następuje po:
1) zbadaniu spełnienia wymagań budowy statku powietrznego i po przeprowadzeniu prób w locie;
2) przeprowadzeniu inspekcji typu;
3) zatwierdzeniu instrukcji, do których jest wymagane wprowadzenie zmian w zakresie:
użytkowania w locie,
użytkowania silnika lub śmigła,
zabudowy silnika lub śmigła,
obsługi technicznej statku powietrznego w części dotyczącej zdatności do lotu,
napraw.
Jeżeli wprowadzenie zmian w certyfikacie typu dotyczy:
1) posiadacza certyfikatu typu,
2) typu i modelu certyfikowanego statku powietrznego,
3) podstawy certyfikacji, w tym danych dotyczących zdatności do lotu, emisji i hałasu,
4) charakterystyki technicznej i ograniczeń eksploatacyjnych statku powietrznego,
5) zatwierdzonych instrukcji statku powietrznego
- Prezes Urzędu do zmiany w certyfikacie typu załącza zmieniony arkusz danych technicznych.
Wzór certyfikatu typu określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§ 7.
Prezes Urzędu zawiesza certyfikat typu po przeprowadzeniu kontroli organizacji projektującej, w wyniku której wykazano, że typ statku powietrznego przestał spełniać wymagania ustanowione przepisami prawa w zakresie ciągłej zdatności statku powietrznego do lotu.
Prezes Urzędu może zawiesić certyfikat typu na wniosek jego posiadacza.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, w decyzji dotyczącej zawieszenia certyfikatu typu Prezes Urzędu określa czynności, jakie należy podjąć w celu usunięcia stwierdzonych niezgodności.
Posiadacz certyfikatu typu, który wystąpił z wnioskiem o zawieszenie certyfikatu typu, jest obowiązany zwrócić certyfikat typu Prezesowi Urzędu.
Po dokonaniu przez Prezesa Urzędu zawieszenia certyfikatu typu w certyfikacie typu zamieszcza się:
1) nadruk albo pieczątkę „ZAWIESZONE - SUSPENDED”;
2) datę oraz podpis osoby zamieszczającej nadruk albo pieczątkę.
Oznaczenia, o których mowa w ust. 5, zamieszcza się również na egzemplarzu certyfikatu typu, będącym w posiadaniu Prezesa Urzędu.
§ 8.
Prezes Urzędu cofa certyfikat typu po przeprowadzeniu kontroli organizacji projektującej, która wykazała, że nie została przywrócona zgodność z przepisami prawa w zakresie ciągłej zdatności statku powietrznego do lotu.
Posiadacz certyfikatu typu, któremu cofnięto certyfikat, jest obowiązany zwrócić dokument Prezesowi Urzędu.
Cofnięcie certyfikatu typu jest skuteczne w stosunku do wszystkich statków powietrznych wyprodukowanych zgodnie z danym certyfikatem typu.
§ 9.
Do postępowania w sprawie wydania, zmiany, zawieszania i cofania uzupełniającego certyfikatu typu stosuje się odpowiednio przepisy § 4-8.
Wzór uzupełniającego certyfikatu typu określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Rozdział 3. Orzeczenie zdatności
§ 10.
Do postępowania w sprawie wydania, zmiany, zawieszania i cofania orzeczenia zdatności stosuje się odpowiednio przepisy § 4-8.
Wzór wniosku o wydanie orzeczenia zdatności określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
Wzór orzeczenia zdatności określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
Rozdział 4. Próby w locie i loty próbne
§ 11.
Określa się następujące rodzaje prób w locie:
1) badawczo-rozwojowe;
2) certyfikacyjne;
3) produkcyjne;
4) eksploatacyjne.
Określa się następujące rodzaje lotów próbnych:
1) loty próbne doświadczalne - loty próbne wykonywane dla lotniczych celów badawczych i rozwojowych lub w celu stwierdzenia spełnienia przez projekt statku powietrznego wymagań z zakresu zdatności do lotu;
2) loty próbne kontrolne - loty próbne wykonywane dla sprawdzenia statku powietrznego w trakcie jego eksploatacji.
§ 12.
Loty próbne doświadczalne przeprowadza podmiot wnioskujący o zmianę w certyfikacie typu lub wydanie uzupełniającego certyfikatu typu, zgodnie z programem prób w locie zawierającym:
1) opis przedmiotu próby, zawierający:
podstawowe dane geometryczne oraz rysunek w trzech rzutach,
projektowy ciężar i pole położeń środka ciężkości,
projektowe ograniczenia, opatrzone uwagą: „W trakcie prób obowiązują ograniczenia potwierdzone przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w tymczasowej instrukcji użytkowania w locie”,
informacje o zespole napędowym,
inne informacje określone w zakresie odpowiadającym informacjom podawanym w tymczasowej instrukcji użytkowania w locie;
2) cel lotów;
3) wskazanie przepisów, na podstawie których są przeprowadzane loty;
4) zakres lotów;
5) wykaz wyposażenia przewidywanego do wykonania próby;
6) opis sposobu, w jaki wyposażenie będzie skalowane i sprawdzane przed lotami;
7) opis sposobu, w jaki będzie wykazane spełnianie wymagań budowy statku powietrznego w niezbędnym zakresie przed lotami;
8) procedury realizowania lotów, z omówieniem zarówno niezbędnych prób na ziemi, jak i w locie;
9) kolejność realizacji lotów i prób na ziemi;
10) sposób organizacji lotów i prób na ziemi;
11) środki bezpieczeństwa właściwe dla rodzaju lotów i prób na ziemi;
12) sposób dokumentowania lotów i prób na ziemi;
13) warunki organizacji lotów, o ile nie stanowią części instrukcji operacyjnej prób w locie organizacji projektującej lub produkującej.
