Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy zarządza się, co następuje:

§ 1.

§ 2.

Wartości, o których mowa w § 1 ust. 1, określają najwyższe dopuszczalne stężenia czynników szkodliwych dla zdrowia, ustalone jako:

1) najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) - wartość średnia ważona stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń;

2) najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh) - wartość średnia stężenia, które nie powinno spowodować ujemnych zmian w stanie zdrowia pracownika, jeżeli występuje w środowisku pracy nie dłużej niż 15 minut i nie częściej niż 2 razy w czasie zmiany roboczej, w odstępie czasu nie krótszym niż 1 godzina;

3) najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe (NDSP) - wartość stężenia, która ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia pracownika nie może być w środowisku pracy przekroczona w żadnym momencie.

§ 3.

Wartości, o których mowa w § 1 ust. 2, określają najwyższe dopuszczalne natężenia fizycznego czynnika szkodliwego dla zdrowia, ustalone jako poziomy ekspozycji odpowiednio do właściwości poszczególnych czynników, których oddziaływanie na pracownika w okresie jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń.

§ 4.

Dla sektora górnictwa podziemnego i budowy tuneli, do dnia 21 sierpnia 2023 r., dla tlenku azotu obowiązują wartości NDS - 3,5 mg/m^3^ i NDSCh - 7 mg/m^3^.

§ 5.

Traci moc rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy .

§ 6.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 21 sierpnia 2018 r.

Załącznik nr 1 - Wykaz wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń chemicznych i pyłowych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

^1)^ CAS (Chemical Abstracts Service Registry Number) jest oznaczeniem numerycznym substancji pozwalającym jednoznacznie zidentyfikować substancję chemiczną.

^2)^ mg/m^3^ -jednostka miligramy na metr sześcienny powietrza odnosząca się do pomiaru wykonywanego w temperaturze 20şC i przy ciśnieniu 101,3 KPa (760 mm słupa rtęci).

^3)^ Oznakowanie substancji notacją „skóra” oznacza, że wchłanianie substancji przez skórę może być tak samo istotne jak przy narażeniu drogą oddechową.

^4)^ Frakcja wdychania - frakcja aerozolu wnikająca przez nos i usta, która po zdeponowaniu w drogach oddechowych stwarza zagrożenie dla zdrowia, określona zgodnie z normą PN-EN 481.

^5)^ Czysta substancja ma nazwę zwyczajową HHDN, a produkt zawierający 85% HHDN nosi nazwę „aldryna”.

^6)^ Frakcja respirabilna - frakcja aerozolu wnikająca do dróg oddechowych, która stwarza zagrożenie dla zdrowia po zdeponowaniu w obszarze wymiany gazowej, określona zgodnie z normą PN-EN 481.

^7)^ Obowiązuje jednoczesne oznaczanie stężeń frakcji respirabilnej krzemionki krystalicznej.

^8)^ Włókna respirabilne - włókna o długości powyżej 5µm, o maksymalnej średnicy poniżej 3 urn i o stosunku długości do średnicy > 3.

^9)^ Obowiązuje równoległe oznaczanie stężeń benzenu w powietrzu.

^10)^ Czysta substancja ma nazwę zwyczajową HEOD, a produkt zawierający 85% HEOD nosi nazwę „dieldryna”.

^11)^ NDS dotyczy mieszaniny izomerów; w przypadku występowania w środowisku pracy jednego z nich, należy stosować tę samą wartość NDS (podany numer CAS dotyczy mieszaniny).

^12)^ Poddana obróbce termicznej powyżej 800şC.

^13)^ Frakcja torakalna - frakcja aerozolu wnikająca do dróg oddechowych w obrębie klatki piersiowej, która stwarza zagrożenie dla zdrowia po zdeponowaniu w obszarze tchawiczo-oskrzelowym i obszarze wymiany gazowej, określona zgodnie z normą PN-EN 481.

^14)^ Ogniotrwałe włókna ceramiczne, które są czynnikami rakotwórczymi kategorii l.B w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1117), których średnia geometryczna średnica włókien ważona długością pomniejszona o dwa standardowe błędy geometryczne jest mniejsza niż 6 µm.

^15)^ Oleje mineralne wysokorafinowane to oleje z nieistotną zawartością WWA, które nie są sklasyfikowane jako rakotwórcze w UE.

^16)^ NDS dotyczy również 3-metylobutan-l-olu (alkoholu izoamylowego) [123-51-3] oraz pozostałych izomerycznych alkoholi.

^17)^ Wartość NDS dotyczy wszystkich rodzajów pyłów drewna. Substancja rakotwórcza kategorii 1 zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowej Organizacji Badań nad Rakiem, IARC (Monografia IARC t. 100C, 2012).

^18)^ Obowiązuje jednoczesne oznaczanie stężeń włókien respirabilnych azbestu.

^19)^ W przypadku obecności w miejscu pracy także diazotanu glikolu etylenowego (nitroglikolu, EGDN), związku o takim samym mechanizmie działania jak nitrogliceryna, jest konieczne uwzględnienie sumy ilorazu średnich stężeń ważonych obu związków do ich wartości NDS, która nie może przekroczyć wartości równej 1.

^20)^ Wartości współczynników rakotwórczości (k) wynoszą dla: dibenzo[a,h]antracenu - 5, benzo[a]pirenu - 1, benzo[a]antracenu - 0,1, benzo[b]fluoroantenu - 0,1, benzo[k]fluoroantenu - 0,1, indeno[l,2,3-c,d]pirenu - 0,1, antracenu - 0,01, benzo[g,h,i]perylenu - 0,01 i chryzenu- 0,01.

UWAGA:

Jeżeli NDS dotyczy mieszaniny izomerów, to w przypadku występowania w środowisku pracy jednego z nich, należy stosować tę samą wartość NDS (podany numer CAS dotyczy mieszaniny).

Załącznik nr 2 - Wykaz wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

• należy określić wartość skumulowanego termicznego współczynnika korekcyjnego Cp= N^-0,25^, gdzie Noznacza liczbę impulsów w czasie trwania ekspozycji, a następnie przemnożyć przez wyznaczoną wartość MDE dla pojedynczego impulsu MDEpoj i do analizy przyjąć wartość wynikową nowego MDETMDET= Cp⋅ MDEpoj,

• dla danej długości fali rozpatrywanego promieniowania laserowego, gdy czas trwania pojedynczego impulsu jest krótszy od czasu Tmin określonego w tabeli 12, należy do obliczeń MDE przyjąć czas trwania impulsu równy Tmin, natomiast gdy czas trwania pojedynczego impulsu jest dłuższy od Tmin, należy do obliczeń przyjąć rzeczywisty czas trwania impulsu.

Tabela 5.Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (natężenia napromienienia Elub napromienienia H)oka oraz skóry na promieniowanie laserowe z zakresu 180÷400 nm

^)^ Wartości napromienienia określone dla pojedynczych impulsów laserowych. W przypadku ciągu impulsów, z których każdy charakteryzuje się czasem trwania impulsu mniejszym od T*min (wymienione w tabeli 12), przy wyznaczaniu MDE należy dodać wartości czasów trwania impulsów, a będącą wynikiem wartość czasu należy podstawić w miejsce t we wzorze: 5,6 ⋅ 10^3^ t^0,25^.

Tabela 6.Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (napromienienia H)oka na promieniowanie laserowe - czas trwania ekspozycji < 10 s

Tabela 7.Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (natężenia napromienienia Elub napromienienia H)oka na promieniowanie laserowe - czas trwania ekspozycji >10s

^1)^ Dla małych źródeł, których kąt widzenia wynosi co najwyżej 1,5 mrad, podwójne wartości MDE od 400 nm do 600 nm ograniczają się do termicznych wartości granicznych dla 10 s ≤ t < T1oraz do fotochemicznych wartości granicznych dla dłuższych czasów.

^2)^ Oficjalna granica między promieniowaniem widzialnym a podczerwonym wynosi 780 nm, jak określa CIE (Międzynarodowy Komitet Oświetleniowy). Kolumna zawierająca nazwy zakresów długości fali ma jedynie zapewnić użytkownikowi lepszy ogólny przegląd.

^3)^ Dla pomiaru wartości ekspozycji uwzględnienie γ jest określone w następujący sposób: Jeżeli α(kąt widzenia źródła) > y(stożkowy kąt ograniczający pomiarowe pole widzenia, wskazany w nawiasie w odpowiedniej kolumnie), to pomiarowe pole widzenia γmpowinno przyjmować wartość γ.Przy użyciu większego pomiarowego pola widzenia zagrożenie byłoby przeszacowane. Jeżeli α< γ,to pomiarowe pole widzenia γmmusi być wystarczająco duże, żeby całkowicie obejmować źródło, ale nie jest ograniczone w żaden inny sposób i może być większe niż γ.

Tabela 8.Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (natężenia napromienienia Elub napromienienia H)skóry na promieniowanie laserowe z zakresu 400÷1400 nm

Tabela 9.Wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji (natężenia napromienienia Elub napromienienia H) oka i skóry na promieniowanie laserowe z zakresu 1400÷10^6^ nm

Tabela 10.Wartości średnicy apertury ograniczającej w poszczególnych zakresach widmowych dla zagrożenia oka oraz skóry

Tabela 11.Wartości stosowanych współczynników korekcyjnych i innych parametrów obliczeniowych

gdzie:

CA- współczynnik korekcyjny ze względu na absorpcję promieniowania w melaninie (uwzględnia zmianę wartości widmowego współczynnika absorpcji promieniowania z zakresu 400÷1400 nm w melaninie) - zwiększa wartość MDE oka i skóry wraz ze wzrostem długości fali.

CB- współczynnik korekcyjny ze względu na zagrożenie fotochemiczne siatkówki oka światłem niebieskim - zwiększa wartość MDE oka na promieniowanie z zakresu 400÷700 nm; w praktyce współczynnik CB stosowany jest w zakresie 400÷600 nm.

CC-współczynnik korekcyjny ze względu na absorpcję promieniowania z zakresu długości fal 700÷1400 nm w rogówce - zwiększa wartość MDE oka na promieniowanie o długości fali powyżej 1150 nm.

CE -współczynnik korekcyjny dla źródeł rozciągłych emitujących promieniowanie z zakresu długości fal 400÷1400 nm - zwiększa wartość MDE oka dla kątów widzenia źródła promieniowania α >1,5 mrad.

T1- parametr określający wartości czasów trwania ekspozycji powyżej których MDE dla zagrożenia fotochemicznego oka jest bardziej restrykcyjne (mniejsze wartości MDE) od MDE dla zagrożenia termicznego oka; stosowany jest w zakresie długości fal 400÷600 nm; dotyczy czasów trwania ekspozycji t ≥10 s i punktowych źródeł promieniowania laserowego.

T2- parametr decydujący o wyborze MDE oka dla źródeł rozciągłych (stosowany dla zakresu długości fal 400÷1400 nm) w zależności od spełnienia warunku t > T2;w przypadku spełnienia warunku należy przy wyznaczaniu MDE korzystać z wartości czasu T2,natomiast w przypadku niespełnienia (t <T2)należy korzystać z czasu trwania ekspozycji t.

γ- kąt płaski, zazwyczaj liczony w radianach, w obrębie którego detektor odbiera promieniowanie optyczne.

Tabela 12.Wartości czasu Tmin dla poszczególnych zakresów widmowych

Tmin - minimalny czas trwania impulsu przyjmowany do obliczeń.

E ≥ IPNog-E lub H ≥ IPNog-H albo

E ≥ IPNm-E lub H ≥ IPNm-H, w przypadku pola-EM modulowanego,

{E ≥ IPNod-E lub H ≥ IPNod-H} i {E < IPNog-E i H < IPNog-H},

{E ≥ IPNp-E lub H ≥ IPNp-H} i {E < IPNod-E i H < IPNod-H}.

Załącznik nr 1 - Wykaz wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń chemicznych i pyłowych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

Załącznik nr 2 - Wykaz wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy