Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2023 r. w sprawie warunków i sposobu przygotowania i wykorzystania transportu na potrzeby obronne państwa, a także jego ochrony w czasie wojny oraz właściwości organów w tych sprawach

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny zarządza się, co następuje:

§ 1.

Rozporządzenie określa warunki i sposób przygotowania i wykorzystania transportu morskiego, kolejowego, samochodowego, lotniczego i żeglugi śródlądowej oraz infrastruktury drogowej i kolejowej na potrzeby obronne państwa, a także ich ochrony w czasie wojny oraz właściwość organów w tych sprawach.

§ 2.

Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

1) dublujące mosty drogowe - mosty budowane z konstrukcji składanych w ustalonych osiach w przypadku zniszczenia mostów stałych;

2) infrastruktura transportowa - punktowe i liniowe budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, przeznaczone do prowadzenia ruchu pojazdów, utrzymania i obsługi środków transportu lotniczego, morskiego i żeglugi śródlądowej oraz zapewnienia bezpieczeństwa ruchu środkami transportu;

3) infrastruktura transportowa znaczenia obronnego - istniejącą lub projektowaną infrastrukturę transportową, której budowa, utrzymanie i eksploatacja, oprócz względów gospodarczych, społecznych i ekologicznych, jest uzasadniona interesem bezpieczeństwa i obronności państwa oraz jest objęta osłoną techniczną;

4) morski potencjał przeładunkowo-transportowy - statki i okręty oraz porty morskie wraz z ich możliwościami w zakresie przewozów i przeładunków, z uwzględnieniem specyfiki Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 3.

Organy administracji publicznej oraz kierownicy jednostek organizacyjnych nadzorowanych przez te organy, a także jednostki organizacyjne, dla których te organy administracji publicznej są organami założycielskimi, kierownicy urzędów i instytucji państwowych oraz władze organizacji społecznych uwzględniają potrzeby obronne państwa w zakresie transportu morskiego, kolejowego, samochodowego, lotniczego i żeglugi śródlądowej, zwanego dalej „transportem”, każdy w zakresie swojego działania.

§ 4.

1) wspiera realizację w wymaganym czasie potrzeb przemieszczania sił o wysokiej gotowości do działania zgłoszonych przez Ministra Obrony Narodowej i zadeklarowanych przez Rzeczpospolitą Polską do użycia w ramach operacji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego lub Unii Europejskiej;

2) planuje oraz nadzoruje zapewnienie potrzeb transportu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia w stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny zgłoszonych przez Ministra Obrony Narodowej;

3) ustala w czasie pokoju, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, procedury wykorzystania transportu morskiego, kolejowego, samochodowego i lotniczego na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia w stanach gotowości obronnej państwa;

4) nadzoruje w podmiotach, których przedmiotem działalności są usługi transportowe, oraz jednostkach przewidzianych do militaryzacji realizację nałożonych zadań w zakresie przygotowania i wykorzystania transportu na potrzeby obronne państwa;

5) wdraża wymagania techniczno-obronne w zakresie budowy, przebudowy, remontu i rozbudowy obiektów infrastruktury transportowej, w tym w zakresie wyznaczania klasy MLC - wojskowej klasy obciążeń dla infrastruktury drogowej;

6) ustala w czasie pokoju, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, kierunki rozwoju transportu oraz infrastruktury transportowej znaczenia obronnego;

7) sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem systemu transportowego w stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny;

8) ustala, w porozumieniu z właściwymi ministrami, kierunki rozwoju produkcji, importu i dostaw środków transportu oraz określa wymagania techniczne, jakim powinny one odpowiadać;

9) ustala, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, wymagania obronne w zakresie opracowania założeń do wdrażania nowych technologii dotyczących przygotowania i wykorzystania transportu na potrzeby obronne państwa oraz uwzględnia je w badaniach naukowych i pracach rozwojowych;

10) przedstawia Ministrowi Obrony Narodowej propozycje jednostek przewidzianych do militaryzacji, na które zostanie nałożony obowiązek realizacji zadań w zakresie wykonywania przewozów na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia w ramach obowiązków państwa-gospodarza;

11) sprawuje kontrolę stanu przygotowania jednostek przewidzianych do militaryzacji, których przedmiotem działania są usługi transportowe;

12) realizuje przedsięwzięcia w zakresie współpracy międzynarodowej w dziedzinie rozwoju transportu oraz zapewnienia potrzeb transportowych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia, opierając się na priorytetach obronnych i rzeczywistych możliwościach Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 5.

Minister właściwy do spraw transportu planuje wykorzystanie transportu w stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny na potrzeby:

1) Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia, jednostek organizacyjnych przewidzianych do militaryzacji, jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych oraz nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych;

2) organów władzy państwowej i administracji publicznej, sądów i jednostek prokuratury Rzeczypospolitej Polskiej, urzędów i instytucji państwowych oraz organizacji pozarządowych wykonujących zadania obronne, jednostek organizacyjnych nadzorowanych przez organy administracji rządowej, a także formacji uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 6.

Świadczenie usług transportowych w stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny obejmuje, z uwzględnieniem ustalonych priorytetów, potrzeby:

1) Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia w ramach obowiązków państwa-gospodarza;

2) zapewnienia bezpieczeństwa państwa oraz utrzymania porządku i bezpieczeństwa publicznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

3) utrzymania produkcji przemysłowej i usług wykonywanych na rzecz interesu bezpieczeństwa i obronności państwa;

4) przewozu materiałów, sprzętu i środków niezbędnych do realizacji zadań w ramach obrony terytorium kraju, ochrony ludności, ochrony zdrowia i utrzymania ciągłości funkcjonowania transportu i poczty;

5) ewakuacji ludności i poszkodowanych, a także formacji uzbrojonych uczestniczących w akcjach ratowniczych;

6) przewozu podstawowych artykułów przeznaczonych na zaopatrzenie ludności;

7) ochrony i ewakuacji dóbr kultury szczególnie cennych dla dziedzictwa narodowego;

8) ochrony i przemieszczania innych dóbr materialnych;

9) transportu sanitarnego;

10) osób, w tym przejazdy:

§ 7.

Przejście transportu oraz utrzymania infrastruktury transportowej na zasady działania w czasie wojny następuje podczas podwyższenia gotowości obronnej państwa.

§ 8.

Minister właściwy do spraw transportu, w uzgodnieniu z Ministrem Obrony Narodowej, opracowują plany zamierzeń rzeczowo-finansowych i organizacyjnych zapewniające realizację zadań przez transport oraz utrzymanie infrastruktury transportowej na potrzeby obronne państwa.

§ 9.

Minister Obrony Narodowej, właściwi ministrowie oraz Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szef Agencji Wywiadu i Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego:

1) przekazują w czasie pokoju ministrowi właściwemu do spraw transportu zestawienia potrzeb w zakresie zapewnienia podległym jednostkom organizacyjnym usług transportowych, o których mowa w § 6, w stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny;

2) gromadzą informacje niezbędne do koordynacji przygotowania i wykorzystania transportu na potrzeby obronne państwa w stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny i przekazują je w czasie pokoju ministrowi właściwemu do spraw transportu.

§ 10.

1) zapewnienie niezbędnej liczby statków oraz infrastruktury portowej do przyjęcia, rozładunku, załadunku oraz przeładunków statków i do przewozów morskich;

2) organizację przewozów i przeładunków morskich;

3) zabezpieczenie nawigacyjno-hydrograficzne i ratownictwo morskie;

4) kontrolę żeglugi morskiej;

5) gotowość jednostek przewidzianych do militaryzacji do realizacji zadań zgodnie z przeznaczeniem;

6) organizację remontów okrętów i statków;

7) organizację obrony obiektów i ochronę obiektów oraz organizację kierowania gospodarką morską;

8) odtwarzanie infrastruktury portowej i innych obiektów gospodarki morskiej;

9) planowanie i organizację świadczenia usług transportowych;

10) organizowanie osłony technicznej infrastruktury morskiej.

§ 11.

1) przygotowania, rozwinięcia i zapewnienia funkcjonowania w stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny punktów przeładunkowych w portach morskich i przeładowniach polowych;

2) utrzymywania w ramach rezerw strategicznych sprzętu specjalistycznego i urządzeń niezbędnych do zorganizowania transportu morskiego i redowego oraz oddziałów przeładunkowych w portach morskich;

3) typowania i przygotowania statków do wykonywania przewozów morskich;

4) organizowania dezaktywacji, odkażania, dezynfekcji i deratyzacji statków w uzgodnieniu z ministrami właściwymi do spraw środowiska i zdrowia;

5) organizowania ochrony i odtwarzania infrastruktury portowej oraz ochrony statków, urzędów i przedsiębiorców realizujących zadania obronne;

6) utrzymania morskiego potencjału przeładunkowo-transportowego zapewniającego przewozy na potrzeby obronne;

7) organizowania przewozów morskich Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia, w tym sił operacyjnych, ewakuacyjnych, medycznych i zaopatrzeniowych;

8) przygotowania zaplecza portowego do wojskowych przewozów morskich;

9) zapewnienia utrzymania łączności na potrzeby kierowania transportem i gospodarką morską w stanach gotowości obronnej państwa;

10) planowania i realizacji, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, inwestycji związanych z przewozami morskimi na rzecz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia, gospodarką, ochroną i odtwarzaniem infrastruktury transportu morskiego.

§ 12.

1) przygotowanie niezbędnej liczby i rodzajów pojazdów samochodowych w celu zapewnienia przewozów na rzecz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz sojuszniczych sił wzmocnienia podczas podwyższania gotowości obronnej państwa i w czasie wojny;

2) przeprowadzenie niezbędnych zmian organizacyjnych jednostek przeznaczonych do militaryzacji i jednostek przewidzianych do realizacji usług transportu samochodowego na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia w ramach obowiązków państwa-gospodarza w stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny;

3) przygotowanie transportu samochodowego na potrzeby formacji uzbrojonych w stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny zgodnie z ich etatami oraz normami i tabelami należności;

4) przygotowanie niezbędnej liczby stacjonarnych i polowych punktów dezaktywacji i odkażania środków transportu samochodowego;

5) przygotowanie miejskiej komunikacji samochodowej na potrzeby ewakuacji ludności.

§ 13.

Potrzeby w zakresie pojazdów samochodowych i maszyn dla formacji uzbrojonych wykonujących zadania obronne, jak również potrzeby w tym zakresie związane z ewakuacją ludności i dóbr materialnych oraz potrzeby związane ze stanami gotowości obronnej państwa i w czasie wojny zapewnia się przez wykorzystanie:

1) pobranych pojazdów samochodowych i maszyn od urzędów i instytucji państwowych, przedsiębiorców i innych jednostek organizacyjnych, a także osób fizycznych w ramach nałożonego obowiązku świadczeń rzeczowych na cele przygotowania obrony państwa;

2) przydzielonych okresowo lub jednorazowo pojazdów samochodowych.

§ 14.

Przygotowanie transportu kolejowego na potrzeby obronne państwa obejmuje:

1) ustalenie potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, sojuszniczych sił wzmocnienia i innych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania obronne oraz wymagań techniczno-obronnych w tym zakresie;

2) przygotowanie niezbędnej liczby i rodzajów taboru kolejowego w celu zapewnienia przewozów na rzecz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz sojuszniczych sił wzmocnienia podczas podwyższania gotowości obronnej państwa i w czasie wojny;

3) zapewnienie niezbędnej liczby cystern kolejowych;

4) współpracę przedsiębiorców i wzajemne świadczenia przedsiębiorców podczas realizacji przewozów i osłony technicznej oraz wykorzystania posiadanych środków trakcyjnych do organizowania trakcji zastępczej na zelektryfikowanych liniach kolejowych znaczenia obronnego;

5) przygotowanie organizacyjne do użycia eksploatowanego taboru kolejowego w poszczególnych stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny;

6) gromadzenie oraz utrzymywanie wyposażenia i urządzeń przeznaczonych do przystosowania wagonów osobowych do przewozu personelu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia oraz ewakuacji ludności cywilnej;

7) wprowadzanie ograniczeń przewozowych oraz określanie priorytetu przewozów poszczególnych rodzajów ładunków;

8) wprowadzanie uproszczonego zamawiania przez przewoźników rozkładu jazdy dla przewozów realizowanych na potrzeby obronne państwa.

§ 15.

Minister właściwy do spraw transportu współdziała z właściwymi ministrami i wojewodami w realizacji zadań, o których mowa w § 14, w zakresie:

1) określania w czasie pokoju potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia w zakresie transportu kolejowego;

2) typowania i przygotowania niezbędnej liczby cystern kolejowych do wykonywania przewozów kolejowych;

3) przygotowania, rozwinięcia i zapewnienia funkcjonowania kolejowych punktów ładunkowych podczas podwyższania gotowości obronnej państwa i w czasie wojny;

4) utrzymywania w ramach rezerw strategicznych sprzętu specjalistycznego i urządzeń niezbędnych do zorganizowania transportu kolejowego;

5) organizowania dezaktywacji, odkażania, dezynfekcji i deratyzacji taboru kolejowego;

6) utrzymania niezbędnego potencjału produkcyjnego na zabezpieczenie remontów lokomotyw i wagonów kolejowych;

7) organizowania punktów przeładunkowych paliw płynnych;

8) organizowania przewozów kolejowych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia;

9) planowania i realizacji inwestycji związanych z przewozami kolejowymi na rzecz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia, gospodarki, ochrony i odtwarzania infrastruktury transportu kolejowego oraz w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej;

10) ustalania sposobu przygotowania taboru kolejowego i jego personelu obsługi do samoobrony oraz obrony przed bronią masowego rażenia;

11) opiniowania nowo pozyskiwanego taboru kolejowego pod względem jego wykorzystania na potrzeby obronne państwa.

§ 16.

Przygotowanie transportu lotniczego na potrzeby obronne państwa obejmuje:

1) przygotowanie i utrzymanie ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej lotnisk wraz z urządzeniami i zapleczem technicznym, przewidzianych do wykorzystania w stanach gotowości obronnej państwa i w czasie wojny na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia;

2) przygotowanie organizacyjne do ograniczenia lub zawieszenia podczas podwyższania gotowości obronnej państwa ruchu lotniczego cywilnych statków powietrznych oraz podporządkowania przestrzeni powietrznej wymogom operacyjnym lotnictwa wojskowego;

3) przekazywanie do Ministra Obrony Narodowej informacji pozyskiwanych przez polskich przewoźników statków powietrznych, możliwych do wykorzystania na potrzeby obronne państwa;

4) organizowanie osłony technicznej infrastruktury lotniskowej.

§ 17.

Minister właściwy do spraw transportu współdziała z właściwymi ministrami i wojewodami w realizacji zadań, o których mowa w § 16, w zakresie:

1) określania w czasie pokoju potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i sojuszniczych sił wzmocnienia w zakresie infrastruktury lotniczej;

2) utrzymywania w ramach rezerw strategicznych sprzętu specjalistycznego i urządzeń niezbędnych do zabezpieczenia funkcjonowania infrastruktury lotniczej;

3) organizowania dezaktywacji, odkażania, dezynfekcji i deratyzacji statków powietrznych;

4) utrzymania niezbędnego potencjału do zabezpieczenia obsługi technicznej statków powietrznych.

§ 18.