Program prób w locie zatwierdza Prezes Urzędu, na wniosek podmiotu, który wnioskuje o zmianę w certyfikacie typu lub wydanie uzupełniającego certyfikatu typu.
Tymczasowa instrukcja użytkowania w locie, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. e, powinna zawierać:
1) ograniczenia warunków lotu statku powietrznego, przy czym w formie tabeli zamieszcza się ograniczenia prędkości lotu, współczynnika obciążenia, ciężaru i położenia środka ciężkości;
2) wskazówki i informacje niezbędne dla członków załogi statku powietrznego do bezpiecznego przeprowadzenia lotów.
§ 13.
Loty próbne doświadczalne przeprowadza się zgodnie z instrukcją operacyjną prób w locie organizacji projektującej lub produkującej, która powinna zawierać:
1) schemat organizacyjny, obsadę oraz zakres obowiązków i odpowiedzialność osób pełniących poszczególne funkcje w odniesieniu do prób, obsługi technicznej oraz współpracy z biurem konstrukcyjnym i Urzędem Lotnictwa Cywilnego;
2) wymagania dla personelu latającego, zasady utrzymywania ich kwalifikacji i kontroli kwalifikacji;
3) zasady formowania załogi doświadczalnej;
4) zasady obecności na pokładzie osób trzecich;
5) zasady doboru i zabudowy oprzyrządowania pomiarowego i przetwarzania danych;
6) wyposażenie bezpieczeństwa;
7) strefy wykonywania lotów;
8) minimalne warunki pogodowe dla poszczególnych rodzajów lotów;
9) wzory dokumentów i zasady dokumentowania lotów, takie jak:
poświadczenie gotowości technicznej do lotu,
arkusz załadowania,
zlecenie lotu,
sprawozdanie z lotu;
10) zasady przechowywania dokumentacji prób;
11) zasady przeprowadzania lotów pokazowych i demonstracyjnych.
§ 14.
Loty próbne doświadczalne przeprowadza się z uwzględnieniem:
1) optymalnych metod przeprowadzania prób ze względu na posiadaną aparaturę pomiarową;
2) optymalnych metod przeprowadzania prób ze względu na budowę statku powietrznego oraz jego elementów składowych;
3) struktury organizacyjnej, środków technicznych oraz zatrudnionego personelu.
W lotach próbnych doświadczalnych mogą uczestniczyć:
1) piloci doświadczalni uprawnieni do wykonywania czynności pilota w lotach próbnych doświadczalnych, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 104 ust. 1 ustawy;
2) inżynierowie prób w locie;
3) obserwatorzy prób w locie.
Wymagania i warunki uczestniczenia w lotach inżynierów prób w locie oraz obserwatorów prób w locie stanowią część zatwierdzanej przez Prezesa Urzędu instrukcji operacyjnej prób w locie organizacji projektującej lub produkującej.
W celu uzyskania rozszerzonej oceny statku powietrznego w zastosowaniach specjalistycznych, do wykonywania na nim prób w locie mogą zostać, za zgodą Prezesa Urzędu, dopuszczeni również piloci posiadający odpowiednią praktykę w tym zakresie, nieposiadający uprawnień pilota doświadczalnego.
§ 15.
Wykonujący loty próbne doświadczalne sporządza sprawozdanie z prób, w którym zamieszcza:
1) opis przedmiotu próby;
2) chronologiczny wykaz wszystkich zmian na prototypie statku powietrznego lub egzemplarzu tego statku, dokonywanych w trakcie prób w locie i oznaczonych jako dokonane przez wnioskującego albo wymagane przez Prezesa Urzędu w rezultacie prób certyfikacyjnych, które wykazały niespełnienie wymagań zawartych w przepisach budowy statków powietrznych;
3) cel lotów;
4) podstawę przeprowadzenia lotów;
5) zakres lotów;
6) przebieg lotów;
7) opis techniki użytej dla danej próby;
8) szczegółowe omówienie wyników prób wraz z wnioskami;
9) wnioski końcowe;
10) oświadczenie prowadzącego próby o niezaobserwowaniu zjawisk nietypowych lub niebezpiecznych;
11) szczegółowe dane dotyczące każdej z przeprowadzanych prób oraz obliczenia niezbędne do przeanalizowania tych danych.
§ 16.
Sprawozdanie, o którym mowa w § 15, podpisują piloci oraz inżynierowie prób w locie biorący udział w próbach, analizujący wyniki prób i uczestniczący w opracowaniu sprawozdania.
§ 17.
Loty próbne doświadczalne ze względu na stopień złożoności, poziom zagrożenia i wymagane kwalifikacje członków załogi wykonuje się jako jeden z następujących kategorii lotów:
1) kategorii pierwszej - lot statku powietrznego, dla którego nie został wydany certyfikat typu, wykonywany w celu:
sprawdzenia nowego typu statku powietrznego albo statku powietrznego, którego własności lotne i osiągi mogły zostać znacząco zmodyfikowane,
sprawdzenia nowatorskich lub niekonwencjonalnych statków powietrznych, cech projektu statku powietrznego lub technik zastosowanych przy jego budowie,
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.