Obwieszczenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 października 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą

1) sytuuje w czasie i przestrzeni Polskę okresu rozbicia dzielnicowego;

2) opisuje postanowienia statutu Bolesława Krzywoustego;

3) porządkuje i sytuuje w czasie najważniejsze wydarzenia związane z relacjami polsko-krzyżackimi w epoce Piastów;

4) ocenia dokonania Kazimierza Wielkiego w dziedzinie polityki wewnętrznej (system obronny, urbanizacja kraju, prawo, nauka) oraz w polityce zagranicznej.

1) wyjaśnia przyczyny i ocenia następstwa unii Polski z Litwą;

2) porządkuje i sytuuje w czasie najważniejsze wydarzenia związane z relacjami polsko-krzyżackimi w epoce Jagiellonów;

3) charakteryzuje rozwój uprawnień stanu szlacheckiego.

1) ocenia politykę zagraniczną ostatnich Jagiellonów;

2) przedstawia okoliczności zawarcia unii realnej pomiędzy Polską a Litwą i jej główne postanowienia oraz wskazuje na mapie terytorium Rzeczypospolitej Obojga Narodów;

3) charakteryzuje stosunki wyznaniowe w państwie polsko-litewskim i wyjaśnia ich specyfikę na tle europejskim;

4) przedstawia największe osiągnięcia piśmiennictwa polskiego epoki renesansu, uwzględniając twórczość Mikołaja Reja, Jana Kochanowskiego, Andrzeja Frycza Modrzewskiego;

5) rozpoznaje reprezentatywne obiekty sztuki renesansowej na ziemiach polskich.

1) wymienia instytucje ustrojowe demokracji szlacheckiej i charakteryzuje ich kompetencje;

2) wyjaśnia okoliczności uchwalenia oraz główne założenia konfederacji warszawskiej i artykułów henrykowskich;

3) przedstawia zasady wolnej elekcji;

4) ocenia charakter zmian systemu polityczno-ustrojowego Rzeczypospolitej w XVII w.

1) wyjaśnia główne przyczyny wojen Rzeczypospolitej ze Szwecją, Turcją i Rosją;

2) ocenia społeczno-gospodarcze i polityczne następstwa wojen w XVII w.;

3) wyjaśnia przyczyny i wskazuje przejawy kryzysu politycznego i społeczno-gospodarczego Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVII w.

1) przedstawia przyczyny i przejawy kryzysu państwa polskiego w czasach saskich;

2) wyjaśnia zmiany położenia międzynarodowego Rzeczypospolitej w XVIII w.

1) przedstawia okoliczności powstania, zadania i osiągnięcia Komisji Edukacji Narodowej;

2) sytuuje w czasie obrady Sejmu Wielkiego oraz uchwalenie Konstytucji 3 maja;

3) wymienia reformy Sejmu Wielkiego oraz postanowienia Konstytucji 3 maja;

4) wyjaśnia okoliczności zawiązania konfederacji targowickiej i ocenia jej następstwa;

5) rozpoznaje charakterystyczne cechy polskiego oświecenia.

1) sytuuje w czasie I, II i III rozbiór Rzeczypospolitej i wskazuje na mapie zmiany terytorialne po każdym rozbiorze;

2) przedstawia cele i następstwa powstania kościuszkowskiego;

3) rozróżnia wewnętrzne i zewnętrzne przyczyny upadku Rzeczypospolitej.

1) wyjaśnia okoliczności utworzenia Legionów Polskich i Księstwa Warszawskiego;

2) opisuje cechy ustrojowe i terytorium Księstwa Warszawskiego;

3) ocenia politykę Napoleona wobec sprawy polskiej oraz postawę Polaków wobec Napoleona;

4) przedstawia zasady i postanowienia kongresu wiedeńskiego, uwzględniając jego decyzje w sprawie polskiej.

1) charakteryzuje ustrój Królestwa Polskiego;

2) ocenia osiągnięcia Królestwa Polskiego w gospodarce, kulturze i szkolnictwie.

1) sytuuje w czasie i przestrzeni powstanie listopadowe i powstanie styczniowe;

2) przedstawia przyczyny oraz porównuje przebieg i charakter powstań narodowych;

3) rozróżnia bezpośrednie i długofalowe następstwa powstańczych ruchów narodowych;

4) charakteryzuje główne nurty i postaci Wielkiej Emigracji.

1) wyjaśnia cele i opisuje metody działań zaborców wobec mieszkańców ziem dawnej Rzeczypospolitej;

2) charakteryzuje i ocenia zróżnicowane postawy społeczeństwa wobec zaborców;

3) porównuje warunki życia społeczeństwa w trzech zaborach w II poł. XIX w., uwzględniając możliwości prowadzenia działalności społecznej i rozwoju narodowego;

4) przedstawia główne nurty życia politycznego pod zaborami w końcu XIX w.

1) charakteryzuje stosunek państw zaborczych do sprawy polskiej oraz opisuje poglądy zwolenników różnych orientacji politycznych;

2) ocenia wysiłek zbrojny Polaków;

3) wyjaśnia międzynarodowe uwarunkowania sprawy polskiej.

Cele kształcenia - wymagania ogólne w zakresie geografii

Uczeń poznaje najważniejsze cechy środowiska przyrodniczego Polski. Zdobywa wiedzę o miastach i regionach Polski. Poznaje przyczyny zróżnicowania gospodarczego Polski. Korzysta z atlasu Polski i rozbudza swoje zainteresowania krajem przodków i regionem Polski, z którego pochodzi jego rodzina.

Treści nauczania i wymagania szczegółowe w zakresie geografii i wiedzy o społeczeństwie.

1) pokazuje Polskę na mapie Europy;

2) opisuje położenie Polski, granice oraz wskazuje na mapie jej sąsiadów;

3) rozpoznaje główne regiony przyrodnicze Polski oraz wskazuje je na mapie;

4) pokazuje na mapie niziny, wyżyny i góry;

5) wskazuje na mapie Morze Bałtyckie oraz najważniejsze polskie jeziora i rzeki.

1) opisuje miejsce i region, z którego pochodzi jego rodzina, opisuje jego środowisko przyrodnicze i tradycje regionalne;

2) zbiera informacje o cechach środowiska geograficznego tego regionu i ludziach tam mieszkających;

3) posługuje się mapą regionu oraz wskazuje na niej najważniejsze miejscowości, rzeki, obiekty historyczne;

4) opisuje ten region na mapie.

1) opisuje cechy klimatu Polski; wyjaśnia, na czym polegają zmiany krajobrazów polskich w roku kalendarzowym;

2) opisuje wybrane krajobrazy w różnych porach roku;

3) opisuje formy ochrony przyrody stosowane w Polsce, wymienia i wskazuje na mapie parki narodowe;

4) opisuje wybrany park narodowy.

1) opowiada o rozmieszczeniu ludności na podstawie mapy Polski;

2) wymienia największe miasta Polski i wskazuje je na mapie;

3) wymawia poprawnie ich nazwy;

4) wymienia najważniejsze walory turystyczne największych miast Polski;

5) opisuje krajobraz wiejski i rolniczy w Polsce; wymienia najważniejsze rośliny uprawne i zwierzęta hodowlane;

6) identyfikuje tradycyjne potrawy polskiej kuchni;

7) wymienia najważniejsze surowce mineralne eksploatowane w Polsce;

8) podaje przykłady aktualnych problemów społeczno-gospodarczych współczesnej Polski, korzystając z różnych źródeł informacji (od osób dorosłych z prasy, radia, telewizji, Internetu);

9) wymienia mniejszości narodowe i etniczne żyjące w Polsce, na wybranych przykładach opisuje ich kulturę i tradycje.

1) opisuje położenie Polski w Unii Europejskiej;

2) zna przebieg wschodniej granicy Unii Europejskiej;

3) rozpoznaje na mapie Europy połączenia kolejowe, drogowe i lotnicze Polski z innymi krajami, w tym z krajem zamieszkania;

4) lokalizuje na mapie największe skupiska Polonii; wyjaśnia przyczyny powstania polskiej diaspory.

1) wyjaśnia, jak człowiek staje się obywatelem w sensie formalnym (prawo ziemi, prawo krwi, nadanie obywatelstwa);

2) podaje przykłady uprawnień i obowiązków wynikających z posiadania polskiego obywatelstwa;

3) wyjaśnia, podając przykłady, jak obywatele mogą wpływać na decyzje władz na poziomie lokalnym, krajowym, europejskim i światowym;

4) wskazuje, czym powinien kierować się obywatel, podejmując decyzje wyborcze; krytycznie analizuje ulotki, hasła i spoty wyborcze.

1) wyjaśnia, co dla niego oznacza być Polakiem (lub członkiem innej wspólnoty narodowej) i czym obywatelstwo różni się od narodowości;

2) wyjaśnia, uwzględniając wielonarodowe tradycje Polski, jaki wpływ na kształtowanie narodu mają wspólne dzieje, kultura, język i tradycja.

1) wyjaśnia, co łączy człowieka z wielką i małą ojczyzną, i omawia te więzi na własnym przykładzie, wyjaśnia, odwołując się do wybranych przykładów, czym według niego jest patriotyzm, porównuje tę postawę z nacjonalizmem, szowinizmem i kosmopolityzmem;

2) rozważa, w jaki sposób stereotypy i uprzedzenia utrudniają dziś relacje między narodami;

3) uzasadnia, że można równocześnie być Polakiem, Europejczykiem i członkiem społeczności światowej.

IV etap edukacyjny (liceum ogólnokształcące)

Cele kształcenia - wymagania ogólne w zakresie historii i wiedzy o społeczeństwie

Uczeń zdobywa usystematyzowaną wiedzę na temat historii Polski od odzyskania niepodległości w 1918 r. do czasów współczesnych która pozwoli mu lepiej poznać historię najnowszą Polski oraz dostrzec korzenie wielu współczesnych zjawisk politycznych społecznych i kulturowych. Zdobywa usystematyzowaną wiedzę o kulturze i społeczeństwie polskim w XX w.

Treści nauczania - wymagania szczegółowe w zakresie historii i wiedzy o społeczeństwie.

1) opisuje proces kształtowania się terytorium II Rzeczypospolitej, w tym powstanie wielkopolskie i powstania śląskie oraz plebiscyty, a także wojnę polsko-bolszewicką;

2) rozpoznaje charakterystyczne cechy ustroju II Rzeczypospolitej zapisane w konstytucjach z 1921 r. i 1935 r.;

3) wyjaśnia przyczyny kryzysu demokracji parlamentarnej w II Rzeczypospolitej;

4) wyjaśnia uwarunkowania polityki zagranicznej II Rzeczypospolitej;

5) identyfikuje wielkie postaci polskiej sceny politycznej okresu międzywojnia: Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Władysława Grabskiego, Eugeniusza Kwiatkowskiego, Wincentego Witosa;

6) synchronizuje najważniejsze wydarzenia z dziejów Polski z wydarzeniami historii powszechnej.

1) opisuje społeczeństwo II Rzeczypospolitej, z uwzględnieniem struktury wyznaniowo-narodowościowej;

2) opisuje trudności gospodarcze i sukcesy II Rzeczypospolitej, uwzględniając budowę Gdyni, utworzenie Centralnego Okręgu Przemysłowego, reformy Władysława Grabskiego oraz emigrację zarobkową;

3) wymienia główne osiągnięcia kultury i nauki II Rzeczypospolitej.

1) wyjaśnia przyczyny wybuchu II wojny światowej;

2) opisuje przebieg i następstwa wojny obronnej Polski w 1939 r.;

3) przedstawia politykę okupantów wobec narodu polskiego, uwzględniając zbrodnię katyńską, deportacje i łagry, obozy koncentracyjne i wywózki na roboty;

4) charakteryzuje nazistowski plan eksterminacji Żydów oraz innych narodowości i grup społecznych, omawia powstanie w getcie warszawskim, uwzględniając postać Janusza Korczaka i Mordechaja Anielewicza, przedstawia udział Polaków w ratowaniu Żydów, organizację „Żegota”, Irenę Sendlerową, Jana Karskiego;

5) opisuje i ocenia stosunek społeczeństw i rządów państw Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych do zagłady Żydów;

6) opisuje organizację Polskiego Państwa Podziemnego oraz różne formy ruchu oporu, ze szczególnym uwzględnieniem działalności Armii Krajowej; identyfikuje przywódców Polskiego Państwa Podziemnego i bohaterów Armii Krajowej, między innymi: Stefana „Grota” Roweckiego, Tadeusza „Bora” Komorowskiego, Augusta Emila „Nila” Fieldorfa;

7) przedstawia działania Stalina zmierzające do utworzenia komunistycznego ośrodka władzy w Polsce;

8) wyjaśnia uwarunkowania polityczne i charakteryzuje czyn zbrojny powstania warszawskiego.

1) przedstawia okoliczności powstania oraz działalność prezydenta i rządu polskiego na wychodźstwie;

2) charakteryzuje udział Polaków w wysiłku militarnym aliantów, z uwzględnieniem osiągnięć polskich kryptologów, oraz sytuuje w czasie i przestrzeni działania wojsk polskich na różnych frontach wojny;

3) opisuje i ocenia politykę mocarstw wobec sprawy polskiej w czasie II wojny światowej (Teheran, Jałta, Poczdam);

4) identyfikuje czołowe postaci polskiego rządu na emigracji i dowódców polskich sił zbrojnych okresu II wojny światowej: Władysława Raczkiewicza, Władysława Sikorskiego, Stanisława Mikołajczyka, Władysława Andersa, Stanisława Maczka i Stanisława Sosabowskiego;

5) synchronizuje najważniejsze wydarzenia II wojny światowej w Polsce z wydarzeniami na świecie.

1) wskazuje granice państwa polskiego po II wojnie światowej;

2) wyjaśnia okoliczności przejęcia władzy w Polsce przez komunistów;

3) identyfikuje najważniejszych przywódców partii komunistycznej;

4) charakteryzuje system represji stalinowskich w Polsce i ocenia jego skutki;

5) charakteryzuje realia życia gospodarczego i społecznego w Polsce Ludowej;

6) porównuje przyczyny i skutki kryzysów politycznych w 1956 r., 1968 r., 1970 r. i 1976 r.;

7) charakteryzuje działalność opozycji demokratycznej w latach siedemdziesiątych;

8) opisuje relacje państwo - Kościół i ocenia rolę Kościoła rzymskokatolickiego w życiu politycznym i społecznym; charakteryzuje sylwetkę prymasa Stefana Wyszyńskiego;

9) charakteryzuje kulturę i życie codzienne w Polsce Ludowej.

1) przedstawia znaczenie pontyfikatu Jana Pawła II dla przemian politycznych w Polsce;

2) wyjaśnia przyczyny i skutki wydarzeń sierpniowych 1980 r.; opisuje rolę Solidarności w przemianach politycznych i ustrojowych;

3) przedstawia okoliczności wprowadzenia i następstwa stanu wojennego;

4) charakteryzuje reakcje społeczności międzynarodowej wobec wprowadzenia stanu wojennego, uwzględniając postawy polskiej emigracji;

5) wyjaśnia genezę oraz wymienia najważniejsze postanowienia „Okrągłego Stołu”;

6) charakteryzuje przemiany polityczne, społeczno-gospodarcze i cywilizacyjno-kulturowe po 1989 r.;

7) przedstawia międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania procesu odbudowy demokratycznego państwa po 1989 r.;

8) przedstawia okoliczności i ocenia znaczenie wstąpienia Polski do NATO i Unii Europejskiej;

9) wskazuje czołowe postaci polskiej sceny politycznej po 1989 r.;

10) synchronizuje najważniejsze wydarzenia z historii Polski w drugiej połowie XX w. z wydarzeniami europejskimi i powszechnymi.

1) wyjaśnia, co to znaczy, że konstytucja jest najwyższym aktem prawnym w Rzeczypospolitej Polskiej;

2) omawia najważniejsze zasady ustroju Polski (suwerenność narodu, podział władzy, rządy prawa, pluralizm), korzystając z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej omawia podstawowe prawa i wolności w niej zawarte.

1) wyjaśnia, jak przeprowadzane są w Polsce wybory prezydenckie i parlamentarne;

2) wymienia partie polityczne obecne w Sejmie; wskazuje te, które należą do koalicji rządzącej, i te, które pozostają w opozycji.

1) przedstawia zadania i zasady funkcjonowania polskiego parlamentu, w tym sposób tworzenia ustaw;

2) sporządza, na podstawie obserwacji wybranych obrad parlamentu, notatkę prasową o przebiegu tych obrad i przygotowuje krótkie wystąpienie sejmowe w wybranej sprawie;

3) wskazuje najważniejsze zadania prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i wyszukuje w środkach masowego przekazu informacje o działaniach urzędującego prezydenta;

4) wyjaśnia, jak powoływany jest i czym zajmuje się rząd polski;

5) podaje nazwisko premiera, wyszukuje nazwiska ministrów i zadania wybranych ministerstw.

1) przedstawia najważniejsze kierunki polskiej polityki zagranicznej (stosunki z państwami Unii Europejskiej i Stanami Zjednoczonymi, relacje z sąsiadami);

2) charakteryzuje politykę obronną Polski, członkostwo w NATO, udział w międzynarodowych misjach pokojowych i operacjach militarnych;

3) przedstawia relacje Polski z wybranym państwem na podstawie samodzielnie zebranych informacji;

4) wyjaśnia, czym się zajmują ambasady i konsulaty;

5) przedstawia prawa i obowiązki wynikające z posiadania obywatelstwa Unii Europejskiej;

6) formułuje i uzasadnia własne zdanie na temat korzyści, jakie niesie ze sobą członkostwo w Unii Europejskiej.

Cele kształcenia - wymagania ogólne w zakresie geografii

Uczeń korzysta z planów, map, fotografii, rysunków, wykresów, danych statystycznych, tekstów źródłowych oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych w celu gromadzenia, przetwarzania i prezentowania informacji geograficznych o Polsce. Posługuje się podstawowym słownictwem geograficznym przy opisywaniu oraz wyjaśnianiu zjawisk i procesów zachodzących w środowisku geograficznym. Identyfikuje związki i zależności w środowisku przyrodniczym, gospodarce i życiu społecznym Polski. Rozbudza swoje zainteresowania przyrodniczym i kulturowym środowiskiem Polski.

Treści nauczania i wymagania szczegółowe w zakresie geografii.

1) odczytuje z map informacje przedstawione za pomocą różnych metod kartograficznych;

2) posługuje się planem, mapą topograficzną, turystyczną, samochodową Polski (m.in. orientuje mapę oraz identyfikuje obiekty geograficzne na mapie, planuje podróż do Polski i wycieczki po kraju);

3) określa położenie i charakteryzuje obiekty geograficzne na fotografiach, zdjęciach lotniczych i satelitarnych oraz mapach topograficznych Polski.

1) opisuje podział administracyjny Polski;

2) podaje nazwy i wskazuje na mapie wybrane województwa oraz ich stolice;

3) charakteryzuje współczesną rzeźbę Polski i wyjaśnia przyczyny jej zróżnicowania;

4) podaje główne cechy klimatu Polski, uwzględniając czynniki klimatotwórcze;

5) opisuje, korzystając z mapy, rozmieszczenie głównych zasobów naturalnych Polski.

1) wyjaśnia i poprawnie stosuje podstawowe terminy z zakresu demografii: przyrost naturalny, urodzenia i zgony, średnia długość życia;

2) korzystając z różnych źródeł informacji, podaje liczbę ludności Polski, charakteryzuje przyrost naturalny, strukturę płci, średnią długość życia w Polsce;

3) charakteryzuje, na podstawie map gęstości zaludnienia, zróżnicowanie rozmieszczenia ludności w Polsce i kraju zamieszkania oraz wyjaśnia te różnice, uwzględniając czynniki przyrodnicze, historyczne, ekonomiczne;

4) podaje główne aktualne problemy rynku pracy w Polsce;

5) analizuje, porównuje, charakteryzuje rozmieszczenie i wielkość miast w Polsce, wyjaśnia przyczyny powstania i rozwoju największych miast w Polsce.

1) charakteryzuje strukturę własności ziemi w Polsce;

2) wymienia najważniejsze uprawy i produkty polskiego rolnictwa;

3) porównuje strukturę wykorzystania źródeł energii w Polsce;

4) wyjaśnia przyczyny zmian zachodzących w przemyśle w Polsce oraz wskazuje najlepiej rozwijające się obecnie w Polsce gałęzie produkcji przemysłowej;

5) charakteryzuje walory turystyczne Polski oraz opisuje obiekty znajdujące się na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości;

6) opisuje, na podstawie map, zróżnicowanie gęstości i jakości sieci transportowej w Polsce i wyjaśnia jej wpływ na rozwój innych dziedzin działalności gospodarczej;

7) wymienia formy ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego w Polsce.

1) wskazuje na mapie główne regiony geograficzne Polski;

2) charakteryzuje, na podstawie map tematycznych, środowisko przyrodnicze głównych regionów geograficznych Polski, ze szczególnym uwzględnieniem regionu pochodzenia;

3) opisuje, na podstawie map tematycznych najważniejsze cechy gospodarki regionów geograficznych Polski oraz ich związek z warunkami przyrodniczymi;

4) przedstawia walory turystyczne wybranego regionu geograficznego, ze szczególnym uwzględnieniem jego walorów kulturowych;

5) projektuje i opisuje, na podstawie map turystycznych, tematycznych, ogólnogeograficznych i przekazów rodzinnych, podróż wzdłuż wybranej trasy w wybranym regionie, uwzględniając walory przyrodnicze i kulturowe;

6) opisuje główne cechy położenia oraz środowiska przyrodniczego Bałtyku, charakteryzuje znaczenie gospodarcze Bałtyku oraz wyjaśnia przyczyny degradacji jego wód.

Załącznik nr 2 - Plan nauczania uzupełniającego

1) szkoły podstawowej

2) gimnazjum i liceum

Załącznik nr 1 - Ramy programowe kształcenia uzupełniającego dla szkolnych punktów konsultacyjnych

	Kompetencje językowe (5-9 lat)	Kompetencje językowe (5-9 lat)	Kompetencje językowe (5-9 lat)	Kompetencje językowe (5-9 lat)
	Kompetencje	A - poziom podstawowy	B - poziom średni (średnio zaawansowany)	C -poziom zaawansowany
	1	2	3	4
	Słuchanie	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:
		- rozróżnia większość głosek istotnych dla języka polskiego,	- rozróżnia głoski współczesnej polszczyzny z wyjątkiem najtrudniejszych,	- rozróżnia wszystkie głoski współczesnej polszczyzny,
		- rozumie proste polecenia,	- rozróżnia głoski współczesnej polszczyzny z wyjątkiem najtrudniejszych,	- rozumie rozbudowane polecenia
		- rozumie proste wypowiedzi monologowe i dialogowe, o ile otrzymuje dodatkowe wyjaśnienia,	- rozumie złożone polecenia,	- rozumie rozbudowane polecenia
		- rozumie proste wypowiedzi monologowe i dialogowe, o ile otrzymuje dodatkowe wyjaśnienia,	- rozumie złożone polecenia,	- rozumie złożone wypowiedzi monologowe i dialogowe,
		- rozumie proste wypowiedzi monologowe i dialogowe, o ile otrzymuje dodatkowe wyjaśnienia,	- rozumie proste wypowiedzi monologowe i dialogowe bez dodatkowych wyjaśnień,	- rozumie złożone wypowiedzi monologowe i dialogowe,
		- rozumie proste teksty literackie wspierane obrazkami, gestami, rekwizytami i inne teksty kultury, o ile otrzymuje dodatkowe wyjaśnienia	- rozumie proste wypowiedzi monologowe i dialogowe bez dodatkowych wyjaśnień,	- rozumie teksty literackie (zwłaszcza pisane współczesną polszczyzną) i inne teksty kultury
		- rozumie proste teksty literackie wspierane obrazkami, gestami, rekwizytami i inne teksty kultury, o ile otrzymuje dodatkowe wyjaśnienia	- rozumie proste teksty literackie (zwłaszcza pisane współczesną polszczyzną), wspierane obrazkami, gestami, rekwizytami i inne teksty kultury	- rozumie teksty literackie (zwłaszcza pisane współczesną polszczyzną) i inne teksty kultury
	Mówienie	- wymawia poznane słowa w sposób na ogół zrozumiały,	- wymawia poznane słowa w sposób zrozumiały,	- poprawnie wymawia słowa i zwroty,
		- wymawia poznane słowa w sposób na ogół zrozumiały,	- skutecznie porozumiewa się w codziennych sytuacjach, stosując właściwe formy komunikowania się,	- wypowiada się płynnie,
		- tworzy, z pomocą nauczyciela, krótką wypowiedź składającą się z prostych zdań,	- skutecznie porozumiewa się w codziennych sytuacjach, stosując właściwe formy komunikowania się,	- opisuje, opowiada charakteryzuje postać literacką,
		- tworzy, z pomocą nauczyciela, krótką wypowiedź składającą się z prostych zdań,	- skutecznie porozumiewa się w codziennych sytuacjach, stosując właściwe formy komunikowania się,	- uczestniczy w rozmowie i w prostej dyskusji,
		- porozumiewa się w prostych sytuacjach komunikacyjnych,	- uczestniczy w rozmowie, wyraża w prosty sposób własne zdanie,	- uczestniczy w rozmowie i w prostej dyskusji,
		- porozumiewa się w prostych sytuacjach komunikacyjnych,	- uczestniczy w rozmowie, wyraża w prosty sposób własne zdanie,	- stosuje formuły grzecznościowe,
		- porozumiewa się w prostych sytuacjach komunikacyjnych,	- uczestniczy w rozmowie, wyraża w prosty sposób własne zdanie,	- stosuje formuły grzecznościowe,
		- stosuje podstawowe formuły grzecznościowe,	- formułuje kilkuzdaniową wypowiedź, opowiada o własnych doświadczeniach, opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i sytuacje,	- recytuje wiersze, stosując pauzę i intonację
		- odtwarza z pamięci rymowanki i inne krótkie, proste teksty	- formułuje kilkuzdaniową wypowiedź, opowiada o własnych doświadczeniach, opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i sytuacje,	- recytuje wiersze, stosując pauzę i intonację
			- formułuje życzenia i zaproszenie,
			- opowiada w prosty sposób akcję utworu oraz opisuje bohaterów i relacje między nimi, a także świat przedstawiony tekstów kultury,
			- stosuje formuły grzecznościowe,
			- recytuje wiersze
	Czytanie	- zna wszystkie litery i odpowiadające im głoski,	- czyta na głos, prawidłowo akcentując wyrazy,	- czyta na głos, poprawnie i wyraziście krótki i prosty tekst (także nieznany),
		- dzieli wyraz na sylaby,	- rozumie krótkie teksty użytkowe,	- czyta na głos, poprawnie i wyraziście krótki i prosty tekst (także nieznany),
		- czyta na głos i cicho proste, krótkie teksty,	- rozumie krótkie teksty użytkowe,	- rozumie utwory literackie i inne teksty kultury,
		- czyta na głos i cicho proste, krótkie teksty,	- rozpoznaje formy użytkowe, np. życzenia zaproszenie, ogłoszenie, list, prostą instrukcję,	- rozumie utwory literackie i inne teksty kultury,
		- rozumie proste i krótkie teksty użytkowe,	- rozpoznaje formy użytkowe, np. życzenia zaproszenie, ogłoszenie, list, prostą instrukcję,	- rozumie utwory literackie i inne teksty kultury,
		- rozumie proste i krótkie teksty użytkowe,	- rozpoznaje formy użytkowe, np. życzenia zaproszenie, ogłoszenie, list, prostą instrukcję,	- określa podstawowe elementy świata przedstawionego w utworze literackim lub innym tekście kultury,
		- rozumie proste i krótkie utwory literackie, wspierane materiałem ilustracyjnym, i inne teksty kultury,	- rozpoznaje formy użytkowe, np. życzenia zaproszenie, ogłoszenie, list, prostą instrukcję,	- określa podstawowe elementy świata przedstawionego w utworze literackim lub innym tekście kultury,
		- rozumie proste i krótkie utwory literackie, wspierane materiałem ilustracyjnym, i inne teksty kultury,	- rozumie krótkie utwory literackie i inne teksty kultury,	- określa podstawowe elementy świata przedstawionego w utworze literackim lub innym tekście kultury,
		- rozumie proste i krótkie utwory literackie, wspierane materiałem ilustracyjnym, i inne teksty kultury,	- w tekście literackim zaznacza wybrane fragmenty, określa czas i miejsce akcji, wskazuje głównych bohaterów,	- rozumie podstawowe oraz przenośne znaczenie wyrazów w tekście,
		- korzysta z obrazkowych słowników i encyklopedii	- w tekście literackim zaznacza wybrane fragmenty, określa czas i miejsce akcji, wskazuje głównych bohaterów,	- rozumie podstawowe oraz przenośne znaczenie wyrazów w tekście,
			- w tekście literackim zaznacza wybrane fragmenty, określa czas i miejsce akcji, wskazuje głównych bohaterów,	- korzysta ze słowników i encyklopedii
			- wyszukuje w tekście potrzebne informacje,	- korzysta ze słowników i encyklopedii
			- korzysta z obrazkowych słownikówi encyklopedii
	Pisanie	- pisze wszystkie małe i wielkie litery, dostrzega różnicę między literą i głoską,	- przepisuje krótkie teksty,	- pisze z pamięci (pojedyncze zdania) i ze słuchu (krótkie teksty),
		- pisze wszystkie małe i wielkie litery, dostrzega różnicę między literą i głoską,	- pisze z pamięci (kilka wyrazów) i ze słuchu (proste, krótkie teksty),	- pisze z pamięci (pojedyncze zdania) i ze słuchu (krótkie teksty),
		- pisze wszystkie małe i wielkie litery, dostrzega różnicę między literą i głoską,	- pisze z pamięci (kilka wyrazów) i ze słuchu (proste, krótkie teksty),	- tworzy krótką wypowiedź (dialog, opowiadanie, przepis),
		- przepisuje wyrazy i proste zdania,	- z pomocą nauczyciela tworzy krótką wypowiedź (opis, list prywatny, życzenia zaproszenie),	- tworzy krótką wypowiedź (dialog, opowiadanie, przepis),
		- pisze z pamięci (pojedyncze wyrazy) i ze słuchu (proste zdania), po omówieniu pisowni z nauczycielem,	- z pomocą nauczyciela tworzy krótką wypowiedź (opis, list prywatny, życzenia zaproszenie),	- tworzy wypowiedź na znane mu tematy (np. związane z jego zainteresowaniami),
		- pisze z pamięci (pojedyncze wyrazy) i ze słuchu (proste zdania), po omówieniu pisowni z nauczycielem,	- pisze według wzoru proste teksty na znane mu tematy (np. związane z jego zainteresowaniami),	- tworzy wypowiedź na znane mu tematy (np. związane z jego zainteresowaniami),
		- pisze z pamięci (pojedyncze wyrazy) i ze słuchu (proste zdania), po omówieniu pisowni z nauczycielem,	- pisze według wzoru proste teksty na znane mu tematy (np. związane z jego zainteresowaniami),	- tworzy wypowiedź związaną z poznanymi utworami literackimi i innymi tekstami kultury,
		- tworzy, z pomocą nauczyciela, krótką wypowiedź składającą się z prostych zdań (opis, pozdrowienia życzenia),	- pisze według wzoru proste teksty na znane mu tematy (np. związane z jego zainteresowaniami),	- tworzy wypowiedź związaną z poznanymi utworami literackimi i innymi tekstami kultury,
		- tworzy, z pomocą nauczyciela, krótką wypowiedź składającą się z prostych zdań (opis, pozdrowienia życzenia),	- pisze proste teksty związane z poznanymi utworami literackimi i innymi tekstami kultury,	- tworzy wypowiedź związaną z poznanymi utworami literackimi i innymi tekstami kultury,
		- tworzy, z pomocą nauczyciela, krótką wypowiedź składającą się z prostych zdań (opis, pozdrowienia życzenia),	- pisze proste teksty związane z poznanymi utworami literackimi i innymi tekstami kultury,	- stosuje podstawowe formuły grzecznościowe,
		- pisze według wzoru krótki tekst o sobie,	- pisze proste teksty związane z poznanymi utworami literackimi i innymi tekstami kultury,	- stosuje podstawowe formuły grzecznościowe,
		- stosuje podstawowe formuły grzecznościowe,	- pisze proste teksty związane z poznanymi utworami literackimi i innymi tekstami kultury,	- zna i na ogół stosuje zasady ortografii i interpunkcji
		- stosuje podstawowe formuły grzecznościowe,	- stosuje podstawowe formuły grzecznościowe,	- zna i na ogół stosuje zasady ortografii i interpunkcji
		- dba o poprawność graficzną polskich liter	- stosuje podstawowe formuły grzecznościowe,	- zna i na ogół stosuje zasady ortografii i interpunkcji
		- dba o poprawność graficzną polskich liter	- na ogół pisze poprawnie ortograficznie i stosuje podstawową interpunkcję