Ustawa z dnia 16 czerwca 2023 r. o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych

Do gruntów leśnych objętych decyzją w sprawie poprawy stanu środowiska nie stosuje się przepisów art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz postanowień planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach .

Do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na gruntach niebędących gruntami leśnymi objętych decyzją w sprawie poprawy stanu środowiska nie stosuje się przepisów o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń na ich usunięcie oraz opłat z tym związanych.

Do rekultywacji gruntów objętych decyzją w sprawie poprawy stanu środowiska nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Do remediacji zanieczyszczonej powierzchni ziemi objętej decyzją w sprawie poprawy stanu środowiska nie stosuje się przepisów art. 101h i art. 101i ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.

Jeżeli decyzja w sprawie poprawy stanu środowiska w zakresie objętych nią działań przewiduje remediację, po wydaniu oraz po wykonaniu tej decyzji właściwy organ przekazuje regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska odpowiednio informację o wydaniu albo o wykonaniu tej decyzji. Informacja o wydaniu decyzji zawiera odpowiednio dane, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 101c ust. 12 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska albo art. 26a ust. 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.

Po otrzymaniu informacji, o której mowa w ust. 15, regionalny dyrektor ochrony środowiska wprowadza informację o rozpoczęciu lub o wykonaniu remediacji odpowiednio do rejestru historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, o którym mowa w art. 101c ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, albo do rejestru bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku, o którym mowa w art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.

W przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 4, ewidencję odpadów, o której mowa w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, prowadzi:

Właściwy organ wykonuje działania określone w planie.

Podmiot wykonujący działania określone w planie musi posiadać kompetencje, doświadczenie oraz warunki techniczne i organizacyjne w zakresie prowadzenia tych działań, które gwarantują należyte ich wykonanie.

Instalacje lub urządzenia służące oczyszczaniu środowiska niezbędne do wykonania planu lokalizuje się na nieruchomościach, których władającym jest właściwy organ.

Do lokalizacji instalacji lub urządzeń, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Właściwy organ zapewnia funkcjonowanie instalacji lub urządzeń, o których mowa w ust. 1, a także utrzymuje funkcjonowanie tych instalacji lub urządzeń po wykonaniu planu, o ile jest to konieczne dla zachowania właściwego stanu środowiska.

Zakazuje się przenoszenia własności lub oddawania w użytkowanie wieczyste nieruchomości albo ich części wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa lub gminy, na których jest wykonywana decyzja w sprawie poprawy stanu środowiska, do dnia, w którym decyzja w sprawie zakończenia wykonania planu stała się ostateczna.

W przypadku przeniesienia własności albo oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości albo ich części, o których mowa w ust. 1, przed upływem dziesięciu lat następujących po roku, w którym decyzja w sprawie zakończenia wykonania planu stała się ostateczna, właściwy organ informuje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej albo wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w zależności od tego, który fundusz udzielił wsparcia, o którym mowa w art. 18 ust. 3 pkt 1-3 lub ust. 4, o tej czynności oraz zwraca środki finansowe uzyskane na wykonanie planu, do wysokości ceny uzyskanej z przeniesienia własności tej nieruchomości albo jej części lub sumy opłaty za ustanowienie użytkowania wieczystego oraz opłat rocznych, na rachunek bankowy funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, z którego uzyskano środki finansowe, w terminie czternastu dni od dnia dokonania sprzedaży nieruchomości.

W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 2, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej albo wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w zależności od tego, który fundusz udzielił wsparcia, o którym mowa w art. 18 ust. 3 pkt 1-3 lub ust. 4, wzywa właściwy organ do zwrotu środków w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania.

Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 3, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej albo wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w zależności od tego, który fundusz udzielił wsparcia, o którym mowa w art. 18 ust. 3 pkt 1-3 lub ust. 4, wydaje decyzję określającą wysokość środków podlegających zwrotowi i termin ich zwrotu.

Od decyzji, o której mowa w ust. 4, przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw klimatu.

Do spraw dotyczących należności, o których mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa , z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują odpowiednio Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej albo właściwemu wojewódzkiemu funduszowi ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

W przypadku gdy przed dniem wystosowania wezwania, o którym mowa w ust. 3, lub przed dniem wydania decyzji, o której mowa w ust. 4, środki, o których mowa w art. 18 ust. 3 pkt 1-3 lub ust. 4, uzyskane na wykonanie planu zostały zwrócone w całości albo w części przez właściwy organ, na podstawie określonej w przepisach odrębnych, w wezwaniu, o którym mowa w ust. 3, lub w decyzji, o której mowa w ust. 4, nie ujmuje się kwot uprzednio zwróconych.

Starosta dokonuje oceny wykonania planu, która polega na stwierdzeniu zgodności zakresu, sposobu i harmonogramu przeprowadzonych działań związanych z poprawą stanu środowiska z planem na podstawie dokumentacji przedłożonej zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 8.

Dokonując oceny wykonania planu, starosta zasięga opinii:

Na wniosek starosty wojewódzki inspektor ochrony środowiska przeprowadza kontrolę wykonania planu.

W przypadku gdy stwierdzono niezgodność przeprowadzonych działań związanych z poprawą stanu środowiska z planem, starosta wzywa właściwy organ do jej usunięcia w określonym terminie. Po bezskutecznym upływie terminu starosta określa, w drodze decyzji, sposób i termin usunięcia niezgodności.

W przypadku stwierdzenia zgodności przeprowadzonych działań związanych z poprawą stanu środowiska z planem albo w przypadku usunięcia niezgodności zgodnie z decyzją, o której mowa w ust. 4, starosta wydaje decyzję w sprawie zakończenia wykonania planu. Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji w sprawie zakończenia wykonania planu jest właściwy organ.

Koszty działań związanych z poprawą stanu środowiska na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym obejmują:

Koszty działań związanych z poprawą stanu środowiska na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym obejmują także działania zapobiegawcze lub naprawcze podejmowane na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska na podstawie art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.

Koszty, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą być finansowane ze środków:

Koszty, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą być finansowane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej lub wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej w przypadku, gdy nie mogą być objęte w całości finansowaniem ze środków, o których mowa w ust. 3.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym znajduje się teren zamknięty - wójt, burmistrz albo prezydent miasta w uzgodnieniu z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, podejmują działania w celu zapewnienia finansowania działań związanych z poprawą stanu środowiska na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym, w szczególności zgłaszają potrzebę finansowania do właściwego podmiotu odpowiedzialnego za wdrażanie środków, o których mowa w ust. 3 pkt 1-5, lub podmiotu, o którym mowa w ust. 4.

Po otrzymaniu zgłoszenia potrzeby finansowania, o którym mowa w ust. 5, właściwy podmiot odpowiedzialny za wdrażanie środków, o których mowa w ust. 3 pkt 1-5, lub podmiot, o którym mowa w ust. 4, informuje właściwy organ o możliwości finansowania:

Wniosek o wsparcie:

W przypadku gdy podmiot był obowiązany do wykonania decyzji z zakresu ochrony środowiska, która wygasła z mocy prawa w całości albo w części na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1, a działania objęte tą decyzją zostały wykonane w ramach planu, właściwy organ nakłada na ten podmiot, w drodze decyzji, obowiązek zwrotu poniesionych kosztów wykonania tych działań w przypadku ich sfinansowania ze środków, o których mowa w art. 18 ust. 3 pkt 1-5 lub ust. 4, na rachunek bankowy funduszu, z którego uzyskano środki finansowe - Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej lub właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a w pozostałych przypadkach - na rachunek bankowy gminy, określając w niej wysokość kwoty zwrotu, sposób i termin jej uiszczenia.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku wygaśnięcia decyzji nakładającej na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego obowiązki w zakresie ochrony środowiska, których zakres częściowo albo całkowicie pokrywa się z planem.

Roszczenia względem podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o zwrot kosztów wykonania decyzji w sprawie poprawy stanu środowiska przedawniają się z upływem dziesięciu lat od dnia, w którym ta decyzja stała się prawomocna.

Do należności z tytułu obowiązku zwrotu kosztów wykonania decyzji w sprawie poprawy stanu środowiska stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują właściwemu organowi.

Właściwy organ, na terenie którego jest położony wielkoobszarowy teren zdegradowany, ponosi coroczną opłatę w wysokości 10 000 zł, w przypadku gdy wbrew obowiązkowi:

Opłatę, o której mowa w ust. 1, nalicza się w przypadku, o którym mowa w ust. 1:

Właściwy organ wnosi opłatę, o której mowa w ust. 1, w terminie do dnia 1 lutego każdego roku za rok poprzedni na rachunek bankowy wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Do opłaty, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wojewódzkiemu funduszowi ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Burmistrz albo prezydent miasta, będący organem wykonawczym gminy, na której znajduje się większa część powierzchni wielkoobszarowego terenu zdegradowanego, a dla terenu zamkniętego - regionalny dyrektor ochrony środowiska przekażą właściwemu wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska informację dotyczącą danego wielkoobszarowego terenu zdegradowanego zawierającą dane, o których mowa w art. 3 ust. 11, w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska weryfikuje informację, o której mowa w ust. 1. Do weryfikacji stosuje się przepisy art. 3 ust. 4-6 i 7 zdanie pierwsze. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska przekaże Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska zweryfikowaną informację w terminie sześciu miesięcy od dnia jej otrzymania. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zamieszcza tę informację w ewidencji w terminie sześciu miesięcy od dnia jej otrzymania.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wystąpi po raz pierwszy z wnioskiem, o którym mowa w art. 3 ust. 12, po upływie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska przekaże pierwszy zbiorczy wyciąg z ewidencji, o którym mowa w art. 3 ust. 13, w terminie do końca lutego roku następującego po upływie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

W przypadku gdy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały podjęte działania zapobiegawcze lub naprawcze, o których mowa w art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, których celem jest zatrzymanie rozprzestrzeniania się zanieczyszczenia pochodzącego ze składowiska historycznych odpadów przemysłowych lub miejsca gromadzenia historycznych odpadów przemysłowych, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonują w pierwszej kolejności ocenę stanu środowiska dla części wielkoobszarowego terenu zdegradowanego, na której znajduje się to składowisko lub miejsce. Do wykonania tej oceny stosuje się przepisy art. 6.

Niezwłocznie po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska przekazuje wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta informacje mogące posłużyć do przygotowania oceny, o której mowa w ust. 1, oraz wniosku o wydanie decyzji w sprawie poprawy stanu środowiska.

Po wykonaniu oceny, o której mowa w ust. 1, wójt, burmistrz albo prezydent miasta składają wniosek o wydanie decyzji w sprawie poprawy stanu środowiska dla części terenu, o której mowa w ust. 1. Do wniosku o wydanie decyzji w sprawie poprawy stanu środowiska dla części terenu, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 7, przy czym w przypadku gdy ta decyzja będzie wydawana dla części wielkoobszarowego terenu zdegradowanego, na której były prowadzone działania zapobiegawcze lub naprawcze, o których mowa w art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, przez kompleksową ocenę, o której mowa w art. 7, rozumie się ocenę, o której mowa w ust. 1.

W przypadkach innych niż gdy decyzja w sprawie poprawy stanu środowiska będzie wydawana dla części wielkoobszarowego terenu zdegradowanego, na której były prowadzone działania zapobiegawcze lub naprawcze, o których mowa w art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, ocena, o której mowa w ust. 1, jest dołączana do kompleksowej oceny.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta, o których mowa w ust. 1, ponoszą coroczną opłatę w wysokości 10 000 zł, w przypadku gdy wbrew obowiązkowi:

Opłatę, o której mowa w ust. 5, nalicza się w przypadku, o którym mowa w ust. 5:

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wnoszą opłatę, o której mowa w ust. 5, w terminie do dnia 1 lutego każdego roku za rok poprzedni na rachunek bankowy wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Do opłaty, o której mowa w ust. 5, stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wojewódzkiemu funduszowi ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Tereny Zakładów Chemicznych „Zachem” w Bydgoszczy.

Tereny Zakładów Chemicznych „Organika-Azot” w Jaworznie.

Tereny Zakładów Chemicznych „Tarnowskie Góry” w Tarnowskich Górach.

Tereny Zakładów Przemysłu Barwników„ Boruta” w Zgierzu.

Tereny Zakładów Włókien Chemicznych „Wistom” w Tomaszowie Mazowieckim.