Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 lipca 2014 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego w publicznych szkołach artystycznych

Uczeń tworzy i prezentuje wypowiedzi o muzyce, jej twórcach i dziejach na podstawie znajomości literatury muzycznej.

Uczeń stosuje posiadaną wiedzę do opisu, analizy i interpretacji dzieł muzycznych.

Uczeń samodoskonali się w zakresie historii muzyki jazzowej, gromadzi nagrania, wyszukuje, selekcjonuje i dokonuje oceny informacji o muzyce i jej dziejach, m.in. wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną.

Uczeń aktywnie uczestniczy w różnych formach życia muzycznego w środowisku szkolnym i w wydarzeniach pozaszkolnych.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posługuje się faktami, pojęciami i terminami muzycznymi, zna literaturę muzyczną;

2) posługuje się terminami i pojęciami muzycznymi, związanymi z elementami muzyki: rodzaje melodyki, rytmiki, harmoniki, artykulacji, dynamiki i ich spotykane angielskie określenia;

3) rozróżnia rodzaje notacji muzycznej, stosowane skróty nazw akordów, zapisu melodii i rytmu;

4) określa i charakteryzuje techniki improwizacyjne i kompozytorskie różnych stylów;

5) potrafi rozróżnić funkcje muzyki (np. artystyczna, sakralna, taneczna, rozrywkowa);

6) rozróżnia i określa instrumentarium oraz obsady wykonawcze typowe dla poszczególnych stylów muzyki;

7) charakteryzuje twórczość:

8) rozpoznaje i opisuje cechy stylów muzycznych XX wieku - od bluesa do jazzu współczesnego oraz muzykę jazzową w Polsce II poł. XX wieku;

9) porządkuje chronologicznie: style, postaci kompozytorów reprezentatywnych dla stylu, techniki improwizacji i kompozycji, instrumentację i obsady wykonawcze.

Uczeń:

1) zna ramy czasowe okresów i stylów w muzyce jazzowej oraz ich historyczne i kulturowe uwarunkowania;

2) opisuje dzieje muzyki na podstawie znajomości dzieł muzycznych i twórców, reprezentatywnych dla stylu, szkoły kompozytorskiej i szkoły aranżacji;

3) opisuje cechy stylów muzycznych i indywidualnych stylów improwizacyjnych.

Uczeń:

1) samodzielnie rozwiązuje zadania interpretacyjne, ocenia zjawiska występujące w muzyce jazzowej w oparciu o zapis nutowy, nagrania muzyczne, źródła tekstowe, encyklopedie, literaturę przedmiotu i medialne źródła informacji;

2) wykorzystuje posiadaną wiedzę do analizy słuchowej utworów muzycznych;

3) rozpoznaje i opisuje cechy stylów muzycznych, podstawowe techniki improwizacyjne i kompozytorskie;

4) rozpoznaje i charakteryzuje podstawowe cechy języka muzycznego (tonalność, melodykę, harmonikę, improwizację, obsadę wykonawczą).

Uczeń:

1) zna podstawowy repertuar standardów jazzowych;

2) posiada zbiory fonograficzne, nutowe i teksty o muzyce;

3) zna twórczość, biografię wykonawców i kompozytorów reprezentatywnych dla stylu jazzowego;

4) wybiera i porządkuje informacje, istotne dla problemu i kontekstu historycznego;

5) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną do odczytania i porządkowania faktów, pojęć i terminów z zakresu historii muzyki.

Uczeń:

1) wykorzystuje wiedzę z zakresu historii muzyki w sposób praktyczny do tworzenia własnych interpretacji literatury, np. standardów jazzowych;

2) prezentuje własne poglądy na temat muzycznej twórczości, uczestnicząc w różnych formach życia muzycznego, jak koncerty, popisy i inne wydarzenia artystyczne.

KSZTAŁCENIE SŁUCHU

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń kształci słuch wysokościowy, harmoniczny i barwowy, poczucie rytmu, pamięć muzyczną oraz rozwija kreatywność i wyobraźnię muzyczną.

Uczeń:

1) rozwija i doskonali percepcję, umożliwiającą mu słuchową analizę zjawisk muzycznych;

2) poprzez działania praktyczne utrwala wiedzę z zakresu języka muzycznego różnych epok i stylów;

3) doskonali zdolność słuchania ukierunkowanego, koncentracji i podzielności uwagi.

Uczeń utrwala i rozwija umiejętność odtwarzania zapisu nutowego.

Uczeń utrwala i rozwija umiejętność posługiwania się zasadami notacji muzycznej w działaniach praktycznych.

Uczeń doskonali różne formy działań zespołowych w zakresie odtwarzania, interpretowania i tworzenia muzyki.

Uczeń poznaje metody pracy z wykorzystaniem m.in. wydawnictw nutowych, książkowych i fonograficznych, technik informacyjnych i programów komputerowych oraz uczestniczy w życiu muzycznym.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozpoznaje oraz odtwarza (w zapisie, głosem i na instrumencie) ze słuchu i z wyobraźni struktury interwałowe i akordowe oraz skale i gamy;

2) identyfikuje słuchowo wskazane zjawisko w przykładzie muzycznym;

3) zapamiętuje i odtwarza (w zapisie, głosem i na instrumencie) przykład muzyczny po prezentacji słuchowej lub wzrokowej;

4) określa funkcje i literowe nazwy akordów w wysłuchanym przykładzie muzycznym;

5) rozpoznaje i określa brzmienie różnych instrumentów i głosów wokalnych;

6) improwizuje i tworzy przebiegi muzyczne do podanego schematu rytmicznego, materiału dźwiękowego, funkcji harmonicznych i tekstu słownego;

7) uzupełnia z wyobraźni brakujące elementy przebiegu muzycznego.

Uczeń poprzez analizę słuchową, wzrokową i wzrokowo-słuchową potrafi rozpoznać i nazwać w przykładzie muzycznym:

1) interwały i akordy;

2) typ tonalności (tryb tonacji, rodzaj skali);

3) ambitus;

4) zjawiska metrorytmiczne, agogiczne i dynamiczne;

5) następstwa harmoniczne i rodzaje kadencji;

6) środki artykulacyjne i kolorystyczne;

7) obsadę wykonawczą;

8) facture;

9) zasadę kształtowania formy;

10) styl historyczny i indywidualny.

Uczeń:

1) odtwarza (głosem, na instrumencie i innymi sposobami) a vistai po uprzednim przygotowaniu jedno- i wielogłosowe przebiegi melodyczne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne;

2) dba o precyzję intonacyjną i rytmiczną wykonywanego przebiegu muzycznego;

3) transponuje przebiegi muzyczne i odczytuje partie instrumentów transponujących.

Uczeń:

1) posługuje się zapisem nutowym zgodnie z prawidłami ortografii muzycznej (w kluczu wiolinowym, basowym, altowym i tenorowym);

2) posługuje się literowymi nazwami dźwięków, solmizacją, symbolami interwałów, akordów i funkcji harmonicznych;

3) orientuje się w zapisie nutowym i potrafi w nim odnajdywać wskazane i usłyszane zjawiska muzyczne;

4) zapisuje jedno- i dwugłosowe przebiegi melodyczne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne;

5) koryguje błędy i uzupełnia brakujące fragmenty w zapisie nutowym.

Uczeń:

1) współwykonuje i współtworzy wielowarstwowe przebiegi melodyczne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne;

2) organizuje pracę zespołu wykonawczego;

3) potrafi konstruktywnie i obiektywnie ocenić interpretację własną i współwykonawców;

4) metodą dyskusji formułuje kryteria estetyczne i wartościujące w odbiorze muzyki.

Uczeń:

1) wyszukuje i świadomie dobiera ćwiczenia rozwijające predyspozycje słuchowe i wspomagające jego rozwój muzyczny;

2) korzysta z literatury specjalistycznej, dostępnych technik informacyjnych, poznaje metody pracy z wykorzystaniem m.in. wydawnictw nutowych, książkowych i fonograficznych, technik informacyjnych i programów komputerowych oraz uczestniczy w życiu muzycznym;

3) korzysta z programów komputerowych służących doskonaleniu kompetencji słuchowych lub wymagających ich wykorzystania;

4) poznaje literaturę muzyczną poprzez uczestnictwo w życiu koncertowym i słuchanie nagrań.

KSZTAŁCENIE SŁUCHU JAZZOWE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń pracuje nad kształceniem słuchu wysokościowego i harmonicznego, poczuciem rytmu, pamięcią muzyczną, precyzją intonacyjną oraz kreatywnością i wyobraźnią muzyczną.

Uczeń doskonali słuchową analizę zjawisk muzycznych, takich jak: progresje akordowe, przebiegi melodyczne i rytmiczne.

Uczeń utrwala i rozwija umiejętność posługiwania się zasadami notacji muzycznej w działaniach praktycznych.

Uczeń doskonali umiejętność słuchania ukierunkowanego i realizacji wielowarstwowych przebiegów muzycznych - indywidualnie i zespołowo.

Uczeń poznaje metody pracy z wykorzystaniem, m.in. wydawnictw nutowych, książkowych i fonograficznych, technik informacyjnych i programów komputerowych, oraz aktywnie uczestniczy w różnych formach życia muzycznego.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozpoznaje oraz odtwarza (w zapisie, głosem i na instrumencie) ze słuchu i z wyobraźni struktury interwałowe i akordowe oraz skale i gamy;

2) realizuje przebiegi muzyczne, dbając o precyzję intonacyjną i rytmiczną;

3) odtwarza (w zapisie, głosem i na instrumencie) przykład muzyczny, zapamiętany po prezentacji słuchowej lub wzrokowej;

4) rozpoznaje i zna zapis specyficznych i charakterystycznych dla muzyki jazzowej akordów, skal melodycznych oraz różnych rodzajów rytmów synkopowanych;

5) rozpoznaje i określa brzmienie różnych instrumentów;

6) identyfikuje słuchowo wskazane zjawiska w przykładzie muzycznym;

7) transponuje przebiegi muzyczne i odczytuje partie instrumentów transponujących;

8) improwizuje i tworzy przebiegi muzyczne do podanych funkcji harmonicznych schematu rytmicznego, materiału dźwiękowego;

9) uzupełnia z wyobraźni brakujące elementy przebiegu muzycznego.

Uczeń poprzez analizę słuchową potrafi rozpoznać i nazwać w przykładzie muzycznym:

1) interwały i akordy;

2) typ tonalności (tryb tonacji, rodzaj skali);

3) zjawiska metrorytmiczne;

4) następstwa harmoniczne i rodzaje kadencji;

5) środki artykulacyjne;

6) obsadę wykonawczą;

7) typowe okresy rytmiczne (dwu-, cztero- i ośmiotaktowe);

8) formę utworu (np. AABA, blues);

9) styl historyczny i indywidualny.

Uczeń:

1) zapisuj e nuty zgodnie z zasadami ortografii muzycznej;

2) posługuje się literowymi nazwami dźwięków, solmizacją, symbolami interwałów, akordów i funkcji harmonicznych;

3) odtwarza głosem lub na instrumencie a vista,a także po uprzednim przygotowaniu jedno-i dwugłosowe przebiegi melodyczne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne;

4) zapisuje jedno- i dwugłosowe przebiegi melodyczne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne.

Uczeń:

1) zapamiętuje i odtwarza przebiegi melodyczne, harmoniczne i rytmiczne;

2) współwykonuje wielowarstwowe przebiegi melodyczne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne.

Uczeń:

1) wyszukuje i świadomie dobiera ćwiczenia rozwijające predyspozycje słuchowe i wspomagające jego rozwój muzyczny;

2) poznaje metody pracy z wykorzystaniem m.in. wydawnictw nutowych, książkowych i fonograficznych, technik informacyjnych;

3) wykorzystuje programy komputerowe służące doskonaleniu słuchu;

4) poznaje literaturę muzyczną poprzez słuchanie muzyki z nagrań;

5) potrafi formułować własne opinie na temat wartości estetycznych i jakości wykonywanej muzyki.

ZASADY MUZYKI Z ELEMENTAMI EDYCJI NUT CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa podstawową wiedzę z zakresu materiału dźwiękowego, elementów notacji muzycznej, metrorytmiki, budowy skal, gam, interwałów i akordów.

Uczeń w praktyce wykorzystuje poznane wiadomości w tworzeniu i określaniu zapisu muzycznego. Posługuje się edytorem nut.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) definiuje podstawowe cechy dźwięku;

2) zna zasady pisowni muzycznej (pięciolinia, nazwy oktaw, sposoby zapisywania nut i pauz, klucze: wiolinowy, basowy, altowy);

3) rozróżnia określenia: skala, gama, tonacja;

4) zna budowę gamy durowej (naturalnej) i gamy molowej (we wszystkich odmianach);

5) zna budowę pentatoniki bezpółtonowej oraz skal: modalnych, całotonowej, chromatycznej regularnej i góralskiej;

6) zna budowę trójdźwięków (durowy i molowy we wszystkich postaciach, zwiększony i zmniejszony) oraz budowę dominanty septymowej (we wszystkich postaciach) z rozwiązaniem;

7) definiuje podstawowe pojęcia metrorytmiczne;

8) zna podział wartości rytmicznych;

9) zna zasady grupowania wartości rytmicznych w różnego rodzaju taktach;

10) zna budowę interwałów prostych i złożonych;

11) określa interwały charakterystyczne z rozwiązaniami (major naturalny, minor naturalny i harmoniczny);

12) definiuje podstawowe elementy dzieła muzycznego (melodyka, rytmika, harmonika, agogika, dynamika, artykulacja, kolorystyka).

Uczeń:

1) stosuj e poznane zasady notacji muzycznej;

2) zapisuje za pomocą edytora nutowego jeden głos i dwugłos (z wykorzystaniem agogiki, dynamiki i metrorytmiki);

3) rozpoznaje gamy durowe naturalne i gamy molowe (we wszystkich odmianach) do siedmiu znaków przykluczowych;

4) określa pokrewieństwo tonacji;

5) buduje pentatonikę bezpółtonową, skale modalne, skale całotonową i chromatyczną regularną;

6) określa i buduje poznane trój dźwięki oraz dominantę septymową z rozwiązaniem;

7) stosuje poznane wartości rytmiczne i zasady ich grupowania;

8) określa i buduje poznane interwały;

9) rozwiązuje poznane interwały charakterystyczne;

10) transponuje melodię (do innego klucza, tonacji i oktaw);

11) posługuje się podstawowymi pojęciami z zakresu agogiki, dynamiki i artykulacji.

SPECJALNOŚĆ INSTRUMENTALISTYKA

EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA

Uczeń:

1) posługuje się techniką gry, pozwalającą na wykonanie dzieł muzycznych różnych epok i stylów w muzyce solowej, kameralnej i orkiestrowej;

2) właściwie interpretuje dzieło muzyczne pod kierunkiem pedagoga;

3) czyta nuty a vistaw stopniu wystarczającym do odczytania i wykonania utworu;

4) samodzielnie opracowuje utwory o małym stopniu trudności;

5) łączy i wykorzystuje w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

6) samodzielnie wyszukuje, dokonuje wyboru i oceny informacji z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych, m.in. wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną;

7) potrafi opanować pamięciowo utwory ze swojego repertuaru;

8) posiada niezbędne kompetencje do występów publicznych;

9) publicznie prezentuje przygotowany program artystyczny w grze solowej i zespołowej;

10) przygotowuje fragmenty partii orkiestrowych lub partii akompaniamentu;

11) gra na fortepianie w zakresie elementarnym;

12) aktywnie uczestniczy w kulturze, a w szczególności w różnych formach życia muzycznego.

PRZEDMIOTY REALIZOWANE W RAMACH ZAJĘĆ UZUPEŁNIAJĄCYCH W RAMACH SPECJALNOŚCI ZAWODOWEJ

CHÓR

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń kształci umiejętności pracy w zespole, odpowiedzialność za siebie i grupę oraz świadomie współtworzy dzieło.

