LegalizeUstawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o szczególnej opiece geriatrycznej
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa cele, organizację i zasady funkcjonowania szczególnych form geriatrycznej opieki zdrowotnej nad osobami, które ukończyły 75. rok życia, zwanej dalej „szczególną opieką geriatryczną”.
Art. 2.
Szczególna opieka geriatryczna jest sprawowana w:
1) szpitalnych oddziałach geriatrycznych wskazanych w wojewódzkim planie działania szczególnej opieki geriatrycznej, zwanym dalej „wojewódzkim planem”;
2) centrach zdrowia 75+, zwanych dalej „centrami”;
3) podstawowej opiece zdrowotnej.
Art. 3.
Do korzystania ze szczególnej opieki geriatrycznej mają prawo osoby uprawnione do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , które ukończyły 75. rok życia, zwane dalej „osobami uprawnionymi”.
Szczególna opieka geriatryczna ma na celu:
1) zachowanie możliwie największej sprawności funkcjonalnej i samodzielności osób uprawnionych;
2) zapewnienie określonych w ustawie świadczeń opieki zdrowotnej;
3) planowanie i koordynowanie opieki zdrowotnej nad pacjentami centrum, w szczególności przez zapewnienie całościowej oceny geriatrycznej oraz opracowanie i realizację indywidualnego planu postępowania terapeutycznego, zwanego dalej „indywidualnym planem”;
4) zapewnienie koncyliacji lekowej pacjentom centrum;
5) zapewnienie działań profilaktycznych i promocji zdrowia dostosowanych do potrzeb osób uprawnionych, w tym mających na celu zapobieganie ich niepełnosprawności i niesamodzielności;
6) zapewnienie edukacji zdrowotnej pacjentom centrum oraz ich opiekunom;
7) zapewnienie wsparcia psychologicznego pacjentom centrum.
Art. 4.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) całościowa ocena geriatryczna - wielowymiarowy, interdyscyplinarny proces diagnostyczny prowadzony w celu identyfikacji problemów zdrowotnych i opiekuńczych, optymalizacji leczenia, planowania opieki zdrowotnej oraz poprawy sprawności funkcjonalnej i jakości życia;
2) lekarz podstawowej opieki zdrowotnej - lekarza, o którym mowa w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej ;
3) obszar działania centrum - obszar działania centrum określony w wojewódzkim planie;
4) opiekun - osobę bliską lub opiekuna faktycznego w rozumieniu ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta ;
5) pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej - pielęgniarkę, o której mowa w art. 7 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej;
6) podmiot leczniczy - podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej ;
7) podmiot wykonujący działalność leczniczą - podmiot, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej;
8) skala VES-13 (Vulnerable Elders Survey 13) - badanie kwestionariuszowe, obejmujące samoocenę stanu zdrowia i wykonywania codziennych czynności, pomagające zidentyfikować osoby o zwiększonym ryzyku znacznego pogorszenia stanu zdrowia i sprawności funkcjonalnej;
9) świadczenie opieki zdrowotnej - świadczenie opieki zdrowotnej, o którym mowa w art. 5 pkt 34 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
10) wstępna ocena geriatryczna - badanie przesiewowe przeprowadzone na podstawie wywiadu bezpośredniego, uwzględniające skalę VES-13, badanie fizykalne i badania laboratoryjne, mające na celu stwierdzenie potrzeby objęcia danej osoby szczególną opieką geriatryczną.
Rozdział 2. Wykonywanie zadań z zakresu szczególnej opieki geriatrycznej
Art. 5.
Zadania z zakresu szczególnej opieki geriatrycznej wykonują:
1) minister właściwy do spraw zdrowia;
2) wojewoda;
3) powiat.
Art. 6.
Do zadań ministra właściwego do spraw zdrowia z zakresu szczególnej opieki geriatrycznej należy:
1) określanie kierunków rozwoju szczególnej opieki geriatrycznej;
2) monitorowanie organizacji i dostępności szczególnej opieki geriatrycznej;
3) dokonywanie oceny projektów wojewódzkich planów oraz ich aktualizacji;
4) zatwierdzanie wojewódzkich planów oraz ich aktualizacji.
Zadania, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, minister właściwy do spraw zdrowia może wykonywać przy pomocy podległej mu lub nadzorowanej przez niego jednostki, właściwej w zakresie geriatrii.
Art. 7.
Do zadań wojewody z zakresu szczególnej opieki geriatrycznej należy:
1) sporządzanie projektu wojewódzkiego planu oraz jego aktualizacji;
2) uzgadnianie z właściwymi powiatami warunków utworzenia centrum;
3) monitorowanie działalności centrum w zakresie organizacji i dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej.
Art. 8.
Do zadań powiatu z zakresu szczególnej opieki geriatrycznej należy:
1) rozpoznawanie potrzeb zdrowotnych i stanu zdrowia osób, które ukończyły 75. rok życia, zamieszkujących na terenie powiatu;
2) zgłaszanie propozycji dotyczącej utworzenia i lokalizacji centrum, o której mowa w art. 13 ust. 2;
3) utworzenie centrum, w przypadku gdy taka potrzeba wynika z wojewódzkiego planu;
4) zawieranie porozumień, o których mowa w art. 19 ust. 1.
Rozdział 3. Wojewódzki plan
Art. 9.
Placówki szczególnej opieki geriatrycznej działają na terenie województwa na podstawie wojewódzkiego planu, sporządzanego przez właściwego wojewodę i zatwierdzanego przez ministra właściwego do spraw zdrowia, po zaopiniowaniu przez Krajową Radę do Spraw Opieki Geriatrycznej, zwaną dalej „Krajową Radą”.
Wojewódzki plan określa:
1) lokalizację szpitalnych oddziałów geriatrycznych sprawujących szczególną opiekę geriatryczną, zwanych dalej „oddziałami geriatrycznymi”, na terenie województwa, ze wskazaniem podmiotu leczniczego prowadzącego szpital, w którym zlokalizowany jest oddział geriatryczny lub w którym będzie utworzony oddział geriatryczny;
2) obszary działania wraz z lokalizacją poszczególnych centrów;
3) minimalną liczbę łóżek w poszczególnych oddziałach geriatrycznych;
4) nie więcej niż 3 centra współpracujące z danym oddziałem geriatrycznym.
Art. 10.
Oddziały geriatryczne lokalizuje się w podmiotach leczniczych zakwalifikowanych do poziomu szpitali ogólnopolskich, szpitali III lub II stopnia w ramach systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, o którym mowa w dziale IVB ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, z uwzględnieniem:
1) potrzeby zapewnienia równomiernego rozmieszczenia oddziałów geriatrycznych na terenie województwa;
2) potrzeby zapewnienia kompleksowości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej.
W przypadku braku możliwości zlokalizowania oddziałów geriatrycznych w podmiotach leczniczych, o których mowa w ust. 1, oddziały te lokalizuje się w podmiotach leczniczych zakwalifikowanych do poziomu szpitali I stopnia w ramach systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, o którym mowa w dziale IVB ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a przy braku takiej możliwości w innych szpitalach, które zawarły umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Łączna liczba łóżek w oddziałach geriatrycznych na terenie województwa nie może być mniejsza niż 50 łóżek na 100 tys. osób, które ukończyły 60. rok życia, zamieszkujących na terenie tego województwa, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego.
Lokalizację oddziału geriatrycznego wojewoda określa po otrzymaniu pisemnej deklaracji podmiotu leczniczego prowadzącego szpital, o którym mowa w ust. 1 i 2, o gotowości włączenia oddziału geriatrycznego do wojewódzkiego planu.
Art. 11.
Obszar działania centrum obejmuje teren powiatu, jego części, kilku powiatów albo ich części, zamieszkały łącznie przez nie mniej niż 6 tys. i nie więcej niż 12 tys. osób, które ukończyły 75. rok życia, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego.
Przy sporządzaniu wojewódzkiego planu wojewoda uwzględnia zgłoszenia, o których mowa w art. 13 ust. 2, chyba że ich uwzględnienie nie jest możliwe ze względu na konieczność zapewnienia równomiernego rozmieszczenia centrów na terenie województwa lub dostępności świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w centrach.
W przypadku braku zgłoszenia, o którym mowa w art. 13 ust. 2, na obszarze działania centrum, albo niezłożenia deklaracji, o której mowa w art. 13 ust. 4, centrum lokalizuje się w podmiocie leczniczym wykonującym działalność na obszarze działania centrum, biorąc pod uwagę kryteria określone w art. 12.
Art. 12.
Przy sporządzaniu wojewódzkiego planu wojewoda bierze pod uwagę:
1) liczbę osób, które ukończyły 60. rok życia zamieszkujących na terenie województwa, ustaloną zgodnie z art. 10 ust. 3;
2) liczbę osób, które ukończyły 75. rok życia zamieszkujących na terenie poszczególnych powiatów, ustaloną zgodnie z art. 11 ust. 1;
3) potrzebę zapewnienia równomiernego rozmieszczenia na terenie województwa:
oddziałów geriatrycznych,
centrów;
4) potrzebę zapewnienia dostępności świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w:
oddziałach geriatrycznych,
centrach.
Art. 13.
Wojewoda udostępnia informację o rozpoczęciu prac nad sporządzaniem projektu wojewódzkiego planu w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu wojewódzkiego.
W terminie 60 dni od dnia udostępnienia informacji, o której mowa w ust. 1, powiat zgłasza pisemną propozycję dotyczącą utworzenia i lokalizacji centrum, uwzględniając przepisy art. 11 ust. 1 i art. 12 pkt 2, pkt 3 lit. b i pkt 4 lit. b.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 2, zawiera:
1) propozycję lokalizacji centrum:
wraz ze wskazaniem podmiotu leczniczego, w którym ma ono być utworzone - w przypadku gdy centrum ma zostać utworzone w ramach struktury organizacyjnej istniejącego podmiotu leczniczego, albo
wraz z informacją, że ma być ono utworzone jako nowy podmiot leczniczy, w formie, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej;
2) propozycję obszaru działania centrum;
3) liczbę osób, które ukończyły 75. rok życia, zamieszkujących na obszarze, o którym mowa w pkt 2, ustaloną według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego.
W przypadku, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1, do zgłoszenia dołącza się pisemną deklarację podmiotu leczniczego, o którym mowa w ust. 3 pkt 1 lit. a, o gotowości utworzenia w tym podmiocie centrum, a w przypadku, o którym mowa w art. 19 ust. 1 - również porozumienie o przyjęciu do realizacji zadania utworzenia centrum.
Art. 14.
Wojewoda udostępnia projekt wojewódzkiego planu w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu wojewódzkiego w celu przedstawienia przez zainteresowane podmioty opinii dotyczących tego projektu.
W terminie 30 dni od dnia udostępnienia projektu wojewódzkiego planu zainteresowane podmioty mogą przedstawić wojewodzie opinie dotyczące tego projektu.
Wojewoda, po rozpatrzeniu opinii zainteresowanych podmiotów, przygotowuje w porozumieniu z Narodowym Funduszem Zdrowia projekt wojewódzkiego planu, który przekazuje do zatwierdzenia ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.
Art. 15.
Minister właściwy do spraw zdrowia w terminie 60 dni od dnia otrzymania projektu wojewódzkiego planu, po zaopiniowaniu go przez Krajową Radę, dokonuje jego oceny i zatwierdza go albo zgłasza do niego uwagi.
Dokonując oceny projektu wojewódzkiego planu, minister właściwy do spraw zdrowia bierze w szczególności pod uwagę dostępność świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych osobom, które ukończyły 75. rok życia.
Wojewoda, w terminie 14 dni od dnia otrzymania uwag ministra właściwego do spraw zdrowia, uwzględnia te uwagi i ponownie przekazuje projekt wojewódzkiego planu ministrowi właściwemu do spraw zdrowia w celu zatwierdzenia. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
Zatwierdzony przez ministra właściwego do spraw zdrowia wojewódzki plan wojewoda udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu wojewódzkiego.
Art. 16.
Wojewódzki plan podlega aktualizacji, w szczególności w przypadku konieczności zapewnienia dostępności w zakresie szczególnej opieki geriatrycznej. Do aktualizacji wojewódzkiego planu stosuje się odpowiednio przepisy art. 9-15.
Rozdział 4. Utworzenie centrum
Art. 17.
Centrum tworzy się:
1) w ramach struktury organizacyjnej podmiotu leczniczego wskazanego w wojewódzkim planie albo
2) jako nowy podmiot leczniczy utworzony przez powiat, w formie, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, wskazany w wojewódzkim planie.
Utworzenie centrum następuje po zatwierdzeniu wojewódzkiego planu albo jego aktualizacji przez ministra właściwego do spraw zdrowia i udostępnieniu wojewódzkiego planu przez wojewodę w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu wojewódzkiego.
Art. 18.
Nazwa „centrum zdrowia 75+” może być używana wyłącznie dla oznaczenia podmiotu leczniczego będącego centrum wskazanego w wojewódzkim planie.
Nazwa „centrum zdrowia 75+” podlega ochronie prawnej.
Art. 19.
Powiat może zawrzeć z powiatem sąsiednim, położonym na terenie tego samego województwa, porozumienie o przekazaniu temu powiatowi sąsiedniemu do realizacji zadania utworzenia centrum.
Porozumienie, o którym mowa w ust. 1, określa w szczególności sposób realizacji zadania, o którym mowa w ust. 1, warunki wzajemnych rozliczeń oraz tryb kontroli realizacji tego zadania.
Rozdział 5. Organizacja szczególnej opieki geriatrycznej w centrum
Art. 20.
Centrum jest zakładem leczniczym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, w którym podmiot leczniczy wykonuje działalność leczniczą w rodzaju ambulatoryjne świadczenia zdrowotne.
W centrum udziela się świadczeń opieki zdrowotnej, obejmujących w szczególności:
1) świadczenia z zakresu geriatrii, udzielane przez lekarza;
2) świadczenia z zakresu geriatrii, udzielane przez pielęgniarkę;
3) świadczenia z zakresu fizjoterapii, udzielane przez fizjoterapeutę;
4) świadczenia z zakresu opieki psychiatrycznej, udzielane przez psychologa;
5) porady dietetyka;
6) terapię zajęciową;
7) edukację zdrowotną.
Centrum zapewnia:
1) planowanie i koordynowanie opieki zdrowotnej nad pacjentami centrum, w tym opracowywanie dla tych osób indywidualnych planów i ich realizację;
2) transport pacjentów centrum oraz ich wyżywienie.
Transport, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, jest wykonywany na zlecenie lekarza udzielającego świadczeń opieki zdrowotnej w centrum i obejmuje transport z miejsca zamieszkania pacjenta centrum do centrum i z powrotem.
Świadczenia opieki zdrowotnej, o których mowa w ust. 2, są świadczeniami ambulatoryjnej opieki zdrowotnej w rozumieniu art. 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
Art. 21.
W centrum udziela się świadczeń opieki zdrowotnej osobom uprawnionym mającym miejsce zamieszkania na obszarze działania centrum.
Art. 22.
W centrum wyodrębnia się:
1) poradnię konsultacyjną;
2) co najmniej jeden dzienny ośrodek opieki geriatrycznej;
3) geriatryczny zespół opieki domowej;
4) zespół koordynatorów opieki geriatrycznej;
5) zespół edukatorów zdrowotnych.
Art. 23.
⋯
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.