Umowa ustanawiająca stowarzyszenie między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ameryką Środkową, z drugiej strony, sporządzona w Tegucigalpie dnia 29 czerwca 2012 r
Treść umowy
W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
podaje do powszechnej wiadomości:
W dniu 29 czerwca 2012 r. w Tegucigalpie została sporządzona Umowa ustanawiająca stowarzyszenie między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ameryką Środkową, z drugiej strony.
UMOWA
ustanawiająca stowarzyszenie między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ameryką Środkową, z drugiej strony
KRÓLESTWO BELGII,
REPUBLIKA BUŁGARII,
REPUBLIKA CZESKA,
KRÓLESTWO DANII,
REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC,
REPUBLIKA ESTOŃSKA,
IRLANDIA,
REPUBLIKA GRECKA,
KRÓLESTWO HISZPANII,
REPUBLIKA FRANCUSKA,
REPUBLIKA WŁOSKA,
REPUBLIKA CYPRYJSKA,
REPUBLIKA ŁOTEWSKA,
REPUBLIKA LITEWSKA,
WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA,
WĘGRY,
MALTA,
KRÓLESTWO NIDERLANDÓW,
REPUBLIKA AUSTRII,
RZECZPOSPOLITA POLSKA,
REPUBLIKA PORTUGALSKA,
RUMUNIA,
REPUBLIKA SŁOWENII,
REPUBLIKA SŁOWACKA,
REPUBLIKA FINLANDII,
KRÓLESTWO SZWECJI,
ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ,
Umawiające się Strony Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zwane dalej „państwami członkowskimi Unii Europejskiej”,
oraz
UNIA EUROPEJSKA,
z jednej strony, oraz
REPUBLIKA KOSTARYKI,
REPUBLIKA SALWADORU,
REPUBLIKA GWATEMALI,
REPUBLIKA HONDURASU,
REPUBLIKA NIKARAGUI,
REPUBLIKA PANAMY, zwane dalej „Ameryką Środkową”,
z drugiej strony,
UWZGLĘDNIAJĄC tradycyjne historyczne, kulturalne, polityczne, gospodarcze i społeczne więzi między Stronami oraz chęć zacieśnienia łączących je stosunków w oparciu o wspólne zasady i wartości, wykorzystując istniejące mechanizmy, które regulują stosunki między Stronami oraz chęć do skonsolidowania, pogłębienia i wielostronnego rozwoju powiązań między oboma regionami w obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, w duchu wzajemnego szacunku, równości, braku dyskryminacji, solidarności i obopólnego interesu;
ZWAŻYWSZY na fakt, że pozytywny rozwój sytuacji w obu regionach w dwóch ostatnich dziesięcioleciach umożliwił promowanie wspólnych celów i kwestii leżących we wspólnym interesie oraz wejście w nową fazę stosunków, zacieśnionych, nowoczesnych i stałych, w celu utworzenia stowarzyszenia obu regionów, które odpowiada na obecne wewnętrzne wyzwania i nową sytuację międzynarodową;
PODKREŚLAJĄC znaczenie, jakie Strony przywiązują do konsolidacji dialogu politycznego i procesu współpracy gospodarczej, istniejącej w ramach dialogu z San Jose, zapoczątkowanego w 1984 r. i wielokrotnie odnawianego;
PRZYPOMINAJĄC konkluzje szczytu w Wiedniu w 2006 r., w tym zobowiązania podjęte przez Amerykę Środkową w zakresie pogłębienia regionalnej integracji gospodarczej;
UZNAJĄC postępy osiągnięte w procesie integracji gospodarczej Ameryki Środkowej, takie jak ratyfikacja Convenio Marco para cl Establecimiento de la Unión Aduanera Centroamericanaoraz Tratado sobre Inersión y Comercio dc Servicios,a także utworzenie mechanizmu jurysdykcyjnego zapewniającego wdrożenie regionalnej legislacji gospodarczej w całym regionie Ameryki Środkowej;
POTWIERDZAJĄC poszanowanie dla zasad demokracji i podstawowych praw człowieka, zawartych w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka;
PRZYWOŁUJĄC swoje zaangażowanie na rzecz zasady państwa prawa i dobrych rządów;
WYZNAJĄC zasadę wspólnej odpowiedzialności i przeświadczeni o znaczeniu zapobiegania zażywaniu narkotyków i zmniejszania ich negatywnego wpływu, w tym walki z nielegalną uprawą, produkcją, przetwarzaniem i handlem narkotykami i ich prekursorami, oraz praniem pieniędzy;
STWIERDZAJĄC, że postanowienia niniejszej Umowy wchodzące w zakres tytułu V część III Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wiążą Zjednoczone Królestwo i Irlandię jako odrębne Umawiające się Strony, nie zaś jako część Unii Europejskiej, chyba że Unia Europejska wraz ze Zjednoczonym Królestwem lub Irlandią wspólnie poinformują republiki Strony AŚ, że Zjednoczone Królestwo lub Irlandia są nimi związane jako część Unii Europejskiej zgodnie z Protokołem nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Jeżeli Zjednoczone Królestwo lub Irlandia przestaną być związane Umową jako część Unii Europejskiej zgodnie z art. 4a protokołu nr 21, Unia Europejska wraz ze Zjednoczonym Królestwem lub Irlandią natychmiast poinformują republiki Strony AŚ o wszelkich zmianach w ich stanowisku, w którym to przypadku pozostaną nadal związane postanowieniami niniejszej Umowy indywidualnie. To samo dotyczy Danii, zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Danii załączonym do wspomnianych Traktatów;
PODKREŚLAJĄC swoje zaangażowanie w prowadzenie wspólnych działań, zmierzających do osiągnięcia wyznaczonych celów, jakimi są eliminacja ubóstwa, tworzenie nowych miejsc pracy, sprawiedliwy i zrównoważony rozwój, w tym kwestie podatności na klęski żywiołowe, zachowania środowiska i jego ochrony oraz bioróżnorodności, a także stopniowej integracji republik Strony AŚ z gospodarką światową;
POTWIERDZAJĄC znaczenie, jakie Strony przywiązują do postanowień i zasad regulujących handel międzynarodowy, w szczególności tych zawartych w porozumieniu z Marrakeszu z dnia 15 kwietnia 1994 r. ustanawiającym Światową Organizację Handlu (zwanym dalej „Porozumieniem WTO”) oraz porozumień wielostronnych załączonych do Porozumienia WTO, a także do potrzeby stosowania ich w sposób przejrzysty i niedyskryminacyjny;
UWZGLĘDNIAJĄC różnicę w poziomie rozwoju gospodarczego i społecznego między republikami Strony AŚ a Unią Europejską (Strona UE) oraz wspólny cel wzmocnienia procesu rozwoju gospodarczego i społecznego w Ameryce Środkowej;
PRAGNĄC wzmocnić stosunki gospodarcze, w szczególności handel i inwestycje, wzmacniając i poprawiając obecny poziom dostępu republik Strony AS do rynku Unii Europejskiej, przyczyniając się w ten sposób do wzrostu gospodarczego w Ameryce Środkowej i zmniejszenia asymetrii, które istnieją między oboma regionami;
PRZEKONANI, że niniejsza Umowa stworzy klimat sprzyjający rozwojowi zrównoważonych stosunków gospodarczych między nimi, szczególnie w sektorach handlu i inwestycji, które mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego oraz dla innowacji i modernizacji technologicznej;
PODKREŚLAJĄC potrzebę oparcia się na zasadach, celach i mechanizmach, które regulują stosunki między oboma regionami, w szczególności Umowie o dialogu politycznym i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a Republikami Kostaryki, Salwadoru, Gwatemali, Hondurasu, Nikaragui i Panamy podpisanej w 2003 r. (zwanej dalej „Umową o dialogu politycznym i współpracy z 2003 r.”), a także umowie ramowej o współpracy z 1993 r. podpisanej między tymi samymi stronami;
ŚWIADOMI konieczności promowania w obu regionach zrównoważonego rozwoju poprzez partnerstwo na rzecz rozwoju, w którym uczestniczyłyby wszystkie zainteresowane strony, w tym społeczeństwo obywatelskie i sektor prywatny, zgodnie z zasadami określonymi w konsensusie z Monterrey i deklaracji z Johannesburga oraz planie realizacji z Johannesburga;
POTWIERDZAJĄC, że państwa, korzystając z suwerennego prawa do eksploatacji własnych zasobów naturalnych zgodnie z własną polityką ochrony środowiska i rozwoju, powinny propagować zrównoważony rozwój;
W TROSCE o potrzebę prowadzenia kompleksowego dialogu dotyczącego migracji dla zacieśnienia współpracy między oboma regionami w zakresie migracji w ramach części niniejszej Umowy dotyczących dialogu politycznego i współpracy oraz zapewnienia skutecznego promowania i skutecznej ochrony praw człowieka wszystkich migrantów;
UZNAJĄC, że żadne z postanowień niniejszej Umowy nie odnosi się do stanowiska Stron w trwających lub przyszłych, dwustronnych lub wielostronnych negocjacjach handlowych, ani nie jest interpretowane lub rozumiane w taki sposób;
PODKREŚLAJĄC wolę współpracy na forach międzynarodowych w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania;
MAJĄC NA UWADZE strategiczne partnerstwo Unii Europejskiej z Ameryką Łacińską i państwami Karaibów, zawiązane na szczycie w Rio w 1999 r. i potwierdzone na szczycie w Madrycie w 2002 r., na szczycie w Guadalajarze w 2004 r., na szczycie w Wiedniu w 2006 r., na szczycie w Limie w 2008 r. oraz na szczycie w Madrycie w 2010 r.;
UWZGLĘDNIAJĄC deklarację z Madrytu z maja 2010 r.,
POSTANAWIAJĄ ZAWRZEĆ NINIEJSZĄ UMOWĘ;
Część I. POSTANOWIENIA OGÓLNE I INSTYTUCJONALNE
Artykuł 1 Zasady
Poszanowanie zasad demokracji i podstawowych praw człowieka, zawartych w Powszechnej deklaracji praw człowieka, oraz zasady państwa prawa, stanowi fundament polityki wewnętrznej i międzynarodowej obu Stron oraz zasadniczy element niniejszej Umowy.
Strony zobowiązują się promować zrównoważony rozwój, który stanowi nadrzędną zasadę wdrożenia niniejszej Umowy uwzględniając w szczególności milenijne cele rozwoju. Strony zapewniają zachowanie odpowiedniej równowagi między gospodarczymi, społecznymi i środowiskowymi aspektami zrównoważonego rozwoju.
Strony potwierdzają przywiązanie do dobrego rządzenia i praworządności, z czym wiąże się w szczególności pierwszeństwo prawa, rozdział władz, niezawisłość sądownictwa, jasne procedury decyzyjne na poziomie władz publicznych, przejrzyste i odpowiedzialne instytucje, należyte i przejrzyste zarządzanie sprawami publicznymi na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym oraz wdrożenie środków mających na celu zapobieganie i zwalczanie korupcji.
Artykuł 2 Cele
Strony zgadzają się, że celami niniejszej Umowy są:
wzmocnienie i konsolidacja stosunków między Stronami poprzez stowarzyszenie oparte na trzech niezależnych i zasadniczych częściach: dialogu politycznym, współpracy i handlu, opartych na wzajemnym poszanowaniu, wzajemności i wspólnym interesie. Przy wdrażaniu niniejszej Umowy wykorzystuje się w pełni uregulowania instytucjonalne i mechanizmy uzgodnione przez Strony;
rozwój uprzywilejowanego partnerstwa opartego na wartościach, zasadach i wspólnych celach, w szczególności poszanowaniu i propagowaniu demokracji i praw człowieka, zrównoważonym rozwoju, dobrym rządzeniu i praworządności, ze zobowiązaniem do propagowania i ochrony tych wartości i zasad na arenie światowej w sposób przyczyniający się do wzmocnienia multilateralizmu;
pogłębienie współpracy między oboma regionami w obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w celu osiągnięcia bardziej zrównoważonego i sprawiedliwego rozwoju gospodarczego i społecznego w obu regionach;
rozszerzenie i zróżnicowanie stosunków handlowych między oboma regionami zgodnie z Porozumieniem WTO oraz szczegółowymi celami i postanowieniami, określonymi w części IV niniejszej Umowy, które powinno się przyczynić do większego wzrostu gospodarczego, stopniowej poprawyjakości życia w obu regionach oraz lepszej integracji obu regionów w gospodarce światowej;
wzmocnienie i pogłębienie procesu stopniowej integracji regionalnej w obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, w celu ułatwienia wdrożenia niniejszej Umowy;
wzmocnienie dobrosąsiedzkich stosunków i zasady pokojowego rozstrzygania sporów;
rozwój, a przynajmniej utrzymanie poziomu dobrych rządów, standardów socjalnych, pracowniczych i środowiskowych poprzez skuteczne wdrożenie międzynarodowych konwencji, do których należą Strony w chwili wejścia w życie niniejszej Umowy; oraz
wspieranie zwiększonej wymiany handlowej i inwestycji między Stronami, z uwzględnieniem specjalnego i zróżnicowanego traktowania w celu zmniejszenia strukturalnych asymetrii istniejących między oboma regionami.
Artykuł 3 Zakres
Strony traktują się jako równe. Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie może być interpretowane w sposób naruszający suwerenność republik Strony AŚ.
Artykuł 4 Rada Stowarzyszenia
Niniejszym ustanawia się Radę Stowarzyszenia, która nadzoruje osiąganie celów niniejszej Umowy oraz jej wdrożenie. Rada Stowarzyszenia zbiera się na szczeblu ministerialnym w regularnych odstępach czasu, nieprzekraczających okresu dwóch lat, i nadzwyczajnie w każdym przypadku, gdy wymagają tego okoliczności, jeżeli Strony wyrażają na to zgodę. Rada Stowarzyszenia zbiera się w stosownych i uzgodnionych przez obie Strony przypadkach na szczeblu szefów państw lub rządów. Ponadto, aby wzmocnić dialog polityczny i zwiększyć jego skuteczność zachęca się do organizowania posiedzeń ad hocna szczeblu roboczym.
Rada Stowarzyszenia bada wszelkie zasadnicze kwestie, powstałe w ramach niniejszej Umowy, jak również wszelkie inne kwestie dwustronne, wielostronne lub międzynarodowe, będące przedmiotem wspólnego zainteresowania.
Rada Stowarzyszenia bada również propozycje i zalecenia Stron, dotyczące ulepszenia stosunków ustanowionych na mocy niniejszej Umowy.
Artykuł 5 Skład Rady Stowarzyszenia i jej regulamin wewnętrzny
Rada Stowarzyszenia składa się z przedstawicieli Strony UE oraz każdej z republik Strony AŚ na szczeblu ministerialnym, zgodnie z odpowiednimi ustaleniami wewnętrznymi Stron i z uwzględnieniem konkretnych spraw (dialog polityczny, współpraca lub handel) rozpatrywanych na danym posiedzeniu.
Rada Stowarzyszenia ustanawia swój regulamin wewnętrzny.
Członkowie Rady Stowarzyszenia mogą być zastępowani zgodnie z warunkami określonymi w jej regulaminie wewnętrznym.
Radzie Stowarzyszenia przewodniczy kolejno przedstawiciel Strony UE, z jednej strony, oraz przedstawiciel jednej z republik Strony AS, z drugiej strony, zgodnie z zasadami określonymi w jej regulaminie wewnętrznym.
Artykuł 6 Uprawnienia do podejmowania decyzji
Dla osiągnięcia celów niniejszej Umowy Rada Stowarzyszenia ma prawo do podejmowania decyzji w przypadkach przewidzianych w niniejszej Umowie.
Podjęte decyzje wiążą Strony, które podejmują wszelkie środki, niezbędne do ich wykonania zgodnie z regulaminem wewnętrznym i procedurami prawnymi każdej ze Stron.
Rada Stowarzyszenia może również formułować odpowiednie zalecenia.
Rada Stowarzyszenia przyjmuje decyzje i wydaje zalecenia na podstawie wzajemnego porozumienia między Stronami. W przypadku republik Strony AŚ przyjmowanie decyzji i wydawanie zaleceń wymaga ich konsensusu.
Procedura ustanowiona w ust. 4 ma zastosowanie do wszystkich pozostałych organów zarządzających utworzonych na mocy niniejszej Umowy.
Artykuł 7 Komitet Stowarzyszenia
Radę Stowarzyszenia wspiera w wykonywaniu jej obowiązków Komitet Stowarzyszenia składający się z przedstawicieli Strony UE oraz każdej z republik Strony AŚ na szczeblu wyższych urzędników, z uwzględnieniem konkretnych spraw (dialog polityczny, współpraca lub handel) rozpatrywanych na danym posiedzeniu.
Komitet Stowarzyszenia jest odpowiedzialny za wdrożenie niniejszej Umowy.
Rada Stowarzyszenia ustanawia regulamin wewnętrzny Komitetu Stowarzyszenia.
Komitet Stowarzyszenia uprawniony jest do podejmowania decyzji w przypadkach przewidzianych w niniejszej Umowie lub w przypadku gdy uprawnienia te zostały mu przekazane przez Radę Stowarzyszenia. W takim wypadku Komitet Stowarzyszenia podejmuje decyzje zgodnie z warunkami ustanowionymi w art. 4-6.
Komitet Stowarzyszenia zasadniczo zbiera się raz w roku w celu dokonania całościowego przeglądu wdrożenia niniejszej Umowy, w terminie i według porządku dziennego uzgodnionego z wyprzedzeniem przez Strony, jednego roku w Brukseli, a kolejnego roku w Ameryce Środkowej. Dodatkowe posiedzenia mogą zostać zwołane za obopólną zgodą, na wniosek jednej ze Stron. Komitetowi Stowarzyszenia przewodniczy przemiennie przedstawiciel każdej ze Stron.
Artykuł 8 Podkomitety
Komitetowi Stowarzyszenia towarzyszą w wykonywaniu jego obowiązków podkomitety, ustanowione w niniejszej Umowie.
Komitet Stowarzyszenia może podjąć decyzję o utworzeniu dodatkowego podkomitetu. Komitet Stowarzyszenia może podjąć decyzję o zmianie zadania powierzonego podkomitetowi lub o jego rozwiązaniu.
Podkomitety spotykają się na odpowiednim szczeblu raz w roku lub na wniosek jednej ze Stron lub Komitetu Stowarzyszenia. Posiedzenia z osobistym udziałem członków odbywają się na przemian w Brukseli i w Ameryce Środkowej. Posiedzenia mogą się również odbywać przy użyciu wszelkich środków technicznych dostępnych Stronom.
⋯
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.