Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 6 września 2017 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego w publicznych szkołach artystycznych

6) komponuje wybrane polskie tańce narodowe - poloneza, krakowiaka, mazura, kujawiaka i oberka oraz tańce popularne - walca i polkę, w stylistyce klasycznej lub neoklasycznej oraz improwizuje na temat jednego z powyżej wymienionych tańców;

7) improwizuje miniatury oparte na technice modelowania interwałowego w przebiegu periodycznym i aperiodycznym;

8) improwizuje w charakterze muzyki repetytywnej (symultatywna polimetria oparta na stałym pulsie);

9) posługuje się warsztatem pianistycznym, pozwalającym na swobodną improwizację i akompaniowanie na zajęciach ruchowych;

10) potrafi współpracować w grupie przy tworzeniu zespołowej improwizacji instrumentalnej lub wokalno-instrumentalnej.

Uczeń:

1) transponuje pojedyncze dźwięki, interwały i współbrzmienia wieloskładnikowe obiema rękami w różnych układach fakturalnych;

2) transponuje podane melodie, harmonizując je w nowej tonacji;

3) potrafi śpiewać podaną melodię z równoczesnym wykonywaniem przez siebie akompaniamentu oburącz;

4) posiada umiejętność gry na fortepianie bez patrzenia na klawiaturę;

5) grając a vista, ćwiczy wielotorowość działania: wykonuje utwór i jednocześnie antycypuje dalszy jego przebieg;

6) zdobywa doświadczenie w szybkiej orientacji w tekście, co pomaga w grze zespołowej (np. na cztery ręce).

Uczeń potrafi w sposób praktyczny wykorzystać wiedzę i umiejętności z przedmiotów ogólnomuzycznych, a także rytmiki i warsztatu pianistycznego.

METODYKA NAUCZANIA RYTMIKI

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje historię powstania metody rytmiki E. Jaques-Dalcroze’a, sylwetkę twórcy metody oraz jej główne cele i założenia.

Uczeń zdobywa podstawowe wiadomości z zakresu procesu nauczania.

Uczeń poznaje strukturę prowadzenia zajęć.

Uczeń poznaje sposoby wprowadzania i utrwalania wybranych zagadnień w ramach metody rytmiki. Opracowuje wybrane zagadnienia z zakresu metody rytmiki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada wiedzę na temat powstania i rozwoju metody rytmiki;

2) zna życiorys E. Jaques-Dalcroze’a;

3) zna główne cele i założenia metody.

Uczeń:

1) zna w podstawowym zakresie zasady, metody i środki nauczania;

2) zna budowę i typy lekcji;

3) zna cele dydaktyczno-wychowawcze przedmiotu.

Uczeń:

1) zna program przedmiotu i rozkład materiału nauczania;

2) posiada wiedzę z zakresu rozwoju słuchu, głosu oraz motoryki dziecka w wieku przedszkolnym;

3) zna publikacje związane z prowadzeniem zajęć rytmiki.

Uczeń:

1) właściwie dobiera materiał nauczania pod kątem możliwości i umiejętności dzieci;

2) zna rodzaje ćwiczeń, typy zabaw i tańców, potrafi je wykorzystać w prowadzeniu zajęć;

3) wykorzystuje w pracy piosenki i miniatury muzyczne, rozumie ich rolę w procesie umuzykalniania dzieci;

4) posiada umiejętność właściwego doboru dziecięcych instrumentów perkusyjnych i ich stosowania w zabawach, ćwiczeniach i instrumentacjach;

5) posiada umiejętność doboru różnych środków dydaktycznych oraz kreatywnego sposobu ich zastosowania;

6) potrafi skonstruować konspekt zajęć rytmiki i przeprowadzić te zajęcia praktycznie.

TECHNIKA RUCHU

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń kształtuje aparat ruchowy i wyrabia świadomość poczucia ciała.

Uczeń rozwija świadomość stylu ruchu i muzycznej ekspresji ruchu.

Uczeń zdobywa wiedzę na temat tańców ludowych, ich różnorodności i odrębności stylistycznej oraz wykonuje układy ruchowe wybranych tańców.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) poznaje i realizuje ćwiczenia ogólnorozwojowe;

2) utrzymuje prawidłową postawę ciała zgodnie z zasadami anatomii;

3) usprawnia aparat ruchowy w oparciu o ruch funkcjonalny;

4) poznaje i realizuje podstawowe ćwiczenia z techniki tańca klasycznego;

5) uwzględnia w ruchu koordynację i niezależność poszczególnych części ciała;

6) posiada świadomość poczucia ciała i kierunków ruchu w przestrzeni;

7) prowadzi ruch na różnych płaszczyznach oraz porusza się zgodnie z określonym rysunkiem przestrzennym;

8) rozwija pamięć ruchowo-przestrzenną;

9) potrafi zakomponować ruch z rekwizytem, aby stanowił on integralną część z ciałem;

10) dąży do indywidualnego odczuwania muzyki przez ruch;

11) doskonali umiejętność samodyscypliny i samokontroli;

12) wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności na innych zajęciach kierunkowych, wchodzących w skład metody rytmiki.

Uczeń:

1) rozwija wrażliwość muzyczną w oparciu o prawidłowe wykorzystanie wiedzy na temat różnych stylów i gatunków w muzyce;

2) odzwierciedla w sposobie poruszania się charakter i styl muzyki;

3) umiejętnie gospodaruje napięciem i odprężeniem poszczególnych części ciała.

Uczeń:

1) posiada wiedzę na temat charakterystycznych cech i odrębności stylu wybranych tańców ludowych;

2) wykonuje elementy i układy taneczne co najmniej dwóch polskich tańców narodowych (do wyboru: polonez, mazur, krakowiak, kujawiak i oberek) i jednego obcego (do wyboru: polka, walc).

PRZEDMIOT GŁÓWNY

RYTMIKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń integruje i wykorzystuje wiedzę z przedmiotów kierunkowych i ogólnomuzycznych. Interpretuje ruchem utwory muzyczne zgodnie ze stylem i z formą, z uwzględnieniem estetyki i ekspresji muzyczno-ruchowej.

Uczeń realizuje własne koncepcje artystyczne oraz działa w ramach wspólnych projektów grupowych.

Uczeń usprawnia koordynację słuchowo-ruchową, głosowo-ruchową oraz szybkość reakcji na bodźce muzyczne.

Uczeń jest motywowany do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym. Integruje wiedzę z różnych dziedzin sztuki. Postrzega rolę sztuki jako inspirację do działań kreatywnych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) świadomie stosuje i określa zjawiska muzyczne;

2) wykorzystuje zdobytą wiedzę teoretyczną w praktyce wykonawczej;

3) rozwija uzdolnienia muzyczne poprzez różne formy zadań ruchowych, kształcących wrażliwość na muzykę;

4) wykorzystuje wiedzę i rozwija umiejętności z zakresu techniki i ekspresji ruchu w ćwiczeniach rytmicznych, improwizacjach i interpretacjach;

5) analizuje dzieło muzyczne pod kątem jego elementów i dokonuje syntezy wyrażając je ruchem;

6) rozwija umiejętność koncentracji i samokontroli podczas działań muzyczno-ruchowych.

Uczeń:

1) rozwija umiejętność improwizowania ruchem, głosem i grą na instrumentach;

2) rozwija inwencję twórczą i buduje bazę doświadczeń ruchowych;

3) aktywnie słucha muzyki, wyrażając ją ruchem;

4) realizuje własne koncepcje artystyczne w zakresie działań muzyczno-ruchowych;

5) pracuje z innymi osobami w ramach wspólnych projektów i działań, wykorzystując umiejętności interpersonalne;

6) zdobywa umiejętności radzenia sobie z tremą podczas uczestnictwa w zespołowych projektach artystycznych;

7) kształtuje w zespole umiejętność interpretowania i odtwarzania ruchem dzieł muzycznych zgodnie ze stylem i z formą;

8) zna i stosuje zasady komponowania ruchu w układach przestrzennych.

