Traktat o handlu bronią, sporządzony w Nowym Jorku dnia 2 kwietnia 2013 r

Typ Umowa międzynarodowa
Ogłoszono 2013-04-02
Status Obowiązujący
Źródło Dziennik Ustaw
Historia nowelizacji JSON API

Treść traktatu

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

Dnia 2 kwietnia 2013 r. w Nowym Jorku został sporządzony Traktat o handlu bronią, w następującym brzmieniu:

Przekład

TRAKTAT O HANDLU BRONIĄ

Preambuła

Państwa-Strony niniejszego Traktatu,

kierując się celami i zasadami Karty Narodów Zjednoczonych,

odwołując się do artykułu 26 Karty Narodów Zjednoczonych, który wyraża dążenie do zapewnienia i utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, przy jak najmniejszym zużyciu światowych zasobów ludzkich i gospodarczych na zbrojenia,

podkreślając potrzebę zapobiegania i wyeliminowania nielegalnego handlu bronią konwencjonalną oraz zapobiegania przekierowywaniu tego rodzaju broni na nielegalny rynek, do nieuprawnionego wykorzystania końcowego lub w ręce nieuprawnionych użytkowników końcowych, w tym w celu popełnienia aktów terrorystycznych,

uznając uprawnione interesy Państw w dziedzinie polityki, bezpieczeństwa, gospodarki i handlu dotyczące międzynarodowego handlu bronią konwencjonalną,

potwierdzając suwerenne prawo każdego Państwa do wyłącznego regulowania i kontrolowania na własnym terytorium kwestii dotyczących broni konwencjonalnej, zgodnie z systemem prawnym lub konstytucyjnym danego Państwa,

przyjmując, że pokój i bezpieczeństwo, rozwój oraz prawa człowieka stanowią filary systemu Narodów Zjednoczonych oraz fundament zbiorowego bezpieczeństwa, a także uznając, że rozwój, pokój i bezpieczeństwo oraz prawa człowieka są współzależne i wzajemnie się umacniają,

odwołując się do Wytycznych Komisji Narodów Zjednoczonych do Spraw Rozbrojenia dotyczących międzynarodowych transferów broni w kontekście rezolucji Zgromadzenia Ogólnego 46/36H z dnia 6 grudnia 1991 roku,

odnotowując wkład wniesiony przez Program Działania Narodów Zjednoczonych na rzecz zapobiegania, zwalczania i likwidacji nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką we wszelkich jego aspektach, jak również Protokół przeciwko nielegalnej produkcji i handlowi bronią palną, jej częściami i komponentami oraz amunicją, uzupełniający Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, a także Międzynarodowy Instrument umożliwiający państwom identyfikowanie i śledzenie, w odpowiednim czasie i w niezawodny sposób, nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej,

uwzględniając konsekwencje nielegalnego i nieuregulowanego handlu bronią konwencjonalną w sferze bezpieczeństwa, społecznej, gospodarczej i humanitarnej,

mając na uwadze, że ludność cywilna zwłaszcza kobiety i dzieci stanowią ogromną większość tych, którzy są dotknięci konfliktem zbrojnym i przemocą z użyciem broni,

uznając ponadto wyzwania, z jakimi muszą mierzyć się ofiary konfliktów zbrojnych, a także potrzebę ich należytej opieki, rehabilitacji oraz społecznej i ekonomicznej integracji,

podkreślając, że postanowienia niniejszego Traktatu nie stoją na przeszkodzie w utrzymywaniu i przyjmowaniu przez Państwa dodatkowych skutecznych środków sprzyjających realizacji przedmiotu i celu tego Traktatu,

mając na uwadze legalny handel i własność oraz użytkowanie niektórych rodzajów broni konwencjonalnej związanych z działalnością rekreacyjną, kulturalną, historyczną i sportową, jeżeli ten handel, własność i użytkowanie są dozwolone i prawnie chronione,

mając także na uwadze rolę, jaką organizacje regionalne mogą odegrać pomagając Państwom-Stronom, na ich wniosek, w wykonaniu tego Traktatu,

uznając dobrowolną i aktywną rolę, jaką społeczeństwo obywatelskie, w tym organizacje pozarządowe i przemysł, mogą odegrać w zwiększaniu świadomości w odniesieniu do przedmiotu i celu tego Traktatu oraz we wspieraniu jego wykonania,

przyjmując, że uregulowanie międzynarodowego handlu bronią konwencjonalną oraz zapobieganie jej przekierowywaniu nie powinno utrudniać międzynarodowej współpracy oraz legalnego handlu uzbrojeniem, sprzętem i technologią w celach pokojowych,

podkreślając dążenie do osiągnięcia powszechnego stosowania tego Traktatu,

zdecydowane działać zgodnie z poniższymi zasadami;

Zasady

uzgodniły, co następuje:

Artykuł 1 Przedmiot i cel

Przedmiotem tego Traktatu jest:

w celu:

Artykuł 2 Zakres
1.

Traktat ten stosuje się do wszystkich broni konwencjonalnych w ramach następujących kategorii:

(a) czołgi bojowe;

(b) opancerzone pojazdy bojowe;

(c) wielkokalibrowe systemy artyleryjskie;

(d) samoloty bojowe;

(e) śmigłowce szturmowe;

(f) okręty wojenne;

(g) pociski i systemy rakietowe; oraz

(h) broń strzelecka i lekka.

2.

Dla celów tego Traktatu działania składające się na międzynarodowy handel obejmują wywóz, przywóz, tranzyt, przeładunek oraz pośrednictwo, zwane dalej „transferem.”

3.

Traktat ten nie stosuje się do międzynarodowego przemieszczania broni konwencjonalnej dokonywanego przez Państwo-Stronę lub w jego imieniu w celu jej użytkowania, pod warunkiem że broń konwencjonalna pozostaje własnością tego Państwa-Strony.

Artykuł 3 Amunicja

Każde Państwo-Strona utworzy i będzie utrzymywać narodowy system kontroli w celu uregulowania wywozu amunicji wystrzeliwanej, odpalanej lub przenoszonej przez broń konwencjonalną, o której mowa w artykule 2 ust. 1 i będzie stosować artykuł 6 i artykuł 7 przed wyrażeniem zgody na wywóz tej amunicji.

Artykuł 4 Części i komponenty

Każde Państwo-Strona utworzy i będzie utrzymywać narodowy system kontroli w celu uregulowania wywozu części i komponentów, w przypadkach gdy ich wywóz umożliwi montaż broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, i będzie stosować artykuł 6 i artykuł 7 przed wyrażeniem zgody na wywóz tych części i komponentów.

Artykuł 5 Ogólne wykonanie Traktatu
1.

Każde Państwo-Strona będzie wykonywać ten Traktat w sposób konsekwentny, obiektywny i niedyskryminujący, mając na względzie zasady wymienione w tym Traktacie.

2.

Każde Państwo-Strona utworzy i będzie utrzymywać narodowy system kontroli, w tym narodową listę kontrolną, w celu wykonania postanowień tego Traktatu.

3.

Każde Państwo-Strona jest zachęcane do stosowania postanowień tego Traktatu do jak najszerszego zakresu broni konwencjonalnej. Narodowe definicje kategorii, o których mowa w artykule 2 ust. 1 lit. (a)-(g), nie mogą być węższe niż opisy użyte w Rejestrze Broni Konwencjonalnej Narodów Zjednoczonych w chwili wejścia w życie tego Traktatu. W przypadku kategorii, o której mowa w artykule 2 ust. 1 lit. (h), definicje narodowe nie mogą być węższe niż opisy użyte w stosownych instrumentach Narodów Zjednoczonych w chwili wejścia w życie tego Traktatu.

4.

Każde Państwo-Strona, zgodnie z prawem krajowym, złoży narodową listę kontrolną w Sekretariacie, który udostępni ją innym Państwom-Stronom. Państwa-Strony są zachęcane do podawania narodowych list kontrolnych do publicznej wiadomości.

5.

Każde Państwo-Strona podejmie środki niezbędne do wykonania postanowień tego Traktatu i wyznaczy właściwe władze krajowe w celu zapewnienia skutecznego i przejrzystego narodowego systemu kontroli, który będzie regulował transfer broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, oraz elementów, o których mowa w artykule 3 i artykule 4.

6.

Każde Państwo-Strona wyznaczy jeden lub więcej narodowych punktów kontaktowych w celu wymiany informacji w sprawach związanych z wykonaniem tego Traktatu. Każde Państwo-Strona powiadomi Sekretariat ustanowiony na mocy artykułu 18 o swoim narodowym punkcie kontaktowym/narodowych punktach kontaktowych i będzie te informacje aktualizować.

Artykuł 6 Zakazy
1.

Państwo-Strona nie wyrazi zgody na transfer broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, ani elementów, o których mowa w artykule 3 i artykule 4, jeżeli transfer ten naruszałby jego zobowiązania wynikające ze środków przyjętych przez Radę Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych, działającą zgodnie z rozdziałem VII Karty Narodów Zjednoczonych, w szczególności embarga na broń.

2.

Państwo-Strona nie wyrazi zgody na transfer broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, ani elementów, o których mowa w artykule 3 i artykule 4, jeżeli transfer ten naruszałby jego odpowiednie zobowiązania międzynarodowe wynikające z umów międzynarodowych, których Państwo to jest stroną, w szczególności umów dotyczących transferu lub nielegalnego przekazywania broni konwencjonalnej.

3.

Państwo-Strona nie wyrazi zgody na transfer broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, ani elementów, o których mowa w artykule 3 i artykule 4, jeżeli w trakcie wyrażania zgody będzie dysponowało wiedzą, że ta broń lub elementy do tej broni byłyby wykorzystywane do popełnienia ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, poważnych naruszeń Konwencji Genewskich z 1949 roku, ataków wymierzonych w obiekty cywilne lub ludność cywilną objęte ochroną, jak również do popełniania innych zbrodni wojennych zdefiniowanych w umowach międzynarodowych, których jest ono Stroną.

Artykuł 7 Wywóz i ocena wywozu
1.

Jeżeli wywóz nie jest zabroniony na podstawie artykułu 6, każde eksportujące Państwo-Strona, przed wyrażeniem zgody na wywóz broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, lub elementów, o których mowa w artykule 3 i artykule 4, w ramach własnej jurysdykcji i zgodnie z narodowym systemem kontroli, oceni w sposób obiektywny i niedyskryminujący, uwzględniając istotne czynniki, w tym informacje udostępnione przez Państwo importujące zgodnie z artykułem 8 ust. 1, czy taka broń konwencjonalna lub elementy:

(a) przyczyniłyby się do umocnienia lub zagrożenia pokoju i bezpieczeństwa;

(b) mogłyby zostać wykorzystane do:

popełnienia lub ułatwienia popełnienia poważnego naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego;

popełnienia lub ułatwienia popełnienia poważnego naruszenia międzynarodowych norm dotyczących praw człowieka;

popełnienia lub ułatwienia popełnienia przestępstwa określonego w umowach międzynarodowych lub protokołach dotyczących terroryzmu, których Państwo importujące jest stroną; lub

popełnienia lub ułatwienia popełnienia przestępstwa określonego w umowach międzynarodowych lub protokołach dotyczących międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, których Państwo eksportujące jest stroną.

2.

Eksportujące Państwo-Strona rozważy także możliwość podjęcia środków w celu złagodzenia zagrożeń wymienionych w ust. 1 lit. (a) i (b), takich jak środki budowy zaufania lub programy opracowywane i uzgadniane wspólnie przez Państwa eksportujące i importujące.

3.

Jeżeli po przeprowadzeniu oceny i rozważeniu dostępnych środków łagodzących Państwo eksportujące uzna, że istnieje dominujące ryzyko zaistnienia jakichkolwiek negatywnych konsekwencji, o których mowa w ust. 1, eksportujące Państwo-Strona nie wyrazi zgody na wywóz.

4.

Dokonując oceny, eksportujące Państwo-Strona uwzględni ryzyko wykorzystania broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, lub elementów, o których mowa w artykule 3 i artykule 4, do popełnienia lub ułatwienia popełnienia poważnych aktów przemocy ze względu na płeć lub poważnych aktów przemocy wobec kobiet i dzieci.

5.

Każde eksportujące Państwo-Strona podejmie środki w celu zapewnienia, aby wszystkie zgody na wywóz broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, lub elementów, o których mowa w artykule 3 i artykule 4, były szczegółowe i wydawane przed dokonaniem wywozu.

6.

Każde eksportujące Państwo-Strona udostępni, na wniosek, stosowne informacje na temat danej zgody importującemu Państwu-Stronie oraz Państwu tranzytu lub Państwu przeładunku, zgodnie z prawem krajowym, praktyką lub polityką wewnętrzną.

7.

Jeżeli po wydaniu zgody eksportujące Państwo-Strona uzyska nowe istotne informacje, jest zachęcane do dokonania ponownej oceny zgody po konsultacjach, w razie potrzeby, z Państwem importującym.

Artykuł 8 Przywóz
1.

Każde importujące Państwo-Strona podejmie środki w celu udostępnienia, zgodnie z prawem krajowym i na jego wniosek, eksportującemu Państwu-Stronie stosownych i istotnych informacji ułatwiających dokonanie przez Państwo-Stronę przeprowadzenie narodowej oceny wywozu zgodnie z artykułem 7. Takie środki mogą obejmować dokumentację dotyczącą końcowego wykorzystania lub końcowego użytkownika.

2.

Każde importujące Państwo-Strona podejmie środki, które pozwolą na uregulowanie, w razie potrzeby, przywozu broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, w ramach jego jurysdykcji. Takie środki mogą obejmować systemy przywozu.

3.

Każde importujące Państwo-Strona może zwrócić się do eksportującego Państwa-Strony o informacje na temat trwających lub zakończonych postępowań o wydanie zezwolenia na wywóz, jeżeli importujące Państwo-Strona jest krajem końcowego przeznaczenia.

Artykuł 9 Tranzyt lub przeładunek

Każde Państwo-Strona podejmie stosowne środki w celu uregulowania, w razie potrzeby i w miarę możliwości, tranzytu lub przeładunku podlegającej jego jurysdykcji broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, przez jego terytorium, zgodnie z odpowiednimi normami prawa międzynarodowego.

Artykuł 10 Pośrednictwo

Każde Państwo-Strona podejmie środki w celu uregulowania, zgodnie z prawem krajowym, pośrednictwa w handlu podlegającej jego jurysdykcji broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1. Takie środki mogą obejmować wymóg rejestracji pośredników lub uzyskanie pisemnej zgody przed rozpoczęciem pośrednictwa.

Artykuł 11 Przekierowanie
1.

Każde Państwo-Strona biorące udział w transferze broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, podejmie środki zapobiegające jej przekierowywaniu.

2.

Eksportujące Państwo-Strona dołoży starań, aby zapobiec przekierowywaniu transferu broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, poprzez swój narodowy system kontroli ustanowiony zgodnie z artykułem 5 ust. 2, dokonując oceny ryzyka przekierowania wywozu i rozważając podjęcie środków łagodzących, takich jak środki budowy zaufania lub programy opracowywane i uzgadniane wspólnie przez Państwa eksportujące i importujące. Inne środki zapobiegające mogą obejmować, w razie potrzeby, weryfikację stron dokonujących wywozu, wymóg przedłożenia dodatkowej dokumentacji, certyfikatów i zaświadczeń, niewydanie zgody na wywóz lub inne odpowiednie działania.

3.

Państwa importujące, eksportujące, tranzytu i przeładunku podejmą, w razie potrzeby i w miarę możliwości, współpracę i wymianę informacji, zgodnie z prawem krajowym, w celu złagodzenia ryzyka przekierowania transferu broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1.

4.

W przypadku stwierdzenia przez Państwo-Stronę przekierowania transferowanej broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, Państwo-Strona podejmie odpowiednie środki, zgodnie z prawem krajowym oraz prawem międzynarodowym, w celu rozwiązania problemu takiego przekierowania. Przedmiotowe środki mogą obejmować ostrzeganie Państw-Stron potencjalnie dotkniętych tym problemem, zbadanie przekierowanych ładunków broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1 oraz podjęcie dalszych środków w formie śledztwa i środków egzekwowania prawa.

5.

W celu lepszego zrozumienia i zapobiegania przekierowywaniu transferowanej broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1, Państwa-Strony są zachęcane do wzajemnej wymiany stosownych informacji na temat skutecznych metod rozwiązywania problemu przekierowania. Takie informacje mogą dotyczyć nielegalnych zachowań, w tym korupcji, międzynarodowych szlaków nielegalnego handlu, nielegalnych pośredników, źródeł nielegalnych dostaw, metod ukrywania, wspólnych miejsc wysyłki lub miejsc przeznaczenia wykorzystywanych przez grupy zorganizowane zaangażowane w przekierowywanie.

6.

Państwa-Strony są zachęcane do składania innym Państwom-Stronom, za pośrednictwem Sekretariatu, sprawozdań o podejmowanych środkach dotyczących przekierowywania transferowanej broni konwencjonalnej, o której mowa w artykule 2 ust. 1.

Artykuł 12 Prowadzenie rejestru

Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.