Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o ogólnoeuropejskim indywidualnym produkcie emerytalnym

Typ Ustawa
Ogłoszono 2023-07-07
Status Obowiązujący
Wydawca SEJM
Źródło Dziennik Ustaw
Historia nowelizacji JSON API
Art. 1.

Ustawa określa:

1) zasady gromadzenia oszczędności na kontach ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego, zwanego dalej „OIPE”;

2) warunki dokonywania wpłat na subkonta OIPE;

3) warunki dokonywania wypłat, wypłat transferowych oraz zwrotu.

Art. 2.

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) dostawca - dostawcę OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 15 rozporządzenia 2019/1238;

2) gromadzenie oszczędności - dokonywanie wpłat, wypłat transferowych oraz przyjmowanie wypłat transferowych na subkonto OIPE, a także inwestowanie środków znajdujących się na OIPE, które jest oferowane przez dostawcę;

3) IKE - indywidualne konto emerytalne w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego ;

4) konto OIPE - konto OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia 2019/1238, przy czym w przypadku OIPE prowadzonego przez dostawcę będącego towarzystwem funduszy inwestycyjnych przez konto OIPE rozumie się zapis w rejestrze uczestników funduszu inwestycyjnego otwartego lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego lub w subrejestrze uczestników subfunduszu funduszu inwestycyjnego otwartego z wydzielonymi subfunduszami lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego z wydzielonymi subfunduszami lub wyodrębniony rachunek papierów wartościowych uczestników funduszy inwestycyjnych zamkniętych;

5) organ nadzoru - Komisję Nadzoru Finansowego;

6) osoba uprawniona - osobę fizyczną wskazaną przez oszczędzającego, która otrzymuje środki z OIPE w przypadku jego śmierci, oraz spadkobiercę oszczędzającego;

7) oszczędzający - oszczędzającego w ramach OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 3 rozporządzenia 2019/1238, który gromadzi lub gromadził oszczędności na subkoncie OIPE;

8) rozporządzenie 2019/1238 - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1238 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego (OIPE) ;

9) subkonto OIPE - subkonto w rozumieniu art. 2 pkt 23 rozporządzenia 2019/1238 prowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

10) syndyk - syndyka w rozumieniu ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe oraz nadzorcę sądowego, nadzorcę układu lub zarządcę w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne ;

11) trwały nośnik - trwały nośnik w rozumieniu art. 2 pkt 17 rozporządzenia 2019/1238;

12) umowa o prowadzenie OIPE - umowę, która spełnia warunki określone w art. 4 rozporządzenia 2019/1238, na podstawie której jest prowadzone OIPE;

13) zwrot - wycofanie całości środków zgromadzonych na subkoncie OIPE, jeżeli nie zachodzą przesłanki wypłaty lub wypłaty transferowej.

Art. 3.
1.

Na koncie OIPE może gromadzić oszczędności wyłącznie jeden oszczędzający.

2.

Oszczędzający ma prawo do zwolnienia podatkowego na zasadach i w trybie określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli gromadzi oszczędności tylko na jednym subkoncie OIPE, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 5 i art. 18.

Art. 4.

Prawo do wpłat na subkonto OIPE przysługuje osobie fizycznej, która ukończyła 15 lat.

Art. 5.
1.

Umowę o prowadzenie OIPE zawiera się w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku lub w postaci papierowej.

2.

Osoba fizyczna, która nabyła uprawnienia emerytalne i ma ukończony 55. rok życia, nie może zawrzeć umowy o prowadzenie OIPE.

Art. 6.
1.

W przypadku zawarcia umowy o prowadzenie OIPE z dostawcą, którym jest zakład ubezpieczeń wykonujący działalność w zakresie ubezpieczeń, o których mowa w dziale I w grupie 3 załącznika do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej , umowa ta zawiera:

1) określenie zasad, na jakich zakład ubezpieczeń wyodrębnia z płaconej składki ubezpieczeniowej część przeznaczoną na subkonto OIPE w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym oraz wskazuje cel, na który pozostała część składki ubezpieczeniowej jest przeznaczona;

2) określenie, jaka część składki ubezpieczeniowej jest potrącana na cel, o którym mowa w pkt 1, a nie jest przekazywana na subkonto OIPE.

2.

Zakład ubezpieczeń nie może pokrywać kosztów ochrony ubezpieczeniowej z części składki ubezpieczeniowej stanowiącej wpłatę na OIPE.

3.

Po dokonaniu wypłaty transferowej strony umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, w ramach której OIPE było prowadzone, mogą kontynuować tę umowę na zasadach w niej określonych. Dokonanie wypłaty transferowej nie może stanowić podstawy do wypowiedzenia przez zakład ubezpieczeń umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

4.

W przypadku dokonania wypłaty transferowej do zakładu ubezpieczeń środki transferowane zasilają w całości rachunek oszczędzającego w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym.

5.

W przypadku gdy oszczędzający gromadzi oszczędności na OIPE w więcej niż jednym ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, zakład ubezpieczeń ma obowiązek wyodrębniania informacji o łącznej wartości wszystkich jednostek uczestnictwa posiadanych w zakładzie ubezpieczeń, nabytych z tytułu wpłat na OIPE.

6.

W umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, w ramach którego OIPE jest prowadzone, zakład ubezpieczeń może:

1) ponosić ryzyko spadku wartości jednostki uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego;

2) gwarantować stopę zwrotu z lokat ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego;

3) stosować techniki ograniczenia ryzyka, o których mowa w art. 46 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia 2019/1238.

Art. 7.
1.

W przypadku OIPE prowadzonego przez dostawcę będącego:

1) towarzystwem funduszy inwestycyjnych,

2) spółką zarządzającą w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi , prowadzącą działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

3) zarządzającym ASI, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie działalności przez zarządzającego ASI, o którym mowa w art. 70a ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,

4) zarządzającym z UE w rozumieniu art. 2 pkt 10c ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, prowadzącym działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

2.

Oszczędzający może dokonać konwersji jednostek uczestnictwa funduszu na jednostki uczestnictwa innych funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych prowadzące OIPE.

3.

W przypadku połączenia funduszy inwestycyjnych fundusz przejmujący fundusz inwestycyjny, w którym oszczędzający gromadził oszczędności na OIPE, powiadamia oszczędzającego w formie określonej w umowie o prowadzenie OIPE, w terminie 14 dni od dnia dokonania połączenia, o tym połączeniu oraz o liczbie jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych przydzielonych oszczędzającemu i o ich wartości.

4.

Powiadomienie, o którym mowa w ust. 3, zawiera informacje określone w art. 18 ust. 2 wyłącznie w przypadku, gdy towarzystwo funduszy inwestycyjnych przejmujące fundusz inwestycyjny, w którym oszczędzający gromadził oszczędności na OIPE, nie prowadzi OIPE.

5.

W przypadku gdy przejęcie zarządzania funduszem inwestycyjnym przez inne towarzystwo funduszy inwestycyjnych powoduje, że oszczędzający będzie posiadał jednostki uczestnictwa zapisane na OIPE w funduszach inwestycyjnych zarządzanych przez różne towarzystwa funduszy inwestycyjnych, stosuje się odpowiednio przepis art. 18. Powiadomienie, o którym mowa w art. 18 ust. 1, jest przekazywane oszczędzającemu przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych zarządzające przejmowanym funduszem inwestycyjnym.

Art. 8.
1.

W przypadku OIPE prowadzonego przez dostawcę będącego firmą inwestycyjną w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi świadczenie usług polegających na wykonywaniu zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych i prowadzeniu rachunku papierów wartościowych oraz rachunku pieniężnego w ramach subkonta OIPE obejmuje lokowanie środków w papiery wartościowe zdematerializowane zgodnie z przepisami tej ustawy.

2.

W przypadku OIPE prowadzonego przez dostawcę, o którym mowa w ust. 1, w ramach subkonta OIPE jest możliwe składanie, wyłącznie w celu ograniczenia ryzyka inwestycyjnego, zleceń mających za przedmiot niebędące papierami wartościowymi instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c i d ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, jeżeli ich cena zależy od ceny papierów wartościowych zapisanych na OIPE oszczędzającego i pod warunkiem, że są one przedmiotem obrotu na rynku regulowanym.

3.

Umowa o prowadzenie OIPE zawierana z dostawcą, o którym mowa w ust. 1, określa sposób postępowania tego dostawcy w sytuacji, gdy składane zlecenie jest niezgodne z celem wskazanym w ust. 2.

4.

W przypadku gdy w sytuacji wygaśnięcia lub cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej organ nadzoru wydał decyzję nakazującą przeniesienie papierów wartościowych, instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi i środków pieniężnych oraz dokumentów związanych z prowadzeniem rachunków papierów wartościowych, innych rachunków, na których są zapisywane takie instrumenty finansowe, i rachunków pieniężnych do innego dostawcy będącego firmą inwestycyjną, dostawca, do którego są przenoszone te papiery wartościowe, instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi i środki pieniężne, jest obowiązany zachować identyfikację środków zgromadzonych na subkoncie OIPE.

5.

Dostawca, o którym mowa w ust. 1, wraz przeniesieniem środków zgromadzonych na OIPE, o którym mowa w ust. 4, przekazuje dostawcy wskazanemu przez organ nadzoru informacje dotyczące środków zgromadzonych na subkoncie OIPE.

6.

Dostawca, do którego zostały przeniesione środki zgromadzone na OIPE, o których mowa w ust. 4, jest obowiązany w terminie 14 dni od dnia ich przeniesienia wezwać oszczędzającego do zawarcia umowy o prowadzenie OIPE lub dokonania wypłaty transferowej. Przepis art. 18 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

7.

Oszczędzający w przypadku, o którym mowa w ust. 4, jest obowiązany w terminie 45 dni od dnia otrzymania wezwania, o którym mowa w ust. 6, zawrzeć umowę o prowadzenie OIPE z dostawcą, do którego zostały przeniesione jego papiery wartościowe, instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi i środki pieniężne.

8.

W przypadku niedotrzymania przez oszczędzającego terminu, o którym mowa w ust. 7, środki zgromadzone na OIPE podlegają zwrotowi.

Art. 9.

W przypadku OIPE prowadzonego przez dostawcę, którym jest bank krajowy, oddział instytucji kredytowej lub oddział banku zagranicznego w rozumieniu odpowiednio art. 4 ust. 1 pkt 1, 18 lub 20 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe , oszczędzający zawiera umowę o prowadzenie OIPE w formie rachunku oszczędnościowego, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach tej ustawy.

Art. 10.
1.

Osoba fizyczna z chwilą założenia subkonta OIPE składa oświadczenie, że nie gromadzi oszczędności na subkoncie OIPE prowadzonym przez innego dostawcę.

2.

W przypadku gdy osoba fizyczna składająca oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, osiągnęła wiek 55 lat, w oświadczeniu potwierdza również, że nie dokonała w przeszłości wypłaty środków zgromadzonych na subkoncie OIPE.

3.

Przed złożeniem oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, dostawca odbierający takie oświadczenie jest obowiązany pouczyć osobę fizyczną, że w przypadku gromadzenia oszczędności na więcej niż jednym subkoncie OIPE dochody uzyskane z tytułu gromadzenia oszczędności na wszystkich subkontach OIPE podlegają opodatkowaniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych.

4.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

Art. 11.
1.

W umowie o prowadzenie OIPE oszczędzający może wskazać jedną lub więcej osób, którym zostaną wypłacone środki zgromadzone na subkoncie OIPE w przypadku jego śmierci.

2.

Dyspozycja, o której mowa w ust. 1, może być w każdym czasie zmieniona.

3.

Jeżeli oszczędzający wskazał kilka osób uprawnionych, a nie oznaczył ich udziałów w środkach zgromadzonych na subkoncie OIPE, uważa się, że udziały są równe. W przypadku gdy suma procentowego oznaczenia udziałów wszystkich osób uprawnionych nie jest równa 100, procentowy udział każdej osoby uprawnionej stanowi iloczyn oznaczonego jej procentowego udziału i wskaźnika stanowiącego iloraz liczby 100 i sumy procentowej wszystkich oznaczonych udziałów.

4.

Wskazanie osoby uprawnionej staje się bezskuteczne, jeżeli osoba ta zmarła przed śmiercią oszczędzającego. W takim przypadku udział, który był przeznaczony dla zmarłego, przypada w częściach równych pozostałym osobom uprawnionym, chyba że oszczędzający zadysponuje tym udziałem w inny sposób.

5.

W przypadku braku osób uprawnionych środki zgromadzone na subkoncie OIPE zmarłego oszczędzającego, które nie zostaną przekazane zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 4-9, wchodzą do masy spadkowej, z wyjątkiem środków zgromadzonych u dostawcy, o którym mowa w art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2019/1238.

Art. 12.
1.

Wpłaty dokonywane na subkonto OIPE w roku kalendarzowym nie mogą przekroczyć limitu wpłat w wysokości kwoty odpowiadającej trzykrotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub w projektach tych ustaw przedłożonych Sejmowi, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone.

2.

W przypadku gdy limit wpłat ustalony w sposób określony w ust. 1 będzie niższy od limitu wpłat ogłoszonego w poprzednim roku kalendarzowym, obowiązuje limit wpłat dokonywanych na subkonto OIPE ogłoszony w poprzednim roku kalendarzowym.

3.

W przypadku OIPE prowadzonego w ramach umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym limit wpłat, o którym mowa w ust. 1, dotyczy części składki ubezpieczeniowej stanowiącej wpłatę na subkonto OIPE.

4.

Jeżeli do końca roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym będą dokonywane wpłaty na subkonto OIPE, nie jest możliwe ustalenie przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, jako podstawę do ustalenia limitu wpłat, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się przeciętne miesięczne wynagrodzenie z trzeciego kwartału roku poprzedniego.

5.

Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do przyjmowanych wypłat transferowych, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1-9, oraz do pierwszej przyjętej wypłaty transferowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 10.

6.

Oszczędzający przed ukończeniem 18. roku życia ma prawo do dokonywania wpłat na subkonto OIPE tylko w roku kalendarzowym, w którym uzyskuje dochody z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę i tylko do wysokości uzyskanych dochodów z tego tytułu, nie więcej jednak niż do wysokości limitu wpłat, o którym mowa w ust. 1.

Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.