Uczeń:

1) wyraża swobodnie, w ruchu z taktowaniem wartości rytmiczne nut i pauz oraz ich wzajemne zależności czasowe w taktach o ćwierćnutowej i ósemkowej jednostce miary;

2) realizuje wartości, grupy i tematy rytmiczne według ustalonego tempa, w określonej dynamice i artykulacji;

3) odzwierciedla ruchem zmiany agogiczne, dynamiczne i artykulacyjne;

4) prowadzi ruch zgodnie z czasem trwania motywu, frazy, zdania, okresu muzycznego (poprzednik - następnik);

5) rozpoznaje w utworach muzycznych i tworzy formy: AB, ABA, rondo, wariacje - wykorzystując różne typy ćwiczeń rytmicznych;

6) rozróżnia w muzyce i stosuje w ruchu akcent pojawiający się regularnie i nieregularnie;

7) realizuje wybrane zagadnienia z metrorytmiki dalcrozowskiej, w szczególności problematykę:

8) interpretuje ruchem utwory muzyczne jako ilustracje zagadnień metrorytmicznych, zgodnie z budową i charakterem;

9) kształtuje szybką reakcję na bodźce muzyczne w ćwiczeniach inhibicyjno-incytacyjnych i łańcuchach realizacji tematów rytmicznych.

Uczeń:

1) w działaniach twórczych łączy wiedzę z różnych dziedzin sztuki;

2) inspiruje się dziełami sztuki, wyszukuje je, wybiera i wprowadza do swoich działań.

SPECJALNOŚĆ WOKALISTYKA

EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W OGÓLNOKSZTAŁCĄCEJ SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA I W SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA

Uczeń:

1) posługuje się techniką wokalną (aparat, oddech, intonacja), pozwalającą na wykonanie dzieł muzycznych różnych epok i stylów;

2) właściwie interpretuje dzieło muzyczne pod kierunkiem pedagoga;

3) czyta nuty a vista głosem, w sposób pozwalający na odtworzenie utworu;

4) samodzielnie opracowuje utwory o mniejszym stopniu trudności;

5) łączy i wykorzystuje w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

6) samodzielnie wyszukuje, selekcjonuje i dokonuje oceny informacji z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych, wykorzystując m.in. technologię informacyjną i komunikacyjną;

7) potrafi opanować pamięciowo utwory ze swojego repertuaru;

8) posiada niezbędne umiejętności wokalne i aktorskie w zakresie występów publicznych;

9) publicznie prezentuje przygotowany program artystyczny w występach solowych oraz w zespołach wokalnych;

10) gra na fortepianie w zakresie elementarnym.

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE

DYKCJA I RECYTACJA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje budowę narządów mowy i ich działanie. Ocenia sprawność własnego aparatu mowy i wykonuje ćwiczenia usprawniające narządy mowy.

Uczeń wykonuje ćwiczenia artykulacyjne i korygujące wady wymowy.

Uczeń poznaje normy wymowy, wykonuje ćwiczenia wspomagające ich opanowanie, stosuje normy wymowy w interpretacji tekstu mówionego i śpiewanego.

Uczeń:

1) analizuje utwór, poznaje środki wyrazu używane w interpretacji tekstu;

2) wykonuje ćwiczenia wspomagające swobodne operowanie środkami wyrazu;

3) interpretuje wiersze, fragmenty prozy i monologi oraz zdobywa umiejętność prowadzenia dialogu scenicznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę narządów mowy i ich działanie oraz podstawy fonetyki;

2) ocenia sprawność własnego aparatu mowy;

3) wykonuje ćwiczenia usprawniające narządy mowy (język, wargi, żuchwa);

4) wykonuje ćwiczenia oddechowe;

5) stosuje ćwiczenia relaksacyjne w celu zminimalizowania napięć, związanych z występem publicznym;

6) dba o higienę głosu.

Uczeń:

1) wykonuje ćwiczenia artykulacyjne;

2) wykonuje ćwiczenia korygujące wady wymowy;

3) kształci swoją wrażliwość słuchową i umiejętność samokontroli wymowy.

Uczeń:

1) zna normy wymowy (zasady polskiej ortofonii);

2) wykonuje ćwiczenia w celu praktycznego opanowania norm wymowy;

3) stosuje normy wymowy podczas interpretacji tekstu mówionego i w utworach wokalnych.

Uczeń:

1) określa formę i charakter utworu;

2) rozumie treść utworu;

3) odczytuje podteksty i skojarzenia zawarte w utworze;

4) definiuje środki wyrazu (np. artykulacja, akcent, fraza, pauza, linia intonacyjna, dynamika, barwa, tempo, rytm, gest);

5) wykonuje ćwiczenia zwiększające swobodę operowania środkami wyrazu;

6) interpretuje teksty poetyckie oraz fragmenty prozy, wykorzystując umiejętności w operowaniu środkami wyrazu.

FORTEPIAN DLA WOKALISTÓW

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje budowę i możliwości brzmieniowe instrumentu.

Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry i właściwie realizuje notację muzyczną.

Zdobywa podstawowe umiejętności w technice gry i interpretacji.

Uczeń nabywa podstawowe umiejętności prawidłowej gry a vista łatwych utworów muzycznych.

Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując swoją wiedzę i umiejętności muzyczne.

Uczeń świadomie realizuje wyznaczone przez nauczyciela cele; w pracy nad utworem posługuje się posiadaną wiedzą; świadomie uczy się utworu na pamięć.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wymienia i definiuje poszczególne części fortepianu;

2) zna możliwości brzmieniowe instrumentu;

3) prawidłowo nazywa klawisze i oktawy.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę przy instrumencie;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (ułożenie rąk, pozycja dłoni i palców, swoboda nadgarstka, koordynacja i niezależność rąk);

3) potrafi czytać notację muzyczną w kluczu wiolinowym i basowym (przyporządkowuje nutę jako zapis graficzny właściwym klawiszom, prawidłowo odczytuje rytm i znaki chromatyczne);

4) prawidłowo realizuje oznaczenia artykulacji i dynamiki;

5) posługuje się artykulacją portato, legato i staccato;

6) posługuje się techniką palcową w stopniu podstawowym;

7) stosuje zróżnicowaną dynamikę;

8) zna podstawowe zasady kształtowania dźwięku.

Uczeń:

1) dokonuje wstępnej analizy tekstu;

2) gra a vista proste utwory - osobno każdą ręką, w kluczu wiolinowym i basowym.

Uczeń:

1) gra łatwe utwory na 4 ręce z nauczycielem lub innym uczniem;

2) realizuje spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika).

Uczeń:

1) realizuje uwagi nauczyciela podczas samodzielnej pracy;

2) wykonuje z pamięci wybrane utwory;

3) wykorzystuje wiedzę zdobytą w nauce innych przedmiotów (zwłaszcza ogólnomuzycznych).

ZESPÓŁ WOKALNY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa umiejętność śpiewu w zespole, rozwija kulturę bycia, kształtuje zamiłowanie do muzykowania zespołowego, poznaje wokalną literaturę kameralną różnych epok.

Uczeń kształtuje słuch harmoniczny, rozwija umiejętności wykonawcze zgodnie ze swoimi możliwościami technicznymi.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) śpiewa w zespole, prawidłowo realizując właściwą linię melodyczną;

2) zna gesty dyrygenta i prawidłowo na nie reaguje w trakcie wykonywanego utworu;

3) wspólnie rozpoczyna i kończy utwór;

4) sprawnie orientuje się w partyturze, śledząc kilka linii melodycznych w jednym czasie;

5) czuje się odpowiedzialny za jakość wykonanego utworu; jest zdyscyplinowany, aktywnie słucha, koordynuje poczynania własne i działania partnerów;

6) współpracuje z partnerami, nawiązując z nimi pozytywne relacje;

7) dba o wizerunek zespołu;

8) zna przykłady utworów z wokalnej literatury kameralnej różnych epok.

Uczeń:

1) śpiewa łatwe utwory dwu-, trzy- i wielogłosowe, w zależności od możliwości wykonawczych zespołu;

2) śpiewając w wielogłosie, koryguje własną intonację;

3) w muzykowaniu zespołowym wykorzystuje technikę wokalną, zdobytą na lekcji śpiewu;

4) jest wrażliwy na barwę i jakość dźwięku; interpretuje utwory kameralne pod kierunkiem pedagoga, zgodnie z ich treścią, charakterem oraz ze stylem epoki.

PRZEDMIOT GŁÓWNY

ŚPIEW

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa podstawowe wiadomości z zakresu budowy aparatu głosowego oraz mechanizmu jego funkcjonowania;

2) zyskuje świadomość pracy poszczególnych mięśni własnego ciała oraz poznaje zasady higieny głosu.

Uczeń kształci umiejętność prawidłowego prowadzenia głosu, rozwija sprawność narządów artykulacyjnych oraz zdobywa umiejętność prawidłowego kształtowania głosek w śpiewie.

Uczeń:

1) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły;

2) zdobywa umiejętność koncentracji i pokonywania tremy podczas występu;

3) kształtuje umiejętność swobodnego zachowania się na scenie i właściwej samooceny wykonanego utworu.

Uczeń:

1) poznaje literaturę wokalną różnych epok;

2) rozwija swoją wrażliwość i umiejętność stylowego wykonania utworów;

3) kształtuje swój gust estetyczny i umiejętność właściwej oceny dzieła muzycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wymienia podstawowe elementy aparatu głosowego i rozumie zasady jego funkcjonowania;

2) zna oraz stosuje ćwiczenia kształtujące i wyrabiające prawidłowy oddech;

3) potrafi rozluźniać poszczególne mięśnie swojego ciała;

4) zna i przestrzega zasady higieny głosu.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę ciała w trakcie śpiewu;

2) swobodnie posługuje się aparatem oddechowym (prawidłowy wdech, wydech, dążenie do uelastycznienia pracy mięśni oddechowych);

3) świadomie dąży do utrzymania prawidłowego położenia krtani i unoszenia miękkiego podniebienia;

4) sprawnie posługuje się aparatem artykulacyjnym, prawidłowo kształtując samogłoski i spółgłoski;

5) miękko atakuje dźwięki i umie prowadzić głos w artykulacji legato;

6) jest uwrażliwiony na intonację dźwięku, potrafi ją samodzielnie korygować;

7) zna i stosuje ćwiczenia budzące rezonans;

8) stosuje dynamikę od piano do forte w ramach swoich możliwości głosowych;

9) operuje artykulacją legato, non legato i staccato, w zakresie pozwalającym na stylowe wykonanie utworu.

Uczeń:

1) samodzielnie odczytuje zapis nutowy utworu i realizuje go zgodnie z zapisem;

2) samodzielnie opracowuje łatwy utwór pod względem techniczno-wykonawczym;

3) śpiewa prosty utwór a vista;

4) zna różne sposoby zapamiętywania utworów i stosuje je w praktyce;

5) zna i stosuje wprawki przygotowujące aparat głosowy do występu estradowego;

6) interpretuje utwór pod kierunkiem pedagoga zgodnie z jego treścią, charakterem oraz ze stylem epoki;

7) współpracuje z akompaniatorem;

8) w czasie występów publicznych zachowuje się zgodnie z zasadami obowiązującymi na scenie;

9) właściwie ocenia swoją prezentację sceniczną;

10) dysponuje repertuarem zgodnym z wymogami rekrutacji na wyższy poziom edukacji muzycznej;

11) zna specyfikę zawodu śpiewaka, co pozwala mu na planowanie swojej przyszłości zawodowej.

Uczeń:

1) wspólnie z pedagogiem dokonuje oceny wartości wysłuchanych utworów z literatury wokalnej;

2) potrafi wymienić nazwiska współczesnych śpiewaków.

SPECJALNOŚĆ WOKALISTYKA JAZZOWA

EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W OGÓLNOKSZTAŁCĄCEJ SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA I W SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA

Uczeń:

1) posługuje się techniką wokalną, pozwalającą na wykonanie różnorodnego stylistycznie repertuaru jazzowego;

2) posiada wiedzę z zakresu techniki mowy i artykulacji; potrafi ją zastosować w wykonywanych utworach;

3) interpretuje utwory muzyczne w sposób zgodny z kanonami stylistyki jazzowej;

4) czyta nuty a vista w sposób pozwalający na wykonanie utworu, z uwzględnieniem stylów i pulsacji występujących w muzyce jazzowej;

5) samodzielnie opracowuje utwory o zróżnicowanym stopniu trudności;

6) łączy i wykorzystuje w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

7) samodzielnie wyszukuje, selekcjonuje i dokonuje oceny informacji potrzebnych do realizacji przedmiotów artystycznych, wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną;

8) posługuje się wiedzą z zakresu historii muzyki i literatury muzycznej, ze szczególnym uwzględnieniem jazzu, jego głównych nurtów, stylów oraz przedstawicieli;

9) potrafi opanować pamięciowo utwory ze swojego repertuaru;

10) publicznie prezentuje przygotowany program artystyczny;

11) gra na fortepianie w zakresie elementarnym, ze szczególnym uwzględnieniem muzyki jazzowej.

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE

ĆWICZENIA RYTMICZNE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje wartości rytmiczne nut i pauz oraz grupuje wartości rytmiczne w takty o różnym metrum.

Uczeń zna różne rodzaje pulsacji rytmicznej. Płynnie posługuje się pulsacją parzystą i nieparzystą.

Uczeń realizuje różne struktury polirytmiczne oraz zadania rytmiczne w zmiennym metrum.

Uczeń stosuje różnorodne rytmy w improwizacji.

Uczeń stosuje rytmy i podziały rytmiczne (w partiach solowych i zespołowych), charakterystyczne dla różnych kultur i stylów muzycznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna pojęcie rytmu i jego znaczenie w muzyce jazzowej;

2) zna zasady grupowania wartości rytmicznych w takcie.

Uczeń:

1) w działaniach praktycznych łączy wartości w podziałach regularnych i nieregularnych;

2) realizuje zadania rytmiczne przy jednoczesnym taktowaniu i liczeniu na głos.

Uczeń:

1) zna nieregularny podział wartości rytmicznych;

2) w ramach jednego tempa realizuje zmienne schematy rytmiczne, oparte na metrum prostym i złożonym.

Uczeń:

1) potrafi prawidłowo interpretować podziały rytmiczne;

2) analizuje utwory jazzowe pod kątem rytmiki.

Uczeń:

1) zna podziały rytmiczne i rodzaje metrum typowe dla muzyki jazzowej, latynoskiej, afro-kubańskiej, hinduskiej i bałkańskiej;

2) wykorzystuje charakterystyczne podziały rytmiczne w improwizacjach.

DYKCJA Z RECYTACJĄ

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje budowę narządów mowy i ich działanie, ocenia sprawność własnego aparatu mowy oraz wykonuje ćwiczenia usprawniające narządy mowy.

Uczeń wykonuje ćwiczenia artykulacyjne i korygujące wady wymowy.

Uczeń poznaje normy wymowy, wykonuje ćwiczenia wspomagające ich opanowanie, stosuje normy wymowy w interpretacji tekstu mówionego i śpiewanego.

Uczeń:

1) analizuje utwór, poznaje środki wyrazu używane w interpretacji tekstu;

2) wykonuje ćwiczenia wspomagające swobodne operowanie środkami wyrazu;

3) interpretuje wiersze, fragmenty prozy i monologi oraz zdobywa umiejętność prowadzenia dialogu scenicznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę narządów mowy i ich działanie oraz podstawy fonetyki;

2) potrafi ocenić sprawność własnego aparatu mowy;

3) wykonuje ćwiczenia usprawniające narządy mowy (język, wargi, żuchwa);

4) wykonuje ćwiczenia oddechowe;

5) stosuje ćwiczenia relaksacyjne w celu zminimalizowania napięć związanych z występem publicznym;

6) dba o higienę głosu.

Uczeń:

1) wykonuje ćwiczenia artykulacyjne;

2) wykonuje ćwiczenia korygujące wady wymowy;

3) kształci swoją wrażliwość słuchową i umiejętność samokontroli wymowy.

Uczeń:

1) zna normy wymowy (zasady polskiej ortofonii);

2) wykonuje ćwiczenia w celu praktycznego opanowania norm wymowy;

3) stosuje normy wymowy podczas interpretacji tekstu mówionego i w utworach wokalnych.

Uczeń:

1) określa formę i charakter utworu;

2) rozumie treść utworu;

3) odczytuje podteksty i skojarzenia zawarte w utworze;

4) definiuje środki wyrazu (np. artykulacja, akcent, fraza, pauza, linia intonacyjna, dynamika, barwa, tempo, rytm, gest);

5) wykonuje ćwiczenia zwiększające swobodę operowania środkami wyrazu;

6) interpretuje teksty poetyckie oraz fragmenty prozy, wykorzystując zdobyte umiejętności w operowaniu środkami wyrazu.

EMISJA GŁOSU

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje budowę i działanie aparatu głosowego;

2) rozpoznaje i rozwija naturalne warunki głosowe;

3) poszerza skalę głosu, wzbogaca barwę, zwiększa dźwięczność, dynamikę i sprawność głosu.

Uczeń poznaje budowę i działanie aparatu oddechowego, poznaje zasady oddechu przeponowo-żebrowego, doskonali technikę oddechową, zwiększa długość oddechu, ćwiczy koordynację mięśniowo-respiracyjną.

Uczeń poznaje budowę i zasady funkcjonowania narządów mowy przy wytwarzaniu głosek w śpiewie, rozpoznaje naturalne możliwości artykulacyjne, niweluje błędy, zwiększa elastyczność i sprawność aparatu artykulacyjnego.

Uczeń ćwiczy koordynację wszystkich elementów techniki wokalnej: emisję głosu, oddech i artykulację, doskonali technikę wokalną, usprawniając funkcjonowanie głosu.

Uczeń:

1) rozwija umiejętność posługiwania się prawidłową emisją głosu, pracując nad repertuarem o odpowiednim stopniu trudności;

2) wzbogaca środki wyrazu głosowego;

3) kształci wyobraźnię dźwiękową i zdolność adaptacji techniki wokalnej do charakteru i stylu wykonywanego utworu.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wydobywa głos, wykorzystując znajomość budowy elementów organu głosotwórczego (krtań, nasada, aparat oddechowy) i ich roli;

2) kontroluje głos, wykorzystując wiedzę na temat budowy narządu słuchu i jego funkcji;

3) harmonijnie łączy działanie narządów aparatu głosowego;

4) określa możliwości swojego głosu i kierunek jego kształcenia;

5) stosuje zasady higieny głosu;

6) rozwija naturalne warunki głosowe;

7) posługuje się poprawną techniką wokalną w zakresie: ataku dźwięku i jego pozycji, impostacji, poszerzenia skali i wyrównania rejestrów, wykorzystania rezonansu, operowania różnymi artykulacjami (np.: legato, staccato), operowania dynamiką, ekspresji głosu i barwy.

Uczeń:

1) zna budowę i działanie aparatu oddechowego;

2) prawidłowo używa mięśni oddechowych w celu uruchomienia przepony;

3) dba o higienę dróg oddechowych;

4) dba o dobrą kondycję mięśni własnego ciała;

5) stosuje technikę oddechu przeponowo-żebrowego razem z reakcjami głosowymi;

6) wykonuje ćwiczenia doskonalące technikę oddechową w powiązaniu z procesem fonacyjnym w mowie i śpiewie;

7) swobodnie koordynuje pracę klatki piersiowej i tłoczni brzusznej, uzyskując efekt podparcia i oparcia dźwięku.

Uczeń:

1) zna budowę i zasady funkcjonowania narządów mowy;

2) prawidłowo określa miejsce i sposób artykulacji głosek w mowie i śpiewie;

3) wykonuje ćwiczenia niwelujące błędy artykulacyjne i pomagające usprawnić aparat mowy;

4) utrwala prawidłowe nawyki artykulacyjne;

5) posługuje się naturalną artykulacją;

6) ćwiczy elastyczność i sprawność aparatu artykulacyjnego w mowie i śpiewie.

Uczeń:

1) koordynuje wszystkie elementy techniki wokalnej;

2) posługuje się utrwalonymi nawykami prawidłowej emisji głosu opartego na oddechu i bliskiej artykulacji;

3) ćwiczy samodzielnie i doskonali technikę wokalną, usprawniając funkcjonowanie głosu;

4) traktuje głos jak instrument muzyczny, stosując charakterystyczną dla niego prawidłową technikę wokalną;

5) wzbogaca wiedzę z zakresu pojęć wokalnych;

6) posługuje się podstawowymi pojęciami wokalnymi (emisja, impostacja, pozycja głosu);

7) wzbogaca swoją wiedzę przez zainteresowanie literaturą z zakresu techniki wokalnej oraz udział w warsztatach wokalnych.

Uczeń:

1) wykorzystuje technikę prawidłowego posługiwania się głosem w pracy nad materiałem muzycznym;

2) ocenia stopień trudności utworu i zawarte w nim problemy techniczne, stosuje odpowiednie ćwiczenia w celu ich przezwyciężenia;

3) wzbogaca środki wyrazu głosowego, stosując różne techniki artykulacyjne;

4) utrwala prawidłowe nawyki wokalne, stosując różne środki wyrazu głosowego;

5) kształtuje wyobraźnię dźwiękową w śpiewie;

6) kształtuje i rozwija frazę muzyczną;

7) kontroluje wyobraźnię dźwiękową przez stosowanie prawidłowej reakcji głosowo-oddechowo-artykulacyjnej;

8) używa techniki wokalnej w utworach charakterystycznych dla stylistyki jazzowej;

9) stosuje technikę wokalną odpowiednią do stylu wykonywanego utworu;

10) stosuje zasadę pierwszeństwa poprawności technicznej przed walorami estetycznymi utworu wokalnego;

11) stosuje prawidłowe techniki wokalne w pielęgnowaniu indywidualnego brzmienia głosu.

FORTEPIAN DLA WOKALISTÓW

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje budowę i możliwości brzmieniowe instrumentu.

Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry i właściwie realizuje notację muzyczną, zdobywa podstawowe umiejętności w technice gry i interpretacji.

Uczeń zdobywa podstawowe umiejętności prawidłowej gry a vista łatwych utworów muzycznych.

Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując swoją wiedzę i umiejętności muzyczne.

Uczeń świadomie realizuje wyznaczone przez nauczyciela cele, w pracy nad utworem posługuje się posiadaną wiedzą, świadomie uczy się utworu na pamięć.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wymienia i określa poszczególne części fortepianu;

2) zna możliwości brzmieniowe instrumentu;

3) prawidłowo określa klawisze i oktawy.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę przy instrumencie;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (ułożenie rąk, pozycja dłoni i palców, swoboda nadgarstka, koordynacja i niezależność rąk);

3) realizuje podstawową notację muzyczną w kluczu wiolinowym i basowym (przyporządkowuje nutę jako zapis graficzny właściwym klawiszom, prawidłowo odczytuje rytm i znaki chromatyczne);

4) prawidłowo realizuje oznaczenia artykulacji i dynamiki;

5) posługuje się artykulacją portato, legato i staccato;

6) posługuje się techniką palcową w stopniu podstawowym;

7) stosuje zróżnicowaną dynamikę;

8) zna podstawowe zasady kształtowania dźwięku.

Uczeń:

1) dokonuje wstępnej analizy tekstu;

2) gra a vista proste utwory osobno każdą ręką - w kluczu wiolinowym i basowym.

Uczeń:

1) gra łatwe utwory na 4 ręce z nauczycielem lub innym uczniem;

2) realizuje spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika).

Uczeń:

1) realizuje uwagi nauczyciela podczas samodzielnej pracy;

2) wykonuje z pamięci wybrane utwory;

3) wykorzystuje w działaniach praktycznych wiedzę zdobytą na zajęciach z innych przedmiotów (zwłaszcza ogólnomuzycznych).

PRZEDMIOT GŁÓWNY

ŚPIEW

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zapoznaje się z prawidłową techniką śpiewu; zdobywa umiejętność prawidłowego posługiwania się aparatem głosowym.

Uczeń zdobywa umiejętności improwizacji głosem oraz interpretacji utworów muzycznych w oparciu o formy, kanony i schematy harmoniczne, charakterystyczne dla muzyki jazzowej.

Uczeń poznaje historię i literaturę muzyczną, ze szczególnym uwzględnieniem muzyki jazzowej, wokalistyki jazzowej, głównych jej nurtów, stylów oraz przedstawicieli muzyki jazzowej.

Uczeń czyta nuty a vista, improwizuje głosem i wykonuje utwory, z uwzględnieniem oznaczeń wykonawczych, stosowanych w muzyce jazzowej.

Uczeń poznaje zasady wykonawstwa zespołowego oraz artystyczne i społeczne uwarunkowania pracy wokalisty jazzowego w zespołach o różnorodnych składach wykonawczych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę aparatu głosowego;

2) artykułuje dźwięk, posługując się prawidłową emisją głosu, dykcją oraz techniką oddechu;

3) poprawnie wykonuje różnorodne stylistycznie utwory jazzowe.

Uczeń:

1) zna i rozróżnia najważniejsze style i formy w muzyce jazzowej;

2) zna i rozumie zagadnienie prozodii;

3) śpiewa w różnych stylistykach jazzowych, wykorzystując charakterystyczne dla nich środki wyrazowe, takie jak: brzmienie, melodyka, artykulacja, dynamika, frazowanie, podziały rytmiczne;

4) improwizuje techniką scatlub tekstem utworu, świadomie stosując skale, progresje i kadencje harmoniczne, wykorzystywane w muzyce jazzowej;

5) słucha muzyki analitycznie, rozpoznaje i zapisuje poszczególne elementy utworu muzycznego oraz wykorzystuje je w rozwoju własnego języka artystycznego.

Uczeń:

1) zna historię muzyki, ze szczególnym uwzględnieniem jazzu, jego głównych nurtów, stylów i przedstawicieli;

2) zna najważniejsze nagrania muzyki jazzowej, w szczególności wokalistów jazzowych;

3) zna i rozpoznaje standardy jazzowe.

Uczeń:

1) czyta nuty głosem a vista w sposób pozwalający na odtworzenie utworu, z uwzględnieniem stylów i pulsacji występujących w muzyce jazzowej;

2) improwizuje głosem na podstawie funkcji harmonicznych, bez wcześniejszego przygotowania;

3) odczytuje oznaczenia wykonawcze, charakterystyczne dla muzyki jazzowej.

Uczeń:

1) prowadzi zespół jazzowy;

2) współpracuje i nawiązuje dobre relacje z kolegami w zespołach o różnych składach wykonawczych;

3) układa program występu artystycznego.

WARUNKI REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MUZYK

Zaleca się, aby szkoła posiadała sale lekcyjne o odpowiedniej powierzchni i akustyce niezbędne do prowadzenia zajęć i gwarantujące komfort pracy nauczyciela i uczniów (ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedniego oświetlenia i prawidłowej wentylacji).

Szkoła powinna zapewniać instrumentarium oraz akcesoria umożliwiające realizację podstaw programowych we wszystkich prowadzonych specjalnościach i specjalizacjach z uwzględnieniem poszczególnych etapów kształcenia.

Wśród sal lekcyjnych powinny znajdować się pomieszczenia przystosowane do wykonawstwa muzycznego (posiadające sprzęt nagłaśniający), do realizacji zajęć ruchowych (posiadające podłogę baletową lub parkiet oraz lustra), a także pomieszczenia do zajęć ogólnomuzycznych wyposażone w sprzęt komputerowy i audiowizualny umożliwiający odtwarzanie materiałów dźwiękowych i filmowych.

W szkole powinna znajdować się biblioteka zawierająca w swoich zasobach materiały niezbędne do realizacji podstawy programowej i programów nauczania (nuty, książki, nagrania oraz prasę specjalistyczną).

Liczba godzin zajęć artystycznych realizowanych w:

1) ogólnokształcącej szkole muzycznej I stopnia:

• w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia;

2) szkole muzycznej I stopnia:

• w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia;

3) w ogólnokształcącej szkole muzycznej II stopnia - w cyklu 6-letnim dla zawodu muzyk dla specjalności:

• w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia;

4) w szkole muzycznej II stopnia - w cyklu 6-letnim dla zawodu muzyk dla specjalności:

• w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia;

5) w ogólnokształcącej szkole muzycznej II stopnia i w szkole muzycznej II stopnia - w cyklu 4-letnim dla zawodu muzyk dla specjalności:

• w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia.

Załącznik nr 5 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie plastyk

Zawód plastyk obejmuje następujące specjalności i specjalizacje:

1) specjalizacje w specjalności aranżacja przestrzeni:

2) specjalizacje w specjalności fotografia i film:

3) specjalizacje w specjalności formy rzeźbiarskie:

4) specjalizacje w specjalności formy użytkowe - wzornictwo:

5) specjalizacje w specjalności techniki graficzne:

6) specjalizacje w specjalności techniki malarskie:

7) specjalizacje w specjalności techniki renowacyjne, specjalizacje:

8) specjalizacje w specjalności techniki scenograficzne, specjalizacje:

EFEKTY KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE PLASTYK PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE PLASTYCZNEJ

Uczeń:

1) twórczo realizuje prace plastyczne, posługując się odpowiednimi środkami wyrazu, wyraża własną osobowość artystyczną;

2) wykonuje prace projektowe, wykorzystując w praktyce wiedzę i umiejętności warsztatowe w zakresie obowiązkowych przedmiotów, zwłaszcza w zakresie nauczanej specjalności;

3) korzysta z różnych źródeł informacji dotyczących sztuk plastycznych, szczególnie w zakresie swojej specjalności;

4) umiejętnie i racjonalnie organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi zasadami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy;

5) stosuje przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

6) stosuje w praktyce zasady techniczne i technologiczne związane z wykonywaniem zawodu plastyka w zakresie swojej specjalności;

7) stosuje terminy i pojęcia z zakresu sztuk plastycznych;

8) sporządza dokumentację projektową i wykonawczą w zakresie swojej specjalności;

9) dokumentuje i prezentuje własne dokonania twórcze;

10) umiejętnie i racjonalnie organizuje własny warsztat pracy, analizuje swoje dokonania twórcze i warsztatowe oraz świadomie dokonuje zmian;

11) uczestniczy w wystawach i innych wydarzeniach artystycznych;

12) podejmuje wyzwania, biorąc udział w różnych konkursach i przeglądach;

13) dokonuje chronologicznego przeglądu dziejów sztuki oraz charakterystyki poszczególnych epok, stylów, tendencji i kierunków, a także twórczości poszczególnych artystów;

14) na podstawie analizy formalnej i treściowej dokonuje świadomej oceny wartości artystycznych, estetycznych oraz technicznych dzieł sztuk plastycznych; formułuje własne sądy i opinie;

15) dba o własny rozwój, podnosi kwalifikacje i dąży do dalszego kształcenia, zdobywając wyższe umiejętności zawodowe;

16) zna podstawowe zasady regulujące gospodarkę rynkową, w szczególności w zakresie możliwości prowadzenia własnej działalności artystycznej;

17) wymienia i rozróżnia instytucje kultury oraz przedsiębiorstwa związane ze swoim zawodem;

18) potrafi zainicjować i poprowadzić własną działalność artystyczną, a także planuje i podejmuje działania marketingowe z tym związane.

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE

HISTORIA SZTUKI

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) wykazuje się znajomością faktów, pojęć i terminów z dziedziny historii sztuki, umożliwiającą odbiór dzieł sztuki dawnej i współczesnej we właściwych kontekstach;

2) rozumie teksty źródłowe i krytyczne;

3) samodzielnie zdobywa informacje na temat sztuki i jej dziejów;

4) potrafi określić miejsca przechowywania i lokalizacji najistotniejszych dzieł sztuki;

5) rozpoznaje podstawowe motywy ikonograficzne.

Uczeń konstruuje poprawną merytorycznie wypowiedź (pisemną i ustną) na temat dzieł sztuki, twórczości wybranych artystów, specyfiki epok, stylów i kierunków w sztuce. Swoją wypowiedź egzemplifikuje właściwym doborem argumentów i przykładów z zakresu dziejów sztuki. Uwzględnia niezbędne konteksty (np. historyczny, społeczny, filozoficzny, religijny, literacki, biograficzny).

Uczeń przeprowadza opis i analizę (w tym analizę porównawczą) dzieł z różnych dziedzin sztuki, dokonując ich klasyfikacji pod względem stylu i znaczenia w dziejach sztuki. Analizuje i interpretuje treść dzieła. Formułuje wnioski na podstawie tekstów źródłowych i krytycznych, poświęconych sztuce.

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) samodzielnie zdobywa informacje na temat sztuki i zjawisk artystycznych, zawarte w opracowaniach, podręcznikach, encyklopediach i mediach;

2) śledzi bieżące wydarzenia kulturalne związane ze sztuką dawną i współczesną, orientuje się w aktualnych trendach i wydarzeniach artystycznych;

3) rozpoznaje dzieła różnych epok, stylów oraz kierunków sztuk plastycznych, umiejscawia je w czasie i w przestrzeni geograficznej; identyfikuje najbardziej reprezentatywne i najsłynniejsze dzieła: prehistoryczne (m.in. malarstwo paleolityczne w Lascaux, kręgi kamienne w Stonehenge i osadę w Biskupinie), starożytne (egipskie, mezopotamskie, kreteńskie, mykeńskie, greckie, etruskie, rzymskie), średniowieczne (bizantyńskie, karolińskie, ottońskie, romańskie, gotyckie, protorenesansowe), malarstwo niderlandzkie z pogranicza gotyku i renesansu, dzieła nowożytne (renesansowe, manierystyczne, barokowe, rokokowe, klasycystyczne), dziewiętnastowieczne (romantyczne, realistyczne, akademickie, impresjonistyczne, postimpresjonistyczne, dzieła architektury historyzmu, eklektyzmu i nurtu inżynieryjnego), z przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku (secesyjne, symboliczne, protoekspresjonistyczne), dwudziestowieczne (w tym m.in.: fowistyczne, ekspresjonistyczne, kubistyczne, futurystyczne, formistyczne, kolorystyczne - stworzone w kręgu kapistów, abstrakcyjne - geometryczne i niegeometryczne, dadaistyczne, surrealistyczne, konstruktywistyczne, stworzone w kręgu École de Paris, stylu art déco, socrealizmu, ekspresyjnego abstrakcjonizmu, pop artu, minimal artu, hiperrealizmu, land artu, konceptualizmu, neofiguracji, Nowego Realizmu, op artu, tendencji zerowej, graffiti, modernizmu i postmodernizmu w architekturze, rzeźby organicznej i kinetycznej oraz sztuki krytycznej i zaangażowanej);

4) przyporządkowuje twórczość poszczególnych artystów do stylów i kierunków, w obrębie których tworzyli;

5) identyfikuje najwybitniejszych twórców poszczególnych epok, stylów i kierunków, potrafi wymienić i rozpoznać najważniejsze spośród ich dzieł oraz określić w przybliżeniu czas ich powstania; charakteryzuje dorobek wybranych artystów europejskich i amerykańskich (m.in. takich jak: Fidiasz, Poliklet, Praksyteles, Giotto, Jan van Eyck, Wit Stwosz, Hieronim Bosch, Masaccio, Sandro Botticelli, Leonardo da Vinci, Michał Anioł, Andrea Mantegna, Pierro della Francesca, Rafael Santi, Giorgione, Tycjan, Jacopo Tintoretto, Pieter Bruegel Starszy, Albrecht Dürer, Hans Holbein Młodszy, Donatello, Filippo Brunelleschi, Andrea Palladio, El Greco, Caravaggio, Gianlorenzo Bernini, Francesco Borromini, Diego Velázquez, Bartolomé Esteban Murillo, Georges de la Tour, Nicolas Poussin, Claude Lorrain, Peter Rubens, Anton van Dyck, Frans Hals, Rembrandt van Rijn, Jan Vermeer van Delft, Antoine Watteau, Jacques Louis David, Jean Auguste Dominique Ingres, Antonio Canova, Berthel Thorvaldsen, Francisco Goya, Eugène Delacroix, Caspar David Friedrich, William Turner, John Constable, Gustave Courbet, Jean Francois Millet, Eduard Manet, Claude Monet, Edgar Degas, August Renoir, Georges Seurat, Vincent van Gogh, Paul Gauguin, Paul Cézanne, Henri de Toulouse-Lautrec, August Rodin, Gustaw Klimt, Alfons Mucha, Antonio Gaudí, Edward Munch, Henri Matisse, przedstawicieli grupy Die Brücke, Pablo Picasso, Umberto Boccioni, Wasyl Kandinsky, Piet Mondrian, Kazimierz Malewicz, Marcel Duchamp, Giorgio de Chirico, Salvador Dalí, René Magritte, Marc Chagall, Amadeo Modigliani, Jackson Pollock, Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Claes Oldenburg, Francis Bacon, Yves Klein, Niki de Saint Phalle, Christo, Duane Hanson, Victor Vasarelly, Alberto Giacometti, Constantin Brançusi, Henry Moore, Le Corbusier, Frank Lloyd Wright) oraz artystów polskich i działających w Polsce (m.in. takich jak: Bartłomiej Berrecci, Dominik Merlini, Piotr Aigner, Tylman z Gameren, Bernardo Belotto, Marcello Bacciarelli, Piotr Michałowski, Artur Grottger, Henryk Rodakowski, Jan Matejko, Józef Chełmoński, Maksymilian i Aleksander Gierymscy, Józef Brandt, Olga Boznańska, Józef Pankiewicz, Władysław Podkowiński, Jan Stanisławski, Leon Wyczółkowski, Henryk Siemiradzki, Xawery Dunikowski, Stanisław Wyspiański, Józef Mehoffer, Jacek Malczewski, Witold Wojtkiewicz, Witkacy, Leon Chwistek i inni przedstawiciele grupy formistów, przedstawiciele grupy Rytm, kapistów i grupy a.r., Tadeusz Makowski, Andrzej Wróblewski, Tadeusz Kantor, Jerzy Nowosielski, Alina Szapocznikow, Władysław Hasior, Roman Opałko, Magdalena Abakanowicz); zna także twórczość wybranych przez nauczyciela artystów schyłku XX i początku XXI wieku;

6) identyfikuje dzieła na podstawie charakterystycznych środków warsztatowych i formalnych oraz przyporządkowuje je właściwym autorom (w tym zna plany i układy przestrzenne dzieł architektury najbardziej charakterystycznych dla danego stylu i kręgu kulturowego);

7) utożsamia dzieło z miejscem, w którym ono się znajduje (miasta, kościoły, muzea, galerie);

8) zna i rozpoznaje podstawowe techniki plastyczne oraz określa ich cechy charakterystyczne, przypisując te techniki artystom, którzy się w nich specjalizowali; charakteryzuje i rozpoznaje m.in. enkaustykę, mozaikę, witraż, fresk, miniaturę, malarstwo tablicowe i sztalugowe, temperowe, olejne, pastelowe, akwarelowe, akrylowe, drzeworyt, miedzioryt, akwafortę, litografię, sitodruk, chryzelefantynę, rzeźbę w drewnie, kamieniu, złocie, relief, odlew w brązie, emalię, intarsję i inkrustację;

9) wymienia dawne i współczesne dyscypliny artystyczne oraz potrafi wskazać dzieła współczesne, które wymykają się klasyfikacjom; rozpoznaje i charakteryzuje m.in. collage, instalację, assmablage, emballage, ready made, dekalkomanię, frottage, happening i performance;

10) zna, poprawnie stosuje oraz definiuje terminy i pojęcia z zakresu historii sztuki;

11) zna podstawowe motywy ikonograficzne, rozpoznaje świętych chrześcijańskich, bogów greckich i alegorie wybranych pojęć na podstawie atrybutów i sposobów przedstawień;

12) określa funkcję i jej wpływ na kształt dzieła, identyfikuje m.in. takie funkcje jak: sakralna, sepulkralna, estetyczna i dekoracyjna, dydaktyczna, ekspresywna, użytkowa, reprezentacyjna, kommemoratywna, propagandowa, kompensacyjna, mieszkalna i rezydencjonalna, obronna, magiczna.

Uczeń:

1) porównuje style i kierunki oraz ich wzajemne oddziaływania, uwzględnia źródła inspiracji, bierze pod uwagę wpływ mecenatu artystycznego, wydarzeń historycznych i kulturalnych na cechy tych stylów;

2) rozpoznaje w dziele sztuki temat i wskazuje jego źródło ikonograficzne;

3) formułuje samodzielne, przejrzyste i logiczne (pisemne i ustne) wypowiedzi na temat sztuki, stosując właściwą kompozycję pracy, język i styl, opis ikonograficzny i formalny przytaczanych przykładów dzieł;

4) przeprowadza analizę ikonograficzną dzieła, korzystając ze słowników symboli;

5) poddaje krytycznej ocenie artystycznej dzieła i zjawiska w sztuce.

Uczeń:

1) dokonuje opisu i analizy porównawczej dzieł, uwzględniając ich cechy formalne (np. w architekturze: układ przestrzenny, plan, bryła, konstrukcja, dekoracja; w rzeźbie: bryła, kompozycja, faktura, relacje z otoczeniem; w malarstwie: kompozycja, kolor, światłocień, relacje przestrzenne, faktura), a także potrafi wskazać te środki ekspresji, które identyfikują analizowane dzieło z odpowiednim stylem;

2) analizuje i interpretuje teksty pisarzy, filozofów i artystów, potrafi wskazać wpływ tych wypowiedzi na charakter stylów, epok i tendencji w sztuce oraz na kształt dzieła; analizuje także wypowiedzi krytyków na temat sztuki oraz odnosi się do nich, formułując własne zdanie;

3) oddziela faktografię od autorskiej interpretacji i analizy w publikacjach z zakresu historii sztuki.

RYSUNEK I MALARSTWO

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozpoznaje podstawowe techniki malarstwa i rysunku, materiały i narzędzia;

2) posługuje się słownictwem związanym z technikami, materiałami i narzędziami oraz środkami artystycznymi stosowanymi w rysunku i malarstwie.

Uczeń właściwie i świadomie stosuje daną technikę oraz właściwie dobiera do niej odpowiednie narzędzia i materiały.

Uczeń obserwuje naturę i twórczo ją interpretuje, umiejętnie transformuje na język plastyczny, kreując kompozycję płaszczyzny obrazu.

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozróżnia i definiuje podstawowe terminy związane z formą dzieła sztuki rysunkowej i malarskiej;

2) rozpoznaje podstawowe techniki rysunku i malarstwa: rysunek ołówkiem, sepią, sangwiną, piórkiem, tuszem, farbami wodnymi, farbami olejnymi;

3) dobiera i definiuje środki wyrazu plastycznego charakterystyczne dla danej dyscypliny;

4) rozróżnia w rysunku i malarstwie treść oraz formę;

5) odtwarza analitycznie rzeczywistość i ją interpretuje;

6) rozumie zależność rysunku i malarstwa od uwarunkowań zewnętrznych i przeżyć emocjonalnych.

Uczeń:

1) sprawnie posługuje się podstawowymi technikami rysunku i malarstwa, eksperymentuje, stosując techniki niekonwencjonalne;

2) świadomie posługuje się środkami wyrazu plastycznego, charakterystycznymi dla rysunku i malarstwa;

3) świadomie komponuje na płaszczyźnie, stosuje poprawną konstrukcję, proporcje, skalę, w malarstwie zwraca uwagę na barwę i właściwą formę obrazu;

4) wykonuje szkice i kompozycje studyjne w oparciu o naturę i wyobraźnię (studia postaci, pejzażu, martwej natury);

5) wykonuje kompozycje w określonych formatach, dokonuje analizy i syntezy formy w rysunku i malarstwie.

Uczeń:

1) interpretuje rzeczywistość, wyrażając własne odczucia i emocje artystyczne;

2) dokonuje analizy różnorodnych zjawisk artystycznych i logicznie je wykorzystuje w indywidualnym procesie tworzenia;

3) świadomie i właściwie dobiera środki wyrazu artystycznego do koncepcji pracy;

4) wypracowuje własny język artystyczny;

5) przedstawia, formułuje i interpretuje pojęcia i idee w zakresie rysunku i malarstwa;

6) potrafi ocenić własne osiągnięcia;

7) dokonuje oceny wartości artystycznej, estetycznej i technicznej dzieł sztuki z zakresu rysunku i malarstwa.

RZEŹBA

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozpoznaje materiały i techniki rzeźbiarskie;

2) umiejętnie posługuje się słownictwem związanym z technikami, materiałami i ze środkami artystycznymi w rzeźbie;

3) właściwie dobiera i stosuje narzędzia rzeźbiarskie do określonej techniki.

Uczeń:

1) buduje formę rzeźbiarską przestrzenną i półprzestrzenną;

2) organizuje warsztat pracy oraz planuje proces tworzenia w tej dziedzinie;

3) łączy i wykorzystuje różne techniki i materiały rzeźbiarskie;

4) dobiera właściwą technikę do koncepcji rzeźby.

Uczeń:

1) obserwuje naturę i twórczo ją interpretuje;

2) kreuje formę przestrzenną z wyobraźni, umiejętnie transformuje pojęcia i idee na język plastyczny.

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozróżnia materiały rzeźbiarskie: glina, glina ceramiczna, plastelina, gips, wosk, drewno, kamień, metal i inne;

2) definiuje, rozróżnia i stosuje podstawowe terminy i pojęcia z zakresu technik rzeźbiarskich i języka dziedziny, takie jak:

Uczeń:

1) stosuje różnorodne techniki rzeźbiarskie: modelowanie w zadanym materiale, formowanie metodą ceramiczną, odlew gipsowy, wykorzystuje technikę modelowania w formie negatywowej;

2) realizuje rzeźbę w różnych materiałach, np. w drewnie i w kamieniu przy użyciu odpowiednich narzędzi; wykonuje drobne odlewy w metalu;

3) wykorzystuje nowe technologie i materiały;

4) buduje formy trójwymiarowe i konstrukcje nośne pod te formy;

5) dobiera odpowiednie materiały i techniki oraz narzędzia podczas realizacji rzeźbiarskich;

6) łączy elementy liternicze i rzeźbiarskie w projektach medalierskich;

7) zabezpiecza materiały, z których wykonuje pracę;

8) przeprowadza proces twórczy od koncepcji do realizacji.

Uczeń:

1) wykonuje studium głowy ludzkiej z modela w skali zbliżonej do naturalnej;

2) samodzielnie buduje kompozycję przestrzenną na zadany temat;

3) realizuje różnorodne prace koncepcyjne, poszukując, projektując i wykonując formę przestrzenną;

4) samodzielnie realizuje kompozycję figuralną w oparciu o rzeźbiarskie szkice postaci;

5) organizuje zastaną przestrzeń w projektach architektoniczno-rzeźbiarskich;

6) buduje logiczną i spójną wypowiedź na temat podjętych rozwiązań.

PODSTAWY FOTOGRAFII I FILMU

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje elementy historii fotografii i filmu oraz jej język;

2) rozróżnia i definiuje podstawowe pojęcia związane z tą dyscypliną;

3) poznaje elementy techniki i technologii rejestracji obrazu.

W ramach realizacji podjętego projektu uczeń planuje jego wykonanie, wykorzystując współczesne technologie i nowoczesne techniki rejestracji obrazu.

Zdobyta wiedza i kreatywność pozwalają na eksperymentowanie i tworzenie prac na optymalnym poziomie. Posługując się wcześniej poznanym językiem sztuki fotograficznej i filmowej, uczeń wykorzystuje w swoich działaniach możliwości z pogranicza fotografii, filmu oraz z innych obszarów sztuk audiowizualnych.

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wymienia i charakteryzuje najważniejszych twórców w historii fotografii i filmu;

2) rozróżnia podstawowe gatunki fotografii i filmu;

3) definiuje elementarne pojęcia i terminy z zakresu fotografii, technik i technologii;

4) rozpoznaje elementy obrazu fotograficznego i filmowego;

5) określa możliwości urządzeń rejestrujących obraz i zna właściwości optyki;

6) rozróżnia podstawowe rodzaje źródła światła.

Uczeń:

1) dobiera odpowiedni sprzęt do wykonania zadania;

2) kontroluje koszty i przewiduje nakład czasu niezbędny do realizacji zadania;

3) obsługuje współczesny sprzęt i urządzenia w pracowni;

4) wyszukuje potrzebne informacje w celu poszerzania wiedzy;

5) realizuje różnorodne zadania z zakresu fotografii artystycznej, dokumentalnej;

6) przygotowuje dokumentację swoich dokonań artystycznych;

7) umiejętnie prezentuje własny dorobek.

Uczeń:

1) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;

2) nakreśla kształt realizowanego zadania;

3) wykorzystuje wiedzę i zdobyte umiejętności w twórczy sposób.

PROJEKTOWANIE MULTIMEDIALNE

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa elementarną wiedzę z zakresu projektowania multimedialnego, zwłaszcza dotyczącą środków plastycznych i technicznych;

2) posługuje się słownictwem związanym z dziedziną multimediów;

3) rozpoznaje podstawowe zasady i reguły komponowania obrazów, z uwzględnieniem nowoczesnych technologii.

Uczeń:

1) tworzy wielopłaszczyznowy przekaz o określonym charakterze, np. informacyjnym, reklamowym, dydaktycznym, za pomocą programów graficznych lub do montażu audio-wideo;

2) prawidłowo organizuje warsztat pracy, dobiera odpowiednie środki techniczne do realizowanej koncepcji.

Uczeń:

1) twórczo interpretuje podejmowane zagadnienia i umiejętnie transformuje idee na język z dziedziny multimediów;

2) świadomie prezentuje i ocenia swoje dokonania twórcze.

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozróżnia i określa podstawowe cechy poszczególnych dyscyplin (np.: fotografii, filmu, wideo, animacji, technik realizacji dźwięku);

2) rozróżnia i identyfikuje oprogramowania multimedialne;

3) rozróżnia i stosuje podstawowe terminy z zakresu multimediów i języka dziedziny:

Uczeń:

1) organizuje warsztat pracy, bezpiecznie korzystając z urządzeń;

2) dobiera odpowiednie środki techniczne i formalne do powziętych zamierzeń, projektów i przedsięwzięć;

3) przygotowuje projekt do prezentacji i akceptacji;

4) sporządza plan pracy, dzieląc ją na etapy:

5) korzysta z właściwych dla projektu narzędzi;

6) odpowiednio dobiera i optymalizuje formaty zapisu, dostosowane do sposobu prezentacji;

7) umiejętnie prezentuje zrealizowane projekty, uwzględniając potrzeby potencjalnych zleceniodawców.

Uczeń:

1) podejmuje próby tworzenia realizacji multimedialnych;

2) analizuje osiągnięte rezultaty i formułuje wnioski;

3) kreuje i prezentuje wersje i warianty komunikatów multimedialnych;

4) dokonuje oceny wartości estetycznych oraz jakości technicznych prac zrealizowanych w ramach specjalności.

PODSTAWY PROJEKTOWANIA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozpoznaje specyfikę projektowania plastycznego, którego priorytetem jest forma;

2) rozpoznaje charakterystyczne cechy projektowania plastycznego, odróżniające je od innych sposobów projektowania.

Uczeń:

1) korzysta ze źródeł i środków języka plastyki w projektowaniu płaskim i przestrzennym, organizuje warsztat pracy i planuje proces tworzenia w tej dziedzinie;

2) wykorzystuje w projektowaniu tradycyjny warsztat plastyka, a także stosuje nowoczesne techniki i technologie.

Uczeń:

1) dostrzega i rozróżnia czynniki kształtujące otoczenie;

2) obserwuje naturę i twórczo ją interpretuje;

3) poszukuje nowatorskich rozwiązań także w oparciu o współczesne technologie.

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozróżnia i definiuje podstawowe terminy i pojęcia z zakresu podstaw projektowania, takie jak: światło, barwa, materia, ruch, płaszczyzna i przestrzeń - wzajemne oddziaływanie i współgranie; czynniki elementarne komponowania: linia, płaszczyzna, bryła; czynniki kreatywne komponowania: konstrukcja, akcent, rytm, struktura, napięcie, kontrast;

2) dostrzega relacje między obrazem (znakiem) i słowem (literą), treścią i formą przekazu plastycznego;

3) definiuje i rozróżnia podstawowe terminy i pojęcia z zakresu typografii i liternictwa;

4) definiuje i rozróżnia podstawowe pojęcia z psychofizjologii widzenia.

Uczeń:

1) posługuje się różnorodnymi środkami wyrazu na płaszczyźnie i w przestrzeni;

2) realizuje rozwiązania kompozycyjne na płaszczyźnie i w przestrzeni;

3) tworzy iluzję przestrzeni na płaszczyźnie;

4) planuje pracę, dzieląc ją na fazy: koncepcyjna, realizacji, dokumentacji;

5) tworzy kompozycje z wykorzystaniem litery i układu literniczego, w oparciu o zasady typografii i edycji tekstu akapitowego oraz ozdobnego;

6) w działaniach twórczych poznaje i stosuje zasady tworzenia dokumentacji technicznej i prezentacyjnej własnych dokonań;

7) posługuje się tradycyjnymi oraz nowoczesnymi technikami i technologiami pracy i przekazu.

Uczeń:

1) uczeń przygotowuje materiał wyjściowy do projektu, posługując się różnymi źródłami inspiracji;

2) interpretuje naturę, transformując ją na określone środki wyrazu;

3) realizuje ćwiczenia z wyobraźni;

4) dokonuje oceny wartości artystycznych i estetycznych oraz jakości technicznej prac zrealizowanych w ramach przedmiotu.

SPECJALNOŚCI I SPECJALIZACJE ZAWODU PLASTYK

SPECJALNOŚĆ: ARANŻACJA PRZESTRZENI

Specjalizacja: ARANŻACJA WNĘTRZ

Aranżacja wnętrz to jedna ze specjalizacji specjalności artystycznej o nazwie: Aranżacja przestrzeni występująca wcześniej pod nazwą: Dekorowanie wnętrz. W trakcie nauki uwaga ucznia jest kierowana na potrzebę nieustannego podnoszenia komfortu przestrzeni życiowej człowieka. Kształtowana jest świadomość estetyczna przyszłego twórcy i odpowiedzialność za otoczenie, w którym on żyje. Rozwijane są umiejętności twórczego myślenia, wyobraźnia przestrzenna, wrażliwość i indywidualne predyspozycje ucznia. Po zakończeniu edukacji absolwent jest przygotowany do podjęcia pracy zawodowej oraz do kształcenia się na poziomie akademickim.

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) opanowuje podstawowe wiadomości z zakresu projektowania wnętrz;

2) poznaje zasady ergonomii oraz zagadnienia związane z psychofizjologią widzenia;

3) dostrzega konieczność nieustannego podnoszenia komfortu funkcjonalnego i estetycznego przestrzeni życiowej człowieka;

4) korzysta z bogactwa dziedzictwa kulturowego.

Uczeń:

1) wykazuje się umiejętnościami warsztatowymi z zakresu aranżacji i organizacji przestrzeni, a także projektowania form dekorujących wnętrza;

2) właściwie dobiera w działaniach twórczych środki artystyczne;

3) wykazuje się umiejętnością doboru odpowiednich narzędzi i materiałów do tematu i zakresu pracy.

Uczeń:

1) eksperymentuje i poszukuje nowatorskich rozwiązań w zakresie dyscypliny;

2) w swoich projektach wykorzystuje wiedzę i umiejętności z innych dziedzin sztuki;

3) umiejętnie transformuje idee na język plastyczny, świadomie referuje i ocenia osiągnięte przez siebie rezultaty.

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozróżnia i definiuje podstawowe środki wyrazu artystycznego w kreowaniu przestrzeni, takie jak: kompozycja brył i przestrzeni, światło, kolor, faktura itp.;

2) charakteryzuje podstawowe funkcje przestrzeni użytkowej (mieszkalnej i publicznej);

3) rozumie i dostrzega podstawowe uwarunkowania ergonomii;

4) rozróżnia i charakteryzuje materiały oraz technologie stosowane w projektowaniu i aranżacji wnętrz;

5) rozróżnia i definiuje podstawowe pojęcia związane z architekturą i aranżacją wnętrz.

Uczeń:

1) sprawnie i bezpiecznie posługuje się materiałami i narzędziami plastycznymi;

2) planuje pracę, dzieląc ją na część projektową i wykonawczą;

3) dobiera właściwe materiały i technologie do wykonywanego zadania;

4) świadomie posługuje się środkami wyrazu artystycznego (kompozycja brył i przestrzeni, światło, kolor, forma, faktura);

5) w pracach projektowych stosuje zasady ergonomii;

6) wyszukuje i trafnie stosuje gotowe elementy służące aranżacji wnętrz: meble, oświetlenie, elementy dekoracji itp.;

7) w oparciu o obowiązujące normy architektoniczne tworzy specjalistyczną dokumentację i prezentację swoich projektów;

8) umiejętnie dokumentuje i prezentuje własne dokonania twórcze, wykorzystując warsztat tradycyjny i nowoczesne technologie.

Uczeń:

1) myśli i działa kreatywnie, tworząc proste projekty przestrzenne;

2) samodzielnie inicjuje i koordynuje nowe zamierzenia;

3) nakreśla plan realizowanego zadania;

4) w swoich projektach czerpie z różnorodnych inspiracji, a także z dorobku kulturowego;

5) w twórczy sposób wykorzystuje wiedzę i zdobyte umiejętności;

6) dokonuje ewaluacji swoich osiągnięć.

Specjalizacja: PROJEKTOWANIE PRZESTRZENI WYSTAWIENNICZEJ

Projektowanie przestrzeni wystawienniczej to jedna ze specjalizacji specjalności artystycznej o nazwie: Aranżacja przestrzeni, występująca dotychczas pod nazwą: Wystawiennictwo. Uczeń zdobywa wiedzę dotyczącą zagadnień kształtowania przestrzeni wystawienniczej, w tym stoisk reklamowych, wystaw artystycznych i problemowych. Kształtowana jest świadomość estetyczna i umiejętność sprawnego wykorzystywania narzędzi i technologii niezbędnych do aranżacji wystaw i projektowania przestrzennego form wystawienniczych. Rozwijane są umiejętności twórczego myślenia, wyobraźnia przestrzenna, wrażliwość i indywidualne predyspozycje ucznia. Po zakończeniu edukacji absolwent jest przygotowany do podjęcia pracy zawodowej oraz do kształcenia się na poziomie akademickim.

CELE KSZTAŁCENIA- WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) opanowuje podstawowe wiadomości z zakresu projektowania wnętrz;

2) opanowuje podstawowe wiadomości z zakresu dziedziny;

3) poznaje zagadnienia związane z psychofizjologią widzenia;

4) dostrzega zależność między odpowiednim doborem środków artystycznych a skutecznością oddziaływania reklamy i przestrzeni wystawienniczej;

5) korzysta z bogactwa dziedzictwa kulturowego.

Uczeń:

1) wykazuje się umiejętnościami warsztatowymi z zakresu projektowania form przestrzennych reklamowych i wystawienniczych;

2) wykazuje się umiejętnościami z zakresu liternictwa i typografii; w działaniach twórczych właściwie dobiera środki artystyczne;

3) wykazuje się umiejętnością doboru odpowiednich narzędzi i materiałów do tematu i zakresu pracy;

4) poznaje i stosuje tradycyjne oraz nowoczesne techniki i technologie wystawiennicze.

Uczeń: