Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Mołdawii o ubezpieczeniu społecznym, podpisana w Warszawie dnia 9 września 2013 r

Treść umowy

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

Dnia 9 września 2013 r. w Warszawie została podpisana Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Mołdawii o ubezpieczeniu społecznym, w następującym brzmieniu:

UMOWA

MIĘDZY RZECZĄPOSPOLITĄ POLSKĄ A REPUBLIKĄ MOŁDAWII O UBEZPIECZENIU SPOŁECZNYM

RZECZPOSPOLITA POLSKA

I

REPUBLIKA MOŁDAWII,

zwane dalej „Umawiającymi się Stronami”,

kierując się wspólną wolą uregulowania i rozwoju stosunków dwustronnych w zakresie ubezpieczenia społecznego ustaliły, co następuje:

Część I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Artykuł 1 Definicje

(1. Do celów niniejszej Umowy, poniższe terminy i wyrażenia oznaczają:

„ustawodawstwo”- ustawy i inne przepisy prawne dotyczące zakresu przedmiotowego, o którym mowa w artykule 2;

„władza właściwa” - w Rzeczypospolitej Polskiej minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w Republice Mołdawii ministerstwo właściwe do spraw ubezpieczenia społecznego;

„instytucja właściwa” - instytucję odpowiedzialną za stosowanie ustawodawstwa;

„instytucja łącznikowa” - instytucję zapewniającą koordynację i wymianę informacji między instytucjami obu Umawiających się Stron, wyznaczoną do stosowania niniejszej Umowy, jak również do informowania zainteresowanych o prawach i obowiązkach z niej wynikających;

„ubezpieczony” - każdą osobę, która podlegała lub podlega ustawodawstwu którejkolwiek z Umawiających się Stron;

„okres ubezpieczenia” - okresy składkowe, okresy zatrudnienia lub pracy na własny rachunek oraz okresy z nimi zrównane, przebyte zgodnie z ustawodawstwem każdej z Umawiających się Stron;

„świadczenie” - wszystkie rodzaje świadczeń pieniężnych przyznawanych na podstawie ustawodawstwa każdej z Umawiających się Stron, w tym dodatki i podwyżki dotyczące tych świadczeń;

„miejsce zamieszkania” - miejsce stałego zamieszkania;

„miejsce pobytu” - miejsce czasowego pobytu;

„członkowie rodziny” - osoby określone jako członkowie rodziny przez ustawodawstwo stosowane przez instytucję właściwą.

(2. Wszystkie inne terminy i wyrażenia użyte w niniejszej Umowie mają znaczenie nadane im przez stosowane ustawodawstwo każdej z Umawiających się Stron.

Artykuł 2 Zakres przedmiotowy

(1. Niniejszą Umowę stosuje się:

w Republice Mołdawii, do następujących świadczeń z państwowego ubezpieczenia społecznego:

w Rzeczypospolitej Polskiej, do następujących świadczeń z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia społecznego rolników:

(2. Niniejszą Umowę stosuje się również do ustaw i innych przepisów prawnych zastępujących, kodyfikujących, zmieniających lub uzupełniających ustawodawstwo.

(3. Niniejszej Umowy nie stosuje się do ustaw i innych przepisów prawnych, które rozszerzają istniejące ustawodawstwo jednej Umawiającej się Strony na nowe kategorie świadczeniobiorców, jeżeli władza właściwa tej Umawiającej się Strony zawiadomi władzę właściwą drugiej Umawiającej się Strony, w ciągu sześciu miesięcy od publikacji tych ustaw lub przepisów prawnych o tym, że takie rozszerzenie Umowy nie jest przewidziane.

Artykuł 3 Zakres podmiotowy

Niniejszą Umowę stosuje się do:

Artykuł 4 Równe traktowanie

Jeżeli niniejsza Umowa nie stanowi inaczej osoby, do których stosuje się niniejszą Umowę korzystają z tych samych praw i podlegają tym samym obowiązkom na mocy ustawodawstwa każdej Umawiającej się Strony, co jej obywatele.

Artykuł 5 Eksport świadczeń

(1. Jeżeli niniejsza Umowa nie stanowi inaczej, świadczenia wypłacane zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron nie mogą zostać zmniejszone, zmienione, zawieszone, wstrzymane lub skonfiskowane z powodu tego, że uprawniony ma miejsce zamieszkania na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

(2. Postanowień ustępu (1) nie stosuje się:

w Republice Mołdawii do: świadczeń państwowych, emerytur za staż pracy oraz emerytur dla niektórych kategorii obywateli;

w Rzeczypospolitej Polskiej do: świadczeń przyznanych w szczególnym trybie i w drodze wyjątku.

Artykuł 6 Unikanie kumulacji świadczeń

Jeżeli postanowienia części III nie stanowią inaczej, niniejsza Umowa nie zapewnia i nie utrzymuje prawa do dwóch lub więcej świadczeń z tego samego tytułu, przyznanych za ten sam okres ubezpieczenia obowiązkowego.

Część II. STOSOWANE USTAWODAWSTWO

Artykuł 7 Zasady ogólne

Jeżeli niniejsza Umowa nie stanowi inaczej:

Artykuł 8 Pracownicy delegowani

(1. Jeżeli osoba zatrudniona u pracodawcy, którego siedziba znajduje się na terytorium jednej Umawiającej się Strony, zostanie delegowana na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, w celu wykonywania pracy na rachunek tego pracodawcy, podlega ona ustawodawstwu pierwszej Umawiającej się Strony, pod warunkiem, że przewidywany okres wykonywania pracy nie przekracza 24 miesięcy.

(2. Jeżeli osoba, zwykle pracująca na własny rachunek na terytorium jednej z Umawiających się Stron, czasowo przenosi tę pracę na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, nadal podlega ustawodawstwu pierwszej Umawiającej się Strony, pod warunkiem, że przewidywany okres pracy nie przekracza 24 miesięcy.

(3. Jeżeli okres pracy przedłuży się ponad 24 miesiące, na wspólny wniosek pracodawcy i pracownika lub osoby pracującej na własny rachunek, ustawodawstwo pierwszej Umawiającej się Strony jest nadal stosowane przez kolejny okres nie przekraczający 36 miesięcy, pod warunkiem że władza właściwa drugiej Umawiającej się Strony lub instytucja upoważniona przez tę władzę, udzieli na to zgodę. Wniosek o udzielenie tej zgody musi zostać zgłoszony przed wygaśnięciem pierwszego 24-miesięcznego okresu.

Artykuł 9 Personel przedsiębiorstw transportu międzynarodowego

Osoba zatrudniona przez przedsiębiorstwo transportu międzynarodowego z siedzibą na terytorium jednej z Umawiających się Stron, które na własny lub cudzy rachunek wykonuje międzynarodowe przewozy osób i towarów koleją, drogą lądową, powietrzną lub przez wody śródlądowe, podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, z następującymi ograniczeniami:

Artykuł 10 Załoga statku

Osoba zatrudniona na statku pływającym pod banderą jednej z Umawiających się Stron podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony.

Artykuł 11 Misje dyplomatyczne i placówki konsularne

Członkowie personelu misji dyplomatycznych oraz urzędów konsularnych podlegają postanowieniom Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z dnia 18 kwietnia 1961 roku oraz Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach konsularnych z dnia 24 kwietnia 1963 roku.

Artykuł 12 Wyjątki od postanowień artykułów 7-10

Władze właściwe obu Umawiających się Stron lub wyznaczone przez nie instytucje, na wspólny wniosek pracownika i pracodawcy lub osoby pracującej na własny rachunek, mogą wyrazić zgodę na wyjątki od postanowień artykułów 7 - 10, w najlepszym interesie osoby lub kategorii osób.

Część III. PRZEPISY SZCZEGÓLNE DOTYCZĄCE RÓŻNYCH KATEGORII ŚWIADCZEŃ

Rozdział 1. Emerytury i renty

Artykuł 13 Przyznawanie emerytur i rent bez sumowania okresów ubezpieczenia

Jeżeli zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron, dana osoba spełnia warunki do otrzymania emerytury lub renty bez konieczności stosowania artykułu 14 niniejszej Umowy, instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony ustala prawo do tego świadczenia i oblicza jego wysokość wyłącznie na podstawie okresów ubezpieczenia przebytych zgodnie z ustawodawstwem, które stosuje, chyba że świadczenie ustalone zgodnie z postanowieniami artykułu 15 byłoby korzystniejsze.

(1. Jeżeli ustawodawstwo jednej z Umawiających się Stron uzależnia nabycie, zachowanie lub przywrócenie prawa do emerytury lub renty od przebycia określonego okresu ubezpieczenia, instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony uwzględnia, jeżeli jest to konieczne, okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony tak, jakby zostały przebyte zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez pierwszą Umawiającą się Stronę, pod warunkiem, że okresy te się nie pokrywają.

(2. Jeżeli ustawodawstwo jednej z Umawiających się Stron uzależnia nabycie prawa do emerytury lub renty od przebycia określonego okresu ubezpieczenia w zawodzie objętym ubezpieczeniem w systemie specjalnym, lub od wykonywania określonego zawodu lub zatrudnienia, to okresy ubezpieczenia przebyte w tym zawodzie lub w tym zatrudnieniu zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony są uwzględniane przy ustalaniu prawa do tych świadczeń.

(3. Jeżeli po zsumowaniu, o którym mowa w ustępie (1), ubezpieczony nie nabywa prawa do emerytury lub renty, instytucja właściwa Umawiającej się Strony uwzględnia okres ubezpieczenia przebyty w państwie trzecim, z którym obie Umawiające się Strony są związane umową o zabezpieczeniu społecznym, przewidującą sumowanie okresów ubezpieczenia.

Jeżeli zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron prawo do emerytury lub renty przysługuje po zastosowaniu postanowień artykułu 14 niniejszej Umowy, instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony ustala świadczenia w następujący sposób:

(1. Jeżeli okres ubezpieczenia przebyty zgodnie z ustawodawstwem jednej Umawiającej się Strony jest krótszy niż 12 miesięcy i na podstawie tego okresu zainteresowany nie nabywa prawa do emerytury lub renty zgodnie z tym ustawodawstwem, to instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony nie przyznaje tych świadczeń.

(2. Nie naruszając postanowień ustępu (1), okresy ubezpieczenia krótsze niż 12 miesięcy, przebyte zgodnie z ustawodawstwem każdej z Umawiających się Stron, są uwzględniane przez instytucję właściwą tej Umawiającej się Strony, w której po zsumowaniu tych okresów, powstanie prawo do emerytury lub renty.

Rozdział 2. Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Artykuł 17 Prawo do świadczeń

Prawo do świadczeń z tytułu wypadków przy pracy lub chorób zawodowych ustala się zgodnie z ustawodawstwem, które miało zastosowanie w chwili zaistnienia wypadku albo w czasie wykonywania pracy, w wyniku której powstała choroba zawodowa.

(1. Jeżeli ustawodawstwo jednej z Umawiających się Stron uzależnia przyznanie świadczeń z tytułu choroby zawodowej od stwierdzenia choroby zawodowej po raz pierwszy na terytorium tej Umawiającej się Strony, warunek ten uważa się za spełniony, jeżeli choroba ta została stwierdzona po raz pierwszy na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

(2. Jeżeli ustawodawstwo jednej z Umawiających się Stron uzależnia przyznanie świadczeń z tytułu choroby zawodowej od stwierdzenia choroby w określonym terminie po zaprzestaniu wykonywania pracy mogącej spowodować zagrożenie, instytucja właściwa uwzględnia, jeżeli to konieczne, inne prace, wiążące się z podobnym ryzykiem, wykonywane zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony.

(3. Jeżeli ustawodawstwo jednej z Umawiających się Stron uzależnia przyznanie świadczeń z tytułu choroby zawodowej od wykonywania, przez określony okres, pracy mogącej spowodować chorobę, dla celów obliczenia świadczeń uwzględniane są również okresy, podczas których taka praca była wykonywana na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

(1. Jeżeli prawo do świadczeń z tytułu choroby zawodowej powstało zgodnie z ustawodawstwem jednej Umawiającej się Strony, instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony ponosi odpowiedzialność za wypłatę świadczeń z tytułu pogłębienia się choroby zawodowej nawet, jeżeli nastąpiło to w okresie, gdy osoba podlegała ustawodawstwu drugiej Umawiającej się Strony, jeżeli nie wykonywała na jej terytorium pracy narażającej ją na pogłębienie się choroby zawodowej.

(2. W przypadku pogłębienia się choroby zawodowej u osoby otrzymującej świadczenie z tytułu choroby zawodowej zgodnie z ustawodawstwem pierwszej Umawiającej się Strony, podczas wykonywania na terytorium drugiej Umawiającej się Strony pracy, która może pogłębić chorobę zawodową:

instytucja właściwa pierwszej Umawiającej się Strony nadal wypłaca przyznane świadczenie nie uwzględniając pogłębienia się choroby zawodowej;

instytucja właściwa drugiej Umawiającej się Strony, której ustawodawstwu podlegała osoba w czasie wykonywania pracy mogącej spowodować pogłębienie się choroby zawodowej, przyznaje świadczenie w wysokości różnicy między wysokością świadczenia, które przysługuje po pogłębieniu się choroby zawodowej, a wysokością świadczenia, które przysługiwałoby przed pogłębieniem się choroby zawodowej, zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem.

Część IV. POSTANOWIENIA RÓŻNE

Artykuł 20 Uprawnienia władz właściwych

(1. Władze właściwe obu Umawiających się Stron określają środki administracyjne niezbędne dla stosowania niniejszej Umowy.

(2. Władze właściwe:

uzgodnią w porozumieniu administracyjnym sposoby stosowania niniejszej Umowy,

wyznaczą instytucje łącznikowe i instytucje właściwe w celu ułatwienia i przyśpieszenia wykonywania postanowień niniejszej Umowy,

informują się wzajemnie o zmianach wprowadzanych do ustawodawstwa każdej z Umawiających się Stron, jeżeli zmiany te mają wpływ na stosowanie niniejszej Umowy.

Artykuł 21 Pomoc administracyjna i prawna, badania lekarskie

(1. Władze właściwe, instytucje łącznikowe i instytucje właściwe obu Umawiających się Stron udzielają sobie wzajemnie pomocy przy wykonywaniu postanowień niniejszej Umowy. Pomoc ta jest bezpłatna, chyba że władze właściwe ustalą, że dokonywany będzie zwrot niektórych kosztów związanych z udzielaniem pomocy.

(2. Zaświadczenia i dokumenty, wydawane przez władze właściwe, instytucje łącznikowe i instytucje właściwe jednej Umawiającej się Strony, uznawane są przez władze właściwe, instytucje łącznikowe i instytucje właściwe drugiej Umawiającej się Strony.

(3. Badania lekarskie osób mających miejsce zamieszkania lub przebywających na terytorium drugiej Umawiającej się Strony przeprowadza instytucja miejsca zamieszkania lub pobytu na wniosek i na koszt instytucji właściwej. Koszty badań lekarskich nie są zwracane, jeżeli są one wykonywane dla instytucji obu Umawiających się Stron.

Artykuł 22 Ochrona danych

(1. Wszelkie dane osobowe przekazywane między Umawiającymi się Stronami w celu stosowania postanowień niniejszej Umowy są poufne. Po przekazaniu danych stosuje się do nich przepisy prawne dotyczące ochrony danych Umawiającej się Strony, która dane przyjmuje.

(2. Wykorzystywanie danych osobowych w celu innym niż określony w ustępie (1) może nastąpić wyłącznie za zgodą osoby zainteresowanej.

(3. Osoby, których dane osobowe są lub mają być przekazane, mają prawo otrzymać, na wniosek, informacje dotyczące danych osobowych, które są przekazywane lub będą przekazane, mają prawo dostępu oraz prawo ingerencji do tych danych osobowych, oraz korzystania z prawa do składania zażalenia właściwej władzy krajowej do spraw ochrony danych osobowych bądź sądowi, w tym domagania się odszkodowania w przypadku nielegalnego przetwarzania danych osobowych.

Artykuł 23 Zwolnienie z opłat i uwierzytelnień