Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 lipca 2024 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu wykonywania zadań poszukiwania i ratowania życia na morzu przez Morską Służbę Poszukiwania i Ratownictwa oraz sposobu realizacji uprawnień członków ochotniczych drużyn ratowniczych
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) szczegółowe warunki i sposób wykonywania zadań poszukiwania i ratowania życia na morzu przez Morską Służbę Poszukiwania i Ratownictwa, zwaną dalej „Służbą SAR”;
2) sposób realizacji przez członków ochotniczych drużyn ratowniczych uprawnień do:
zwrotu kosztów dojazdu w związku z udziałem w akcji poszukiwawczej i ratowniczej,
ryczałtu za udział w akcjach poszukiwawczych i ratowniczych oraz szkoleniach organizowanych przez Służbę SAR,
wyżywienia podczas trwania akcji poszukiwawczej i ratowniczej oraz szkolenia organizowanego przez Służbę SAR,
zwrotu kosztów okresowych badań lekarskich, płatnych kursów i szkoleń związanych bezpośrednio z wykonywaną funkcją.
§ 2.
Jednostki organizacyjne Służby SAR pełnią całodobowe pogotowie w celu niezwłocznego podjęcia działań poszukiwawczych i ratowniczych.
Jednostki organizacyjne Służby SAR w ramach pełnionego pogotowia przestrzegają reżimów gotowości ustalonych w regulaminie pogotowia Służby SAR, określającym:
1) minimalne normy wyposażenia w specjalistyczny sprzęt i urządzenia;
2) minimum zapasów paliwa, wody i prowiantu;
3) najdłuższy dopuszczalny czas potrzebny do podjęcia akcji.
Kapitanowie morskich statków ratowniczych, kapitanowie specjalnych statków morskich do zwalczania zanieczyszczeń oraz pełniący dyżur ratownicy brzegowych stacji ratowniczych podczas pełnienia pogotowia w szczególności:
1) utrzymują stałą łączność z Morskim Ratowniczym Centrum Koordynacyjnym, zwanym dalej „MRCK”;
2) prowadzą stały nasłuch na częstotliwości VHF przeznaczonej do odbioru sygnałów o niebezpieczeństwie na morzu;
3) informują MRCK o każdej zmianie miejsca postoju w porcie pełnienia pogotowia morskiego statku ratowniczego lub specjalnego statku morskiego do zwalczania zanieczyszczeń oraz o sytuacjach ograniczających lub uniemożliwiających udział tych statków lub brzegowej stacji ratowniczej w działaniach ratowniczych.
§ 3.
Pełniący dyżur inspektorzy operacyjni MRCK, ratownicy brzegowych stacji ratowniczych i członkowie załóg morskich statków ratowniczych oraz specjalnych statków morskich do zwalczania zanieczyszczeń przebywają w miejscach wyznaczonych w Planie akcji poszukiwawczych i ratowniczych, zwanym dalej „Planem SAR”.
Dyżur w brzegowej stacji ratowniczej pełni ratownik brzegowej stacji ratowniczej lub, za zgodą Dyrektora Służby SAR, członek ochotniczej drużyny ratowniczej.
§ 4.
Działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi zgodnie z Planem SAR kierują:
1) całością działań - koordynator misji poszukiwawczej i ratowniczej, którego funkcję pełni MRCK;
2) działaniami na miejscu - koordynator akcji na miejscu, jeżeli w działaniach poszukiwawczych i ratowniczych bierze udział więcej niż jedna jednostka, albo kapitan morskiego statku ratowniczego, albo kapitan specjalnego statku morskiego do zwalczania zanieczyszczeń, albo kierownik brzegowej stacji ratowniczej, a w razie jego nieobecności ratownik brzegowej stacji ratowniczej, jeżeli działania są prowadzone samodzielnie.
§ 5.
Zadania koordynatora misji poszukiwawczej i ratowniczej, o którym mowa w § 4 pkt 1, polegają w szczególności na:
1) opracowaniu planu danej akcji poszukiwawczej i ratowniczej;
2) uruchamianiu jednostek Służby SAR do działań ratowniczych i poszukiwawczych;
3) organizowaniu zabezpieczenia logistycznego prowadzonych działań ratowniczych i poszukiwawczych;
4) współdziałaniu z innymi jednostkami organizacyjnymi zgodnie z Planem SAR;
5) współdziałaniu z odpowiednimi służbami ratowniczymi innych państw zgodnie z Planem SAR.
Koordynator misji poszukiwawczej i ratowniczej, opracowując plan akcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, stosuje szczegółowe wytyczne zawarte w Planie SAR, w szczególności uwzględnia:
1) okoliczności wypadku i rodzaj wymaganej pomocy;
2) liczbę, lokalizację i sytuację rozbitków;
3) stan rozbitków i wskazania medyczne;
4) aktualne i przewidywane warunki hydrologiczne i meteorologiczne w rejonie akcji;
5) dostępność sił i środków ratowniczych Służby SAR, współdziałających jednostek organizacyjnych wymienionych w Planie SAR oraz innych możliwych do wykorzystania jednostek ratowniczych.
§ 6.
Kierowanie działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi na miejscu akcji przez osobę, o której mowa w § 4 pkt 2, polega w szczególności na:
1) bezpośrednim koordynowaniu działań jednostek ratowniczych na miejscu akcji, zgodnie z planem akcji, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 1;
2) dostosowywaniu planu akcji do warunków zastanych na miejscu akcji oraz na informowaniu na bieżąco koordynatora misji poszukiwawczej i ratowniczej, o którym mowa w § 4 pkt 1;
3) koordynowaniu łączności na miejscu akcji;
4) dokonywaniu wyboru metody ratowania ludzi znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu.
Kierujący działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi na miejscu, o którym mowa w § 4 pkt 2, opracowuje samodzielnie plan akcji w przypadku, gdy taki plan akcji nie został dostarczony.
Kierujący działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi na miejscu, o którym mowa w § 4 pkt 2, w przypadku samodzielnego opracowywania planu akcji stosuje szczegółowe wytyczne zawarte w Planie SAR, w szczególności uwzględnia:
1) sytuację osób zagrożonych;
2) stan osób zagrożonych i wskazania medyczne;
3) panujące w rejonie warunki hydrologiczne i meteorologiczne;
4) możliwości działania własnej jednostki ratowniczej i pozostałych jednostek biorących udział w akcji;
5) zagrożenia dla osób wykonujących działania ratownicze.
§ 7.
Morskie statki ratownicze, specjalne statki morskie do zwalczania zanieczyszczeń oraz brzegowe stacje ratownicze wykonują działania poszukiwawcze i ratownicze samodzielnie lub we współdziałaniu z innymi jednostkami ratowniczymi.
§ 8.
We wszystkich podejmowanych działaniach kierujący działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi, o których mowa w § 4, biorą pod uwagę względy bezpieczeństwa osób wykonujących działania ratownicze oraz zasady dobrej praktyki morskiej.
§ 9.
Jeżeli w ocenie kierującego działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi, o którym mowa w § 4 pkt 2, istnieje prawdopodobieństwo uratowania życia ludzkiego, kierujący tymi działaniami w szczególnych przypadkach może odstąpić od zasad działania uznanych powszechnie za bezpieczne, z zachowaniem wszelkich możliwych w danych warunkach zabezpieczeń.
Decyzja o odstąpieniu od zasad, o których mowa w ust. 1, może zostać podjęta jedynie w przypadku, gdy:
1) fizyczne możliwości osoby lub osób biorących bezpośredni udział w działaniach poszukiwawczych i ratowniczych mogą być wykorzystane wobec braku możliwości użycia właściwego sprzętu;
2) jest możliwość wykonania określonej czynności przez osobę lub osoby, o których mowa w pkt 1, zgłaszające się dobrowolnie.
W przypadku odstąpienia od zasad, o których mowa w ust. 1, kierujący działaniami poszukiwawczymi i ratowniczymi, o którym mowa w § 4 pkt 2, składa bezpośredniemu przełożonemu pisemny raport wyjaśniający okoliczności oraz sposób wykonania działania.
§ 10.
Brzegowe stacje ratownicze wykonują zadania poszukiwania i ratowania życia na morzu w odległości od brzegu nie większej, niż przewidziano w kartach bezpieczeństwa jednostek pływających znajdujących się na wyposażeniu brzegowych stacji ratowniczych.
§ 11.
Podczas akcji poszukiwawczych i ratowniczych oraz podczas szkoleń organizowanych przez Służbę SAR członek ochotniczej drużyny ratowniczej otrzymuje wyżywienie na równi z wyżywieniem otrzymywanym przez ratownika brzegowej stacji ratowniczej.
§ 12.
Zwrot kosztów dojazdu w związku z udziałem w akcji poszukiwawczej i ratowniczej, płatnych kursach i szkoleniach związanych bezpośrednio z wykonywaną funkcją członka ochotniczej drużyny ratowniczej jest rozliczany na podstawie faktycznego przebiegu pojazdu, zgodnie z przepisami w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy.
Zwrot kosztów okresowych badań lekarskich, płatnych kursów i szkoleń związanych bezpośrednio z wykonywaną funkcją członka ochotniczej drużyny ratowniczej jest rozliczany na podstawie rachunków stwierdzających poniesione wydatki.
Ryczałt za udział w akcjach poszukiwawczych i ratowniczych oraz szkoleniach organizowanych przez Służbę SAR jest naliczany członkowi ochotniczej drużyny ratowniczej za każdą rozpoczętą godzinę udziału w działaniu lub szkoleniu ratowniczym, w wysokości nie niższej niż wysokość minimalnej stawki godzinowej, określonej w przepisach o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
§ 13.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.