Uczeń świadomie posługuje się oddechem i aparatem głosowym.

Uczeń zna literaturę realizowaną w trakcie zajęć chóralnych.

Uczeń bierze czynny udział w audycjach, koncertach, konkursach i festiwalach.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada umiejętność współpracy w grupie;

2) zachowuje prawidłową postawę w śpiewie, umożliwiającą operowanie ciałem w sposób najbardziej efektywny;

3) świadomie współtworzy dzieło (interpretacja i ogólny wyraz artystyczny).

Uczeń:

1) posiada wiedzę niezbędną do rozwoju techniki wokalnej;

2) świadomie posługuje się techniką wokalną, pozwalającą na wykonanie dzieł muzycznych różnych epok i stylów - w partiach chóralnych dzieł a cappella oraz dzieł wokalno-mstrumentalnych;

3) dąży do realizacji rozwoju artystycznego poprzez wzbogacanie swojej wiedzy i doskonalenie umiejętności wokalnych.

Uczeń:

1) posiada odpowiednią wiedzę na temat literatury chóralnej różnych epok, stylów i gatunków muzycznych oraz związanych z nimi tradycji wykonawczych;

2) zna sylwetki kompozytorów wykonywanych utworów chóralnych i wokalno-instrumentalnych;

3) zna elementarne zasady współdziałania chóru z zespołem instrumentalnym;

4) posiada wiedzę na temat elementów dzieła muzycznego i ich struktury formalnej, niezbędnej do poprawnej realizacji utworów wokalnych oraz dzieł wokalno-instrumentalnych;

5) samodzielnie (z pomocą dyrygenta) wyszukuje, dokonuje wyboru i oceny informacji z zakresu literatury chóralnej, wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną.

Uczeń:

1) wykorzystuje i łączy w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólno-muzycznych;

2) posiada umiejętność samodzielnego, właściwego odczytania zapisu nutowego oraz zawartych w utworze treści;

3) dba o estetykę zachowania się na scenie oraz w sposób świadomy kontroluje swoje emocje podczas prezentacji;

4) dba o dyscyplinę wykonawczą;

5) potrafi przekazać słuchaczowi emocje zawarte w kompozycji;

6) aktywnie uczestniczy w różnych formach działalności na rzecz rozwoju kultury, w szczególności życia muzycznego.

FORTEPIAN OBOWIĄZKOWY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje budowę, możliwości brzmieniowe instrumentu oraz jego historię.

Uczeń:

1) zdobywa umiejętność gry na instrumencie na średnim poziomie zaawansowania, prawidłowo posługując się aparatem gry;

2) kształtuje umiejętność realizacji notacji muzycznej z elementami analizy utworów.

Uczeń doskonali środki wykonawcze w zakresie podstawowych technik gry, rozwija sprawność w zakresie interpretacji.

Uczeń zdobywa umiejętność prawidłowego grania a vistałatwych utworów muzycznych.

Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując nabytą wiedzę i umiejętności muzyczne.

Uczeń:

1) rozwija umiejętność posługiwania się wiedzą w pracy nad utworem i świadomego uczenia się na pamięć;

2) podejmuje inicjatywy w organizowaniu przedsięwzięć muzycznych;

3) potrafi samodzielnie wykorzystywać technologię informacyjną i komunikacyjną w rozwoju wiedzy i umiejętności.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wymienia i określa poszczególne części fortepianu;

2) zna możliwości brzmieniowe instrumentu;

3) zna zarys historyczny instrumentu.

Uczeń:

1) prawidłowo posługuje się aparatem gry:

2) zna podstawową notację muzyczną w kluczu wiolinowym i basowym:

3) uczeń analizuje utwory pod względem budowy formalnej i przebiegu tonalnego.

Uczeń:

1) realizuje utwory o różnych problemach technicznych:

2) stosuje zasady techniki gry z wykorzystaniem:

3) umiejętnie stosuje zasady kształtowania dźwięku;

4) wykonuje utwory w fakturze homofonicznej i polifonicznej;

5) potrafi właściwie rozplanować i realizować dynamikę utworu;

6) interpretuje utwory zgodnie z ich stylem.

Uczeń:

1) dokonuj e wstępnej analizy utworu;

2) kojarzy zapis nutowy z jego brzmieniem;

3) gra a vistaproste utwory w kluczu wiolinowym i basowym;

4) dba o poprawną realizację tekstu.

Uczeń:

1) potrafi wykonać utwory na cztery ręce lub proste akompaniamenty instrumentalne i wokalne;

2) współpracuje z pozostałymi muzykami, realizując spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika, frazowanie).

Uczeń:

1) wykonuje z pamięci wybrane utwory;

2) w samodzielnej pracy nad utworem wykorzystuje wiedzę zdobytą na innych przedmiotach (w szczególności ogólnomuzycznych);

3) planuje i realizuje przedsięwzięcia muzyczne;

4) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną (nagrania muzyczne, zasoby nutowe, opracowania teoretyczne i inne) do samodzielnego rozwoju.

IMPROWIZACJA FORTEPIANOWA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zna rolę improwizacji w muzyce różnych epok i stylów oraz podstawowe elementy muzyki.

Uczeń wykorzystuje podstawowe elementy muzyki jako materiał do improwizacji.

Uczeń tworzy zbiór możliwych wariantów wykonywanego utworu oraz wybiera najlepszy. Poprzez „muzyczne myślenie” uczeń tworzy własny otwarty system narzędzi służących improwizacji, które w dalszych etapach nauki i praktycznej działalności rozbudowuje, wzbogaca i doskonali.

Uczeń doskonali swe umiejętności improwizacji podczas samodzielnej pracy w domu.

Uczeń prezentuje improwizacje przed publicznością. Aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada podstawową wiedzę o roli improwizacji:

2) posiada wiedzę o podstawowych elementach muzycznych, zdobytą podczas nauki przedmiotów ogólnomuzycznych i gry na instrumencie, w szczególności: o interwałach, gamach (dur - moll), trój dźwiękach, akordach dominantowych septymowych i zmniejszonych septymowych oraz kadencjach;

3) zna zasady transpozycji i stosuje je podczas transponowania utworów lub ich fragmentów do wybranych tonacji;

4) zna i stosuje podstawowe zasady harmonii klasycznej, wybrane elementy muzyki rozrywkowej i jazzowej;

5) zna i rozpoznaje zachodzące zmiany w poszczególnych elementach muzyki, wpływające na ostateczny kształt obrazu muzycznego w stylach: barokowym, klasycznym, romantycznym, współczesnym, muzyce filmowej, rozrywkowej, jazzowej.

Uczeń:

1) wykorzystuje podczas improwizacji podstawowe elementy muzyczne zapewniające szybką orientację i sprawne poruszanie się na klawiaturze:

2) wykorzystuje umiejętności prostego improwizowania w umiarkowanych tempach.

Uczeń:

1) gra ze słuchu znane melodie oraz proste akordy;

2) powtarza ze słuchu melodie grane przez nauczyciela;

3) gra proste progresje, oparte na podstawowych zasadniczych akordach (tonika, subdominanta, dominanta);

4) transponuje ze słuchu znane fragmenty utworów;

5) potrafi dokończyć rozpoczętą myśl muzyczną, melodię, zdanie muzyczne;

6) dobiera prosty akompaniament w postaci akordów i figuracji do nieskomplikowanych melodii (np. kolędy, pieśni ludowe);

7) improwizuje ze słuchu melodię do podanego akompaniamentu;

8) podczas gry partii akompaniamentu na instrumencie, jednocześnie prowadzi w wyobraźni głos solowy;

9) tworzy i dokonuje wyboru improwizowanych wariantów dotyczących:

10) wprowadza zmiany w kilku elementach faktury równocześnie;

11) improwizuje w strukturach formalnych zdania i okresu;

12) tworzy muzykę ilustracyjną o różnym charakterze;

13) improwizuje w różnych stylach (np.: barokowym, klasycznym, romantycznym, współczesnym, muzyki filmowej, rozrywkowej, jazzowej).

Uczeń podczas samodzielnego ćwiczenia:

1) świadomie doskonali poprawność wykonawczą zgodnie ze swą wiedzą o improwizacji;

2) rozwija wyobraźnię słuchową, pracując z instrumentem oraz bez instrumentu i bez nut, na opanowanym wcześniej repertuarze;

3) potrafi wyobrazić sobie brzmienie poszczególnych elementów muzycznych i porównać je z realnym brzmieniem na instrumencie.

Uczeń:

1) prezentuje improwizacje przed publicznością;

2) uczestniczy w różnych formach życia muzycznego, np.: gra w zespołach, wykonuje akompaniamenty;

3) jest aktywnym propagatorem muzyki w środowisku.

IMPROWIZACJA ORGANOWA Z ELEMENTAMI BASSO CONTINUOCELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje podstawowe elementy konstrukcji dzieła muzycznego (rytm, melodia, harmonia, agogika, dynamika) i zasady ich łączenia;

2) poszukuje wzorców dla własnej improwizacji, analizując proste utwory z różnych epok pod kątem warsztatu kompozytorskiego (forma, środki harmoniczne i kontrapunktyczne);

3) kształci umiejętności techniczne, niezbędne do tworzenia własnej improwizacji.

Uczeń:

1) kształci umiejętności tworzenia akompaniamentu do podanej melodii;

2) poznaje zasady figuracji i ozdabiania melodii w przebiegu konstrukcji muzycznej i w kadencjach;

3) rozwija umiejętności improwizacyjnego tworzenia krótkiego preludium na zadany temat, a także bardziej rozbudowanej konstrukcji typu AB lub ABA;

4) poznaje zasady konstrukcji polifonicznej, analizując utwory utrzymane w tej fakturze;

5) zdobywa praktyczne umiejętności w zakresie improwizacji polifonicznej, dorabiając drugi głos do podanego cantus firmus(bicimum) oraz trzeci głos (trio), a także posługiwania się imitacją w tworzonych przez siebie konstrukcjach.

Uczeń:

1) poznaje utwory z XX i XXI wieku, oparte na innych niż tonalne systemach dźwiękowych;

2) kształci umiejętność improwizowania w formie swobodnej (forma fantazji),oddającej nastrój lub ilustrującej wydarzenie;

3) poszukuje inspiracji w innych rodzajach sztuk (poezja, malarstwo);

4) zdobywa umiejętności posługiwania się dynamiką, agogiką i rejestracją jako środkami wyrazu muzycznego.

Uczeń poznaje zasady realizacji basso continuo.Potrafi poprawnie odczytywać zapis linii basu cyfrowanego i realizować go na instrumencie.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) potrafi samodzielnie skomponować melodię w oparciu o zasadę budowy okresowej oraz zróżnicowany, krótki schemat rytmiczny; potrafi zagrać kadencję w różnych jej odmianach i różnych tonacjach;

2) tworzy figuracje melodii, stosuje progresje, z uwzględnieniem modulacji do innej tonacji;

3) kształci umiejętności techniczne, niezbędne w dłuższej improwizacji: przebiegi gamowe, akordowe, pasaże i struktury figuracyjne w różnych tonacjach;

4) tworzy zasoby schematów rytmicznych i melodycznych.

Uczeń:

1) tworzy akompaniament do podanej melodii;

2) potrafi dokonać figuracji melodii i zdobić ją w przebiegu konstrukcji muzycznej oraz w kadencjach;

3) improwizuje krótkie preludium na zadany temat w układzie trzy- lub czterogłosowym;

4) samodzielnie improwizuje dłuższy utwór w oparciu o prosty schemat dwu- lub trzyczęściowy (AB, ABA);

5) uwzględnia zasady kontrapunktu, improwizując bicimum i trio z podanym cantus firmus;

6) wykorzystuje elementy imitacji w tworzonych przez siebie improwizacjach.

Uczeń:

1) potrafi stworzyć swobodną konstrukcję muzyczną typu fantazja oddającą nastrój lub ilustrującą wydarzenie;

2) improwizuje z wyobraźni, inspirując się innymi rodzajami sztuk (malarstwo, poezja);

3) posługuje się dynamiką, agogiką i rejestracją w celu osiągnięcia odpowiedniego charakteru i wyrazu swojej improwizacji.

Uczeń poprawnie odczytuje zapis linii basu cyfrowanego i samodzielnie opracowuje fragmenty utworów z epoki baroku.

KLAWESYN OBOWIĄZKOWY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń kształci umiejętności prawidłowego posługiwania się aparatem gry oraz doskonali sposoby analizy i interpretacji materiału muzycznego.

Uczeń poznaje budowę klawesynu oraz podstawowe cechy repertuaru klawesynowego.

Uczeń samodzielnie pracuje, rozwijając słuch, poczucie rytmu i wrażliwość muzyczną oraz doskonaląc sposoby koncentracji i opanowywania tremy przez pracę z innymi muzykami oraz częste (bierne i czynne) uczestnictwo w koncertach. Aktywnie bierze udział w życiu kulturalnym swojego środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) prezentuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

2) właściwie dysponuje aparatem gry z odpowiednią korelacją lewej i prawej ręki oraz podstawową biegłością palcową;

3) realizuje odpowiednią ornamentykę i artykulację;

4) odczytuje prosty zapis muzyczny, określa i interpretuje zawartą w nim ekspresję.

Uczeń:

1) posiada wiedzę z zakresu budowy klawesynu, techniki gry i możliwości wyrazowych;

2) definiuje ogólny schemat formalny wykonywanych utworów, zna zasady akcentowania, wskazuje treści muzyczne;

3) posługuje się terminologią muzyczną;

4) wykorzystuje wiedzę z historii i literatury muzycznej do interpretacji wykonywanych utworów.

Uczeń:

1) doskonali efekty własnej pracy;

2) poszerza swoją wiedzę m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową;

3) bierze czynny udział w różnych formach życia muzycznego;

4) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych.

KLAWIKORD OBOWIĄZKOWY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa teoretyczne podstawy wiedzy, niezbędne do prawidłowej realizacji zadań praktycznych w grze na klawikordzie;

2) rozwija i utrwala technikę gry, zachowuje prawidłową postawę, kształtuje umiejętność prawidłowego wydobycia dźwięku i intonacji, rozwija umiejętność zmian pozycji rąk;

3) zdobywa wiedzę i umiejętności w zakresie odpowiedniej konserwacji instrumentu i jego strojenia, doskonali samodzielność w indywidualnej pracy;

4) poznaje sposoby artykulacji, palcowania, uczy się realizacji ozdobników, poznaje podstawy improwizacji i basu cyfrowanego (podczas oddzielnych zajęć);

5) doskonali czytanie a vista,przyswaja umiejętności wykonywania i samodzielnego opracowywania materiału zgodnie z zasadami dawnych praktyk wykonawczych.

Uczeń poznaje historię instrumentu i repertuaru przeznaczonego na klawikord oraz literaturę przedmiotu. Zapoznaje się z podstawowymi zasadami dawnych tradycji wykonawczych i kształci umiejętność praktycznego ich zastosowania. Uczy się zasad i historii muzyki europejskiej, potrafi samodzielnie korzystać z dostępnych źródeł drukowanych i elektronicznych.

Uczeń samodzielnie pracuje, rozwijając słuch, poczucie rytmu i wrażliwość muzyczną oraz doskonaląc sposoby koncentracji i opanowywania tremy przez pracę z innymi muzykami oraz częste (bierne i czynne) uczestnictwo w koncertach. Aktywnie bierze udział w życiu kulturalnym swojego środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) w zakresie techniki gry:

2) w zakresie pracy nad utworem:

• zna i stosuje określenia wykonawcze (agogiczne, dynamiczne, metryczne, artykulacyjne, wyrazowe),

• wykonuje utwory we właściwych tempach,

3) w zakresie repertuaru wykonuje utwory wybrane spośród reprezentatywnych form i gatunków literatury przeznaczonej na klawikord;

4) w zakresie użytkowania i pielęgnacji instrumentu:

Uczeń:

1) w zakresie historii instrumentu - potrafi przedstawić rozwój ewolucyjny klawikordu, wskazuje kolejne etapy w rozwoju instrumentu, opisuje innowacje techniczne w tym procesie:

2) w zakresie literatury dotyczącej praktyki wykonawczej - zna traktaty z zakresu praktyki wykonawczej na klawikordzie oraz gry na klawikordzie:

Uczeń:

1) doskonali efekty własnej pracy;

2) poszerza swoją wiedzę m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową;

3) bierze czynny udział w różnych formach życia muzycznego;

4) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych.

LUTNIA - INSTRUMENT DODATKOWY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje i doskonali technikę gry na instrumencie, prawidłową postawę, sposób wydobycia dźwięku, poznaje zapis tabulaturowy, wykorzystuje wiedzę teoretyczną do interpretacji utworów.

Uczeń poznaje różne odmiany lutni, zdobywa wiedzę na temat historii instrumentu, repertuaru, zapoznaje się z podstawowymi zasadami wykonawstwa historycznego.

Uczeń samodzielnie pracuje, rozwijając słuch, poczucie rytmu i wrażliwość muzyczną oraz doskonaląc sposoby koncentracji i opanowywania tremy przez pracę z innymi muzykami oraz częste (bierne i czynne) uczestnictwo w koncertach. Aktywnie bierze udział w życiu kulturalnym swojego środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) prawidłowo posługuje się umiejętnościami techniczno-wyrazowymi, umożliwiającymi wykonywanie utworów solowych:

2) gra na wybranym instrumencie z rodziny lutni: lutni renesansowej lub barokowej;

3) zna zasady aplikatury prawej ręki i stosuje je w praktyce w wykonywanych utworach;

4) realizuje prawidłowo oraz zgodnie ze stylem danej epoki podstawowe ozdobniki;

5) czyta jeden rodzaj tabulatury do wyboru:

6) wykonuje utwory zgodnie z zasadami historycznej praktyki wykonawczej;

7) opanowuje pamięciowo część utworów ze swojego repertuaru;

8) właściwie interpretuje dzieło muzyczne pod kierunkiem pedagoga;

9) prezentuje publicznie przygotowany program;

10) właściwie dba o instrument, posiada wiedzę na temat konserwacji instrumentu, rodzajach stosowanych strun i ich właściwościach brzmieniowych.

Uczeń:

1) posiada podstawową wiedzę z zakresu historii lutni i roli instrumentu w muzyce XVI-XVIII wieku;

2) rozróżnia instrumenty z rodziny lutni;

3) posiada ogólną wiedzę na temat historycznej praktyki wykonawczej;

4) zna w ogólnym zarysie repertuar lutniowy;

5) rozpoznaj e styl i epokę wykonywanych utworów;

6) pozyskuje informacje i wiedzę, korzystając ze zbiorów bibliotecznych oraz elektronicznych technik multimedialnych.

Uczeń:

1) doskonali efekty własnej pracy;

2) poszerza swoją wiedzę m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową;

3) bierze czynny udział w różnych formach życia muzycznego;

4) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych.

ORKIESTRA (SYMFONICZNA)

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa kompetencje: wiedzę, umiejętności techniczne i wyrazowe, pozwalające na pracę w orkiestrze, w miarę możliwości w orkiestrze symfonicznej.

Uczeń:

1) rozwija umiejętności wspólnego pokonywania problemów i realizacji zadań w grupie;

2) poznaje etos pracy zespołowej oraz partnerskiej współpracy.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada wiedzę z zakresu notacji muzycznej, umożliwiającą mu prawidłowe odczytanie utworu;

2) dysponuje techniką gry na instrumencie, niezbędną do opracowania i przygotowania partii orkiestrowej;

3) wykorzystuje wiedzę z zakresu stylów muzycznych, historii muzyki, harmonii i form muzycznych w przygotowaniu partii orkiestrowych;

4) samodzielnie przygotowuje powierzoną mu partię orkiestrową;

5) realizuje wskazówki dyrygenta i koncertmistrza, dotyczące wykonania i interpretacji utworu;

6) koryguje elementy intonacji, dynamiki, agogiki i artykulacji w celu osiągnięcia spójnego brzmienia grupy instrumentów;

7) czyta nuty a vistaw stopniu umożliwiającym szybkie zapoznanie się z tekstem utworu;

8) w podstawowym zakresie improwizuje oraz dokonuje transpozycji;

9) jest współodpowiedzialny za końcowy efekt pracy orkiestry;

10) świadomie współtworzy dzieło muzyczne;

11) współpracuje z dyrygentem, koncertmistrzem i pozostałymi muzykami orkiestry w wypracowaniu i realizacji zamysłu interpretacji dzieła;

12) podporządkowuje się w pracy przyjętym celom nadrzędnym;

13) potrafi porozumieć się z innymi muzykami;

14) odczytuje wskazówki i gesty dyrygenta;

15) zachowuje się na estradzie odpowiednio do okoliczności;

16) korzysta z technik komunikacji w opracowywaniu nowych zagadnień oraz rowiązywamu problemów;

17) posiada doświadczenie w zakresie metod organizacji pracy orkiestry (w tym symfonicznej).

Uczeń:

1) bierze udział w prezentacjach publicznych;

2) jest zainteresowany poznawaniem repertuaru orkiestrowego;

3) pokonuje w grupie stres, tremę i trudności związane z grą zespołową;

4) zdobywa doświadczenia i umiejętności poprzez współpracę z innymi muzykami;

5) tworzy i rozwija relacje osobiste w orkiestrze;

6) poznaje specyfikę gry na innych instrumentach.

REALIZACJA BASSO CONTINUOZ ELEMENTAMI IMPROWIZACJI CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa umiejętności poprawnego czytania zapisu linii basu cyfrowanego;

2) poznaje sposoby realizacji, dostosowane do własnego instrumentu i stylu muzycznego;

3) zdobywa wiedzę na temat interpretacji partii basso continuo.

Uczeń:

1) poznaje różne zapisy basu cyfrowanego, kształci umiejętność różnicowania realizacji basso continuow zależności od stylu;

2) dostosowuje grę do historycznych uwarunkowań dzieła;

3) uczy się rozróżniać style muzyczne XVII i XVIII wieku;

4) korzysta z różnych źródeł, w tym elektronicznych, w celu zdobywania informacji z zakresu przedmiotu.

Uczeń:

1) rozwija słuch, poczucie rytmu i wrażliwość muzyczną;

2) pracuje samodzielnie, doskonaląc sposoby koncentracji i opanowywania tremy przez pracę z innymi muzykami oraz częste (bierne i czynne) uczestnictwo w koncertach;

3) rozwija obiektywizm i rzetelność w ocenie swoich kwalifikacji;

4) pracuje nad umiejętnym zaprezentowaniem siebie na estradzie.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) czyta zapis basu cyfrowanego, wykorzystując swoją wiedzę z zakresu harmonii XVII i XVIII-wiecznej;

2) analizuje przebieg harmoniczny utworu w oparciu o linię basu cyfrowanego;

3) rozpoznaje zróżnicowane sposoby zapisu;

4) realizuje zapis na własnym instrumencie, wykorzystując jego cechy idiomatyczne;

5) różnicuje realizację w odniesieniu do epoki i stylu danego utworu;

6) umiejętnie cyfruje proste fragmenty pozbawione cyfrowania;

7) odczytuje a vistaproste fragmenty basu cyfrowanego;

8) wykonuje proste improwizacje w oparciu o bas ostinatowy;

9) interpretuje partię basso continuo,współdziałając z solistą, któremu akompaniuje;

10) opracowuje utwór, nadając mu cechy dzieła muzycznego.

Uczeń:

1) weryfikuje dostępne wydania, wykorzystując posiadaną wiedzę z zakresu wykonawstwa historycznego;

2) właściwie umiejscawia utwór w kontekście historycznym i kulturowym;

3) zna i wykorzystuje repertuar solowy danej epoki i stylu w dobieraniu środków do realizacji linii basu cyfrowanego;

4) korzysta z uznanych nagrań, uzupełniając zasób środków potrzebnych do realizacji basu cyfrowanego.

Uczeń:

1) aktywnie poszukuje alternatywnych wydań, porównując i weryfikując zapis;

2) wyszukuje informacje na temat realizacji basso continuo,korzystając ze zbiorów bibliotecznych, technik informacyjnych i multimediów;

3) chętnie współpracuje z innymi muzykami, przenosząc posiadaną wiedzę na grunt akompaniamentu;

4) krytycznie ocenia własną realizację basso continuo;

5) konsekwentnie dąży do doskonalenia efektów własnej pracy;

6) umiejętnie organizuje swoją pracę;

7) potrafi zaprezentować się na estradzie;

8) jest otwarty na konstruktywną krytykę i wynikające z niej zmiany w sposobie gry;

9) akceptuje inne koncepcje wykonawcze;

10) pomaga innym, dzieląc się własną wiedzą;

11) interesuje się różnymi dziedzinami sztuki: literaturą, teatrem i malarstwem, uczestnicząc w przedstawieniach, wystawach lub odczytach;

12) uczęszcza na koncerty muzyki solowej, kameralnej i symfonicznej;

13) słucha muzyki z nagrań.

STUDIA ORKIESTROWE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń słucha muzyki z nagrań, uczestniczy w koncertach symfonicznych, operowych i kameralnych.

Uczeń poznaje utwory orkiestrowe, korzystając z odpowiednich materiałów nutowych oraz nagrań muzycznych.

Kształcenie świadomości i znaczenia roli muzyka w orkiestrze poprzez pracę w zespołach kameralnych i orkiestrowych.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna perspektywy zawodowe muzyka-instrumentahsty;

2) w miarę możliwości uczestniczy jako wykonawca i słuchacz w koncertach muzyki symfonicznej, operowej i kameralnej.

3) słucha i porównuje nagrania muzyki, aby poznać i ocenić różne wykonania tych samych dzieł orkiestrowych;

4) potrafi napisać recenzje z koncertu symfonicznego, operowego lub kameralnego (lub z nagrania), ze szczególnym uwzględnieniem w ocenie partii solowych poszczególnych instrumentów;

5) potrafi dotrzeć do informacji o egzaminach do zespołów orkiestrowych w kraju i za granicą, korzystając z dostępnych technik informacyjnych (Internet, prasa).

Uczeń:

1) z pomocą nauczyciela poznaje partytury utworów orkiestrowych, ze szczególnym uwzględnieniem fragmentów solowych poszczególnych instrumentów;

2) słucha wybranych dzieł muzycznych z nagrań, obserwując jednocześnie przebieg utworu w partyturze.

Uczeń:

1) zna podział ról w zespole orkiestrowym (koncertmistrz, prowadzący grupy, solista, muzyk tutti);

2) zna różnice w specyfice zadań wykonywanych przez poszczególnych muzyków w orkiestrze;

3) czytając partyturę, potrafi ocenić rolę poszczególnych instrumentów w przebiegu utworu.

TRĄBKA NATURALNA - INSTRUMENT DODATKOWY CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija prawidłowe posługiwanie się aparatem gry oraz podstawy interpretacji materiału muzycznego.

Uczeń:

1) poznaje budowę i rodzaje trąbek oraz podstawowe stroje stosowane na trąbce naturalnej;

2) poznaje literaturę muzyczną na trąbkę, w tym utwory kameralne i ich cechy charakterystyczne.

Uczeń samodzielnie pracuje, rozwijając słuch, poczucie rytmu i wrażliwość muzyczną oraz doskonaląc sposoby koncentracji i opanowywania tremy przez pracę z innymi muzykami oraz częste (bierne i czynne) uczestnictwo w koncertach. Aktywnie bierze udział w życiu kulturalnym swojego środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) prezentuje właściwą postawę podczas gry na instrumencie;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry z odpowiednią korelacją oddechowo-aparatową, oraz podstawową biegłością i znajomością techniki języka;

3) realizuje w grze odpowiednią ornamentykę i artykulację;

4) odczytuje prosty tekst muzyczny, określa i interpretuje zawarte w nim treści wyrazowe.

Uczeń:

1) posiada wiedzę z zakresu budowy i strojenia trąbki naturalnej;

2) posługuje się terminologią muzyczną;

3) definiuje budowę formalną wykonywanego utworu, zna zasady akcentowania, wskazuje główne myśli muzyczne;

4) świadomie posługuje się naturalną temperacją i rodzajem strojów trąbki naturalnej;

5) kształci umiejętność stosowania rejestrów principalei podstaw clarino.

Uczeń:

1) doskonali efekty własnej pracy;

2) poszerza swoją wiedzę m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową;

3) bierze czynny udział w różnych formach życia muzycznego;

4) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych.

ZESPÓŁ INSTRUMENTÓW HISTORYCZNYCH CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje podstawowe zasady muzykowania kameralnego, zdobywa umiejętność wykorzystywania środków wykonawczych na gruncie muzyki kameralnej oraz interpretacji dzieła zgodnie z zasadami wykonawstwa historycznego.

Uczeń poznaje wybrane rodzaje zespołów kameralnych i repertuar na nie przeznaczony. Zdobywa wiedzę na temat muzykowania kameralnego pod kątem wykonawstwa historycznego, korzystając z dostępnych źródeł. Dostosowuje grę do stylu i epoki wykonywanego dzieła.

Uczeń rozwija słuch, poczucie rytmu, wrażliwość muzyczną, samodzielność, a także doskonali indywidualne techniki koncentracji i sposoby opanowywania tremy przez pracę z innymi muzykami oraz częste (bierne i czynne) uczestnictwo w koncertach. Rozwija umiejętności obiektywnej i rzetelnej oceny swoich kwalifikacji. Pracuje nad umiejętnym zaprezentowaniem siebie na estradzie.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) przygotowuje swoją partię, wykorzystując wiedzę z zakresu wykonawstwa historycznego i doświadczenia jako solisty;

2) umiejętnie przygotowuje instrument do gry w oparciu o przyjętą koncepcję stroju historycznego;

3) weryfikuje swój sposób gry i konfrontuje się z muzykami z zespołu;

4) dobiera środki techniczne i wyrazowe do ustalonej interpretacji;

5) rozwiązuje bieżące problemy techniczne z innymi muzykami z zespołu;

6) samodzielnie interpretuje utwory o mniejszym stopniu trudności;

7) prezentuje publicznie przygotowany repertuar z zakresu muzyki kameralnej.

Uczeń:

1) orientuje się w repertuarze przeznaczonym na określony zespół kameralny;

2) wybiera wydanie zgodne z aktualną wiedzą na temat praktyki wykonawczej muzyki okresu przedromantycznego;

3) rozpoznaje styl i epokę prezentowanego utworu;

4) zna kontekst historyczny powstania danego dzieła;

5) wykorzystuje zdobytą wiedzę teoretyczną w doborze instrumentarium i środków wyrazu;

6) zna dostępne nagrania utworów ze swojego repertuaru;

7) pozyskuje materiały i wiedzę, korzystając ze zbiorów bibliotecznych, multimediów i technik informacyjnych;

8) potrafi wyrazić krytyczną ocenę nagrań i różnych interpretacji wysłuchanych utworów;

9) definiuje pojęcia dotyczące praktyki wykonawczej.

Uczeń:

1) współpracuje z muzykami w zespole, opierając relacje na wzajemnym szacunku;

2) dzieli się wiedzą z innymi muzykami;

3) motywuje do pracy innych muzyków w zespole;

4) jest otwarty na zmiany dotyczące sposobu gry i interpretacji utworu;

5) akceptuje odmienne koncepcje artystyczne;

6) umiejętnie organizuje swoją pracę;

7) jest aktywny w organizowaniu występów swojego zespołu;

8) podczas występu reaguje na zmianę gry pozostałych muzyków, dostosowując się do nich;

9) jest świadomy konsekwencji zachowań, wynikających z nagłej zmiany interpretacji utworu;

10) czuje się współodpowiedzialny za całokształt prezentowanego dzieła;

11) potrafi konstruktywnie i obiektywnie ocenić prezentację publiczną;

12) realizuje i przekazuje słuchaczom treść emocjonalną prezentowanych utworów;

13) dba o zgodne z normami społecznymi zachowanie podczas imprez artystycznych (jako wykonawca i odbiorca);

14) pomaga innym w pokonaniu tremy;

15) umiejętnie prezentuje się na estradzie;

16) interesuje się różnymi dziedzinami sztuki;

17) poszerza swoją wiedzę m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową;

18) bierze udział w różnych formach życia muzycznego;

19) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych.

ZESPÓŁ KAMERALNY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) posiada praktyczną wiedzę z zakresu literatury kameralnej różnych epok;

2) dysponuje umiejętnością koordynacji elementów melodycznych, rytmicznych i instrumentalnych;

3) samodzielnie przygotowuje partię instrumentalną oraz orientuje się w fakturze utworu;

4) jest świadomy znaczenia poszczególnych partii w strukturze dzieła;

5) posiada podstawową wiedzę z zakresu budowy instrumentów, współtworzących zespół;

6) świadomie analizuje i posługuje się zapisem partytury dzieła.

Uczeń posiada umiejętność komunikacji społecznej oraz cechuje się odpowiedzialnością i empatią we współpracy.

Uczeń publicznie prezentuje utwory kameralne. Posiada umiejętności właściwego zachowania się na estradzie, wiedzę dotyczącą znaczenia tremy scenicznej i stresu podczas publicznej prezentacji oraz niezbędną wiedzę, dotyczącą pozamuzycznych elementów, wpływających na ogólne wrażenie artystyczne i odbiór występu.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) interpretuje utwory muzyki kameralnej różnych epok, wykorzystując posiadaną wiedzę;

2) dysponuje zróżnicowanym repertuarem kameralnym, z uwzględnieniem różnorodnych składów zespołów;

3) potrafi nastroić instrument do gry w zespole;

4) kontroluje i koryguje intonację podczas gry;

5) stosuje umiejętność słyszenia harmonicznego;

6) stosuje elementy wykonawcze (tempo, intonacja, artykulacja, dynamika, frazowanie, aplikatura, smyczkowanie, oddech, wibracja, w zależności od specyfiki zespołu) w sposób spójny z partiami pozostałych członków zespołu;

7) posiada elementarną wiedzę na temat specyfiki wydobycia dźwięku przez instrumenty współtworzące zespół;

8) posiada umiejętność tzw. synchronizacji wertykalnej (wspólne zaczynanie i kończenie współbrzmienia);

9) podczas gry aktywnie słucha siebie i innych;

10) świadomie kontroluje proporcje brzmieniowe w zespole;

11) elastycznie reaguje na zmiany w przebiegu prezentacji dzieła;

12) orientuje się w fakturze utworu, wykorzystując wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych (harmonia, analiza dzieła muzycznego).

Uczeń:

1) koordynuje działania własne i partnerów;

2) wykazuje odpowiedzialność za wspólny efekt pracy w zespole;

3) otwarcie formułuje, przekazuje i odbiera uwagi dotyczące pracy i relacji w zespole;

4) świadomie współtworzy efekt synergii w zespole.

Uczeń:

1) publicznie prezentuje utwory kameralne różnych epok i w różnych formacjach kameralnych;

2) posiada wiedzę i umiejętności dotyczące zachowań estradowych, takich jak: wejście na scenę, ustawienie zespołu, ukłony, relacje interpersonalne, odpowiedni ubiór;

3) podczas występu wykazuje opanowanie estradowe i umiejętność koncentracji.

PRZEDMIOTY GŁÓWNE AKORDEON

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń nabywa umiejętności:

1) swobodnego posługiwania się aparatem gry;

2) pełnego wykorzystywania sposobów kształtowania dźwięku na akordeonie;

3) gry a vistautworów o różnym stopniu trudności; rozwija wirtuozowskie elementy techniki w oparciu o wszystkie manuały akordeonu - MD, nim, MB/A.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę ogólnomuzyczną;

2) poznaje nowe obszary literatury akordeonowej oryginalnej i transkrybowanej;

3) doskonali pod kontrolą nauczyciela umiejętności interpretowania wykonywanych utworów zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej;

4) kształci umiejętności odczytywania zapisu muzyki XX i XXI wieku.

Uczeń poznaje zasady i sposoby:

1) osiągania koncentracji, niezbędnej do opanowania tremy i prawidłowego przebiegu występu;

2) posługiwania się różnymi formami zapamiętywania utworów;

3) zachowania na scenie;

4) świadomego kontrolowania swych emocji i zachowań;

5) przygotowywania i poszerzania repertuaru oraz psychicznej gotowości do występów publicznych;

6) radzenia sobie w zmiennych warunkach, towarzyszących aktywności estradowej.

Uczeń:

1) uczestniczy w różnych formach muzykowania zespołowego jako solista i kameralista;

2) zdobywa doświadczenia jako przyszły odbiorca sztuki.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna historię akordeonu;

2) wykazuje orientację we współczesnym, zróżnicowanym instrumentarium akordeonowym;

3) potrafi zdefiniować budowę akordeonu: zna funkcje i układ poszczególnych manuałów instrumentu i działanie systemu regestrowego (skale, notacje, transpozycje);

4) zna podstawowe zasady konserwacji instrumentu;

5) zna podstawowe zasady transkrybowania na akordeon;

6) posługuje się prawidłowo ukształtowanym aparatem gry;

7) posiada właściwe nawyki dotyczące techniki gry na akordeonie, odpowiedniej postawy podczas gry na instrumencie, umożliwiające ergonomiczne z punktu widzenia fizjologii operowanie ciałem;

8) posiada umiejętność pełnego wykorzystywania sposobów kształtowania dźwięku na akordeonie;

9) zna i wykonuje reprezentatywny dla drugiego etapu edukacyjnego repertuar akordeonowy - oryginalny i transkrybowany;

10) gra a vistautwory o zróżnicowanym stopniu trudności, w sposób gwarantujący ciągłość narracji;

11) wykonuje przygotowany program lub jego część na pamięć;

12) potrafi pod kierunkiem nauczyciela dokonywać transkrypcji utworów z literatury przeznaczonej na inne instrumenty;

13) poprawnie pod względem technicznym i artystycznym przygotowuje i wykonuje utwory zróżnicowane pod względem stylistycznym;

14) posiada szeroki, zróżnicowany pod względem stylistycznym repertuar, zarówno w zakresie literatury oryginalnej, jak również transkrybowanej.

Uczeń:

1) posiada ogólną wiedzę z literatury muzycznej, elementów dzieła muzycznego, zasad kształtowania ekspresji muzycznej;

2) posiada ogólną wiedzę na temat stylów muzycznych i związanych z nimi tradycji wykonawczych;

3) posiada wiedzę dotyczącą realizacji zapisów muzyki współczesnej na akordeonie;

4) zna literaturę akordeonową - oryginalną i transkrybowaną;

5) biegle czyta nuty w kluczu wiolinowym i basowym;

6) samodzielnie przygotowuje utwór o średnim stopniu trudności;

7) koreluje wiedzę teoretyczną z praktyczną nauką gry na instrumencie;

8) poprawnie i samodzielnie odczytuje zapis nutowy o różnym stopniu trudności;

9) posiada wiedzę i umiejętność odczytywania zapisu muzyki XX i XXI wieku;

10) w interpretacji utworów poszukuje odpowiednich środków wyrazu, zgodnie ze stylistycznymi kanonami wykonawczymi.

Uczeń:

1) posiada ogólną wiedzę z zakresu różnych sposobów uczenia się utworów na pamięć, technik koncentracji i sposobów opanowywania tremy; potrafi ją zastosować w praktyce;

2) wykorzystuje efektywne techniki ćwiczenia, umożliwiające stały rozwój;

3) przygotowuje utwory do wykonania estradowego;

4) stosuje zasady poprawnego zachowania na estradzie;

5) potrafi przystosować się do warunków towarzyszących aktywności estradowej (np. oczekiwanie publiczności, warunki akustyczne sal koncertowych);

6) uczestniczy w audycjach i koncertach szkolnych na rzecz środowiska, w przesłuchaniach i innych formach prezentacji artystycznej;

7) dokonuje krytycznej oceny swojego występu publicznego;

8) kontroluje swoje emocje i zachowania.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę o życiu kulturalnym swojego środowiska dzięki wiedzy ogólnomuzycznej i wykorzystywaniu bieżących informacji, pozyskiwanych ze źródeł multimedialnych;

2) czynnie uczestniczy w życiu szkoły i środowiska lokalnego: w publicznych prezentacjach jako solista lub kameralista w różnych formach muzykowania zespołowego;

3) organizuje pracę własną i zespołową w ramach realizacji wspólnych zadań i projektów;

4) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;

5) potrafi formułować własne sądy i przemyślenia na tematy artystyczne;

6) jest asertywny;

7) integruje się i współpracuje z muzykami w zespole, tworząc relacje oparte na zaufaniu i dzieleniu się wiedzą;

8) w realizacji zadań i projektów zespołowych wykazuje się kreatywnością i inicjatywą;

9) posiada przygotowanie do pełnego uczestnictwa w kulturze (np. jako słuchacz koncertów, spektakli operowych i teatralnych, projektów multimedialnych).

ALTÓWKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń usprawnia aparat gry prawej i lewej ręki, doskonali umiejętności techniczne i interpretacyjne, pogłębiając już opanowane środki wyrazu oraz kształtując nowe. Rozwija wirtuozowskie elementy gry na instrumencie.

Uczeń poznaje historię swojego instrumentu, rozwija wiedzę dotyczącą stylów wykonawczych, budowy formalnej utworu i interpretacji.

Uczeń - poprzez udział w koncertach - doskonali umiejętność swobodnej prezentacji przed publicznością przy równoczesnym kreatywnym wyrażaniu swojej wrażliwości artystycznej. Pogłębia umiejętność współpracy z innymi instrumentalistami. Pracuje nad osiągnięciem koncentracji niezbędnej do pokonania tremy i prawidłowego przebieg występu.

Uczeń poprzez udział w wydarzeniach kulturalnych, lekturę literatury fachowej oraz słuchanie nagrań świadomie kształtuje własny gust estetyczny i kształci umiejętność właściwego zachowania podczas różnych wydarzeń kulturalnych. Aktywnie bierze udział w życiu kulturalnym swojego środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) potrafi precyzyjnie nastroić altówkę;

2) świadomie wykorzystuje technikę przygotowawczą lewej i prawej ręki;

3) posługuje się różnymi sposobami artykulacji, dostosowując je do wymagań epoki i stylu oraz wykorzystując umiejętność improwizacji;

4) wykazuje się biegłością gry w pozycjach;

5) posługuje się techniką dwudźwiękową i akordową;

6) swobodnie wykonuje flażolety naturalne i sztuczne;

7) czyta nuty a vistaw kluczu altowym i wiolinowym, prawidłowo realizując zapis nutowy;

8) samodzielnie rozwija technikę gry (postawa, aparat gry, czytanie nut, biegłość lewej ręki i technika smyczkowa);

9) stosuje środki wyrazu odpowiednie do stylu wykonywanego utworu (wibracja, dynamika, frazowanie, agogika, ekspresja);

10) kontroluje i koryguje intonację oraz jakość dźwięku;

11) samodzielnie organizuje pracę nad utworem, mając świadomość jego budowy i formy.

Uczeń:

1) zna podstawowe formy muzyczne i style oraz wykorzystuje je w realizacji utworów;

2) zna różnorodne interpretacje; umie je samodzielnie ocenić i określić mocne i słabe strony wykonania;

3) zna historię instrumentu i praktyki wykonawcze, potrafi rozpoznać różnice wynikające ze specyfiki epoki i stylu;

4) uzyskuje brzmienie altówki najbardziej charakterystyczne dla tego instrumentu, świadomie wykorzystując posiadaną wiedzą i umiejętności;

5) wykorzystuje technikę informacyjną i komunikacyjną do pogłębiania wiedzy merytorycznej;

6) wykorzystuje środki techniczne do rejestracji (audio i wideo) swoich występów i weryfikacji osiągnięć.

Uczeń:

1) w sposób interesujący przedstawia przygotowany program;

2) świadomie współpracuje z innymi muzykami;

3) zdobywa obycie estradowe, a zwłaszcza umiejętność zachowania spokoju w momencie popełnienia błędu;

4) analizuje swoje występy i konstruktywnie wykorzystuje spostrzeżenia;

5) utrzymuje w gotowości wykonawczej wybrane utwory;

6) współtworzy dzieło muzyczne w sposób otwarty i kreatywny;

7) w utworach z towarzyszeniem fortepianu zapoznaje się z partią fortepianu;

8) potrafi wykorzystać walory brzmieniowe instrumentu podczas muzykowania zespołowego;

9) jest zdyscyplinowany podczas pracy w zespole.

Uczeń:

1) ocenia słuchany utwór i jego wykonanie;

2) poszukuje nowych form wyrazu artystycznego, prezentując otwartą postawę wobec zmieniających się praktyk wykonawczych i nurtów stylistycznych;

3) poszerza swoją wiedzę m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową, a także korzystając z technologii informacyjnej i komunikacyjnej;

4) bierze czynny udział w różnych formach życia muzycznego;

5) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych.

FAGOT

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija uzdolnienia muzyczne odpowiednio do wieku i predyspozycji;

2) zdobywa wiedzę o muzyce, zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne;

3) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym.

Uczeń utrwala i rozwija umiejętności gry na instrumencie.

Uczeń odpowiedzialnie wykorzystuje czas przeznaczony na pracę z instrumentem. Przygotowuje i wykonuje dzieła muzyczne zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej.

Uczeń:

1) występuje publicznie jako solista i kameralista;

2) posiada umiejętność pracy w dużym zespole wykonawczym;

3) jest świadomym odbiorcą sztuki.

Uczeń wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w procesie kształcenia i własnego rozwoju artystycznego.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) świadomie słucha muzyki i dokonuje właściwego wyboru odpowiedniego koncertu lub nagrania muzyki;

2) rozpoznaje brzmienie fagotu w wysłuchiwanych utworach;

3) znajduje w mediach i Internecie informacje dotyczące interesujących go nagrań i poszerzające jego wiedzę muzyczną;

4) porównuje różne interpretacje wysłuchanych utworów;

5) poszerza wiedzę na temat epok w muzyce i kompozytorów;

6) zna podstawową literaturę muzyczną przeznaczoną na fagot;

7) zna w stopniu podstawowym historię fagotu;

8) gra utwory o zróżnicowanym charakterze, wybrane przez pedagoga;

9) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodię, harmonię, rytm, agogikę, metrum, artykulację, dynamikę, tonację, gamę, pasaż i akord;

10) wykorzystuje poznaną wiedzę dotyczącą epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce.

Uczeń:

1) wymienia i określa poszczególne części fagotu;

2) samodzielnie składa i rozkłada instrument;

3) zna zasady pielęgnacji instrumentu i stosuje je w praktyce;

4) zna budowę i higienę użytkowania stroika fagotowego;

5) zachowuje prawidłową postawę podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce;

6) sprawnie czyta nuty w kluczach: basowym, tenorowym i wiolinowym;

7) zna i skutecznie stosuje prawidłową aplikaturę w obrębie skali B1-d^2^;

8) gra a vistautwory z nut o przeciętnej skali trudności, uwzględniając właściwą artykulację, dynamikę, frazowanie, intonację i metrorytmikę;