LegalizeProtokół o zrównoważonym transporcie do Ramowej Konwencji o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat, sporządzony w Mikulovie dnia 26 września 2014 r
Treść protokołu
Przekład
STRONY NINIEJSZEGO PROTOKOŁU,
ZGODNIE ze swoimi zadaniami wynikającymi z Ramowej Konwencji o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat (Kijów, 2003 r.), zwanej dalej „Konwencją Karpacką”, polegającymi na prowadzeniu wszechstronnej polityki oraz współpracy na rzecz ochrony i zrównoważonego rozwoju Karpat;
ZGODNIE ze swoimi zobowiązaniami wynikającymi z Artykułu 8 Konwencji Karpackiej;
ŚWIADOME, że ekosystemy i krajobrazy Karpat są szczególnie wrażliwe;
UZNAJĄC, że skutecznie działający system transportowy ma zasadnicze znaczenie dla jakości życia mieszkańców oraz umożliwia wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy;
ŚWIADOME, że rozwój infrastruktury transportowej i rosnące natężenie ruchu może spowodować fragmentację siedlisk i mieć znaczący wpływ na ekosystemy;
PRZEKONANE, że lokalna populacja musi być w stanie wyznaczać kierunki swojego rozwoju społecznego, kulturowego i ekonomicznego oraz brać udział we wdrażaniu ich w życie w ramach istniejących ram instytucjonalnych;
ŚWIADOME, że w niedostatecznym stopniu bierze się pod uwagę bardziej przyjazne środowisku systemy transportowe oraz wzrastającą transgraniczną kompatybilność i operacyjność różnych środków transportu;
ŚWIADOME, że niezbędne jest zatem zoptymalizowanie takich systemów transportu poprzez znaczące wzmocnienie sieci transportowej zarówno na obszarze Karpat, jak i na innych obszarach, biorąc pod uwagę specyficzne potrzeby środowiskowe regionu Karpat;
PRZYJMUJĄC DO WIADOMOŚCI, że rozwój transportu może znacząco wpłynąć na rozwój regionalny i przestrzenny;
UZNAJĄC, że pełne koszty transportu dla społeczeństwa, włączając koszty środowiskowe, społeczne i ekonomiczne, nie są w pełni brane pod uwagę ani nie są odzwierciedlone w opłatach i podczas podejmowania decyzji;
ZAUWAŻAJĄC, że wszystkie Strony Protokołu są Stronami Konwencji o różnorodności biologicznej (Rio de Janeiro, 1992 r.), Konwencji o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk (Berno, 1979 r.), Konwencji o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza jako środowisko życiowe ptactwa wodnego (Ramsar, 1971 r.) i Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego (Paryż, 1972 r.);
PRZYWOŁUJĄC w szczególności Deklarację z Rio (Rio, 1992 r.), Deklarację z Johannesburga w sprawie Zrównoważonego Rozwoju i Plan Implementacyjny, przyjęte podczas Światowego Szczytu Zrównoważonego Rozwoju (Johannesburg, 2002 r.) oraz dokument końcowy konferencji Rio +20 zatytułowany „Przyszłość, której chcemy” (Rio, 2012 r.);
PRZYWOŁUJĄC inne właściwe konwencje i umowy, w szczególności Konwencję o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt (Bonn, 1979 r.), Europejską Konwencję Krajobrazową (Florencja, 2000 r.). Konwencję o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym (Espoo, 1991 r.), Konwencję o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Aarhus, 1998 r.) oraz Konwencję o międzynarodowym lotnictwie cywilnym wraz z odpowiednimi załącznikami (Chicago, 1944 r.);
UZNAJĄC doświadczenie uzyskane w ramach realizacji postanowień Konwencji w sprawie ochrony Alp (Salzburg, 1991 r.) i powiązanego z nią Protokołu o transporcie oraz skoordynowanej polityki zrównoważonego transportu;
BIORĄC POD UWAGĘ ramy prawne i strategiczne Unii Europejskiej dotyczące transportu i środowiska;
PODKREŚLAJĄC rolę transportu i związanej z nim infrastruktury w Karpatach w kontekście Strategii Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego oraz Regionu Dunajskiego z myślą o zapewnieniu spójnego rozwoju obu makroregionów, w tym powiązań infrastrukturalnych pomiędzy nimi;
BIORĄC POD UWAGĘ zarówno transeuropejską sieć autostrad (TEM) i kolei (TER) w ramach EKG ONZ, jak również rozwój transeuropejskiej sieci transportowej UE (TEN-T);
MAJĄC NA CELU zapewnienie bardziej skutecznego wdrażania istniejących instrumentów prawnych oraz W OPARCIU o inne programy międzynarodowe;
UZGODNIŁY, CO NASTĘPUJE:
Rozdział I. CELE, ZASIĘG GEOGRAFICZNY I DEFINICJE
Artykuł 1 Cele i zasady ogólne
Zgodnie z Artykułem 8 Konwencji Karpackiej, przedmiotem Protokołu o zrównoważonym transporcie, zwanego dalej „Protokołem”, jest wzmocnienie i ułatwienie współpracy Stron na rzecz rozwoju zrównoważonego transportu towarowego i pasażerskiego oraz związanej z nim infrastruktury w Karpatach dla dobra obecnych i przyszłych pokoleń aby przyczynić się do zrównoważonego rozwoju regionu jednocześnie unikając, minimalizując oraz - jeżeli to niezbędne - łagodząc i kompensując negatywny wpływ środowiskowy i społeczno-ekonomiczny transportu oraz związanej z nim infrastruktury.
Aby osiągnąć ww. cele, Strony powinny w szczególności współpracować w zakresie:
polityk zrównoważonego transportu i planowania oraz rozwoju związanej z nim infrastruktury, które uwzględniają specyfikę środowiska górskiego;
tworzenia polityk zrównoważonego transportu multimodalnego, które zapewniają korzyści społeczno-ekonomiczne w zakresie mobilności i dostępu do obszarów miejskich, wiejskich, odległych oraz turystycznych w Karpatach;
ograniczenia negatywnego wpływu na zdrowie ludzkie oraz poprawy bezpieczeństwa transportu;
uniknięcia fragmentacji naturalnych i półnaturalnych siedlisk spowodowanej przez wszystkie rodzaje transportu oraz związaną z nim infrastrukturę, jak również utrzymania i poprawy łączności ekologicznej na poziomie: lokalnym, krajowym i regionalnym;
rozwoju i promocji modeli oraz systemów transportu przyjaznych środowisku, w szczególności na obszarach wrażliwych środowiskowo;
wdrażania planowania zrównoważonego transportu i zarządzania ruchem w Karpatach, unikania przekraczania przepustowości tranzytowej na terenie Karpat tam gdzie to możliwe;
zapewnienia infrastrukturalnej funkcjonalności sieci transportowej;
poprawy lub utrzymania infrastruktury transportowej w zakresie efektywności, bezpieczeństwa, ochrony pasażera i mobilności towarowej oraz emisji gazów cieplarnianych.
Artykuł 2 Zasięg geograficzny
Niniejszy Protokół stosuje się do regionu Karpat, zwanego dalej „Karpatami”, zdefiniowanego przez Konferencję Stron.
Każda ze Stron może rozszerzyć zakres stosowania niniejszego Protokołu o dodatkowe części terytorium narodowego poprzez złożenie deklaracji Depozytariuszowi.
Artykuł 3 Definicje
Na potrzeby niniejszego Protokołu:
„Konferencja Stron” oznacza Konferencję Stron Konwencji Karpackiej;
„Ochrona* oznacza szereg działań wymaganych w celu utrzymania korzystnego stanu ochrony naturalnych siedlisk oraz populacji gatunków dzikich zwierząt i roślin;
„Łączność ekologiczna” oznacza wzajemne powiązania lub połączenia elementów ekologiczno-krajobrazowych (siedlisk półnaturalnych, naturalnych lub stref buforowych, korytarzy biologicznych) z punktu widzenia jednostkowego, gatunkowego, populacji lub wspólnoty tych podmiotów, dla całości bądź części etapów ich rozwoju, w danym czasie lub przez pewien okres, w celu poprawy dostępności terenów i zasobów dla fauny i flory;
„Transport przyjazny środowisku” oznacza transport, który ogranicza emisje i odpady w ramach możliwości planety (Ziemi) do ich absorpcji, korzysta z odnawialnych zasobów na poziomie ich wytwarzania lub poniżej tego poziomu, ogranicza inny wpływ na krajobrazy i ekosystemy, włączając fragmentację siedlisk oraz korzysta z nieodnawialnych zasobów na poziomie wytwarzania ich odnawialnych substytutów lub poniżej tego poziomu, minimalizując wpływ na użytkowanie ziemi i wytwarzany hałas;
„Cele w zakresie jakości środowiska” oznaczają cele, które opisują stan środowiska, który ma być osiągnięty, z należytym uwzględnieniem wpływu na ekosystemy;
„Koszty zewnętrzne' odnoszą się do sytuacji, w której użytkownik transportu albo nie pokrywa pełnych kosztów swojej działalności transportowej (włącznie z kosztami środowiskowymi, kongestią lub wypadkami) lub też nie może czerpać pełnych korzyści z niej wynikających;
„Interoperacyjność” oznacza, iż wszystkie rodzaje transportu mają możliwość korzystania z krajowych sieci transportowych bez barier;
„Różnorodność krajobrazowa” oznacza zmienność wśród krajobrazów;
„Transport multimodalny” oznacza przewóz ładunków lub pasażerów oddzielnie lub wspólnie, przy wykorzystaniu dwóch lub więcej gałęzi transportowych;
„Siedlisko naturalne” oznacza obszar lądowy lub wodny o określonych cechach geograficznych, abiotycznych i biotycznych, w którym dany gatunek lub populacja występuje w sposób naturalny;
„Obserwator” oznacza obserwatora, o którym mowa w Artykule 14 ustęp 5 Konwencji Karpackiej;
„Strony” oznaczają Strony niniejszego Protokołu;
„Zainteresowane grupy społeczeństwa” oznacza grupy, które są lub mogą zostać dotknięte skutkami decyzji środowiskowych lub są nimi zainteresowane; na potrzeby niniejszej definicji, organizacje pozarządowe promujące ochronę środowiska i spełniające jakiekolwiek wymogi ustanowione na mocy przepisów prawa krajowego są uważane za zainteresowane grupy;
„Obszar chroniony” oznacza obszar zdefiniowany w kategoriach geograficznych, wyznaczony i zarządzany w celu osiągnięcia konkretnych celów związanych z ochroną;
„Siedlisko półnaturalne” oznacza siedlisko, które zostało zmienione i jest utrzymywane w wyniku działalności człowieka, ale nadal występują na nim gatunki, które w sposób naturalny pojawiają się na tym obszarze;
„Obszar wrażliwy” oznacza obszar, który jest szczególnie wrażliwy z uwagi na swą charakterystykę (uwarunkowaną czynnikami takimi jak gęstość zaludnienia, topografia oraz biotopy na tym obszarze) oraz podatny na znaczne oddziaływania na środowisko;
„Organ pomocniczy” oznacza organ pomocniczy ustanowiony zgodnie z Artykułem 14 ustęp 2 litera e Konwencji Karpackiej, w tym grupy robocze lub komitety;
„Sieci transeuropejskie” oznacza infrastrukturę transportową o europejskim znaczeniu strategicznym zidentyfikowaną przez UNECE poprzez transeuropejską sieć autostrad (JEM)i kolei (TER) lub przez Unię Europejską poprzez transeuropejską sieć transportową (TEN-T);
„Infrastruktura transportowa” oznacza wszelkie trasy oraz instalacje stałe niezbędne dla ruchu, bezpieczeństwa i ochrony środowiska we wszystkich gałęziach transportu.
Rozdział II. ZOBOWIĄZANIA OGÓLNE
Artykuł 4 Integracja celów zrównoważonego transportu i rozwoju infrastruktury transportowej w Karpatach
Strony wezmą pod uwagę cele niniejszego Protokołu w swoich innych politykach i strategiach, w szczególności, lecz nie wyłącznie, dotyczących planowania przestrzennego i zarządzania zasobami, ochrony różnorodności biologicznej i krajobrazowej, zarządzania wodami i dorzeczami, rolnictwa i leśnictwa, turystyki, przemysłu oraz energii.
Strony będą współpracować w zakresie włączenia zasad zrównoważonego transportu i związanej z nim infrastruktury do innych polityk tworzonych na poziomie globalnym, regionalnym lub krajowym, które mogłyby mieć korzystny wpływ na ochronę i zrównoważone korzystanie z różnorodności biologicznej i krajobrazowej w Karpatach, w tym w odniesieniu do produkcji, przesyłu i oszczędzania energii, jak również turystyki i rekreacji.
Artykuł 5 Uczestnictwo władz regionalnych i lokalnych oraz pozostałych interesariuszy
Strony, wykorzystując istniejące ramy instytucjonalne, podejmą kroki w celu ułatwienia koordynacji i współpracy pomiędzy właściwymi instytucjami, władzami regionalnymi i lokalnymi w celu promowania wspólnej odpowiedzialności, zwłaszcza tworzenia i wzmacniania synergii podczas wdrażania polityk mających na celu promowanie zrównoważonego transportu i związanej z nim infrastruktury.
Strony podejmują kroki w celu umożliwienia włączania innych interesariuszy, takich jak społeczności lokalne czy zainteresowane grupy społeczeństwa, w proces przygotowywania i wdrażania tych polityk i działań.
Artykuł 6 Współpraca międzynarodowa
Strony będą zachęcać do aktywnej współpracy pomiędzy właściwymi instytucjami i organizacjami na poziomie międzynarodowym w odniesieniu do promocji zrównoważonego transportu i infrastruktury transportowej na obszarze Karpat.
Strony będą umożliwiać współpracę na obszarze Karpat pomiędzy władzami regionalnymi i lokalnymi oraz innymi interesariuszami, takimi jak społeczności lokalne, czy zainteresowane grupy społeczeństwa, bez względu na granice państwowe, poszukując rozwiązań wspólnych problemów na najbardziej odpowiednim szczeblu.
Rozdział III. KONKRETNE DZIAŁANIA
Artykuł 7 Ogólne polityki i strategie transportowe
Podczas opracowywania i wdrażania krajowych polityk i strategii, każda ze Stron weźmie pod uwagę cele i zasady ogólne określone w Artykule 1 niniejszego Protokołu.
Na wszystkich etapach tego procesu, każda ze Stron zdefiniuje i wdroży, kiedy uzna to za stosowne, cele w zakresie jakości środowiska dla stworzenia zrównoważonego systemu transportu w Karpatach oraz podejmie niezbędne środki do osiągnięcia tych celów.
Artykuł 8 Sieci infrastruktury transportowej i ich łączność
Strony wezmą pod uwagę potencjał alternatywnych tras podczas planowania i rozwoju sieci infrastruktury transportowej, zapewniając funkcjonalność i kompatybilność z sieciami transeuropejskimi na najbardziej odpowiednim poziomie.
Każda ze Stron podejmie kroki w celu poprawy dostępności i zoptymalizowania przepustowości sieci infrastruktury transportowej na wszystkich poziomach.
Podczas planowania infrastruktury transportowej, każda ze Stron rozważy, jako kwestię priorytetową, unikanie i/lub minimalizację negatywnego wpływu społeczno-ekonomicznego oraz środowiskowego.
Każda ze Stron uwzględni szczególne potrzeby środowiska górskiego i jego mieszkańców i odpowiednio zaadaptuje sieci infrastruktury transportowej, biorąc pod uwagę:
ochronę obszarów wrażliwych, w szczególności obszarów różnorodnych biologicznie, łączności ekologicznej lub obszarów o międzynarodowym znaczeniu dla ochrony różnorodności biologicznej i krajobrazowej;
minimalizację zanieczyszczenia powietrza i hałasu;
potrzeby obszarów o szczególnym znaczeniu dla turystyki.
Zatem, każda ze Stron zastosuje, gdy to jest właściwe, strategiczne oceny oddziaływania na środowisko, oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko, jak również inne narzędzia i oceny.
Artykuł 9 Transport drogowy
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.