Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 21 marca 2014 r. oraz dnia 27 czerwca 2014 r

Wraz z wejściem w życie niniejszego Układu Strony ustanawiają listę co najmniej 15 osób posiadających wiedzę specjalistyczną w kwestiach objętych niniejszym rozdziałem, przy czym co najmniej pięć spośród nich nie może być obywatelem którejkolwiek ze Stron z myślą o pełnieniu roli przewodniczącego grupy. Ekspertami muszą być osody niezależne i niepowiązane z którąkolwiek ze Stron lub organizacji reprezentowanych w grupie doradczej lub grupach doradczych oraz nieprzyjmujące od nich instrukcji. W ciągu 50 dni od otrzymania wniosku Strony o powołanie grupy każda Strona wybiera jednego eksperta z listy ekspertów. Jeżeli jedna ze Stron nie wybierze swojego eksperta w tym terminie, druga ze Stron wybiera na podstawie listy ekspertów jednego eksperta będącego obywatelem Strony, która nie wybrała eksperta. Dwóch wybranych ekspertów wybiera przewodniczącego spośród ekspertów niebędących obywatelami żadnej ze Stron.

Strony dokładają starań, aby rozwiązać wszelkie spory dotyczące interpretacji i stosowania postanowień niniejszego Układu, o których mowa w art. 304 niniejszego Układu, poprzez podejmowanie konsultacji prowadzonych w dobrej wierze w celu osiągnięcia wspólnie uzgodnionych rozwiązań.

Strona występuje o przeprowadzenie konsultacji na podstawie pisemnego wniosku przesłanego drugiej Stronie, którego kopia zostaje przesłana Komitetowi ds. Handlu, z określeniem środka oraz postanowień niniejszego Układu, o których mowa w art. 304 niniejszego Układu, które jej zdaniem mają zastosowanie.

Konsultacje przeprowadza się w ciągu 30 dni od daty otrzymania wniosku i odbywają się one, o ile Strony nie uzgodniły inaczej, na terytorium Strony, przeciwko której wysunięto zarzut. Konsultacje uznaje się za zakończone w ciągu 30 dni od daty otrzymania wniosku, chyba że obie Strony postanawiają je kontynuować. Wszystkie poufne informacje ujawnione podczas konsultacji pozostają poufne.

Konsultacje w nagłych przypadkach, w tym tych dotyczących towarów nietrwałych lub sezonowych, przeprowadza się w ciągu 15 dni od daty złożenia wniosku i uznaje się za zakończone w ciągu 15 dni od daty złożenia wniosku.

W przypadku gdy konsultacje dotyczą przesyłu energii za pośrednictwem sieci, a jedna Strona uzna rozwiązanie sporu za pilne z uwagi na wstrzymanie, w całości lub w części, przesyłu gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej między Ukrainą a Stroną UE, przeprowadza się je w ciągu trzech dni od daty złożenia wniosku i uznaje się za zakończone w ciągu trzech dni od daty złożenia wniosku, chyba że obie Strony postanawiają je kontynuować. Wszystkie poufne informacje ujawnione podczas konsultacji pozostają poufne.

Jeśli w terminie określonym odpowiednio w ust. 3 niniejszego artykułu lub w ust. 4 niniejszego artykułu konsultacje nie odbyły się, lub po ich zakończeniu nie osiągnięto porozumienia w sprawie wspólnie uzgodnionego rozwiązania, wówczas Strona skarżąca może wystąpić z wnioskiem o powołanie organu arbitrażowego zgodnie z art. 306 niniejszego Układu.

W przypadku gdy Stronom nie uda się rozstrzygnąć sporu w drodze konsultacji przewidzianych w art. 305 niniejszego Układu, Strona skarżąca może wystąpić z wnioskiem o powołanie organu arbitrażowego.

Wniosek o powołanie organu arbitrażowego przedkłada się na piśmie Stronie, przeciwko której wysunięto zarzut, oraz Komitetowi ds. Handlu. Strona skarżąca określa w swoim wniosku konkretny środek, którego dotyczy spór, oraz dostarcza streszczenie podstawy prawnej skargi wystarczające dla zrozumiałego przedstawienia problemu. Jeżeli Strona skarżąca występuje z wnioskiem o powołanie organu o zakresie zadań innym niż standardowy, pisemny wniosek zawiera proponowany tekst zakresu zadań tego organu.

O ile w ciągu pięciu dni od dnia powołania organu Strony nie postanowią inaczej, zakres zadań organu arbitrażowego obejmuje:

W skład organu arbitrażowego wchodzi trzech arbitrów,

W ciągu 10 dni od daty złożenia do Komitetu ds. Handlu wniosku o powołanie organu arbitrażowego, Strony konsultują się w celu osiągnięcia porozumienia co do jego składu.

W przypadku gdy Strony nie są w stanie porozumieć się w kwestii składu organu arbitrażowego w terminie określonym w ust. 2 niniejszego artykułu, którakolwiek ze Stron może zwrócić się do przewodniczącego Komitetu ds. Handlu lub osoby przez niego delegowanej o wybranie wszystkich trzech członków w drodze losowania z obowiązującej listy kandydatów ustanowionej na mocy art. 323 niniejszego Układu - jednego spośród osób zaproponowanych przez Stronę skarżącą, jednego spośród osób zaproponowanych przez Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, i jednego spośród osób wytypowanych przez Strony na stanowisko przewodniczącego.

W przypadku gdy Strony porozumieją się co do jednego lub większej liczby członków organu arbitrażowego, każdego pozostałego członka lub pozostałych członków wybiera się według takiej samej procedury.

Przewodniczący Komitetu ds. Handlu lub osoba przez niego delegowana wyznacza arbitrów w ciągu pięciu dni od złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3. Przedstawiciel każdej ze Stron ma prawo być obecny podczas wybierania arbitrów.

Za datę powołania organu arbitrażowego uznaje się dzień zakończenia procedury wybierania arbitrów.

Jeżeli którakolwiek z list, o których mowa w art. 323 niniejszego Układu, nie zostanie sporządzona do czasu złożenia wniosku zgodnie z ust. 3, trzech arbitrów zostanie wybranych losowo spośród osób formalnie zaproponowanych przez jedną ze Stron lub obie Strony.

W przypadku sporu dotyczącego rozdziału 11 (Zagadnienia energetyczne związane z handlem) tytułu IV niniejszego Układu, którego rozwiązanie jedna ze Stron uznaje za pilne z uwagi na wstrzymanie, w całości lub w części, wszelkiego przesyłu gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej, lub groźby jego wystąpienia, między Ukrainą a Stroną UE, stosuje się ust. 3 niniejszego artykułu bez odwoływania się do ust. 2 niniejszego artykułu, a okres, o którym mowa w ust. 5 niniejszego artykułu, wynosi dwa dni.

Organ arbitrażowy, w ciągu 90 dni od daty jego powołania, przekazuje Stronom sprawozdanie okresowe zawierające ustalenia faktyczne, zastosowanie odnośnych postanowień niniejszego Układu oraz podstawowe uzasadnienie wszelkich ustaleń i wydanych zaleceń. W przypadku gdy organ arbitrażowy uzna, że nie zdoła dotrzymać tego terminu, przewodniczący organu arbitrażowego powiadamia o tym na piśmie Strony oraz Komitet ds. Handlu, podając przyczyny opóźnienia oraz przewidywany termin przedstawienia sprawozdania okresowego. W żadnym przypadku sprawozdanie nie może zostać przedstawione później niż w ciągu 120 dni po dniu powołania organu arbitrażowego.

Każda ze Stron może złożyć pisemny wniosek do organu arbitrażowego, aby dokonał on przeglądu szczegółowych aspektów sprawozdania okresowego w ciągu 14 dni od jego przedłożenia.

W nagłych wypadkach, w tym w przypadkach związanych z towarami nietrwałymi lub sezonowymi, organ arbitrażowy dokłada wszelkich starań w celu przedłożenia sprawozdania okresowego, a każda ze Stron może złożyć pisemny wniosek do organu arbitrażowego, aby dokonał on przeglądu szczegółowych aspektów sprawozdania okresowego w terminie dwukrotnie krótszym niż przewidziano odpowiednio w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu.

W przypadku sporu dotyczącego rozdziału 11 (Zagadnienia energetyczne związane z handlem) tytułu IV niniejszego Układu, którego rozwiązanie jedna ze Stron uznaje za pilne z uwagi na wstrzymanie, w całości lub w części, wszelkiego przesyłu gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej, lub groźby jego wystąpienia, między Ukrainą a Stroną UE, sprawozdanie okresowe zostaje przedłożone w ciągu 20 dni, a wszelkie wnioski na podstawie ust. 2 zostają przedstawione w ciągu pięciu dni od przedłożenia pisemnego sprawozdania. Organ arbitrażowy może również podjąć decyzję o odstąpieniu od sprawozdania okresowego.

Po rozważeniu wszelkich pisemnych uwag dotyczących sprawozdania okresowego przedstawionych przez Strony, organ arbitrażowy może zmienić swoje sprawozdanie oraz przeprowadzić wszelkie dalsze badania, jakie uzna za właściwe. Ostateczna decyzja organu arbitrażowego zawiera ustosunkowanie się do argumentów przedstawionych na etapie tymczasowych ustaleń.

W przypadku sporu dotyczącego rozdziału 11 (Zagadnienia energetyczne związane z handlem) tytułu IV niniejszego Układu, którego rozwiązanie jedna ze Stron uznaje za pilne z uwagi na wstrzymanie, w całości lub w części, wszelkiego przesyłu gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej, lub groźby jego wystąpienia, między Ukrainą a Stroną UE, którakolwiek ze Stron może zwrócić się do przewodniczącego organu arbitrażowego o pełnienie funkcji rozjemcy w odniesieniu do jakiejkolwiek kwestii związanej ze sporem poprzez złożenie wniosku do tego organu.

Rozjemca dąży do rozstrzygnięcia sporu w drodze porozumienia lub do porozumienia w kwestii procedury osiągnięcia takiego rozstrzygnięcia. Jeżeli w ciągu 15 dni od jego powołania rozjemcy nie uda się osiągnąć takiego porozumienia, proponuje on rozstrzygnięcie sporu lub procedurę osiągnięcia takiego rozstrzygnięcia i decyduje o warunkach, jakie mają być przestrzegane od określonego dnia, który wskaże, do dnia rozstrzygnięcia sporu.

Strony i podmioty przez nie kontrolowane lub podlegające ich jurysdykcji muszą przestrzegać zaleceń w sprawie warunków określonych na mocy ust. 2 niniejszego artykułu, przez trzy miesiące po decyzji rozjemcy lub do czasu rozstrzygnięcia sporu, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej.

Rozjemca przestrzega kodeksu postępowania arbitrów.

W ciągu 120 dni od daty swojego powołania organ arbitrażowy powiadamia o swojej decyzji Strony oraz Komitet ds. Handlu. W przypadku gdy organ arbitrażowy uzna, że nie zdoła dotrzymać tego terminu, przewodniczący organu arbitrażowego powiadamia o tym na piśmie Strony oraz Komitet ds. Handlu, podając przyczyny opóźnienia oraz przewidywany termin zakończenia prac. W żadnym przypadku decyzja nie może zostać przekazana później niż 150 dni od daty powołania organu arbitrażowego.

W nagłych wypadkach, w tym w przypadkach związanych z towarami nietrwałymi lub sezonowymi, organ arbitrażowy czyni wszystko, co w jego mocy, aby powiadomić o swojej decyzji w ciągu 60 dni od daty jego powołania. W żadnym przypadku decyzja nie może zostać wydana później niż w ciągu 75 dni od daty powołania organu. Jeżeli organ arbitrażowy uzna daną sprawę za pilną, może wydać decyzję wstępną w ciągu 10 dni od daty jego powołania.

W przypadku sporu dotyczącego rozdziału 11 (Zagadnienia energetyczne związane z handlem) tytułu IV niniejszego Układu, którego rozwiązanie jedna ze Stron uznaje za pilne z uwagi na wstrzymanie, w całości lub w części, wszelkiego przesyłu gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej, lub groźby jego wystąpienia, między Ukrainą a Stroną UE, organ arbitrażowy powiadamia o swojej decyzji w ciągu 40 dni od daty jego powołania.

Nie później niż 30 dni po dniu powiadomienia Stron o decyzji organu arbitrażowego, Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, powiadamia Stronę skarżącą oraz Komitet ds. Handlu o terminie, jakiego będzie potrzebować na wykonanie decyzji (zwanego dalej „rozsądnym terminem”).

Jeżeli Strony nie mogą się porozumieć co do rozsądnego terminu, w którym należy wykonać decyzję organu arbitrażowego, Strona skarżąca składa w ciągu 20 dni od powiadomienia zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu pisemny wniosek do organu arbitrażowego w pierwotnym składzie w celu ustalenia długości rozsądnego terminu. O złożeniu takiego wniosku należy jednocześnie powiadomić drugą Stronę oraz Komitet ds. Handlu. W ciągu 20 dni od daty złożenia wniosku organ arbitrażowy powiadamia Strony oraz Komitet ds. Handlu o swojej decyzji.

W przypadku gdy organ arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie, zastosowanie ma procedura określona w art. 307 niniejszego Układu. Termin powiadomienia o decyzji wynosi 35 dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu.

Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, pisemnie poinformuje Stronę skarżącą o swoich postępach w wykonaniu decyzji organu arbitrażowego nie później niż na miesiąc przed upływem rozsądnego terminu.

Rozsądny termin może zostać przedłużony za wspólną zgodą obu Stron.

Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, przed upływem rozsądnego terminu powiadamia Stronę skarżącą oraz Komitet ds. Handlu o wszelkich środkach, które podjęła w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego.

W przypadku braku porozumienia między Stronami co do istnienia lub zgodności środka zgłoszonego na podstawie ust. 1 z niniejszym Układem, Strona skarżąca może wystąpić z pisemnym wnioskiem do organu arbitrażowego w pierwotnym składzie o wydanie decyzji w tej kwestii. We wniosku takim należy określić konkretny środek będący przedmiotem sporu oraz postanowienia Układu, z którymi uznaje środek za niezgodny, w sposób wystarczający do zrozumiałego przedstawienia podstawy prawnej skargi. Organ arbitrażowy przekazuje swoją decyzję w ciągu 45 dni od daty złożenia takiego wniosku.

W przypadku gdy organ arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie, zastosowanie ma procedura określona w art. 307 niniejszego Układu. Termin przekazania decyzji wynosi 60 dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu.

W przypadku sporu dotyczącego rozdziału 11 (Zagadnienia energetyczne związane z handlem) tytułu IV niniejszego Układu, którego rozwiązanie jedna ze Stron uznaje za pilne z uwagi na wstrzymanie, w całości lub w części, wszelkiego przesyłu gazu ziemnego, ropy naftowej lub energii elektrycznej, lub groźby jego wystąpienia, między Ukrainą a Stroną UE, stosuje się następujące szczegółowe postanowienia w sprawie środków zaradczych.

Na zasadzie odstępstwa od art. 311, 312 i 313 niniejszego Układu, Strona skarżąca może zawiesić zobowiązania wynikające z niniejszego Układu w stopniu równoważnym do zniesienia lub naruszenia korzyści spowodowanego przez Stronę, która nie wykona ustaleń organu arbitrażowego w ciągu 15 dni od ich ogłoszenia. To zawieszenie staje się skuteczne natychmiast. Zawieszenie to może być utrzymane przez okres nie dłuższy niż trzy miesiące, chyba że Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, nie wykonała ustaleń zawartych w sprawozdaniu organu arbitrażowego.

Jeżeli Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, kwestionuje istnienie braku wykonania lub poziom zawieszenia z uwagi na brak wykonania, może wszcząć postępowanie na mocy art. 315 lub 316 niniejszego Układu, które zbada się w drodze szybkiej procedury. Strona skarżąca jest zobowiązana do rezygnacji z zawieszenia lub jego dostosowania tylko z chwilą wydania decyzji w sprawie przez organ arbitrażowy i może ona utrzymać zawieszenie na czas toczącego się postępowania.

Jeżeli przed upływem rozsądnego terminu Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, nie powiadomi o podjęciu jakichkolwiek środków służących wykonaniu decyzji organu arbitrażowego lub jeżeli organ arbitrażowy uzna, że jakiekolwiek środki zgłoszone na podstawie art. 313 ust. 1 niniejszego Układu są sprzeczne ze zobowiązaniem tej Strony wynikającym z postanowień niniejszego Układu, o których mowa w art. 304, Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, na wniosek Strony skarżącej, przedstawia propozycję tymczasowej rekompensaty.

Jeżeli nie osiągnięto porozumienia w sprawie rekompensaty w ciągu 30 dni od upływu rozsądnego terminu lub od wydania decyzji organu arbitrażowego na mocy art. 313 niniejszego Układu stwierdzającej, że środek podjęty w celu wykonania decyzji jest sprzeczny z postanowieniami niniejszego Układu, o których mowa w art. 304, Strona skarżąca jest uprawniona, po wcześniejszym powiadomieniu Strony, przeciwko której wysunięto zarzut, i Komitetu ds. Handlu, do zawieszenia zobowiązań wynikających z postanowień zawartych w rozdziale o strefie wolnego handlu w stopniu równoważnym do zniesienia lub naruszenia korzyści spowodowanego naruszeniem postanowień. Strona skarżąca może zastosować takie zawieszenie w każdej chwili po upływie 10 dni od daty powiadomienia, chyba że Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, złoży wniosek o arbitraż na podstawie ust. 4 niniejszego artykułu.

Zawieszając zobowiązania, Strona skarżąca może podjąć decyzję o zwiększeniu swoich stawek celnych do poziomu stosowanego wobec innych członków WTO na wielkość handlu, którą należy określić w taki sposób, aby iloczyn wielkości handlu i zwiększenia stawek celnych był równy wartości zniesienia lub naruszenia korzyści spowodowanego naruszeniem postanowień.

Jeżeli Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, uzna, że zakres zawieszenia nie jest równoważny poziomowi zniesienia lub naruszenia korzyści spowodowanego naruszeniem postanowień, może ona wystąpić z pisemnym wnioskiem do organu arbitrażowego w pierwotnym składzie o wydanie decyzji w tej sprawie. O złożeniu takiego wniosku powiadamia się Stronę skarżącą oraz Komitet ds. Handlu przed upływem 10-dniowego okresu, o którym mowa w ust 2 niniejszego artykułu. Organ arbitrażowy powiadamia o swojej decyzji w sprawie zakresu zawieszenia zobowiązań Strony oraz Komitet ds. Handlu w ciągu 30 dni od daty złożenia takiego wniosku. Zawieszenie zobowiązań nie może nastąpić przed powiadomieniem o decyzji organu arbitrażowego i musi być zgodne z decyzją tego organu.

W przypadku gdy organ arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie, zastosowanie ma procedura określona w art. 307 niniejszego Układu. W takich przypadkach termin powiadomienia o decyzji wynosi 45 dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 4 niniejszego artykułu.

Zawieszenie zobowiązań ma charakter tymczasowy i stosuje się je jedynie do czasu wycofania wszelkich środków uznanych za sprzeczne z postanowieniami układu, o których mowa w art. 304, lub do czasu zmiany takich środków w sposób zapewniający ich zgodność z postanowieniami układu, o których mowa w art. 304, zgodnie z art. 316 lub też do czasu rozstrzygnięcia sporu przez Strony.

Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, powiadamia Stronę skarżącą oraz Komitet ds. Handlu o wszelkich środkach podjętych w celu wykonania decyzji organu arbitrażowego oraz o wniosku o zakończenie stosowania przez Stronę skarżącą zawieszenia zobowiązań.

leżeli Strony w ciągu 30 dni od daty takiego powiadomienia nie osiągną porozumienia w kwestii, czy zgłoszony środek zapewnia osiągnięcie przez Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, zgodności z postanowieniami Układu, o których mowa w art. 304 niniejszego Układu, Strona skarżąca może zwrócić się do organu arbitrażowego w pierwotnym składzie z pisemnym wnioskiem o wydanie decyzji w tej sprawie. O złożeniu takiego wniosku należy jednocześnie powiadomić Stronę, przeciwko której wysunięto zarzut, oraz Komitet ds. Handlu. W ciągu 45 dni od daty złożenia wniosku organ arbitrażowy powiadamia Strony oraz Komitet ds. Handlu o swojej decyzji. Jeżeli organ arbitrażowy zdecyduje, że Strona, przeciwko której wysunięto zarzut, osiągnęła zgodność z postanowieniami Układu, lub jeżeli Strona skarżąca w ciągu 45 dni od daty złożenia powiadomienia, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, nie złoży wniosku o wydanie decyzji w tej sprawie przez organ arbitrażowy w pierwotnym składzie, zawieszenie zobowiązań ulega zakończeniu w ciągu 15 dni od decyzji organu arbitrażowego albo od zakończenia okresu 45 dni.

W przypadku gdy organ arbitrażowy w pierwotnym składzie lub niektórzy jego członkowie nie mogą zebrać się ponownie, zastosowanie ma procedura określona w art. 307 niniejszego Układu. Termin powiadomienia o decyzji wynosi w tym przypadku 60 dni od daty złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu.

Procedury dotyczące rozstrzygania sporów zgodnie z niniejszym rozdziałem regulowane są przez regulamin wewnętrzny określony w załączniku XXIV do niniejszego Układu.

Wszelkie przesłuchania prowadzone przez organ arbitrażowy są otwarte dla publiczności zgodnie z regulaminem wewnętrznym określonym w załączniku XXIV do niniejszego Układu.

Organ arbitrażowy dokłada wszelkich starań, aby wszelkie jego decyzje podejmowane były w drodze konsensu. Jednak w przypadku, gdy decyzja nie może być podjęta w drodze konsensu, sprawa będąca przedmiotem decyzji rozstrzygana jest większością głosów. W żadnym jednak wypadku odrębne opinie arbitrów nie są publikowane.

Wszelkie decyzje organu arbitrażowego są wiążące dla Stron i nie ustanawiają żadnych praw ani obowiązków dla osób fizycznych lub prawnych. W decyzji podaje się ustalenia faktyczne, zastosowanie stosownych postanowień Układu oraz podstawowe uzasadnienie wszelkich ustaleń i wniosków. Komitet ds. Handlu podaje decyzje organu arbitrażowego do wiadomości publicznej w całości, chyba że postanowi inaczej.

Procedury określone w niniejszym artykule mają zastosowanie do sporów dotyczących interpretacji i stosowania postanowień niniejszego Układu dotyczących zbliżenia przepisów zawartych w rozdziale 3 (Bariery techniczne w handlu), rozdziale 4 (Środki sanitarne i fitosanitarne), rozdziale 5 (Ułatwienia celne i handlowe), rozdziale 6 (Zakładanie przedsiębiorstw, handel usługami i handel elektroniczny) i rozdziale 8 (Zamówienia publiczne) lub rozdziale 10 (Konkurencja) lub które w inny sposób nakłada na Stronę zobowiązanie określone przez odniesienie do przepisu prawa UE.

W przypadkach, w których w ramach sporu podnoszona jest kwestia interpretacji przepisów prawa UE, o których mowa w ust. 1, organ arbitrażowy nie podejmuje decyzji, lecz zwraca się o wydanie orzeczenia w sprawie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W takich przypadkach terminy mające zastosowanie do decyzji organu arbitrażowego zostają zawieszone do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest wiążące dla organu arbitrażowego.

Komitet ds. Handlu nie później niż sześć miesięcy po wejściu w życie niniejszego Układu sporządza listę 15 osób zdolnych do pełnienia funkcji arbitra i wyrażających taką chęć. Każda ze Stron proponuje pięciu kandydatów na arbitrów. Obie Strony wybierają również pięć osób mających pełnić rolę przewodniczącego organu arbitrażowego, niebędących obywatelami żadnej ze Stron. Komitet ds. Handlu zapewnia, aby na liście znajdowała się zawsze taka liczba osób.

Lista ustanowiona zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu służy do wyboru składu organu arbitrażowego zgodnie z art. 307 niniejszego Układu. Znajdujący się na niej arbitrzy posiadają specjalistyczną wiedzę lub doświadczenie w dziedzinie prawa i handlu międzynarodowego.

Wszyscy arbitrzy powołani do organu arbitrażowego muszą być niezależni, działać w imieniu własnym i nie mogą przyjmować poleceń od jakiejkolwiek organizacji czy rządu oraz nie mogą być powiązani z rządem którejkolwiek ze Stron, a ich postępowanie powinno być zgodne z kodeksem postępowania znajdującym się w załączniku XXV do niniejszego Układu.

Korzystanie z postanowień niniejszego rozdziału dotyczących rozstrzygania sporów pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich działań w ramach WTO, w tym również działań w zakresie rozstrzygania sporów.

Jednakże w przypadku gdy jedna ze Stron wszczęła w odniesieniu do konkretnego środka postępowanie o rozstrzygniecie sporu -na mocy art. 306 ust. 1 niniejszego Układu albo na mocy Porozumienia WTO - do czasu zakończenia tego postępowania nie może ona wszcząć postępowania w sprawie rozstrzygnięcia sporu w odniesieniu do tego samego środka z tytułu drugiej z wymienionych podstaw prawnych. Ponadto Strona nie może dochodzić roszczeń z tytułu naruszenia zobowiązania, które jest identyczne na mocy niniejszego Układu i na mocy Porozumienia WTO, z tytułu obu podstaw prawnych. W takim przypadku, po wszczęciu postępowania o rozstrzygnięcie sporu, Strona nie może dochodzić w oparciu o drugą podstawę prawną roszczeń z tytułu naruszenia zobowiązania, które jest identyczne na mocy drugiego porozumienia, chyba że wybrana podstawa prawna z powodów proceduralnych lub sądowych nie umożliwia dokonania ustaleń dotyczących roszczeń związanych z naruszeniem tego zobowiązania.

Do celów ust. 2:

Żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie może wykluczać możliwości stosowania zawieszenia zobowiązań przez jedną ze Stron, jeżeli zezwala na to DSB. Nie można powoływać się na Porozumienie WTO w celu uniemożliwienia jednej ze Stron zawieszenia zobowiązań wynikających z niniejszego rozdziału.

Wszystkie terminy określone w niniejszym rozdziale, łącznie z terminami powiadamiania o decyzjach przez organ arbitrażowy, liczy się w dniach kalendarzowych, począwszy od dnia następującego po wykonaniu czynności lub wystąpieniu zdarzenia, do którego się odnoszą.

Każdy termin, o którym mowa w niniejszym rozdziale, można przedłużyć za obopólnym porozumieniem Stron.

Celem niniejszego rozdziału jest ułatwienie znalezienia wspólnie uzgodnionego rozwiązania w drodze kompleksowej i szybkiej procedury przy pomocy mediatora.

Niniejszy rozdział stosuje się do wszelkich środków objętych zakresem rozdziału 1 tytuł IV niniejszego Układu (Traktowanie narodowe i dostęp towarów do rynku) negatywnie wpływających na handel między Stronami.

Niniejszy rozdział nie ma zastosowania do środków objętych zakresem rozdziału 6 (Zakładanie przedsiębiorstw, handel usługami i handel elektroniczny), rozdziału 7 (Płatności bieżące i przepływ kapitału), rozdziału 8 (Zamówienia publiczne), rozdziału 9 (Własność intelektualna) i rozdziału 13 (Handel i zrównoważony rozwój) niniejszego Układu. Komitet ds. Handlu może, po należytym rozpatrzeniu, podjąć decyzję o stosowaniu tego mechanizmu do Któregokolwiek z tych sektorów.

Przed rozpoczęciem procedury mediacji jedna ze Stron może w każdej chwili zwrócić się o informacje dotyczące środka negatywnie wpływającego na handel lub inwestycje między Stronami. Strona, do której taki wniosek jest skierowany, w ciągu 20 dni od dnia otrzymania wniosku przekazuje odpowiedź zawierającą jej uwagi dotyczące informacji zawartych w wezwaniu. Tam gdzie jest to możliwe, wezwanie i odpowiedź sporządza się w formie pisemnej.

W przypadku gdy Strona odpowiadająca uzna, że odpowiedź w ciągu 20 dni nie jest możliwa, informuje Stronę wnioskującą o przyczynach zwłoki oraz wskazuje najkrótszy czas, w którym będzie w stanie przedstawić swoją odpowiedź.

Strona może w każdym momencie zwrócić się o rozpoczęcie procedury mediacji między Stronami. Taki wniosek składa się na ręce drugiej Strony w formie pisemnej. Wniosek musi być wystarczająco szczegółowy, aby jasno przedstawić zastrzeżenia Strony wnioskującej oraz:

Strona, do której taki wniosek jest skierowany, przychylnie go rozważa i zatwierdza lub odrzuca wniosek na piśmie w ciągu 10 dni od jego otrzymania.

Po rozpoczęciu procedury mediacji Strony dokładają starań, aby wyznaczyć mediatora nie później niż w ciągu 15 dni od otrzymania odpowiedzi na wniosek.

Jeżeli Strony nie są w stanie wyznaczyć mediatora w ustalonym terminie, każdakolwiek ze Stron może zwrócić się do przewodniczącego Komitetu ds. Handlu lub osoby przez niego delegowanej o wyznaczenie mediatora w drodze losowania z listy kandydatów ustanowionej na mocy art. 323 niniejszego Układu. Przedstawiciele obu Stron sporu zapraszani są z odpowiednim wyprzedzeniem do uczestnictwa w losowaniu. W każdym wypadku losowanie przeprowadza się w obecności Strony/Stron.

Przewodniczący Komitetu ds. Handlu lub osoba przez niego delegowana wyznaczają mediatora w ciągu pięciu dni roboczych od dnia złożenia przez którąkolwiek ze Stron wniosku, o którym mowa w ust. 2.

Jeżeli lista przewidziana w art. 323 niniejszego Układu nie zostanie sporządzona do czasu złożenia wniosku zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu, mediator zostanie wybrany losowo spośród osób formalnie zaproponowanych przez jedną ze Stron lub obie Strony.

Strony mogą uzgodnić, że mediatorem jest obywatel jednej ze Stron.

Mediator w bezstronny i przejrzysty sposób pomaga Stronom w osiągnięciu jasności w odniesieniu do środka i jego możliwych skutków dla handlu oraz w opracowaniu wspólnie uzgodnionego rozwiązania. Kodeks postępowania określony w załączniku XXV do niniejszego Układu stosuje się do mediatorów zgodnie z postanowieniami tego kodeksu. Stosuje się także odpowiednio zasady 3-7 (zawiadomienia) oraz 41-46 (tłumaczenie i obliczanie terminów) regulaminu wewnętrznego określonego w załączniku XXIV do niniejszego Układu.

W ciągu 10 dni od wyznaczenia mediatora Strona, która wszczęła procedurę mediacji, przedstawia mediatorowi i drugiej Stronie w formie pisemnej szczegółowy opis problemu, a w szczególności opis funkcjonowania odnośnego środka i jego skutków dla handlu. W ciągu 20 dni od dnia dostarczenia takiego opisu druga Strona może w formie pisemnej przedstawić swoje uwagi do niego. W opisie lub w uwagach każda ze Stron może zawrzeć wszelkie informacje, które uzna za istotne.

Mediator może podjąć decyzję w sprawie najwłaściwszego sposobu osiągnięcia jasności w odniesieniu do środka i jego ewentualnego wpływu na handel. Mediator może w szczególności organizować spotkania między Stronami, konsultować się ze Stronami wspólnie lub indywidualnie, zwrócić się o pomoc do odpowiednich ekspertów i zainteresowanych stron lub konsultować się z nimi oraz zapewnić wszelkie dodatkowe wsparcie, o które wystąpią Strony. Zanim jednak mediator zwróci się o pomoc do odpowiednich ekspertów i zainteresowanych stron lub skonsultuje się z nimi, przeprowadza on konsultacje ze Stronami,

Mediator może zaoferować doradztwo i zaproponować rozwiązanie do rozważenia przez Strony, które mogą zaakceptować lub odrzucić proponowane rozwiązanie lub porozumieć się co do innego rozwiązania. Mediator nie doradza jednak i nie przedstawia uwag w sprawie zgodności odnośnego środka z niniejszym Układem.

Procedura zostaje przeprowadzona na terytorium Strony, do której skierowany był wniosek, lub w jakimkolwiek innym wspólnie uzgodnionym miejscu lub w jakikolwiek inny wspólnie uzgodniony sposób.

Strony dokładają starań, aby osiągnąć wspólnie uzgodnione rozwiązanie w ciągu 60 dni od wyznaczenia mediatora. W oczekiwaniu na ostateczne porozumienie Strony mogą rozważyć ewentualne rozwiązania tymczasowe, zwłaszcza w sytuacji, gdy środek dotyczy towarów szybko psujących się.

Rozwiązanie może zostać przyjęte w drodze decyzji Komitetu ds. Handlu. Każda ze Stron może uzależnić takie rozwiązanie od zakończenia jakichkolwiek niezbędnych procedur wewnętrznych. Wspólnie uzgodnione rozwiązania są udostępniane publicznie. Wersja dostępna publicznie może jednak nie zawierać informacji uznanych za poufne przez jedną ze Stron.

Procedura zostaje zakończona:

W przypadku gdy Strony uzgodniły rozwiązanie, każda ze Stron podejmuje środki niezbędne do wdrożenia takiego wspólnie uzgodnionego rozwiązania w uzgodnionym terminie.

Strona wdrażająca informuje drugą Stronę w formie pisemnej o wszelkich działaniach lub środkach podjętych w celu wdrożenia wspólnie uzgodnionego rozwiązania.

Na wniosek Stron mediator przedstawia im w formie pisemnej projekt sprawozdania merytorycznego zawierającego streszczenie:

Celem procedury w ramach niniejszego mechanizmu mediacji nie jest stanowienie podstawy dla procedur rozstrzygania sporów zgodnie z niniejszym Układem lub jakąkolwiek inną umową. W ramach takich procedur rozstrzygania sporów Strona nie może przedstawiać jako dowód ani opierać się na żadnej z poniższych kwestii, a organ nie może ich uwzględniać:

Mechanizm mediacji pozostaje bez uszczerbku dla praw i obowiązków Stron wynikających z postanowień dotyczących rozstrzygania sporów.

O ile Strony nie postanowią inaczej oraz bez uszczerbku dla art. 331 ust. 6 niniejszego Układu, wszystkie etapy procedury, w tym wszelkie porady lub zaproponowane rozwiązanie, są poufne. Każda Strona może jednak podać do wiadomości publicznej informację o toczącej się mediacji.

Każda ze Stron ponosi własne wydatki wynikające z udziału w procedurze mediacji.

Strony dzielą między siebie na równych zasadach wydatki związane z kwestiami organizacyjnymi, w tym wynagrodzenie i wydatki mediatora, każdego asystenta mediatora oraz, w przypadku gdy Strony nie są w stanie porozumieć się co do wspólnego języka roboczego, wszelkie koszty związane z tłumaczeniem. Wynagrodzenie mediatora musi być zgodne z postanowieniami ust. 8 załącznika XXIV do niniejszego Układu w sprawie wynagrodzenia przewodniczącego organu arbitrażowego.

Strony zgodnie postanawiają kontynuować i zintensyfikować swoją dotychczasową współpracę w kwestiach energetycznych na rzecz poprawy bezpieczeństwa, konkurencyjności i zrównoważenia energetyki, co ma kluczowe znaczenie dla sprzyjania wzrostowi gospodarczemu, a także zmierzać do integracji rynku, w tym poprzez stopniowe zbliżenie w sektorze energetyki oraz poprzez uczestnictwo w regionalnej współpracy energetycznej. We współpracy regulacyjnej uwzględnia się potrzebę zapewnienia odpowiednich obowiązków świadczenia usługi publicznej, w tym działań mających na celu informowanie obywateli i ich ochronę przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, a także dostęp konsumentów, w tym obywateli w najtrudniejszej sytuacji, do przystępnej cenowo energii.

Współpraca taka opiera się na kompleksowym partnerstwie i odbywa się na zasadach obustronnego interesu, wzajemności, przejrzystości i przewidywalności, zgodnie z zasadami gospodarki rynkowej, Traktatem karty energetycznej z 1994 r., Protokołem ustaleń w sprawie współpracy w dziedzinie energetyki oraz innymi umowami wielostronnymi i odnośnymi umowami dwustronnymi.

Współpraca w sektorze cywilnego wykorzystania energii jądrowej odbywa się poprzez wdrażanie szczególnych umów w tej dziedzinie, zawartych lub które zostaną zawarte przez Strony, zgodnie z odpowiednimi uprawnieniami i kompetencjami UE i jej państw członkowskich, lub Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) i jej państw członkowskich oraz zgodnie z procedurami prawnymi każdej ze Stron.

W ramach tej współpracy zapewnia się wysoki poziom bezpieczeństwa jądrowego, czyste i pokojowe wykorzystanie energii jądrowej, obejmujące wszystkie rodzaje działalności w zakresie cywilnego wykorzystania energii jądrowej i etapy cyklu paliwowego, w tym produkcję materiałów jądrowych i handel nimi, aspekty bezpieczeństwa energetyki jądrowej, a także gotowość w przypadku sytuacji wyjątkowych oraz kwestie związane ze zdrowiem i ochroną środowiska oraz nieproliferacją, W tym kontekście współpraca obejmie również dalszy rozwój polityki oraz ram prawnych i regulacyjnych opierających się na prawodawstwie i praktykach UE, a także na normach Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA). Strony promują cywilne badania naukowe w dziedzinach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony fizycznej obiektów jądrowych, w tym wspólną działalność badawczo-rozwojową oraz szkolenie i mobilność naukowców.

W ramach współpracy uwzględnia się problemy będące skutkami katastrofy w Czarnobylu, a także likwidację elektrowni jądrowej w Czarnobylu, w szczególności:

W dziedzinie polityki budżetowej:

W dziedzinie audytu zewnętrznego:

W dziedzinie publicznej wewnętrznej kontroli finansowej:

W dziedzinie zwalczania nadużyć finansowych:

Strony między innymi:

Strony poświęcają szczególną uwagę kwestiom transgranicznym.

Współpraca między Stronami zmierza do ułatwienia restrukturyzacji i modernizacji sektora transportu na Ukrainie i stopniowego zbliżenia do standardów funkcjonowania i polityk porównywalnych ze standardami i politykami w UE, w szczególności poprzez wdrożenie środków określonych w załączniku XXXII do niniejszego Układu, bez uszczerbku dla zobowiązań wynikających z poszczególnych umów zawartych między Stronami w dziedzinie transportu. Wdrażanie wyżej wspomnianych środków nie może stać w sprzeczności z prawami i zobowiązaniami Stron w ramach umów międzynarodowycn, których są one stronami, ani z ich uczestnictwem w organizacjach międzynarodowych.

Współpraca zmierza również do poprawy przepływu pasażerów i towarów oraz zwiększenia płynności przepływów transportowych między Ukrainą, UE i państwami trzecimi w regionie poprzez likwidację przeszkód administracyjnych, technicznych, transgranicznych i innych, poprawę stanu sieci transportowych i modernizację infrastruktury, w szczególności na głównych osiach łączących Strony. Współpraca obejmuje działania zmierzające do ułatwienia przekraczania granic.

Współpraca obejmuje wymianę informacji i wspólne działania: