LegalizeProgram wykonawczy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii w dziedzinie kultury, edukacji i nauki na lata 2022-2025, podpisany w Warszawie dnia 8 kwietnia 2022 r
Treść programu
Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Mołdawii, zwane dalej „Stronami”,
Opierając się na zasadach poszanowania praw człowieka, otwartości, tolerancji i dialogu międzykulturowego,
Pragnąc rozwoju współpracy w dziedzinie kultury, edukacji, nauki, młodzieży i sportu,
Mając szczególnie na uwadze bezpośrednie i twórcze kontakty międzyludzkie,
W celu realizacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdowa o współpracy kulturalnej i naukowej, sporządzonej w Kiszyniowie dnia 10 grudnia 1997 roku, uzgodniły, co następuje:
Artykuł 1
Strony będą wspierać organizowanie wizyt studyjnych specjalistów we wszystkich dziedzinach kultury w ramach współpracy bezpośredniej między właściwymi instytucjami obu Stron. Szczegółowe warunki organizowania i finansowania wizyt studyjnych będą uzgadniane przez te instytucje.
Artykuł 2
Strony, w ramach swoich możliwości, będą wspierać udział swoich artystów i zespołów artystycznych w międzynarodowych festiwalach teatralnych, muzycznych i tanecznych organizowanych na terytorium Państwa drugiej Strony.
Artykuł 3
Strony będą wspierać prezentowanie dzieł dramatycznych autorów z obu Państw, ze szczególnym uwzględnieniem dzieł autorów współczesnych.
Artykuł 4
Strony będą wspierać udział swoich twórców filmowych oraz ich dzieł w międzynarodowych festiwalach filmowych organizowanych na terytorium Państwa drugiej Strony, zgodnie z regulaminami tych festiwali.
Strony będą ułatwiać organizowanie przeglądów filmowych. Szczegóły dotyczące ich organizowania zostaną uzgodnione przez właściwe instytucje.
Strony będą popierać bezpośrednią współpracę instytucji w zakresie wymiany doświadczeń dotyczących digitalizacj i, konserwacj i oraz upowszechniania dziedzictwa filmowego.
Artykuł 5
Strony będą sprzyjać promocji twórczości kompozytorów z Państwa drugiej Strony.
Strony będą wspierać organizowanie kursów mistrzowskich i warsztatów w dziedzinie muzyki.
Artykuł 6
Strony będą popierać bezpośrednią współpracę między instytucjami kultury oraz organizacjami twórców działającymi w obszarze sztuk wizualnych i wzornictwa.
Artykuł 7
Strony będą popierać współpracę między bibliotekami narodowymi obu Państw, na podstawie bezpośrednich porozumień między nimi, oraz w zakresie wymiany doświadczeń dotyczących wykorzystania w ich działalności nowoczesnych technologii, w szczególności w celu ochrony, konserwacji i digitalizacji zbiorów bibliotecznych.
Strony będą sprzyjać inicjatywom translatorskim i wydawniczym podejmowanym przez podmioty z obu Państw. Strona polska zachęca mołdawskich tłumaczy i wydawców zainteresowanych przekładami literatury polskiej do korzystania z programów koordynowanych przez Instytut Książki, w tym Programu Translatorskiego ©POLAND.
Artykuł 8
Strony będą popierać współpracę muzeów obu Państw, w szczególności w zakresie wymiany doświadczeń w dziedzinie zarządzania tymi placówkami.
Strony będą sprzyjać bezpośrednim porozumieniom muzeów, w tym działaniom podejmowanym w celu wzajemnej prezentacji zbiorów i organizacji wystaw.
Artykuł 9
Strony będą sprzyjać bezpośredniej współpracy instytucji działających w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego.
Strony będą popierać inicjatywy mające na celu ochronę i konserwację zabytków wspólnego dziedzictwa kulturowego znajdujących się na terytoriach obu Państw, w szczególności przez wymianę doświadczeń między właściwymi instytucjami oraz realizację wspólnych projektów badawczych i prac konserwatorskich, a także organizację szkoleń w tym zakresie.
Strona polska zaoferuje mołdawskim badaczom skorzystanie z programu stypendialnego „Thesaurus Poloniae”, koordynowanego przez Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, skierowanego do zagranicznych badaczy historii i dziedzictwa kulturowego Rzeczypospolitej Polskiej oraz Europy Środkowej.
Artykuł 10
Strony będą współpracować w celu niedopuszczenia do nielegalnego przywozu, wywozu i przenoszenia własności dóbr kultury stanowiących ich dziedzictwo kulturowe, zgodnie z przepisami prawa obowiązującego w każdym z Państw oraz konwencjami międzynarodowymi, których oba Państwa są stronami.
Strony będą przestrzegać powszechnie obowiązujących norm prawa międzynarodowego i innych standardów międzynarodowych dotyczących zwalczania nielegalnego przemieszczania dóbr kultury oraz podejmą prawne i mające zastosowanie środki w celu zwrotu dóbr kultury, które zaginęły lub zostały bezprawnie wywiezione, a także będą zapobiegać nielegalnemu handlowi dziedzictwem kulturowym.
Artykuł 11
Strony będą popierać współpracę w dziedzinie archiwistyki, w szczególności w zakresie: dostępu do archiwów dla celów naukowych, społecznych i prawnych, wymiany doświadczeń, publikacji i kopii dokumentów, w oparciu o bezpośrednie porozumienia między organami państwowymi właściwymi w sprawach archiwów państwowych.
Artykuł 12
Strony będą popierać udział twórców i zespołów w międzynarodowych festiwalach folklorystycznych organizowanych na terytorium Państwa drugiej Strony, jak również współpracę specjalistów w dziedzinie kultury ludowej i ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Artykuł 13
Strony będą sprzyjać rozwijaniu współpracy między uczelniami artystycznymi obu Państw, na podstawie bezpośrednich porozumień między nimi.
Strony będą promować udział obywateli Republiki Mołdawii w programie stypendialnym „Gaude Polonia”, koordynowanym przez polskie Narodowe Centrum Kultury.
Artykuł 14
Strony będą wymieniać doświadczenia dotyczące programów i inicjatyw Unii Europejskiej w dziedzinie kultury.
Strony będą wspierać współpracę instytutów kultury państw członkowskich Unii Europejskiej w ramach działania EUNIC Cluster w Republice Mołdawii.
Strony będą sprzyjać realizacji projektów kulturalnych w ramach Partnerstwa Wschodniego.
1) popieranie nauki języka polskiego jako języka obcego w szkołach wyższych w Republice Mołdawii;
2) zapewnienie możliwości nauczania języka polskiego i niektórych przedmiotów w języku polskim obywatelom Republiki Mołdawii pochodzenia polskiego w ramach systemu oświaty Republiki Mołdawii;
3) współpracę i wymianę doświadczeń w ramach Erasmus+, unijnego programu na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu.
Strona mołdawska będzie przyznawać Stronie polskiej rocznie 18 miesięcy na staże naukowe trwające od jednego do dziewięciu miesięcy każdy, bez opłaty czesnego i bez stypendium. Strona polska może przyznać osobom kierowanym na staże do Republiki Mołdawii stypendium, zgodnie z przepisami wewnętrznymi.
Strona polska będzie przyznawać Stronie mołdawskiej, w szkołach wyższych podległych Ministrowi Edukacji i Nauki, rocznie:
1) do 4 (czterech) miejsc na studiach I stopnia, studiach II stopnia lub jednolitych studiach magisterskich, bez opłaty czesnego i bez stypendium; studia mogą być poprzedzone kursem przygotowawczym;
2) łącznie 10 (dziesięć) miesięcy staży badawczych trwających od jednego do dziewięciu miesięcy każdy, bez opłaty czesnego i bez stypendium.
Strona polska, w porozumieniu ze Stroną mołdawską, skieruje corocznie do Republiki Mołdawii nauczycieli uczących języka polskiego i innych przedmiotów nauczanych w języku polskim do pracy dydaktycznej w przedszkolach i szkołach na terytorium Republiki Mołdawii, do których uczęszczają dzieci pochodzenia polskiego. Liczba nauczycieli będzie uzgadniana przez Strony corocznie.
Strony będą popierać naukę języka i literatury drugiej Strony w swoich szkołach wyższych. W tym celu kontynuowana będzie pomoc w zatrudnianiu nauczycieli akademickich - specjalistów w dziedzinie języka i literatury, zgodnie z zapotrzebowaniem szkół wyższych obu Państw.
Strona polska przyjmie corocznie na letnie kursy języka polskiego i literatury polskiej nauczycieli akademickich i studentów wydziałów pedagogiki, języków obcych i lektoratów języka polskiego z Republiki Mołdawii. Strona polska zapewni udział 5 (pięciu) osób w letnich kursach języka i literatury polskiej.
Strony będą udzielać sobie wzajemnej pomocy w zakresie zaopatrywania placówek oświatowych w podręczniki, literaturę metodologiczną i inne środki dydaktyczne w celu zaspokojenia potrzeb oświatowych osób pochodzenia polskiego.
Strony będą popierać rozwój bezpośredniej współpracy między szkołami wyższymi i jednostkami naukowymi, prowadzonej na podstawie zawartych między nimi umów.
Strony będą sprzyjać udziałowi naukowców i specjalistów w seminariach naukowych, konferencjach i innych imprezach, a warunki finansowe będą określane każdorazowo przez organizatorów.
Strony będą wspierać realizację wspólnych przedsięwzięć aktywizujących proces nauczania i stymulujących potrzeby poznawcze młodego pokolenia (w szczególności konkursy, olimpiady, międzynarodowe zawody, programy artystyczne, letnie wakacje dla uczniów). Warunki uczestnictwa będą ustalane bezpośrednio między zainteresowanymi instytucjami, zgodnie z prawem wewnętrznym Państwa każdej ze Stron.
Strony będą popierać współpracę między Polską Akademią Nauk i Akademią Nauk Mołdawii prowadzoną na podstawie Porozumienia o współpracy naukowej między Polską Akademią Nauk i Akademią Nauk Republiki Mołdowa, podpisanego w Krakowie dnia 29 maja 1991 roku.
Strony będą wspierać na terytorium swojego Państwa, zgodnie z prawem wewnętrznym tego Państwa, przedsięwzięcia kulturalne, edukacyjne i naukowe organizacji pozarządowych założonych w Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby pochodzenia mołdawskiego, i w Republice Mołdawii przez osoby pochodzenia polskiego.
Strony umożliwią uzyskiwanie przez organizacje, o których mowa w ustępie 1, pomocy finansowej i rzeczowej z zagranicy. Pomoc rzeczowa zostanie zwolniona z opłat celnych, jeżeli taką możliwość przewidują przepisy obowiązujące w Państwie tej Strony, na terytorium którego jest przywożona.
Strony będą popierać wszechstronną współpracę młodzieży przez:
1) udział młodzieży w Erasmus+, unijnym programie na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu i w Europejskim Korpusie Solidarności;
2) wymianę doświadczeń między specjalistami i ekspertami w dziedzinach związanych z młodzieżą;
3) wymianę doświadczeń między stowarzyszeniami, organizacjami rządowymi i pozarządowymi, sprzyjanie współpracy między narodowymi i regionalnymi centrami młodzieżowymi;
4) podniesienie zainteresowania szkoleniami i badaniami w zakresie polityki młodzieżowej - organizację konferencji i seminariów dotyczących młodzieży.
Zainteresowane instytucje i organizacje będą ustalać zasady wymiany i warunki jej finansowania.
Strony będą popierać bezpośrednią współpracę federacji, stowarzyszeń i klubów sportowych obu Państw.
Współpraca instytucji sportowych będzie obejmować:
1) popularyzację sportów i kultury fizycznej;
2) wymianę doświadczeń oraz materiałów naukowych i dydaktycznych;
3) organizację seminariów i szkoleń podnoszących kwalifikacje specjalistów kultury fizycznej;
4) wymianę doświadczeń w zakresie sportu dla wszystkich, walki z dopingiem oraz zapewnienia bezpieczeństwa na imprezach sportowych;
5) wymianę trenerów i szkoleniowców różnych dyscyplin sportu.
Zainteresowane instytucje będą ustalać zasady wymiany i warunki jej finansowania.
Artykuł 29
Strony będą wspierać współpracę między nadawcami publicznymi obu Państw przy realizacji projektów w ramach międzynarodowych organizacji medialnych, do których ci nadawcy należą, w tym w szczególności w ramach Europejskiej Unii Nadawców (EBU).
Strony będą sprzyjać rozpowszechnianiu przez nadawców publicznych programów różnych gatunków, przede wszystkim o tematyce kulturalnej, historycznej oraz popularno-naukowej. Programy te będą każdorazowo udostępniane na podstawie odrębnych umów licencyjnych.
Strony będą popierać bezpośrednią współpracę w obszarach digitalizacji, konserwacji oraz upowszechniania dziedzictwa kultury audiowizualnej.
Strony będą sprzyjać bezpośredniej wymianie doświadczeń między publicznymi nadawcami w dziedzinie mediów interaktywnych.
Strony będą wspierać wzajemną prezentację dorobku filmowego oraz udział swoich przedstawicieli w międzynarodowych festiwalach filmowych, zgodnie z regulaminami tych festiwali.
Strony będą sprzyjać współpracy publicznych nadawców w zakresie:
1) wymiany programów szkoleniowych dla dziennikarzy;
2) wizyt dziennikarzy specjalizujących się w nowoczesnych technologiach informacyjnych.
Artykuł 30
Strony będą popierać wymianę informacji między odpowiednimi instytucjami w obu Państwach przez dostarczanie publikacji naukowych i kompendiów umożliwiających zapoznanie się z historią, geografią i kulturą obu Państw.
Artykuł 31
Strony będą wspierać współpracę w dziedzinie edukacji, nauki, kultury oraz komunikacji i informacji na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych dla Wychowania, Nauki i Kultury (UNESCO) oraz na poziomie bilateralnym - bezpośrednią współpracę w tych dziedzinach między narodowymi komitetami UNESCO obu Państw.
Artykuł 32
Wymiana osobowa odbywać się będzie w ramach akademickich i doktoranckich programów wymiany stypendialnej, jak również szkoleń naukowo-badawczych, kursów językowych, kierowania do szkół wyższych nauczycieli akademickich - specjalistów w dziedzinie języka polskiego i literatury polskiej oraz specjalistów języka rumuńskiego i literatury rumuńskiej oraz do przedszkoli i szkół nauczycieli języka polskiego i nauczycieli innych przedmiotów nauczanych w języku polskim, a także wizyt krótkoterminowych.
Artykuł 33
W przypadku stanów nagłych mających miejsce podczas pobytu osób kierowanych w ramach Programu do Państwa drugiej Strony, Strona przyjmująca zapewni im opiekę medyczną. Strona wysyłająca zapewni, że osoba kierowana w ramach Programu będzie posiadała polisę ubezpieczeniową, spełniającą kryteria przewidziane w przepisach prawa obowiązującego w Państwie Strony przyjmującej, gwarantującą pokrycie kosztów niezbędnego leczenia w przypadkach nagłych zachorowań lub nieszczęśliwych wypadków, jak również pokrycie kosztów transportu sanitarnego do Państwa zamieszkania.
Artykuł 34
Uczestnikom wymiany na podstawie Artykułu 17 Programu Strona przyjmująca zapewni:
1) bezpłatną naukę lub staż w publicznych szkołach wyższych oraz szkołach doktorskich;
2) zakwaterowanie (odpłatnie) w domach studenckich na warunkach oferowanych własnym obywatelom.
Strona wysyłająca zapewni, że uczestnicy wymiany będą posiadali środki finansowe wystarczające do pokrycia kosztów przejazdu, utrzymania i zakwaterowania.
Dokumenty kandydatów na następny rok akademicki zostaną przekazane Stronie przyjmującej do 31 maja każdego roku.
Artykuł 35
Pracownikom skierowanym na podstawie Artykułu 18 oraz Artykułu 19 Programu w celu wykonywania zadań dydaktycznych w Republice Mołdawii, Strona mołdawska zapewni:
1) wynagrodzenie za okres, na który pracownik został skierowany oraz wynagrodzenie za urlop, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Republice Mołdawii;
2) zwolnienie z opłat państwowych za wydawanie pozwolenia na pracę, pozwolenia na pobyt oraz pozwolenia na pobyt czasowy;
3) zakwaterowanie zgodnie z przepisami prawa Państwa Strony przyjmującej.
Strona polska pokryje koszty podróży skierowanych nauczycieli akademickich i nauczycieli. Dokumenty nauczycieli akademickich i nauczycieli zostaną przekazane Stronie przyjmującej nie później niż do 15 czerwca każdego roku.
Artykuł 36
Osobom uczestniczącym w wymianie na podstawie Artykułu 20 Programu, Strona przyjmująca pokryje koszty uczestnictwa w kursie, z wyłączeniem kosztów podroży, które będą pokryte przez uczestników.
Artykuł 37
Osoby, które podjęły naukę na studiach wyższych, w ramach kształcenia doktorantów oraz stażach naukowych przed wejściem w życie Programu, będą kontynuowały naukę do czasu jej ukończenia na wcześniej ustalonych warunkach.
Artykuł 38
⋯
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.