Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 maja 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 zarządza się, co następuje:

§ 1.

W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu „Premie dla młodych rolników” w ramach poddziałania „Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wprowadza się następujące zmiany:

1) w § 2 w ust. 1:

1) przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, lecz nie wcześniej niż w okresie 24 miesięcy przed dniem złożenia tego wniosku, rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 55^3^ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny , zwanym dalej „gospodarstwem”;

przed dniem, w którym stała się właścicielem lub weszła w posiadanie gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha:

2) § 4 otrzymuje brzmienie:

§ 4. 1. Za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie uznaje się dzień, w którym osoba fizyczna po raz pierwszy stała się właścicielem lub weszła w posiadanie gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha. 2. Jeżeli właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha stała się: 1) osoba niepełnoletnia - za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie uznaje się dzień uzyskania przez tę osobę pełnoletności; 2) osoba fizyczna w wyniku dziedziczenia - za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie uznaje się dzień uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia, chyba że dziedziczy osoba niepełnoletnia - wówczas za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie uznaje się dzień uzyskania przez tę osobę pełnoletności, jeżeli uzyskanie pełnoletności nastąpiło po dniu uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, czynności i zdarzenia, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze, lit. b oraz lit. c, mogą mieć miejsce przed dniem rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 2. Jeżeli właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha stała się osoba fizyczna w wyniku dziedziczenia, czynności i zdarzenia, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze, lit. b oraz lit. c, mogą mieć miejsce nie wcześniej niż w okresie 5 lat poprzedzających dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 2, z tym że w przypadku gdy dziedziczy osoba niepełnoletnia, nie bierze się pod uwagę czynności i zdarzeń, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze, lit. b oraz lit. c, które miały miejsce przed dniem uzyskania przez nią pełnoletności. 4. Jeżeli po dniu, o którym mowa w ust. 1 lub 2, osoba fizyczna: 1) wystąpiła o: a) przyznanie płatności na podstawie przepisów o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru lub przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, lub przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego lub b) pomoc finansową związaną z działalnością rolniczą w ramach działań objętych Programem, z wyjątkiem pomocy, o której mowa w § 1, lub c) kredyt preferencyjny udzielany na podstawie przepisów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa lub 2) weszła w posiadanie zwierzęcia gospodarskiego objętego obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, z wyłączeniem przypadku, gdy weszła w posiadanie takiego zwierzęcia w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie obrotu tymi zwierzętami, lub 3) zarejestrowała dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych lub w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, z wyłączeniem: a) działów specjalnych, o których mowa w § 6 ust. 6 pkt 2 lit. c tiret trzecie, lub b) hodowli i chowu koni hodowlanych poza gospodarstwem w liczbie nie większej niż 2 sztuki, lub 4) dokonała innej czynności świadczącej o prowadzeniu działalności rolniczej w gospodarstwie jako kierujący - za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie uznaje się dzień dokonania najwcześniejszej z tych czynności, jeżeli osoba fizyczna uprawdopodobni, że nie rozpoczęła prowadzenia działalności rolniczej przed tym dniem.

3) w § 6:

2a. Przez udział w zorganizowanych formach współpracy producentów rolnych, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c, rozumie się członkostwo w grupie producentów rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw lub w organizacji producentów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych , lub ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych , lub w organizacji producentów owoców i warzyw w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu .

1. W ramach inwestycji, o której mowa w ust. 6 pkt 2 lit. a, może być uwzględniona wyłącznie inwestycja, która nie została rozpoczęta przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, oraz - w przypadku gdy biznesplan przewiduje inwestycję polegającą na budowie, przebudowie, remoncie budynków lub budowli wykorzystywanych do produkcji rolnej, zwaną dalej „inwestycją budowlaną” - inwestycja, która będzie realizowana na gruntach stanowiących własność wnioskodawcy lub beneficjenta, przedmiot użytkowania wieczystego lub przedmiot dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego.

4) w § 11 w ust. 2:

1) jej małżonek, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem, w okresie poprzedzającym 24 miesiące przed dniem złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy nie rozpoczął prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie oraz w stosunku do małżonka przed dniem, w którym stał się on właścicielem lub wszedł w posiadanie gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha, nie zaistniały czynności i zdarzenia, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 3;

małżonkowi, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem, niezależnie od rodzaju małżeńskiego ustroju majątkowego, nie przyznano pomocy:

5) w § 14 w ust. 1:

3) dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie;

b) datę rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie, jeżeli małżonek rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie przed dniem złożenia przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie pomocy,

6) w § 15:

• w pkt 1 w lit. a i b oraz w pkt 7 w lit. b w tiret pierwszym i drugim wyrazy „§ 3 ust. 3 pkt 3” zastępuje się wyrazami „§ 2 ust. 1 pkt 2 lit. c”,

• uchyla się pkt 5,

• w pkt 9 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 10 w brzmieniu:

10) kosztorys inwestorski - w przypadku gdy biznesplan przewiduje realizację inwestycji budowlanej.

1. Kopie dokumentów dołącza się w formie kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub podmiot, który wydał dokument, albo poświadczonych za zgodność z oryginałem przez notariusza lub przez występującego w sprawie pełnomocnika będącego radcą prawnym albo adwokatem.

7) w § 16:

1. O kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów, z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, przyznawanych na podstawie następujących kryteriów wyboru: 1) powierzchnia użytków rolnych, o których mowa w § 7 ust. 1, w gospodarstwie wskazanym w biznesplanie - punkty przyznaje się za powierzchnię użytków rolnych powyżej: a) średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju - w przypadku gospodarstw położonych w województwach, w których średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie jest niższa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju, b) średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie w województwie - w przypadku gospodarstw położonych w województwach, w których średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie jest wyższa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju, wg wzoru: ( L = {{10 \times \left( {Pb - Psr} \right)} \over {Psr}} ) gdzie: L - oznacza liczbę punktów, Pb - oznacza powierzchnię użytków rolnych w gospodarstwie wskazanym w biznesplanie, Pśr - oznacza średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie odpowiednio w województwie bądź w kraju - jednak nie więcej niż 7 punktów; 2) kwalifikacje, o których mowa w § 5 ust. 1: a) pkt 1, 2 lub 3 - przyznaje się 5 punktów, b) pkt 4 w odniesieniu do zawodów wymienionych w ust. 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia - przyznaje się 5 punktów, c) pkt 4 w odniesieniu do zawodów wymienionych w ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia - przyznaje się 4 punkty, d) pkt 5 - przyznaje się 2 punkty, e) pkt 6 - przyznaje się 3 punkty; 3) kompleksowość biznesplanu: a) inwestycja budowlana związana z działalnością rolniczą - przyznaje się 3 punkty, b) działania, o których mowa w § 6 ust. 2 pkt 2 lit. c-e - przyznaje się 1 punkt za każde z tych działań; 4) wpływ na realizację celów przekrojowych, o których mowa w art. 5 rozporządzenia nr 1305/2013: a) zobowiązanie do przygotowywania planu nawozowego, o którym mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 , oraz stosowania tego planu, w szczególności prowadzenia wykazu działań agrotechnicznych zawierającego prace wykonywane na poszczególnych działkach rolnych w zakresie nawożenia, z podaniem nazwy i ilości zastosowanego nawozu pod poszczególne uprawy - przyznaje się 2 punkty, b) inwestycje w zakresie ochrony środowiska i klimatu - przyznaje się nie więcej niż 5 punktów; 5) różnica wieku pomiędzy przekazującym gospodarstwo lub największą część użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa młodego rolnika a młodym rolnikiem: a) powyżej 15 do 25 lat - przyznaje się 2 punkty, b) powyżej 25 lat - przyznaje się 4 punkty; 6) przejmowanie przynajmniej jednego gospodarstwa w całości - przyznaje się 3 punkty.

8) w § 17 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

1. Kolejność przysługiwania pomocy jest ustalana na podstawie danych i informacji zawartych we wniosku o przyznanie pomocy, dołączonych do niego dokumentach oraz kontroli administracyjnej. Dokonanie przez wnioskodawcę zmian we wniosku o przyznanie pomocy lub w dołączonych do niego dokumentach po upływie 150 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków albo po podaniu przez Prezesa Agencji informacji, o której mowa w § 18 ust. 3, jeżeli informacja ta została podana przed upływem 150 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków, nie wpływa na kolejność przysługiwania pomocy oraz liczbę przyznawanych punktów, z wyłączeniem przypadku, gdy zmiana taka powoduje zmniejszenie liczby punktów. 2. W pierwszej kolejności pomoc przysługuje wnioskodawcom, którzy uzyskali największą liczbę punktów, przy czym pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca uzyskał co najmniej 8 punktów.

9) w § 18:

• w pkt 2 wyrazy „12 punktów” zastępuje się wyrazami „8 punktów”,

• w pkt 3 wyrazy „12 punktów” zastępuje się wyrazami „8 punktów”,

1. Prezes Agencji niezwłocznie po otrzymaniu informacji, o których mowa w ust. 2, podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej administrowanej przez Agencję informację o kolejności przysługiwania pomocy w poszczególnych województwach, z tym że w przypadku gdy podanie tej informacji miałoby nastąpić przed upływem 150 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków - Prezes Agencji informuje o przewidywanym terminie podania tej informacji do publicznej wiadomości na stronie internetowej administrowanej przez Agencję nie później niż 7 dni przed tym terminem.

10) w § 19:

• w pkt 1 w lit. e średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. f w brzmieniu:

f) rozpoczęcia realizacji biznesplanu;

• uchyla się pkt 2,

• we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy „pkt 2” zastępuje się wyrazami „pkt 1 lit. f”,

• w pkt 1 wyrazy „pkt 4 lit. a” zastępuje się wyrazami „pkt 3 lit. a”;

11) w § 20:

3) kopię lub wydruk strony z ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie lub księgi przychodów i rozchodów, lub księgi rachunkowej, lub ewidencji przychodów i rozchodów prowadzonej na podstawie odrębnych przepisów, zawierającej informację o zdarzeniach gospodarczych, które wystąpiły w gospodarstwie beneficjenta po dniu doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, lub zaświadczenie wydane przez biuro rachunkowe, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o zbieraniu i wykorzystywaniu danych rachunkowych z gospodarstw rolnych , o prowadzeniu książek rachunkowych obejmujących zdarzenia gospodarcze, które wystąpiły w gospodarstwie beneficjenta po dniu doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, na potrzeby wspólnotowej sieci służącej do zbierania danych rachunkowych gospodarstw rolnych, o której mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1217/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającym sieć zbierania danych rachunkowych o dochodach i działalności gospodarczej gospodarstw rolnych w Unii Europejskiej .

1. Do dokumentów dołączanych do wniosku o płatność pierwszej raty pomocy przepis § 15 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

12) w § 22 uchyla się pkt 2 i 8;

13) w § 23:

1. Drugą ratę pomocy, w wysokości 20 000 złotych, wypłaca się na wniosek o płatność, który składa się po realizacji biznesplanu, jednak nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy i nie później niż do dnia 31 sierpnia 2023 r., a w przypadku, o którym mowa w § 27 ust. 1 w zakresie wydłużenia okresu realizacji biznesplanu - nie później niż do dnia upływu 4 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy i nie później niż do dnia 31 sierpnia 2023 r. Pomoc jest wypłacana na rachunek bankowy beneficjenta wskazany we wniosku o płatność.

1. Wniosek o płatność drugiej raty pomocy zawiera dane, o których mowa w § 20 ust. 2.

• we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy „pkt 1-3, 7 i 8” zastępuje się wyrazami „pkt 1, 3 i 7”,

• w pkt 3 wyrazy „pkt 5 lit. a tiret drugie” zastępuje się wyrazami „pkt 4 lit. a”,

1. Do dokumentów dołączanych do wniosku o płatność drugiej raty pomocy przepis § 15 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

14) w § 24:

• lit. a otrzymuje brzmienie:

a) przewidzianych w biznesplanie inwestycji w środki trwałe, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 5 lit. a - zwrotowi podlega procent kwoty pomocy równy udziałowi szacunkowych kosztów niezrealizowanych inwestycji w środki trwałe w kwocie pomocy, jednak nie więcej niż 100% kwoty pierwszej raty pomocy,

• uchyla się lit. b-e,

• pkt 2 otrzymuje brzmienie:

2) pkt 3 - zwrotowi podlega 30% kwoty pierwszej raty pomocy;

• uchyla się pkt 4,

1. W przypadku gdy beneficjentowi nie przysługiwałaby pomoc na podstawie sumy punktów pomniejszonej o liczbę punktów przyznanych z tytułu niezrealizowanego działania, o którym mowa w § 16 ust. 2 pkt 3 lub 4, zwrotowi podlega 100% kwoty pierwszej raty pomocy.

15) § 25 otrzymuje brzmienie:

§ 25. 1. W terminie 90 dni przed dniem, w którym upływa 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy, beneficjent przedkłada dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji informację o realizacji warunków, o których mowa w § 22 pkt 1 i 3, pkt 4 lit. d w zakresie utrzymania osiągniętego wzrostu wielkości ekonomicznej oraz pkt 7, opracowaną na formularzu udostępnionym przez Agencję, zawierającą w szczególności wielkość ekonomiczną gospodarstwa. 2. Do informacji, o której mowa w ust. 1, beneficjent dołącza oświadczenie potwierdzające prowadzenie ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie lub księgi przychodów i rozchodów, lub księgi rachunkowej, lub ewidencji przychodów i rozchodów na podstawie odrębnych przepisów lub zaświadczenie, o którym mowa w § 20 ust. 3 pkt 3.

16) w § 26:

1. Jeżeli beneficjent, któremu upłynął termin na realizację biznesplanu, nie spełniał do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy warunków, o których mowa w § 22 pkt 1, 3, pkt 4 lit. d w zakresie utrzymania wzrostu wielkości ekonomicznej gospodarstwa oraz pkt 7, lub nie przedłoży w Agencji informacji lub dokumentów, o których mowa w § 23 ust. 5 lub § 25, pomoc podlega zwrotowi w całości lub części.

• w pkt 1, 3 i 4 wyrazy „kwoty pomocy” zastępuje się wyrazami „wypłaconej kwoty pomocy”,

• pkt 2 otrzymuje brzmienie:

2) pkt 3 - zwrotowi podlega 25% wypłaconej kwoty pomocy;

• uchyla się pkt 5,

1. W przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 23 ust. 5 lub w § 25, zwrotowi podlega 0,5% wypłaconej kwoty pomocy za nieprzedłożenie każdego z dokumentów określonych w tych przepisach.

17) w § 27 w ust. 3 wyrazy „10 punktów procentowych” zastępuje się wyrazami „30 punktów procentowych”;

18) załącznik nr 1 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia;

19) w załączniku nr 2 do rozporządzenia w tabeli w części VII. Maszyny do uprawy gleby lp. 67 otrzymuje brzmienie:

67 Pługi dłutowe/kultywatory dłutowe, grubery 8

§ 2.

1) przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,

2) po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, jeżeli postępowanie w sprawie przyznania tej pomocy zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia

• stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyłączeniem § 20 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, § 24 ust. 4 pkt 2 lit. a oraz § 26 ust. 3 rozporządzenia zmienianego w § 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, oraz z wyłączeniem § 22 pkt 2 rozporządzenia zmienianego w § 1.

1) którym przyznano pomoc finansową na operacje typu „Premie dla młodych rolników” w ramach poddziałania „Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia oraz

2) które zobowiązały się do uzupełnienia tych kwalifikacji w okresie 36 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu tej pomocy

• szczegółowy wykaz kierunków studiów, zawodów oraz tytułów kwalifikacyjnych, a także rodzaje dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia zmienianego w § 1 stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.

§ 3.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Załącznik - Szczegółowy wykaz kierunków studiów, zawodów oraz tytułów kwalifikacyjnych, a także rodzaje dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych

1) rolnictwo;

2) ogrodnictwo;

3) weterynaria - w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla zwierząt;

4) technika rolnicza i leśna;

5) zootechnika.

W przypadku ukończenia studiów na kierunku innym niż wymienione w pkt 1-5 za kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności rolniczej uznaje się kierunki studiów, w ramach których zakres kształcenia albo standardy kształcenia obejmują treści związane z działalnością rolniczą w wymiarze łącznym co najmniej 200 godzin lub co najmniej 30 punktów uzyskanych w ramach Europejskiego Systemu Transferu i Akumulacji Punktów (European Credit Transfer and Accumulation System).

1) technik rolnik;

2) technik ogrodnik;

3) technik architektury krajobrazu;

4) technik hodowca koni;

5) technik pszczelarz;

6) technik weterynarii - w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla zwierząt;

7) technik agrobiznesu;

8) technik mechanizacji rolnictwa;

9) technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki;

10) technik turystyki wiejskiej.

1) rolnik;

2) ogrodnik;

3) pszczelarz;

4) mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych.

1) dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, lub studiów wyższych magisterskich na kierunku wymienionym w ust. 1;

2) w zawodzie wymienionym w ust. 2:

• technik rolnik: - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację R.3. Prowadzenie produkcji rolniczej oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację R.16. Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej lub - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.03. Prowadzenie produkcji rolniczej oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.16. Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej, - technik ogrodnik: - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację R.5. Zakładanie i prowadzenie upraw ogrodniczych oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację R.18. Planowanie i organizacja prac ogrodniczych lub - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.05. Zakładanie i prowadzenie upraw ogrodniczych oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.18. Planowanie i organizacja prac ogrodniczych, - technik architektury krajobrazu: - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację R.21. Projektowanie, urządzanie i pielęgnacja roślinnych obiektów architektury krajobrazu oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację R.22. Organizacja prac związanych z budową oraz konserwacją obiektów małej architektury krajobrazu lub - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.21. Projektowanie, urządzanie i pielęgnacja roślinnych obiektów architektury krajobrazu oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.22. Organizacja prac związanych z budową oraz konserwacją obiektów małej architektury krajobrazu, - technik hodowca koni: - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację R.19. Organizowanie chowu i hodowli koni oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację R.20. Szkolenie i użytkowanie koni lub - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.19. Organizacja chowu i hodowli koni lub RL.06. Jeździectwo i trening konia oraz RL. 20. Szkolenie i użytkowanie koni, - technik pszczelarz: - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację R.4. Prowadzenie produkcji pszczelarskiej oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację R.17. Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej i pszczelarskiej lub - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.04. Prowadzenie produkcji pszczelarskiej oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.17. Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej i pszczelarskiej, - technik weterynarii: - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację R.9. Prowadzenie chowu, hodowli i inseminacji zwierząt oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację R.10. Wykonywanie czynności pomocniczych z zakresu usług weterynaryjnych, oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację R.11. Wykonywanie czynności pomocniczych z zakresu realizacji zadań inspekcji weterynaryjnej lub - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.10. Prowadzenie chowu i inseminacji zwierząt oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.11. Wykonywanie czynności pomocniczych w zakresie usług weterynaryjnych oraz kontroli i nadzoru weterynaryjnego, - technik agrobiznesu: - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację R.3. Prowadzenie produkcji rolniczej oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację R.6. Organizacja i prowadzenie przedsiębiorstwa w agrobiznesie lub - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację RL. 03. Prowadzenie produkcji rolniczej oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację RL.07. Organizacja i prowadzenie przedsiębiorstwa w agrobiznesie, - technik mechanizacji rolnictwa - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację M.1. Użytkowanie pojazdów, maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w rolnictwie oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację M.2. Obsługa techniczna oraz naprawa pojazdów, maszyn i urządzeń stosowanych w rolnictwie, oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację M.43. Organizacja prac związanych z eksploatacją środków technicznych stosowanych w rolnictwie, - technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki: - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację M.1. Użytkowanie pojazdów, maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w rolnictwie oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację M.2. Obsługa techniczna oraz naprawa pojazdów, maszyn i urządzeń stosowanych w rolnictwie, oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację M.46. Eksploatacja systemów mechatronicznych w rolnictwie lub - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację MG.03. Eksploatacja pojazdów, maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w rolnictwie i świadectwo potwierdzające kwalifikację MG.42. Eksploatacja systemów mechatronicznych w rolnictwie, - technik turystyki wiejskiej: - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację T.7. Prowadzenie działalności turystycznej na obszarach wiejskich i świadectwo potwierdzające kwalifikację T.8. Prowadzenie gospodarstwa agroturystycznego lub - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację TG.08. Prowadzenie działalności turystycznej na obszarach wiejskich i świadectwo potwierdzające kwalifikację TG.09. Prowadzenie gospodarstwa agroturystycznego;

3) w zawodzie wymienionym w ust. 3:

• rolnik - świadectwo potwierdzające kwalifikację R.3. Prowadzenie produkcji rolniczej lub RL.03. Prowadzenie produkcji rolniczej,

• ogrodnik - świadectwo potwierdzające kwalifikację R.5. Zakładanie i prowadzenie upraw ogrodniczych lub RL.05. Zakładanie i prowadzenie upraw ogrodniczych,

• pszczelarz - świadectwo potwierdzające kwalifikację R.4. Prowadzenie produkcji pszczelarskiej lub RL.04. Prowadzenie produkcji pszczelarskiej,

• mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych: - - łącznie: świadectwo potwierdzające kwalifikację M.1. Użytkowanie pojazdów, maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w rolnictwie oraz świadectwo potwierdzające kwalifikację M.2. Obsługa techniczna oraz naprawa pojazdów, maszyn i urządzeń stosowanych w rolnictwie lub - - świadectwo potwierdzające kwalifikację MG.03. Eksploatacja pojazdów, maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w rolnictwie,

4) w przypadku tytułu wykwalifikowanego robotnika lub tytułu mistrza albo tytułu zawodowego lub tytułu zawodowego mistrza - świadectwo z tytułem wykwalifikowanego robotnika lub dyplom z tytułem mistrza, uzyskane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. poz. 472), lub świadectwo uzyskania tytułu zawodowego lub dyplom uzyskania tytułu zawodowego mistrza na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz. U. poz. 216);

5) dyplom uzyskania stopnia naukowego doktora nauk rolniczych lub doktora nauk weterynaryjnych lub świadectwo ukończenia studiów trzeciego stopnia (doktoranckich) w dziedzinie nauk rolniczych lub w dziedzinie nauk weterynaryjnych.

1) wyższego - jest dyplom ukończenia studiów wyższych;

2) średniego - jest świadectwo ukończenia szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej, umożliwiającej uzyskanie świadectwa dojrzałości;

3) zasadniczego zawodowego lub zasadniczego branżowego - jest świadectwo ukończenia szkoły zasadniczej lub zasadniczej szkoły zawodowej, lub branżowej szkoły I stopnia lub zaświadczenie wydane przez okręgową komisję egzaminacyjną o zdaniu egzaminu eksternistycznego z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej szkoły I stopnia wraz ze świadectwami potwierdzającymi kwalifikacje w zawodach zgodnych z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, innych niż wymienione w ust. 3.

1) pkt 1 - jest oświadczenie o okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników lub dokument potwierdzający podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności rolniczej w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);

2) pkt 2 - jest świadectwo pracy wydane przez pracodawcę na podstawie przepisów prawa pracy obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA).