Legalize / Polska / Umowa międzynarodowa

Porozumienie o wygaśnięciu dwustronnych traktatów inwestycyjnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, sporządzone w Brukseli dnia 5 maja 2020 r

Typ Umowa międzynarodowa

Ogłoszono 2020-05-05

Status Obowiązujący

Źródło Dziennik Ustaw

Historia nowelizacji JSON API

Treść porozumienia

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

podaje do powszechnej wiadomości:

Dnia 5 maja 2020 r. w Brukseli zostało sporządzone Porozumienie o wygaśnięciu dwustronnych traktatów inwestycyjnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, w następującym brzmieniu:

POROZUMIENIE O WYGAŚNIĘCIU DWUSTRONNYCH TRAKTATÓW INWESTYCYJNYCH MIĘDZY PAŃSTWAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY,

KRÓLESTWO BELGII,

REPUBLIKA BUŁGARII,

REPUBLIKA CZESKA,

KRÓLESTWO DANII,

REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,

REPUBLIKA ESTOŃSKA,

REPUBLIKA GRECKA,

KRÓLESTWO HISZPANII,

REPUBLIKA FRANCUSKA,

REPUBLIKA CHORWACJI,

REPUBLIKA WŁOSKA,

REPUBLIKA CYPRYJSKA,

REPUBLIKA ŁOTEWSKA,

REPUBLIKA LITEWSKA,

WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA,

WĘGRY,

REPUBLIKA MALTY,

KRÓLESTWO NIDERLANDÓW,

RZECZPOSPOLITA POLSKA,

REPUBLIKA PORTUGALSKA,

RUMUNIA,

REPUBLIKA SŁOWENII oraz

REPUBLIKA SŁOWACKA,

MAJĄC NA UWADZE Traktat o Unii Europejskiej (TUE) i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz zasady ogólne prawa Unii,

MAJĄC NA UWADZE normy międzynarodowego prawa zwyczajowego skodyfikowane w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów (KWPT),

PRZYPOMINAJĄC, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) stwierdził w sprawie C-478/07 Budějovický Budvar, że postanowienia umowy międzynarodowej zawartej między dwoma państwami członkowskimi nie mogą mieć zastosowania w stosunkach między tymi dwoma państwami, jeżeli okażą się sprzeczne z traktatami UE,

BIORĄC POD UWAGĘ, że zgodnie z zobowiązaniem państw członkowskich do dostosowania swoich porządków prawnych do zgodności z prawem Unii, muszą one wyciągnąć niezbędne konsekwencje z prawa Unii zgodnie z jego wykładnią w orzeczeniu TSUE w sprawie C-284/16 Achmea(„orzeczenie w sprawie Achmea”),

BIORĄC POD UWAGĘ, że klauzule arbitrażowe inwestor- państwo w dwustronnych traktatach inwestycyjnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej („wewnątrzunijne dwustronne traktaty inwestycyjne”) są sprzeczne z traktatami UE oraz że, w wyniku tej niezgodności, nie można ich stosować po dniu, w którym ostatnia ze stron wewnątrzunijnego dwustronnego traktatu inwestycyjnego stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej,

PODZIELAJĄC wspólne stanowisko wyrażone w niniejszym Porozumieniu między stronami traktatów UE i wewnątrzunijnych dwustronnych traktatów inwestycyjnych, zgodnie z którym taka klauzula nie może stanowić podstawy prawnej dla Postępowań Arbitrażowych,

ROZUMIEJĄC, że niniejsze Porozumienie powinno obejmować wszystkie postępowania arbitrażowe w sporach pomiędzy inwestorem a państwem na podstawie wewnątrzunijnych dwustronnych traktatów inwestycyjnych na mocy dowolnej konwencji arbitrażowej lub regulaminu arbitrażowego, w tym Konwencji o rozstrzyganiu sporów inwestycyjnych między państwami a obywatelami innych państw („konwencji ICSID”) i regulaminu arbitrażowego ICSID, regulaminu arbitrażowego Stałego Trybunału Arbitrażowego (PCA), regulaminu arbitrażowego Instytutu Arbitrażowego Sztokholmskiej Izby Handlowej (SCC), regulaminu arbitrażowego Międzynarodowej Izby Handlowej (ICC), regulaminu arbitrażowego Komisji Narodów Zjednoczonych do spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego (UNCITRAL) i arbitrażu ad koc,

ZAUWAŻAJĄC, że niektóre wewnątrzunijne dwustronne traktaty inwestycyjne, w tym ich klauzule przedłużonego obowiązywania traktatu, wygasły na skutek porozumienia stron oraz że inne wewnątrzunijne dwustronne traktaty inwestycyjne wygasły na skutek wypowiedzenia, a okres stosowania ich klauzul przedłużonego obowiązywania traktatu upłynął,

ZGADZAJĄC SIĘ, że niniejsze Porozumienie pozostaje bez uszczerbku dla kwestii zgodności z traktatami UE postanowień materialnych wewnątrzunijnych dwustronnych traktatów inwestycyjnych,

BIORĄC POD UWAGĘ, że niniejsze Porozumienie dotyczy wewnątrzunijnych dwustronnych traktatów inwestycyjnych; nie obejmuje ono postępowań wewnątrzunijnych na podstawie art. 26 Traktatu Karty Energetycznej. Unia Europejska i jej państwa członkowskie zajmą się tą kwestią na późniejszym etapie,

UZNAJĄC, że gdy inwestorzy z państw członkowskich korzystają z jednej z podstawowych swobód, takich jak swoboda przedsiębiorczości lub swobodny przepływ kapitału, działają oni w zakresie stosowania prawa Unii, a zatem korzystają z ochrony, którą gwarantują te swobody i, w zależności od przypadku, przez stosowne prawo wtórne, przez Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej i przez ogólne zasady prawa Unii, do których należą w szczególności zasady niedyskryminacji, proporcjonalności, pewności prawnej i ochrony uzasadnionych oczekiwań (orzeczenie TSUE w sprawie C-390/12 Pfleger,pkt 30-37). Gdy państwo członkowskie wprowadza środek, który odstępuje od jednej z podstawowych swobód zagwarantowanych przez prawo Unii, środek ten jest objęty zakresem prawa Unii, a podstawowe prawa zagwarantowane przez Kartę również znajdują zastosowanie (orzeczenie TSUE w sprawie C-685/15 Online Games Handels GmbH,pkt 55 i 56),

PRZYPOMINAJĄC, że zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE państwa członkowskie zobowiązane są do ustanowienia środków niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony prawnej praw inwestorów na mocy prawa Unii. W szczególności każde państwo członkowskie musi zapewnić, aby jego sądy lub trybunały, w rozumienia prawa Unii, spełniały wymogi skutecznej ochrony sądowej (orzeczenie TSUE w sprawie C-64/16 Associação Sindical dos Juízes Portugueses pkt 31-37),

PRZYPOMINAJĄC, że spory między Umawiającymi się Stronami dotyczące wykładni lub stosowania niniejszego Porozumienia zgodnie z art. 273 TFUE nie mogą dotyczyć zgodności z prawem środka będącego przedmiotem postępowania arbitrażowego w sporach pomiędzy inwestorem a państwem na podstawie Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego objętego niniejszym Porozumieniem,

MAJĄC NA UWADZE, że postanowienia niniejszego Porozumienia pozostają bez uszczerbku dla możliwości wniesienia sprawy do TSUE przez Komisję Europejską lub dowolne państwo członkowskie na podstawie art. 258, 259 i 260 TFUE,

PRZYPOMINAJĄC, że w świetle konkluzji Rady ECOFIN z dnia 11 lipca 2017 r. państwa członkowskie i Komisja zintensyfikują bez zbędnej zwłoki dyskusje w celu lepszego zapewnienia pełnej, silnej i skutecznej ochrony inwestycji w Unii Europejskiej. Dyskusje te obejmą ocenę istniejących procesów i mechanizmów rozstrzygania sporów, jak również potrzebę, i jeżeli potrzeba taka zostanie stwierdzona, środków do stworzenia nowych lub udoskonalenia istniejących odpowiednich narzędzi i mechanizmów na podstawie prawa Unii,

PRZYPOMINAJĄC, że niniejsze Porozumienie pozostaje bez uszczerbku dla dalszych środków i działań, które mogą być konieczne w ramach prawa Unii, aby zapewnić wyższy poziom ochrony transgranicznych inwestycji w Unii Europejskiej oraz stworzyć bardziej przewidywalne, stabilne i przejrzyste otoczenie regulacyjne w celu zachęcenia do dokonywania inwestycji na rynku wewnętrznym,

BIORĄC POD UWAGĘ, że znajdujące się w niniejszym Porozumieniu odniesienia do Unii Europejskiej należy rozumieć również jako odniesienia do jej poprzedniczki, Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, a następnie Wspólnoty Europejskiej, do czasu zastąpienia Wspólnoty Europejskiej przez Unię Europejską,

UZGODNIŁY NASTĘPUJĄCE POSTANOWIENIA:

Artykuł 1 Definicje

Do celów niniejszego Porozumienia stosuje się następujące definicje:

1) „Dwustronny Traktat Inwestycyjny” oznacza każdy traktat inwestycyjny wymieniony w załączniku A lub załączniku B;

2) „Postępowanie Arbitrażowe” oznacza każde postępowanie przed trybunałem arbitrażowym ustanowionym do rozwiązania sporu między inwestorem z jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej zgodnie z Dwustronnym Traktatem Inwestycyjnym;

3) „Klauzula Arbitrażowa” oznacza klauzulę arbitrażową dotyczącą sporu pomiędzy inwestorem a państwem, określoną w Dwustronnym Traktacie Inwestycyjnym, przewidującą możliwość przeprowadzenia Postępowania Arbitrażowego;

4) „Zakończone Postępowanie Arbitrażowe” oznacza każde Postępowanie Arbitrażowe, które zakończyło się ugodą lub ostatecznym wyrokiem trybunału arbitrażowego wydanym przed dniem 6 marca 2018 r., w przypadku gdy:

wyrok trybunału arbitrażowego został należycie wykonany przed dniem 6 marca 2018 r., nawet wówczas, gdy powiązane roszczenie dotyczące kosztów postępowania nie zostało wykonane lub wyegzekwowane, oraz gdy w dniu 6 marca 2018 r. żadne postępowanie dotyczące zaskarżenia wyroku trybunału arbitrażowego, ponownego rozpatrzenia sprawy, uchylenia ostatecznego wyroku trybunału arbitrażowego, stwierdzenia jego nieważności, egzekucji, rewizji ani żadne inne podobne postępowania w związku z takim ostatecznym wyrokiem trybunału arbitrażowego nie pozostawały w toku; lub

wyrok trybunału arbitrażowego uchylono lub stwierdzono jego nieważność przed dniem wejścia w życie niniejszego Porozumienia;

5) „Postępowanie Arbitrażowe w Toku” oznacza każde Postępowanie Arbitrażowe wszczęte przed dniem 6 marca 2018 r. i niestanowiące Zakończonego Postępowania Arbitrażowego, niezależnie od etapu, na którym takie postępowanie pozostaje w dniu wejścia w życie niniejszego Porozumienia;

6) „Nowe Postępowanie Arbitrażowe” oznacza każde Postępowanie Arbitrażowe wszczęte w dniu 6 marca 2018 r. lub później;

7) „Klauzula Przedłużonego Obowiązywania Traktatu” oznacza każde postanowienie Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego, które rozszerza ochronę inwestycji dokonanych przed datą wygaśnięcia tego traktatu na dalszy okres.

Artykuł 2 Wygaśnięcie Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych

Dwustronne Traktaty Inwestycyjne wymienione w Załączniku A wygasają zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym Porozumieniu.

Dla większej pewności, Klauzule Przedłużonego Obowiązywania Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych wymienionych w Załączniku A wygasają zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu i nie wywołują skutków prawnych.

Artykuł 3 Ustanie ewentualnych skutków Klauzul Przedłużonego Obowiązywania Traktatu

Klauzule Przedłużonego Obowiązywania Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych wymienionych w załączniku B wygasają na mocy niniejszego Porozumienia i nie wywołują skutków prawnych, zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym Porozumieniu.

Artykuł 4 Postanowienia wspólne

Umawiające się Strony potwierdzają niniejszym, że Klauzule Arbitrażowe są sprzeczne z traktatami UE i w związku z tym nie mają zastosowania. W wyniku tejże niezgodności Klauzul Arbitrażowych z traktatami UE, od dnia, w którym ostatnia ze stron Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, Klauzula Arbitrażowa w takim Dwustronnym Traktacie Inwestycyjnym nie może stanowić podstawy prawnej dla Postępowania Arbitrażowego.

Wygaśnięcie zgodnie z art. 2 Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych wymienionych w Załączniku A oraz wygaśnięcie zgodnie z art. 3 Klauzul Przedłużonego Obowiązywania Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych wymienionych w Załączniku B stają się skuteczne, dla każdego takiego Traktatu, w momencie wejścia w życie niniejszego Porozumienia w odniesieniu do odpowiednich Umawiających się Stron zgodnie z art. 16.

Artykuł 5 Nowe Postępowania Arbitrażowe

Klauzule Arbitrażowe nie stanowią podstawy prawnej dla Nowych Postępowań Arbitrażowych.

Artykuł 6 Zakończone Postępowania Arbitrażowe

Niezależnie od art. 4, niniejsze Porozumienie nie ma wpływu na Zakończone Postępowania Arbitrażowe. Postępowania te nie będą wznowione.

Ponadto niniejsze Porozumienie nie ma wpływu na jakąkolwiek zgodę na polubowne rozstrzygnięcie sporu będącego przedmiotem Postępowania Arbitrażowego wszczętego przed dniem 6 marca 2018 r.

Artykuł 7 Obowiązki Umawiających się Stron dotyczące Postępowań Arbitrażowych w Toku i Nowych Postępowań Arbitrażowych

Jeżeli Umawiające się Strony są stronami Dwustronnych Traktatów Inwestycyjnych, na podstawie których wszczęto Postępowanie Arbitrażowe w Toku lub Nowe Postępowanie Arbitrażowe, strony te:

informują, w ramach wzajemnej współpracy i na podstawie oświadczenia w Załączniku C, trybunały arbitrażowe o konsekwencjach prawnych orzeczenia w sprawie Achmeaokreślonych w art. 4; oraz

jeżeli są stroną postępowania sądowego dotyczącego wyroku trybunału arbitrażowego wydanego na podstawie Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego, zwracają się do właściwego sądu krajowego, w tym w każdym państwie trzecim, zależnie od przypadku, o uchylenie wyroku trybunału arbitrażowego, stwierdzenie jego nieważności lub powstrzymanie się od jego uznania i wykonania.

Artykuł 8 Środki przejściowe związane z Postępowaniami Arbitrażowymi w Toku

Jeżeli inwestor jest stroną Postępowania Arbitrażowego w Toku i nie zaskarżył przed właściwym sądem krajowym środka będącego przedmiotem sporu, zastosowanie mają środki przejściowe przewidziane w art. 9 i 10.

Jeżeli ostateczny wyrok trybunału arbitrażowego, zgodnie z którym sporny środek nie jest objęty zakresem danego Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego lub nie narusza tego Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego, wydano przed dniem wejścia w życie niniejszego Porozumienia, środki przejściowe, o których mowa w niniejszym artykule, nie mają zastosowania.

Jeżeli w Postępowaniu Arbitrażowym w Toku zainteresowana Umawiająca się Strona składa powództwo wzajemne, niniejszy artykuł oraz art. 9 i 10 stosuje się odpowiednio do roszczeń objętych powództwem wzajemnym.

Zainteresowana Umawiająca się Strona oraz inwestor mogą również uzgodnić inną odpowiednią formę rozstrzygnięcia sporu, w tym rozstrzygnięcie polubowne, pod warunkiem że rozwiązanie to jest zgodne z prawem Unii.

Artykuł 9 Ustrukturyzowany dialog dla Postępowań Arbitrażowych w Toku

Inwestor będący stroną Postępowania Arbitrażowego w Toku może zwrócić się do Umawiającej się Strony uczestniczącej w tym postępowaniu o przystąpienie do postępowania ugodowego zgodnie z niniejszym artykułem, pod warunkiem że:

Postępowanie Arbitrażowe w Toku zawieszono na wniosek inwestora; oraz

jeżeli w Postępowaniu Arbitrażowym w Toku wydano już wyrok trybunału arbitrażowego, jednak jeszcze nie został on ostatecznie wyegzekwowany lub go nie wykonano, inwestor zobowiązuje się nie wszczynać postępowania w sprawie uznania, wykonania lub egzekucji takiego wyroku lub uiszczenia przewidzianej w nim płatności w państwie członkowskim lub państwie trzecim, lub też, jeśli takie postępowanie już wszczęto, zobowiązuje się złożyć wniosek o jego zawieszenie.

Zainteresowana Umawiająca się Strona odpowiada w formie pisemnej w terminie dwóch miesięcy zgodnie z ust. 2-4.

Umawiająca się Strona może także zwrócić się do inwestora uczestniczącego w Postępowaniu Arbitrażowym w Toku o przystąpienie do postępowania ugodowego zgodnie z niniejszym artykułem. W terminie dwóch miesięcy inwestor może wyrazić zgodę w formie pisemnej, o ile warunki określone w akapicie pierwszym lit. a) i b) są spełnione.

W stosownych przypadkach w odpowiedzi zainteresowanej Umawiającej się Strony lub w akceptacji inwestora należy zawrzeć stwierdzenie, że tym samym wszczyna się postępowanie ugodowe.

Postępowanie ugodowe można wszcząć wyłącznie w okresie sześciu miesięcy od wygaśnięcia, zgodnie z art. 2 lub 3 niniejszego Porozumienia, Dwustronnego Traktatu Inwestycyjnego, na podstawie którego wszczęto Postępowanie Arbitrażowe w Toku, poprzez złożenie wniosku zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu.

Postępowanie ugodowe wszczyna się, jeżeli TSUE lub sąd krajowy uzna w ostatecznym orzeczeniu, że środek państwowy zaskarżony w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, narusza prawo Unii.

Postępowania ugodowego nie wszczyna się, jeżeli TSUE lub sąd krajowy uzna w ostatecznym orzeczeniu, że środek państwowy zaskarżony w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, nie narusza prawa Unii. Ma to również zastosowanie, jeżeli Komisja Europejska przyjęła ostateczną decyzję, zgodnie z którą środek ten nie narusza prawa Unii.

Jeżeli postępowanie sądowe, którego celem jest uzyskanie orzeczenia, o którym mowa w ust. 3 lub 4, wciąż się toczy, wówczas zainteresowana Umawiająca się Strona informuje o tym fakcie inwestora w swojej odpowiedzi zgodnie z ust. 1. Wszczęcie postępowania ugodowego zawiesza się do czasu wydania ostatecznego orzeczenia w drodze postępowania sądowego. Zainteresowana Umawiająca się Strona informuje inwestora o takim orzeczeniu w terminie dwóch tygodni. Ma to również zastosowanie, gdy Komisja Europejska przyjęła decyzję, która nie stała się jeszcze ostateczna.

Postępowanie ugodowe można wszcząć, gdy można ustalić potencjalne naruszenie prawa Unii przez środek państwowy zaskarżony w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, a ust. 3 ani 4 nie mają zastosowania.

Postępowanie ugodowe jest nadzorowane przez bezstronnego koncyliatora w celu znalezienia polubownego, zgodnego z prawem i sprawiedliwego pozasądowego i pozaarbitrażowego rozwiązania sporu będącego przedmiotem Postępowania Arbitrażowego. Postępowanie ugodowe jest bezstronne i poufne. Każda ze stron postępowania ugodowego ma prawo przedstawić swoje stanowisko.

⋯

Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.