LegalizeRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu żołnierzy, którzy pełnili służbę w jednostkach wojskowych podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, oraz związku ich śmierci z czynną służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) tryb kierowania do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, zwanej dalej „komisją lekarską”, żołnierzy, którzy do dnia 31 grudnia 2001 r. pełnili służbę w jednostkach wojskowych podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub po tym dniu pozostawali w dyspozycji tego ministra, zwanych dalej „żołnierzami”, sposób ustalania uszczerbku na zdrowiu żołnierzy wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej lub choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami tej służby, oraz związku ich śmierci ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby, jak również sposób ustalania zwiększenia uszczerbku na zdrowiu, terminy badań lekarskich, tryb kierowania na te badania;
2) niezbędną dokumentację lekarską i inne dokumenty, w tym dotyczące przebiegu i warunków służby wojskowej żołnierzy, mogące stanowić podstawę orzeczenia komisji lekarskiej;
3) wykaz norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu oraz wzór skierowania do komisji lekarskiej.
§ 2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, zwany dalej „podmiotem kierującym”, kieruje niezwłocznie żołnierza, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej lub choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami tej służby, do komisji lekarskiej na badania lekarskie.
Podmiot kierujący, kierując żołnierza do komisji lekarskiej, przekazuje tej komisji wyciąg z przebiegu czynnej służby wojskowej żołnierza oraz inne informacje i dokumenty, które dotyczą wypadku lub choroby żołnierza i mogą mieć znaczenie dla ustalenia związku wypadku lub choroby z czynną służbą wojskową, oraz określa termin badania lekarskiego.
Na wniosek przewodniczącego komisji lekarskiej podmiot kierujący dostarcza komisji lekarskiej inne dokumenty niezbędne do wydania orzeczenia.
§ 3.
Wzór skierowania do komisji lekarskiej jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 4.
Komisja lekarska po otrzymaniu skierowania, o którym mowa w § 3, wyznacza datę badania lekarskiego i zawiadamia o tym podmiot kierujący oraz żołnierza.
Komisja lekarska może skierować żołnierza na badanie specjalistyczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie.
§ 5.
Komisja lekarska orzeka na podstawie:
1) wyciągu z przebiegu czynnej służby wojskowej z teczki akt personalnych żołnierza;
2) opinii służbowo-lekarskiej uwzględniającej dane dotyczące stanu zdrowia żołnierza w czasie pełnienia przez niego czynnej służby wojskowej oraz warunków uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach służbowych zajmowanych przez żołnierza;
3) historii chorób z leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego;
4) wyników pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku czynnej służby wojskowej;
5) książki zdrowia żołnierza;
6) protokołu powypadkowego.
§ 6.
Komisja lekarska wydaje orzeczenie o stopniu uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami tej służby po zakończeniu leczenia.
Orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, może być wydane również przed zakończeniem leczenia, jeżeli uszczerbek na zdrowiu jest niewątpliwy.
§ 7.
Stopień uszczerbku na zdrowiu ustala się w procentach, według stanu zdrowia żołnierza w dniu wydania orzeczenia, na podstawie wykazu norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu, w następujący sposób:
1) jeżeli nastąpiły utrata lub uszkodzenie organu, narządu albo układu, których funkcje były już upośledzone przed wypadkiem lub chorobą, stopień uszczerbku na zdrowiu określa się jako różnicę między stopniem uszczerbku na zdrowiu po wypadku lub po przebyciu choroby a stopniem upośledzenia istniejącego wcześniej; jeżeli nie jest możliwe określenie, w jakim stopniu funkcje organu, narządu albo układu były upośledzone przed wypadkiem lub chorobą, przyjmuje się, że upośledzenia nie było;
2) jeżeli nastąpiły wielomiejscowe uszkodzenia kończyny lub jej części, stopień uszczerbku na zdrowiu określa się jako sumę procentów uszczerbku ustalonych dla poszczególnych uszkodzeń, która nie może być wyższa niż procent uszczerbku przewidziany w przypadku utraty uszkodzonej kończyny lub jej części;
3) jeżeli wypadek lub choroba spowodowały uszkodzenie kilku kończyn, narządów albo układów, ogólny stopień uszczerbku na zdrowiu określa się jako sumę procentów uszczerbku ustalonych dla poszczególnych uszkodzeń, która nie może przekraczać 100%;
4) jeżeli procent uszczerbku na zdrowiu jest podany w wykazie norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu z określeniem granic, przy ustalaniu stopnia uszczerbku na zdrowiu bierze się pod uwagę obraz kliniczny, stopień uszkodzenia organu, narządu albo układu oraz towarzyszące mu powikłania;
5) jeżeli dla danego przypadku nie ma odpowiedniej pozycji w wykazie norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu, ocenia się ten przypadek według pozycji najbardziej zbliżonej; można przy tym ustalić stopień uszczerbku na zdrowiu jako procent niższy lub wyższy od przewidywanej normy oceny procentowej w danej pozycji, w zależności od różnicy między stanem ocenianym a stanem przewidzianym w odpowiedniej pozycji tego wykazu.
Wykaz norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 8.
Związek śmierci z czynną służbą wojskową wskutek wypadku ustala się na podstawie akt postępowania powypadkowego i dokumentacji medycznej.
Związek śmierci z czynną służbą wojskową wskutek choroby ustala się na podstawie dokumentacji medycznej oraz dokumentów, o których mowa w § 5 pkt 1-5.
§ 9.
Przepisy § 5-8 stosuje się odpowiednio do orzekania o zwiększeniu stopnia uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami tej służby.
§ 10.
Traci moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu żołnierzy, którzy pełnili służbę w jednostkach wojskowych podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, oraz związku ich śmierci z czynną służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby .
§ 11.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Załącznik nr 1 - Skierowanie (wzór)
Załącznik nr 2 - Wykaz norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu
^1)^ Możliwość wystąpienia co najmniej jednego następstwa zaburzenia. W przypadku jednoczesnego wystąpienia wszystkich wymienionych w przepisie następstw zaburzeń ocenia się je według najwyższej wartości procentowego uszczerbku na zdrowiu.
^2)^ Możliwość przeprowadzenia oceny na podstawie co najmniej jednego ze wskazanych badań.
^3)^ Możliwość przeprowadzenia oceny na podstawie jednego lub wszystkich wskazanych badań.
^4)^ Możliwość wystąpienia co najmniej jednego rodzaju niestabilności. W przypadku jednoczesnego wystąpienia obu wymienionych w przepisie rodzajów niestabilności ocenia się je według najwyższej wartości procentowego uszczerbku na zdrowiu.
^5)^ Możliwość wystąpienia co najmniej jednego rodzaju niedowładu. W przypadku jednoczesnego wystąpienia obu wymienionych w przepisie niedowładów ocenia się je według najwyższej wartości procentowego uszczerbku na zdrowiu.
^6)^ Możliwość wystąpienia co najmniej jednego następstwa urazu. W przypadku jednoczesnego wystąpienia wszystkich wymienionych w przepisie następstw urazów ocenia się je według najwyższej wartości procentowego uszczerbku na zdrowiu.
Załącznik nr 2 - Wykaz norm oceny procentowej uszczerbku na zdrowiu
| Poz. | Treść | Procent uszczerbku na zdrowiu | |
| USZKODZENIA GŁOWY | USZKODZENIA GŁOWY | USZKODZENIA GŁOWY | |
| 1 | Uszkodzenie skóry, powłok czaszki (bez uszkodzeń kostnych) | Uszkodzenie skóry, powłok czaszki (bez uszkodzeń kostnych) | |
| 1 | 1) blizny rozległe (powyżej 5 cm długości lub 2,5 cm˛), szpecące, ściągające w zależności od rozmiaru, widoczności, tkliwości | 1-10 | |
| 1 | 2) utrata skóry owłosionej | 2) utrata skóry owłosionej | |
| 1 | a) oskalpowanie poniżej 25% powierzchni skóry owłosionej | 1-10 | |
| 1 | b) oskalpowanie od 25% do 75% powierzchni skóry owłosionej | 11-20 | |
| 1 | c) oskalpowanie powyżej 75% powierzchni skóry owłosionej | 21-30 | |
| 1 | Uwaga W przypadku skutecznej replantacji skalpu lub uzupełnienia ubytku skóry owłosionej przeszczepem skóry oraz odtworzenia własnego owłosienia ocenia się według poz. 1 pkt 1. | Uwaga W przypadku skutecznej replantacji skalpu lub uzupełnienia ubytku skóry owłosionej przeszczepem skóry oraz odtworzenia własnego owłosienia ocenia się według poz. 1 pkt 1. | |
| 2 | Uszkodzenie kości sklepienia i podstawy czaszki w zależności od rozległości obrażeń, wgłobień, fragmentacji | 1-10 | |
| 3 | Ubytki w kościach sklepienia czaszki o łącznej powierzchni w zależności od rozmiarów | Ubytki w kościach sklepienia czaszki o łącznej powierzchni w zależności od rozmiarów | |
| 3 | 1) poniżej 10 cm˛ | 1-10 | |
| 3 | 2) od 10 do 50 cm˛ | 11-15 | |
| 3 | 3) powyżej 50 cm˛ | 16-25 | |
| 3 | Uwaga Jeżeli powstały ubytek kości został uzupełniony operacją plastyczną z dobrym efektem, stopień uszczerbku na zdrowiu, oceniony według powyższej zasady, zmniejsza się o połowę. Jeżeli przy uszkodzeniach i ubytkach kości czaszki (poz. 2 i 3) występują jednocześnie uszkodzenia powłok czaszki (poz. 1), osobno ocenia się stopień uszczerbku za uszkodzenia lub ubytki kości według poz. 2 lub 3 i osobno za uszkodzenia powłok czaszki według poz. 1. | Uwaga Jeżeli powstały ubytek kości został uzupełniony operacją plastyczną z dobrym efektem, stopień uszczerbku na zdrowiu, oceniony według powyższej zasady, zmniejsza się o połowę. Jeżeli przy uszkodzeniach i ubytkach kości czaszki (poz. 2 i 3) występują jednocześnie uszkodzenia powłok czaszki (poz. 1), osobno ocenia się stopień uszczerbku za uszkodzenia lub ubytki kości według poz. 2 lub 3 i osobno za uszkodzenia powłok czaszki według poz. 1. | |
| 4 | Nawracający płynotok uszny lub nosowy, przewlekłe zapalenie kości, ropowica podczepcowa leczona operacyjnie - uznane jako utrwalone, utrzymujące się mimo prawidłowego leczenia, powikłania towarzyszące uszkodzeniom wymienionym w poz. 1, 2, 3 - ocenia się dodatkowo w zależności od rodzaju i stopnia powikłań | 1-15 | |
| 5 | Porażenia i niedowłady pochodzenia mózgowego lub rdzeniowego(uwzględniając skalę Lovetta lub skalę Ashwortha) | Porażenia i niedowłady pochodzenia mózgowego lub rdzeniowego(uwzględniając skalę Lovetta lub skalę Ashwortha) | |
| 5 | 1) porażenie połowicze, porażenie kończyn dolnych uniemożliwiające samodzielne stanie i chodzenie (0-1° według skali Lovetta lub 4° według skali Ashwortha) | 100 | |
| 5 | 2) głęboki niedowład połowiczy lub obu kończyn dolnych znacznie utrudniający sprawność kończyn (2-3° według skali Lovetta lub 3° według skali Ashwortha) | 60-80 | |
| 5 | 3) średniego stopnia niedowład połowiczy lub niedowład obu kończyn dolnych (3-4° według skali Lovetta lub 3-2° według skali Ashwortha) | 40-60 | |
| 5 | 4) nieznacznego stopnia (niewielki, dyskretny) niedowład połowiczy lub obu kończyn dolnych (4-5° według skali Lovetta lub 1° według skali Ashwortha), dyskretny deficyt siły przy obecności zaburzeń napięcia mięśniowego, niedostatecznej precyzji ruchów | 5-35 | |
| 5 | 5) porażenie kończyny górnej (0-1° według skali Lovetta lub 4° według skali Ashwortha) z niedowładem kończyny dolnej (3-4° według skali Lovetta lub 3° według skali Ashwortha) | 5) porażenie kończyny górnej (0-1° według skali Lovetta lub 4° według skali Ashwortha) z niedowładem kończyny dolnej (3-4° według skali Lovetta lub 3° według skali Ashwortha) | |
| 5 | a) dominującej | 70-90 | |
| 5 | b) niedominującej | 60-80 | |
| 5 | 6) niedowład kończyny górnej (3-4° według skali Lovetta lub 3-2° według skali Ashwortha) z porażeniem kończyny dolnej (0-1° według skali Lovetta lub 4° według skali Ashwortha) | 6) niedowład kończyny górnej (3-4° według skali Lovetta lub 3-2° według skali Ashwortha) z porażeniem kończyny dolnej (0-1° według skali Lovetta lub 4° według skali Ashwortha) | |
| 5 | a) dominującej | 70-90 | |
| 5 | b) niedominującej | 60-80 | |
| 5 | 7) monoparezy pochodzenia ośrodkowego dotyczące kończyny górnej (0-1° według skali Lovetta lub 4° według skali Ashwortha) | 7) monoparezy pochodzenia ośrodkowego dotyczące kończyny górnej (0-1° według skali Lovetta lub 4° według skali Ashwortha) | |
| 5 | a) dominującej | 50-60 | |
| 5 | b) niedominującej | 40-50 | |
| 5 | 8) monoparezy pochodzenia ośrodkowego dotyczące kończyny górnej (2-3° według skali Lovetta lub 3-2° według skali Ashwortha) | 8) monoparezy pochodzenia ośrodkowego dotyczące kończyny górnej (2-3° według skali Lovetta lub 3-2° według skali Ashwortha) | |
| 5 | a) dominującej | 30-50 | |
| 5 | b) niedominującej | 20-40 | |
| 5 | 9) monoparezy pochodzenia ośrodkowego dotyczące kończyny górnej (3-4° według skali Lovetta lub 3-2° według skali Ashwortha) | 9) monoparezy pochodzenia ośrodkowego dotyczące kończyny górnej (3-4° według skali Lovetta lub 3-2° według skali Ashwortha) | |
| 5 | a) dominującej | 10-30 | |
| 5 | b) niedominującej | 5-20 | |
| 5 | 10) monoparezy/monoplegie pochodzenia ośrodkowego dotyczące kończyny dolnej (0-1° w według skali Lovetta lub 4° według skali Ashwortha) | 40-50 | |
| 5 | 11) monoparezy pochodzenia ośrodkowego dotyczące kończyny dolnej (2-3° według skali Lovetta lub 3° według skali Ashwortha) | 25-40 | |
| 5 | 12) monoparezy pochodzenia ośrodkowego dotyczące kończyny dolnej (3-4° według skali Lovetta lub 3-2° według skali Ashwortha) | 15-25 | |
| 5 | 13) monoparezy pochodzenia ośrodkowego dotyczące kończyny dolnej (4-5° według skali Lovetta lub 1+-1° według skali Ashwortha) | 5-15 | |
| 5 | Uwaga W przypadku współistnienia zaburzeń mowy pochodzenia ośrodkowego ocenia się dodatkowo według poz. 11, uwzględniając, że całkowity uszczerbek na zdrowiu z tytułu uszkodzenia mózgu nie może przekroczyć 100%. W przypadku różnicy w nasileniu niedowładu między kończynami dolnymi ocenia się według poz. 5 pkt 10-13 oddzielnie dla każdej kończyny. | Uwaga W przypadku współistnienia zaburzeń mowy pochodzenia ośrodkowego ocenia się dodatkowo według poz. 11, uwzględniając, że całkowity uszczerbek na zdrowiu z tytułu uszkodzenia mózgu nie może przekroczyć 100%. W przypadku różnicy w nasileniu niedowładu między kończynami dolnymi ocenia się według poz. 5 pkt 10-13 oddzielnie dla każdej kończyny. | |
| 5 | SKALA LOVETTA 0° - brak czynnego skurczu mięśnia - brak siły mięśniowej. 1° - ślad czynnego skurczu mięśnia - 5% prawidłowej siły mięśniowej. 2° - wyraźny skurcz mięśnia i zdolność wykonania ruchu przy pomocy i odciążeniu odcinka ruchomego - 20% prawidłowej siły mięśniowej. 3° - zdolność do wykonywania ruchu czynnego samodzielnego z pokonaniem ciężkości danego odcinka - 50% prawidłowej siły mięśniowej. 4° - zdolność do wykonania czynnego ruchu z pewnym oporem - 80% prawidłowej siły mięśniowej. 5° - prawidłowa siła, tj. zdolność wykonywania czynnego ruchu z pełnym oporem - 100% prawidłowej siły mięśniowej. | SKALA LOVETTA 0° - brak czynnego skurczu mięśnia - brak siły mięśniowej. 1° - ślad czynnego skurczu mięśnia - 5% prawidłowej siły mięśniowej. 2° - wyraźny skurcz mięśnia i zdolność wykonania ruchu przy pomocy i odciążeniu odcinka ruchomego - 20% prawidłowej siły mięśniowej. 3° - zdolność do wykonywania ruchu czynnego samodzielnego z pokonaniem ciężkości danego odcinka - 50% prawidłowej siły mięśniowej. 4° - zdolność do wykonania czynnego ruchu z pewnym oporem - 80% prawidłowej siły mięśniowej. 5° - prawidłowa siła, tj. zdolność wykonywania czynnego ruchu z pełnym oporem - 100% prawidłowej siły mięśniowej. | |
| 5 | SKALA ASHWORTHA jest skalą oceniającą spastyczność według stopni 0-4, natomiast w skali rozszerzonej wprowadzono stopień 1+ 0° - brak wzmożonego napięcia mięśniowego. 1° - nieznaczny/minimalny wzrost napięcia mięśniowego występujący w trakcie zgięcia lub prostowania kończyny w końcowym zakresie ruchu. 1+° - nieznaczne zwiększenie napięcia mięśniowego wyczuwalne jako opór i zwolnienie w końcowej fazie ruchu (opór o typie scyzorykowym). 2° - bardziej zaznaczony wzrost napięcia mięśniowego podczas całego ruchu, ale nieutrudniający ruchu; dotknięta część łatwo poddaje się zginaniu. 3° - wyraźny wzrost napięcia mięśniowego, ruch bierny trudny do wykonania. 4° - kończyna usztywniona w zgięciu lub w wyproście, sztywność badanego odcinka podczas zgięcia i prostowania. | SKALA ASHWORTHA jest skalą oceniającą spastyczność według stopni 0-4, natomiast w skali rozszerzonej wprowadzono stopień 1+ 0° - brak wzmożonego napięcia mięśniowego. 1° - nieznaczny/minimalny wzrost napięcia mięśniowego występujący w trakcie zgięcia lub prostowania kończyny w końcowym zakresie ruchu. 1+° - nieznaczne zwiększenie napięcia mięśniowego wyczuwalne jako opór i zwolnienie w końcowej fazie ruchu (opór o typie scyzorykowym). 2° - bardziej zaznaczony wzrost napięcia mięśniowego podczas całego ruchu, ale nieutrudniający ruchu; dotknięta część łatwo poddaje się zginaniu. 3° - wyraźny wzrost napięcia mięśniowego, ruch bierny trudny do wykonania. 4° - kończyna usztywniona w zgięciu lub w wyproście, sztywność badanego odcinka podczas zgięcia i prostowania. | |
| 6 | Zespoły pozapiramidowe | Zespoły pozapiramidowe | |
| 6 | 1) utrwalony zespół pozapiramidowy znacznie utrudniający sprawność ustroju i wymagający opieki drugiej osoby | 100 | |
| 6 | 2) znacznego stopnia zespół pozapiramidowy utrudniający sprawność ustroju i samoobsługę, niewymagający opieki drugiej osoby | 41-80 | |
| 6 | 3) średniego stopnia zespół pozapiramidowy utrudniający sprawność ustroju i samoobsługę | 21-40 | |
| 6 | 4) nieznacznego stopnia zespół pozapiramidowy utrudniający sprawność ustroju | 11-20 | |
| 6 | 5) zaznaczony zespół pozapiramidowy | 5-10 | |
| 7 | Zaburzenia równowagi i zaburzenia sprawności ruchowej (ataksja, dysmetria) pochodzenia centralnego, zespoły móżdżkowe | Zaburzenia równowagi i zaburzenia sprawności ruchowej (ataksja, dysmetria) pochodzenia centralnego, zespoły móżdżkowe | |
| 7 | 1) uniemożliwiające chodzenie i samodzielne funkcjonowanie | 100 | |
| 7 | 2) utrudniające w dużym stopniu chodzenie i sprawność ruchową | 41-80 | |
| 7 | 3) utrudniające w miernym stopniu chodzenie i sprawność ruchową | 11-40 | |
| 7 | 4) utrudniające w niewielkim stopniu chodzenie i sprawność ruchową, dyskretne upośledzenie zborności i precyzji ruchów | 1-10 | |
| 8 | Padaczka jako izolowane następstwo uszkodzenia mózgu | Padaczka jako izolowane następstwo uszkodzenia mózgu | |
| 8 | 1) padaczka z bardzo częstymi napadami (z utratą świadomości) - 3 napady w tygodniu i więcej | 31-40 | |
| 8 | 2) padaczka z napadami - powyżej 2 na miesiąc | 21-30 | |
| 8 | 3) padaczka z napadami - 2 i mniej na miesiąc | 11-20 | |
| 8 | 4) padaczka z napadami o różnej morfologii - bez utrat przytomności | 5-15 | |
| 8 | Uwaga Podstawą rozpoznania padaczki są: powtarzające się napady padaczkowe, typowe zmiany EEG, dokumentacja ambulatoryjna względnie szpitalna potwierdzające rozpoznanie, ustalone rozpoznanie przez lekarza leczącego (podejrzenie padaczki jest niewystarczające do uznania uszczerbku z tego tytułu). Ocena częstości napadów po leczeniu. W przypadku współistnienia padaczki z innymi objawami organicznego uszkodzenia mózgu ocenia się według poz. 9. | Uwaga Podstawą rozpoznania padaczki są: powtarzające się napady padaczkowe, typowe zmiany EEG, dokumentacja ambulatoryjna względnie szpitalna potwierdzające rozpoznanie, ustalone rozpoznanie przez lekarza leczącego (podejrzenie padaczki jest niewystarczające do uznania uszczerbku z tego tytułu). Ocena częstości napadów po leczeniu. W przypadku współistnienia padaczki z innymi objawami organicznego uszkodzenia mózgu ocenia się według poz. 9. | |
| 9 | Zaburzenia neurologiczne i psychiczne spowodowane organicznym uszkodzeniem mózgu (encefalopatie) w zależności od stopnia zaburzeń neurologicznych i psychicznych | Zaburzenia neurologiczne i psychiczne spowodowane organicznym uszkodzeniem mózgu (encefalopatie) w zależności od stopnia zaburzeń neurologicznych i psychicznych | |
| 9 | 1) ciężkie zaburzenia psychiczne i neurologiczne utrudniające znacznie lub uniemożliwiające samodzielną egzystencję | 80-100 | |
| 9 | 2) encefalopatia ze znacznymi zmianami charakterologicznymi lub dużym deficytem neurologicznym^1)^ | 50-80 | |
| 9 | 3) encefalopatia ze zmianami charakterologicznymi lub deficytem neurologicznym o średnim nasileniu^1)^ | 25-50 | |
| 9 | 4) encefalopatia z niewielkimi zmianami charakterologicznymi lub niewielkim deficytem neurologicznym^1)^ | 10-25 | |
| 9 | Uwaga Rozpoznanie encefalopatii potwierdza się występowaniem trwałego deficytu w stanie neurologicznym i psychicznym, udokumentowanym badaniem neurologicznym, psychiatrycznym, psychologicznym, testami psychologicznymi, np. tzw. triady psychoorganicznej i innych, oraz zmianami w obrazie EEG, TK(CT) lub RM(NMR). | Uwaga Rozpoznanie encefalopatii potwierdza się występowaniem trwałego deficytu w stanie neurologicznym i psychicznym, udokumentowanym badaniem neurologicznym, psychiatrycznym, psychologicznym, testami psychologicznymi, np. tzw. triady psychoorganicznej i innych, oraz zmianami w obrazie EEG, TK(CT) lub RM(NMR). | |
| 10 | Zaburzenia adaptacyjne, nerwice, tzw. zespoły cerebrasteniczne i inne utrwalone skargi subiektywne powstałe w następstwie urazów czaszkowo-mózgowych | Zaburzenia adaptacyjne, nerwice, tzw. zespoły cerebrasteniczne i inne utrwalone skargi subiektywne powstałe w następstwie urazów czaszkowo-mózgowych | |
| 10 | 1) utrwalone skargi subiektywne związane z urazem głowy w zależności od stopnia zaburzeń (bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia pamięci i koncentracji, zaburzenia snu, drażliwość, nadpobudliwość) utrzymujące się powyżej 6 miesięcy od urazu mimo leczenia | 1-5 | |
| 10 | 2) utrwalone nerwice związane z urazem czaszkowo-mózgowym lub ciężkim uszkodzeniem ciała w zależności od stopnia zaburzeń, wymagające stałego leczenia psychiatrycznego | 6-30 | |
| 11 | Zaburzenia mowy | Zaburzenia mowy | |
| 11 | 1) afazja całkowita (sensoryczna lub sensoryczno-motoryczna) z agrafią i aleksją | 100 | |
| 11 | 2) afazja całkowita motoryczna | 60 | |
| 11 | 3) afazja w znacznym stopniu utrudniająca porozumiewanie się | 40-59 | |
| 11 | 4) afazja w umiarkowanym i niewielkim stopniu utrudniająca porozumiewanie się | 20-39 | |
| 11 | 5) afazja nieznacznego stopnia, afazja amnestyczna, dyskretne zaburzenia mowy, dysfazja | 10-19 | |
| 12 | Zespoły podwzgórzowe i inne utrwalone zaburzenia wewnątrzwydzielnicze z potwierdzonym pochodzeniem ośrodkowym (moczówka prosta, cukrzyca, nadczynność tarczycy itp.) | Zespoły podwzgórzowe i inne utrwalone zaburzenia wewnątrzwydzielnicze z potwierdzonym pochodzeniem ośrodkowym (moczówka prosta, cukrzyca, nadczynność tarczycy itp.) | |
| 12 | 1) znacznie upośledzające czynność ustroju | 31-50 | |
| 12 | 2) nieznacznie upośledzające czynność ustroju | 15-30 | |
| 13 | Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwów ruchowych gałki ocznej (nerwy: okoruchowy, bloczkowy, odwodzący) | Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwów ruchowych gałki ocznej (nerwy: okoruchowy, bloczkowy, odwodzący) | |
| 13 | 1) z objawami dwojenia obrazu, opadania powieki i zaburzeniami akomodacji | 21-35 | |
| 13 | 2) z objawami dwojenia obrazu i opadania powieki | 11-20 | |
| 13 | 3) z objawami dwojenia obrazu bez opadania powieki | 5-10 | |
| 13 | 4) zaburzenia akomodacji lub inne zaburzenia czynności mięśni wewnętrznych oka | 1-10 | |
| 14 | Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwu trójdzielnego w zależności od stopnia uszkodzenia | Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwu trójdzielnego w zależności od stopnia uszkodzenia | |
| 14 | 1) czuciowe (w tym neuralgia pourazowa) | 1-10 | |
| 14 | 2) ruchowe | 1-10 | |
| 14 | 3) czuciowo-ruchowe | 3-20 | |
| 15 | Uszkodzenie nerwu twarzowego | Uszkodzenie nerwu twarzowego | |
| 15 | 1) obwodowe całkowite z niedomykaniem powieki | 20 | |
| 15 | 2) obwodowe częściowe w zależności od nasilenia dolegliwości | 3-19 | |
| 15 | 3) izolowane uszkodzenie centralne | 2-10 | |
| 15 | Uwaga Współistnienie uszkodzenia nerwu twarzowego z pęknięciem kości skalistej ocenia się według poz. 49. Uszkodzenie centralne nerwu twarzowego współistniejące z innymi objawami świadczącymi o uszkodzeniu mózgu ocenia się według poz. 5 lub 9. | Uwaga Współistnienie uszkodzenia nerwu twarzowego z pęknięciem kości skalistej ocenia się według poz. 49. Uszkodzenie centralne nerwu twarzowego współistniejące z innymi objawami świadczącymi o uszkodzeniu mózgu ocenia się według poz. 5 lub 9. | |
| 16 | Utrwalone uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwów językowo-gardłowego i błędnego w zależności od stopnia zaburzeń mowy, połykania, oddechu, krążenia i przewodu pokarmowego | Utrwalone uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwów językowo-gardłowego i błędnego w zależności od stopnia zaburzeń mowy, połykania, oddechu, krążenia i przewodu pokarmowego | |
| 16 | 1) niewielkiego stopnia | 5-10 | |
| 16 | 2) średniego stopnia | 11-25 | |
| 16 | 3) znacznego stopnia | 26-50 | |
| 17 | Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwu dodatkowego w zależności od stopnia uszkodzenia | 3-15 | |
| 18 | Uszkodzenie częściowe lub całkowite nerwu podjęzykowego w zależności od stopnia uszkodzenia | 5-20 | |
| 18 | Uwaga Jeżeli uszkodzeniom nerwów czaszkowych towarzyszą inne uszkodzenia mózgu, ocenia się według poz. 9. | Uwaga Jeżeli uszkodzeniom nerwów czaszkowych towarzyszą inne uszkodzenia mózgu, ocenia się według poz. 9. | |
| USZKODZENIA TWARZY | USZKODZENIA TWARZY | USZKODZENIA TWARZY | |
| 19 | Uszkodzenia powłok twarzy (blizny i ubytki) | Uszkodzenia powłok twarzy (blizny i ubytki) | |
| 19 | 1) oszpecenia (szpecące, rozległe powyżej 2 cm długości lub powyżej 1,5 cm˛ powierzchni blizny) bez zaburzeń funkcji w zależności od rozmiarów blizn i ubytków w powłokach twarzy | 1-5 | |
| 19 | 2) oszpecenia z miernymi zaburzeniami funkcji w zależności od rozmiarów blizn i ubytków w powłokach twarzy oraz stopnia zaburzeń funkcji po optymalnej korekcji | 6-25 | |
| 19 | 3) oszpecenia połączone z dużymi zaburzeniami funkcji (sumując ocenę za oszpecenie z oceną poszczególnych zaburzeń funkcji: przyjmowania pokarmów, zaburzeń oddychania, mowy, zaburzenia funkcji powiek itp.) w zależności od rozmiarów blizn i ubytków w powłokach twarzy oraz stopnia zaburzeń funkcji po optymalnej korekcji | 26-60 | |
| 19 | 4) blizny po oparzeniach powyżej stopnia IIA za każdy 1% TBSA (całkowitej powierzchni ciała) | 5 | |
| 20 | Uszkodzenia nosa (w tym złamania kości nosa, przegrody nosa, uszkodzenia części chrzęstnej, ubytki części miękkich) | Uszkodzenia nosa (w tym złamania kości nosa, przegrody nosa, uszkodzenia części chrzęstnej, ubytki części miękkich) | |
| 20 | 1) widoczne, szpecące zniekształcenie nosa, utrzymujące się po korekcji, bez zaburzeń oddychania i powonienia w zależności od rozległości uszkodzenia | 1-5 | |
| 20 | 2) uszkodzenie struktury chrzęstno-kostnej nosa z zaburzeniami oddychania utrzymującymi się po korekcji w zależności od rozległości uszkodzenia i stopnia zaburzeń oddychania | 6-15 | |
| 20 | 3) uszkodzenie struktury chrzęstno-kostnej nosa z zaburzeniami oddychania i powonienia, utrzymujące się po korekcji w zależności od stopnia zaburzeń w oddychaniu i powonieniu | 10-20 | |
| 20 | 4) zaburzenia lub utrata powonienia w następstwie uszkodzenia przedniego dołu czaszki | 1-6 | |
| 20 | 5) utrata znacznej części nosa lub utrata całkowita (łącznie z kośćmi nosa) | 20-30 | |
| 20 | Uwaga Jeżeli zniekształceniu nosa towarzyszą blizny nosa, ocenia się łącznie według poz. 20. Jeżeli uszkodzenie nosa wchodzi w zespół uszkodzeń objętych poz. 19, stosuje się ocenę według poz. 19. | Uwaga Jeżeli zniekształceniu nosa towarzyszą blizny nosa, ocenia się łącznie według poz. 20. Jeżeli uszkodzenie nosa wchodzi w zespół uszkodzeń objętych poz. 19, stosuje się ocenę według poz. 19. | |
| 21 | Utrata zębów (dotyczy zębów stałych) | Utrata zębów (dotyczy zębów stałych) | |
| 21 | 1) utrata częściowa korony (poniżej 1/2 korony) | 0,5 | |
| 21 | 2) utrata korony (co najmniej 1/2 korony) lub korzenia lub całkowita utrata zęba wraz z korzeniem zębów 4-8 | 1 | |
| 21 | 3) utrata korony (co najmniej 1/2 korony) lub korzenia lub całkowita utrata zęba wraz z korzeniem (siekacze i kły) | 2 | |
| 21 | Uwaga W przypadku uzupełnienia protetycznego/stomatologicznego ocenia się stan przed wykonaniem uzupełnienia. Przetrwałe zęby mleczne w miejscu niewykształconych zębów stałych traktuje się jak zęby stałe. | Uwaga W przypadku uzupełnienia protetycznego/stomatologicznego ocenia się stan przed wykonaniem uzupełnienia. Przetrwałe zęby mleczne w miejscu niewykształconych zębów stałych traktuje się jak zęby stałe. | |
| 22 | Złamania kości oczodołu, kości szczękowych, kości jarzmowej, w zależności od zrostu w przemieszczeniu, utrwalonych zniekształceń, asymetrii zgryzu, upośledzenia żucia, zaburzeń czucia | Złamania kości oczodołu, kości szczękowych, kości jarzmowej, w zależności od zrostu w przemieszczeniu, utrwalonych zniekształceń, asymetrii zgryzu, upośledzenia żucia, zaburzeń czucia | |
| 22 | 1) nieznacznego stopnia | 1-5 | |
| 22 | 2) średniego stopnia | 6-10 | |
| 22 | 3) znacznego stopnia | 11-20 | |
| 22 | Uwaga W przypadku urazu oczodołu z dwojeniem obrazu bez zaburzeń ostrości wzroku ocenia się dodatkowo według poz. 27 pkt 2, w przypadku zaburzeń ostrości wzroku według tabeli w poz. 27 pkt 1. W przypadku pojawienia się dużych deficytów neurologicznych dotyczących unerwienia twarzy ocenia się dodatkowo według punktu właściwego dla danego nerwu. Jeżeli uszkodzeniom kości twarzoczaszki towarzyszy oszpecenie, ocenia się jedynie według poz. 19. W przypadku złamania żuchwy z innymi kośćmi twarzoczaszki następstwa uszkodzeń żuchwy ocenia się oddzielnie od złamania pozostałych kości twarzoczaszki dodatkowo według poz. 24. | Uwaga W przypadku urazu oczodołu z dwojeniem obrazu bez zaburzeń ostrości wzroku ocenia się dodatkowo według poz. 27 pkt 2, w przypadku zaburzeń ostrości wzroku według tabeli w poz. 27 pkt 1. W przypadku pojawienia się dużych deficytów neurologicznych dotyczących unerwienia twarzy ocenia się dodatkowo według punktu właściwego dla danego nerwu. Jeżeli uszkodzeniom kości twarzoczaszki towarzyszy oszpecenie, ocenia się jedynie według poz. 19. W przypadku złamania żuchwy z innymi kośćmi twarzoczaszki następstwa uszkodzeń żuchwy ocenia się oddzielnie od złamania pozostałych kości twarzoczaszki dodatkowo według poz. 24. | |
| 23 | Utrata szczęki lub żuchwy łącznie z oszpeceniem i utratą zębów w zależności od wielkości ubytków, oszpecenia i powikłań | Utrata szczęki lub żuchwy łącznie z oszpeceniem i utratą zębów w zależności od wielkości ubytków, oszpecenia i powikłań | |
| 23 | 1) częściowa | 10-35 | |
| 23 | 2) całkowita | 40-50 | |
| 24 | Złamania żuchwy wygojone z przemieszczeniem odłamów | Złamania żuchwy wygojone z przemieszczeniem odłamów | |
| 24 | 1) bez zaburzeń czynności stawu żuchwowo-skroniowego w zależności od stopnia zniekształcenia i rozwarcia szczęk | 1-5 | |
| 24 | 2) z zaburzeniami czynności stawu żuchwowo-skroniowego w zależności od stopnia zaburzeń żucia i rozwarcia szczęk | 6-15 | |
| 25 | Ubytek podniebienia | Ubytek podniebienia | |
| 25 | 1) z zaburzeniami mowy i połykania w zależności od stopnia zaburzeń | 10-25 | |
| 25 | 2) z dużymi zaburzeniami mowy i połykania w zależności od stopnia zaburzeń | 26-40 | |
| 26 | Ubytki i urazy języka w zależności od wielkości ubytków, zniekształceń, zaburzeń mowy, trudności w połykaniu | Ubytki i urazy języka w zależności od wielkości ubytków, zniekształceń, zaburzeń mowy, trudności w połykaniu | |
| 26 | 1) ubytki języka, w zależności od wielkości uszkodzeń - ubytki niewielkiego stopnia bez istotnych zaburzeń mowy | 1-3 | |
| 26 | 2) ubytki języka - ubytki i zniekształcenia średniego stopnia upośledzające odżywianie i mowę w stopniu nieznacznie utrudniającym porozumiewanie się, w zależności od stopnia | 4-15 | |
| 26 | 3) duże ubytki języka i znaczne zniekształcenia, upośledzające odżywianie i mowę w stopniu umiarkowanie i znacznie utrudniającym porozumiewanie się, w zależności od stopnia | 16-40 | |
| 26 | 4) całkowita utrata języka | 50 | |
| USZKODZENIA NARZĄDU WZROKU | USZKODZENIA NARZĄDU WZROKU | ||
| 27 | Obniżenie ostrości wzroku bądź utrata jednego oka lub obojga oczu | Obniżenie ostrości wzroku bądź utrata jednego oka lub obojga oczu | |
| 27 | 1) przy obniżeniu ostrości wzroku lub utracie wzroku jednego oka lub obojga oczu uszczerbek ocenia się według poniższej tabeli | 1) przy obniżeniu ostrości wzroku lub utracie wzroku jednego oka lub obojga oczu uszczerbek ocenia się według poniższej tabeli | |
| 27 | Tabela 27 pkt 1 | Tabela 27 pkt 1 | |
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.
Ten tekst jest publikowany na własnych warunkach ponownego wykorzystania określonych przez Dziennik Ustaw, a nie na licencji Legalize ani na licencji domeny publicznej.
Dziennik Ustaw
domena publiczna (urzędowe publikacje rządowe)