Legalize / Polska / Umowa międzynarodowa

Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białorusi o zabezpieczeniu społecznym, podpisana w Warszawie dnia 13 lutego 2019 r

Typ Umowa międzynarodowa

Ogłoszono 2019-02-13

Status Obowiązujący

Źródło Dziennik Ustaw

Historia nowelizacji JSON API

Treść umowy

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomości:

Dnia 13 lutego 2019 r. w Warszawie została podpisana Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Białorusi o zabezpieczeniu społecznym, w następującym brzmieniu:

UMOWA MIĘDZY

RZECZĄPOSPOLITĄ POLSKĄ

REPUBLIKĄ BIAŁORUSI

O ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNYM

Rzeczpospolita Polska

Republika Białorusi

zwane dalej „Umawiającymi się Stronami”

pragnąc uregulować wzajemne stosunki między obu Państwami

w zakresie zabezpieczenia społecznego uzgodniły, co następuje:

Część I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Artykuł 1 Definicje

W niniejszej Umowie poniższe pojęcia oznaczają:

„ustawodawstwo” - ustawy i inne akty prawne każdej z Umawiających się Stron dotyczące zakresu przedmiotowego niniejszej Umowy, o którym mowa w artykule 2 niniejszej Umowy;

„władza właściwa”:

1) w Rzeczypospolitej Polskiej - ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego;

2) w Republice Białorusi:

Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej Republiki Białorusi -w części ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem ubezpieczenia obowiązkowego od wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

Ministerstwo Zdrowia Republiki Białorusi - w części przeprowadzenia badań lekarskich i powtórnych badań lekarskich osób ubezpieczonych w celu ustalenia inwalidztwa, w tym również grupy i przyczyny inwalidztwa, stopnia utraty zawodowej lub ogólnej zdolności do pracy, określania czasowej niezdolności do pracy,

Ministerstwo Finansów Republiki Białorusi - w części ubezpieczenia obowiązkowego od wypadków przy pracy i chorób zawodowych;

„instytucja właściwa” - instytucję odpowiedzialną za stosowanie ustawodawstwa;

„instytucja łącznikowa” - instytucję zapewniającą koordynację i wymianę informacji między instytucjami Umawiających się Stron, w celu stosowania niniejszej Umowy;

„miejsce zamieszkania” - miejsce stałego zamieszkania określone zgodnie z przepisami prawa Umawiającej się Strony, na terytorium której osoba zamieszkuje na stałe;

„miejsce pobytu” - miejsce czasowego pobytu lub czasowego zamieszkania określone zgodnie z przepisami prawa Umawiającej się Strony, na terytorium której osoba czasowo przebywa lub czasowo zamieszkuje;

„okres ubezpieczenia” - okresy składkowe, okresy zatrudnienia lub okresy pracy na własny rachunek, określone lub uznane za takie przez ustawodawstwo, zgodnie z którym zostały one przebyte, oraz okresy z nimi zrównane, zgodnie z ustawodawstwem Umawiającej się Strony;

„ubezpieczony” - osobę, która jest lub była ubezpieczona zgodnie z ustawodawstwem Umawiającej się Strony;

„świadczenie” - emerytury, renty, zasiłki oraz inne świadczenia pieniężne, o których mowa w artykule 2 ustęp 1 niniejszej Umowy, przewidziane przez ustawodawstwo każdej z Umawiających się Stron, w tym podwyżki, dodatki i dopłaty;

Inne pojęcia użyte w niniejszej Umowie mają znaczenie nadane im przez ustawodawstwo każdej z Umawiających się Stron.

Artykuł 2 Zakres przedmiotowy

Niniejszą Umowę stosuje się do ustawodawstwa dotyczącego:

w Rzeczypospolitej Polskiej: obowiązkowego ubezpieczenia społecznego i następujących świadczeń z zabezpieczenia społecznego:

1) zasiłków dla bezrobotnych, oraz z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia społecznego rolników;

2) świadczeń w razie choroby i macierzyństwa,

3) emerytur, rent z tytułu niezdolności do pracy oraz rent rodzinnych,

4) świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

5) zasiłków pogrzebowych;

w Republice Białorusi: obowiązkowego państwowego ubezpieczenia społecznego, obowiązkowego ubezpieczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i następujących świadczeń:

1) zasiłków dla bezrobotnych,

2) zasiłków z tytułu czasowej niezdolności do pracy i zasiłków macierzyńskich,

3) emerytur pracowniczych (emerytur z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego, emerytur inwalidzkich, emerytur w przypadku utraty żywiciela, emerytur za wysługę lat),

4) jednorazowych i comiesięcznych świadczeń w związku z obowiązkowym ubezpieczeniem z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,

5) zasiłków pogrzebowych.

Niniejszą Umowę stosuje się również do wszystkich ustaw i innych przepisów prawnych, zmieniających lub uzupełniających ustawodawstwo.

Niniejszej Umowy nie stosuje się do ustaw ani innych przepisów prawnych, które rozszerzają istniejące ustawodawstwo jednej Umawiającej się Strony na nowe kategorie świadczeniobiorców, jeżeli władze właściwe tej Umawiającej się Strony zawiadomią władze właściwe drugiej Umawiającej się Strony, w ciągu sześciu miesięcy od daty ogłoszenia takich nowych ustaw lub innych przepisów prawnych, o tym, że nie przewiduje się takiego rozszerzenia niniejszej Umowy.

W Republice Białorusi niniejsza Umowa nie ma zastosowania w stosunku do zabezpieczenia emerytalnego wojskowych oraz osób z nimi zrównanych, jak również członków ich rodzin.

Artykuł 3 Zakres podmiotowy

Niniejszą Umowę stosuje się do:

1) osób, które podlegały lub podlegają ustawodawstwu jednej lub obu Umawiających się Stron,

2) innych osób, jeżeli wywodzą swoje prawa od osób wymienionych w punkcie 1.

Artykuł 4 Równe traktowanie

Jeżeli niniejsza Umowa nie stanowi inaczej, osoby, do których stosują się postanowienia niniejszej Umowy, podlegają obowiązkom i korzystają z uprawnień wynikających z ustawodawstwa drugiej Umawiającej się Strony na tych samych warunkach, co obywatele tej Umawiającej się Strony.

Artykuł 5 Zasady eksportu świadczeń

Jeżeli niniejsza Umowa nie stanowi inaczej, świadczenia przysługujące na podstawie ustawodawstwa jednej Umawiającej się Strony nie mogą ulec zmniejszeniu, zawieszeniu, uchyleniu lub wstrzymaniu z tego powodu, że uprawniony zamieszkuje na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

Postanowień ustępu 1 nie stosuje się:

w Rzeczypospolitej Polskiej do: zasiłków dla bezrobotnych i świadczeń przyznawanych w szczególnym trybie oraz w drodze wyjątku;

w Republice Białorusi do: zasiłków dla bezrobotnych.

Część II. USTAWODAWSTWO WŁAŚCIWE

Artykuł 6 Zasada ogólna

Jeżeli artykuły 7 i 8 niniejszej Umowy nie stanowią inaczej, osoba, do której stosuje się niniejsza Umowa, podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, na której terytorium wykonuje pracę.

Artykuł 7 Zasady szczególne

Jeżeli osoba zatrudniona u pracodawcy zarejestrowanego na terytorium jednej Umawiającej się Strony zostanie wysłana na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, w celu wykonywania pracy na rachunek tego pracodawcy, podlega ona ustawodawstwu pierwszej Umawiającej się Strony, pod warunkiem że przewidywany okres wykonywania pracy nie przekracza 24 miesięcy. Jeżeli okres wykonywania pracy przedłuży się ponad 24 miesiące, ustawodawstwo pierwszej Umawiającej się Strony jest nadal stosowane przez kolejny okres nie

przekraczający 36 miesięcy, pod warunkiem, że władza właściwa drugiej Umawiającej się Strony lub instytucja upoważniona przez tę władzę udzieli na to zgody.

Osoba prowadząca działalność na własny rachunek, wykonująca swą działalność na terytorium jednej Umawiającej się Strony, która przenosi czasowo tę działalność na terytorium drugiej Umawiającej się Strony, podlega ustawodawstwu pierwszej Umawiającej się Strony przez okres wykonywania tej działalności, nie dłużej jednak niż przez 24 miesiące.

Personel przedsiębiorstwa transportowego wykonujący międzynarodowe przewozy osób i towarów koleją, drogą lądową, powietrzną lub przez wody śródlądowe na terytoriach obu Umawiających się Stron, podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, na której terytorium przedsiębiorstwo jest zarejestrowane.

Załoga statku morskiego podlega ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, pod której banderą statek pływa.

Urzędnicy i osoby z nimi zrównane podlegają ustawodawstwu tej Umawiającej się Strony, której administracja ich zatrudnia.

Członkowie misji dyplomatycznych oraz urzędów konsularnych podlegają postanowieniom Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z dnia 18 kwietnia 1961 roku oraz Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach konsularnych z dnia 24 kwietnia 1963 roku.

Artykuł 8 Wyjątki

Władze właściwe obu Umawiających się Stron lub upoważnione przez nie instytucje mogą, za obopólną zgodą, ustalić wyjątki od postanowień artykułu 6 i artykułu 7 ustępy 1 do 5 niniejszej Umowy, w odniesieniu do jakiejkolwiek osoby lub grupy osób i w ich interesie.

Część III. POSTANOWIENIA DOTYCZĄCE ŚWIADCZEŃ

Rozdział 1. Zasiłki dla bezrobotnych

Artykuł 9 Ustalanie prawa

Okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron są uwzględniane, jeżeli jest to niezbędne i jeżeli się one nie pokrywają, przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony, jeżeli bezrobotny posiada okresy ubezpieczenia przebyte bezpośrednio przed utratą pracy zgodnie z ustawodawstwem tej drugiej Umawiającej się Strony.

Okres wypłacania zasiłku dla bezrobotnych podlega skróceniu o okres, w którym bezrobotny otrzymywał taki zasiłek na terytorium drugiej Umawiającej się Strony w okresie ostatnich 12 miesięcy przed dniem rejestracji jako osoby bezrobotnej.

Rozdział 2. Świadczenia w razie choroby, czasowej niezdolności do pracy, macierzyństwa

Artykuł 10 Ustalanie prawa

Okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem każdej z Umawiających się Stron są uwzględniane, jeżeli jest to niezbędne, przy ustalaniu prawa do świadczeń, ich wysokości i okresu ich przysługiwania, pod warunkiem że się nie pokrywają.

Świadczenia w razie choroby, czasowej niezdolności do pracy i macierzyństwa są przyznawane i wypłacane zgodnie z ustawodawstwem i na koszt tej Umawiającej się Strony, na której terytorium osoba jest ubezpieczona w chwili nabycia prawa do tych świadczeń.

Rozdział 3. Emerytury i renty

Artykuł 11 Sumowanie okresów ubezpieczenia

Jeżeli ustawodawstwo jednej Umawiającej się Strony uzależnia nabycie, zachowanie lub przywrócenie prawa do emerytury lub renty od przebycia okresów ubezpieczenia, to instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony uwzględnia, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony, tak jakby były okresami ubezpieczenia przebytymi zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem, jeżeli okresy te się nie pokrywają.

Jeżeli po zsumowaniu, zgodnie z ustępem 1, ubezpieczony nie nabywa prawa do emerytury lub renty, instytucja właściwa Umawiającej się Strony uwzględnia okres ubezpieczenia przebyty w państwie trzecim, z którym obie Umawiające się Strony są związane międzynarodową umową przewidującą sumowanie okresów ubezpieczenia.

Jeżeli nabycie prawa do emerytury lub renty zależy od przebycia okresów ubezpieczenia w zawodzie objętym ubezpieczeniem w systemie specjalnym lub od wykonywania określonego zatrudnienia i, zgodnie z ustawodawstwem Rzeczypospolitej Polskiej, został przebyty taki okres ubezpieczenia, to okresy ubezpieczenia przebyte w tym zawodzie lub w tym zatrudnieniu zgodnie z ustawodawstwem Republiki Białorusi są sumowane przez polską instytucję właściwą przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty.

Artykuł 12 Okresy ubezpieczenia krótsze niż 12 miesięcy

Jeżeli okresy ubezpieczenia przebyte zgodnie z ustawodawstwem jednej Umawiającej się Strony są krótsze niż 12 miesięcy i zgodnie z ustawodawstwem tej Umawiającej się Strony zainteresowany nie nabywa prawa do emerytury lub renty, to instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony nie przyznaje emerytury lub renty.

Bez naruszenia postanowień ustępu 1 okresy ubezpieczenia krótsze niż 12 miesięcy, przebyte zgodnie z ustawodawstwem każdej z Umawiających się Stron, są uwzględniane przez instytucję właściwą tej Umawiającej się Strony, w której po zsumowaniu tych okresów powstanie prawo do emerytury lub renty.

Artykuł 13 Zrównanie faktów i zdarzeń

Fakty i zdarzenia, które mają wpływ na nabycie prawa, zawieszenie lub wysokość emerytury lub renty, które zaistniały na terytorium jednej Umawiającej się Strony, są uwzględniane tak, jakby zaistniały na terytorium drugiej Umawiającej się Strony.

Artykuł 14 Emerytury i renty bez sumowania okresów ubezpieczenia

Jeżeli osoba spełnia warunki niezbędne do nabycia prawa do emerytury lub renty zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron, bez uwzględnienia okresów ubezpieczenia przebytych zgodnie z ustawodawstwem drugiej Umawiającej się Strony, to instytucja właściwa pierwszej Umawiającej się Strony ustala prawo do emerytury lub renty i jej wysokość bez sumowania okresów ubezpieczenia.

Artykuł 15 Emerytury i renty z sumowaniem okresów ubezpieczenia

Jeżeli zgodnie z ustawodawstwem jednej z Umawiających się Stron prawo do emerytury lub renty przysługuje po zastosowaniu postanowień artykułu 11 niniejszej Umowy, instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony ustala emeryturę lub rentę w następujący sposób:

1) oblicza teoretyczną wysokość emerytury lub renty, należną w przypadku, gdyby wszystkie okresy ubezpieczenia zostały przebyte zgodnie z obowiązującym ją ustawodawstwem,

2) dla określenia teoretycznej wysokości emerytury lub renty, o której mowa w punkcie 1, przy ustalaniu podstawy obliczenia uwzględniane jest:

w Rzeczypospolitej Polskiej - wynagrodzenie i odprowadzone składki, zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez instytucję właściwą,

w Republice Białorusi - wynagrodzenie, zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez instytucję właściwą;

3) na podstawie teoretycznej wysokości, o której mowa w punkcie 1, określa rzeczywistą wysokość emerytury lub renty w oparciu o proporcję okresów ubezpieczenia przebytych zgodnie z ustawodawstwem obowiązującym instytucję właściwą przyznającą emeryturę lub rentę do sumy wszystkich przebytych okresów ubezpieczenia.

Rozdział 4. Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Artykuł 16 Prawo do świadczeń

Prawo do świadczeń z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej ustala się zgodnie z ustawodawstwem Umawiającej się Strony, któremu podlegał ubezpieczony w chwili wypadku przy pracy lub podczas wykonywania pracy, w wyniku której powstała u niego choroba zawodowa.

Jeżeli praca, która spowodowała chorobę zawodową była wykonywana zgodnie z ustawodawstwem każdej z Umawiających się Stron, to prawo do świadczeń z tytułu choroby zawodowej ustala instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony, której ustawodawstwo miało zastosowanie jako ostatnie do ubezpieczonego, wykonującego pracę, która spowodowała chorobę zawodową. Jeżeli instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony, zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem, nie

przyzna prawa do świadczeń z tytułu choroby zawodowej, wówczas prawo do tych świadczeń ustala instytucja właściwa drugiej Umawiającej się Strony, zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem.

W przypadku świadczeń z tytułu czasowej niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową stosuje się odpowiednio artykuł 10 niniejszej Umowy.

Artykuł 17 Pogłębienie się choroby zawodowej

Jeżeli prawo do świadczenia z tytułu choroby zawodowej powstało zgodnie z ustawodawstwem jednej Umawiającej się Strony, instytucja właściwa tej Umawiającej się Strony ponosi odpowiedzialność za wypłatę świadczenia z tytułu pogłębienia się choroby zawodowej, nawet jeżeli to pogłębienie nastąpiło w chwili, gdy ubezpieczony podlegał ustawodawstwu drugiej Umawiającej się Strony, jeżeli nie wykonywał tam pracy narażającej na chorobę zawodową.

W przypadku pogłębienia się choroby zawodowej u ubezpieczonego otrzymującego świadczenie z tytułu choroby zawodowej zgodnie z ustawodawstwem jednej Umawiającej się Strony, podczas wykonywania pracy, która może spowodować chorobę zawodową, na terytorium drugiej Umawiającej się Strony:

instytucja właściwa pierwszej Umawiającej się Strony nadal wypłaca przyznane świadczenie, nie uwzględniając pogłębienia się choroby zawodowej;

instytucja właściwa drugiej Umawiającej się Strony, której ustawodawstwu podlegał ubezpieczony w czasie wykonywania pracy mogącej spowodować pogłębienie się choroby zawodowej, przyznaje świadczenie w wysokości różnicy między wysokością świadczenia, które przysługuje po pogłębieniu się choroby zawodowej, a wysokością świadczenia, które przysługiwałoby przed pogłębieniem się choroby zawodowej, zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez instytucję właściwą tej Umawiającej się Strony.

Rozdział 5. Zasiłki pogrzebowe

Artykuł 18 Ustalanie prawa

Prawo do zasiłku pogrzebowego ustala instytucja właściwa Umawiającej się Strony, której ustawodawstwo stosuje się do ubezpieczonego w chwili śmierci.

⋯

Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.