Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 września 2024 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych i organizacyjnych dla firm inwestycyjnych, banków państwowych prowadzących działalność maklerską, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, i banków powierniczych
usługę, o której mowa w art. 69h ust. 1 ustawy,
usługę, o której mowa w art. 69i ustawy;
3) produkcie finansowym - rozumie się przez to:
instrument finansowy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy,
produkt energetyczny będący przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, który musi być wykonywany przez dostawę, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy, oraz
lokaty strukturyzowane, o których mowa w art. 3 pkt 55 ustawy;
4) wiedzy - rozumie się przez to wiedzę z zakresu wskazanego odpowiednio w § 43 pkt 1 lub 2, potwierdzoną dokumentem, o którym mowa w § 45 ust. 2;
5) doświadczeniu - rozumie się przez to doświadczenie praktyczne zdobyte przez wykonywanie czynności, o których mowa w § 45 ust. 4, w okresach wskazanych w tym przepisie;
6) kompetencji - rozumie się przez to umiejętność praktycznego zastosowania wiedzy zdobytej w wyniku doświadczenia.
§ 41.
Firma inwestycyjna zapewnia, aby autoryzowani pracownicy posiadali poziom wiedzy i kompetencji odpowiedni do zakresu i charakteru wykonywanych czynności, pozwalający na przestrzeganie właściwych wymogów prawnych, zaleceń właściwego organu nadzoru i standardów etycznych oraz działanie zgodne z zasadami uczciwego obrotu oraz w najlepiej pojętym interesie klienta.
Firma inwestycyjna jest obowiązana uzyskać od osoby, która ma wykonywać czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy, dokumenty i informacje umożliwiające ustalenie posiadanego przez tę osobę poziomu wiedzy i kompetencji.
W przypadku nieotrzymania dokumentów i informacji, o których mowa w ust. 2, firma inwestycyjna nie dopuszcza osoby do samodzielnego wykonywania czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy.
§ 42.
W przypadku ustalenia przez firmę inwestycyjną, że osoba, która ma wykonywać czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy, nie posiada odpowiedniej wiedzy lub kompetencji, osoba ta może wykonywać te czynności wyłącznie pod nadzorem odpowiedniego autoryzowanego pracownika.
Autoryzowany pracownik, o którym mowa w ust. 1, posiada:
1) odpowiednią wiedzę i kompetencje;
2) odpowiednie zasoby czasowe, aby móc efektywnie sprawować powierzony mu nadzór.
Zakres nadzoru wykonywanego przez autoryzowanego pracownika dostosowuje się do zakresu i charakteru czynności, które ma wykonywać osoba, o której mowa w ust. 1, oraz posiadanych przez nią wiedzy i kompetencji.
Autoryzowany pracownik, o którym mowa w ust. 1, nadzorujący osobę, o której mowa w ust. 1, ponosi odpowiedzialność za wykonanie przez tę osobę czynności objętych nadzorem w sposób prawidłowy, w tym zgodny z przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi firmy inwestycyjnej.
W przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 1, pozostająca pod nadzorem sporządza raport odpowiedniości, o którym mowa w art. 83g ust. 3 ustawy, autoryzowany pracownik nadzorujący tę osobę podpisuje ten raport.
Osoba, o której mowa w ust. 1, nie może wykonywać czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy, pod nadzorem przez łączny okres dłuższy niż 4 lata.
§ 43.
Firma inwestycyjna upoważnia osobę do wykonywania czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1:
1) pkt 1 ustawy, jako autoryzowanego pracownika, jeżeli posiada ona, w zależności od rodzaju powierzonych obowiązków, odpowiednią wiedzę i kompetencje w zakresie:
głównych cech, ryzyka i specyfiki produktów finansowych będących przedmiotem usług maklerskich świadczonych przez firmę inwestycyjną, odpowiednio do stopnia ich skomplikowania,
kosztów i opłat, w tym należności publicznoprawnych, jakie klient może ponieść w związku z nabyciem lub zbyciem albo zawarciem lub rozwiązaniem umowy produktu finansowego albo wykonywaniem usługi maklerskiej na jego rzecz,
cech charakterystycznych oraz zasad świadczenia poszczególnych usług maklerskich przez firmę inwestycyjną,
funkcjonowania rynku finansowego oraz wpływu wydarzeń zachodzących na tym rynku na wartość lub wycenę produktu finansowego, w zakresie którego autoryzowani pracownicy przekazują informacje klientowi lub potencjalnemu klientowi,
wpływu danych o gospodarce światowej, regionalnej lub narodowej na rynek finansowy lub wartość lub wycenę produktu finansowego, w zakresie którego autoryzowani pracownicy przekazują informacje klientowi lub potencjalnemu klientowi,
różnic pomiędzy wynikami osiąganymi w przeszłości, w związku z inwestowaniem w dany produkt finansowy lub w związku z określonym indeksem finansowym lub ze świadczeniem określonej usługi maklerskiej, a prognozami przyszłych wyników, w tym ograniczeń wynikających z prognozowania wyników,
problematyki zasad ochrony informacji poufnych i manipulacji na rynku (nadużyć na rynku) oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu,
oceny istotnych danych związanych z produktem finansowym, zawartych w prospekcie emisyjnym, memorandum informacyjnym, sprawozdaniu finansowym, dokumencie zawierającym kluczowe informacje dla inwestorów lub innym dokumencie o podobnym charakterze,
specyfiki funkcjonowania rynków, na których jest prowadzony obrót produktem finansowym, w tym odpowiednich systemów obrotu instrumentami finansowymi,
podstawowej znajomości zasad wyceny produktów finansowych będących przedmiotem usług maklerskich świadczonych przez firmę inwestycyjną;
2) pkt 2 ustawy, jako autoryzowanego pracownika, jeżeli posiada ona odpowiednią wiedzę i kompetencje w zakresie:
o którym mowa w pkt 1 lit. a i b oraz d-h,
dokonywania oceny odpowiedniości produktów finansowych będących przedmiotem usługi, o której mowa w art. 69 ust. 2 pkt 5 ustawy, świadczonej przez firmę inwestycyjną na podstawie adekwatnych, wiarygodnych i aktualnych informacji na temat wiedzy, doświadczenia, sytuacji finansowej oraz celów inwestycyjnych klienta,
możliwości dokonywania zmiany w ocenie odpowiedniości danego produktu finansowego dla klienta, jaka mogłaby zaistnieć od momentu zgromadzenia odpowiednich informacji o kliencie,
podstawowych zasad zarządzania portfelem produktów finansowych, w tym dywersyfikacji portfela z uwzględnieniem alternatywnych wariantów inwestowania.
§ 44.
Za osobę posiadającą odpowiednią wiedzę i kompetencje uznaje się:
1) osobę, o której mowa w art. 82a ust. 2 ustawy;
2) osobę, która posiada tytuł naukowy lub zawodowy, zgodnie z wykazem określonym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 94 ust. 3 ustawy.
§ 45.
W przypadku gdy osoba, która ma wykonywać czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 ustawy, nie posiada odpowiedniej wiedzy, w celu jej uzyskania firma inwestycyjna kieruje tę osobę na:
1) szkolenie organizowane w ramach struktury firmy inwestycyjnej (szkolenie wewnętrzne) lub
2) szkolenie organizowane przez właściwy podmiot zewnętrzny (szkolenie zewnętrzne).
Ukończenie szkolenia, o którym mowa w ust. 1, jest potwierdzane dokumentem stwierdzającym pozytywną weryfikację wiedzy z zakresu objętego szkoleniem (certyfikat). Na podstawie certyfikatu firma inwestycyjna uznaje, że pracownik posiada odpowiednią wiedzę do wykonywania czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 ustawy.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy osoba, o której mowa w ust. 1:
1) odbędzie szkolenie we własnym zakresie oraz
2) uzyska certyfikat, o którym mowa w ust. 2.
W przypadku gdy osoba, która ma wykonywać czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 ustawy, nie posiada odpowiedniego doświadczenia w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1:
1) pkt 1 ustawy, dotyczących:
obligacji skarbowych oraz instrumentów finansowych, o których mowa w art. 83h ust. 6 ustawy, wykonuje te czynności pod nadzorem przez okres co najmniej 6 miesięcy,
produktów finansowych innych niż produkty finansowe, o których mowa w lit. a, wykonuje te czynności pod nadzorem przez okres co najmniej 12 miesięcy;
2) pkt 2 ustawy, dotyczących:
obligacji skarbowych oraz instrumentów finansowych, o których mowa w art. 83h ust. 6 ustawy, wykonuje te czynności pod nadzorem przez okres co najmniej 18 miesięcy,
produktów finansowych innych niż produkty finansowe, o których mowa w lit. a, wykonuje te czynności pod nadzorem przez okres co najmniej 24 miesięcy.
Okresy wykonywania czynności pod nadzorem w różnych firmach inwestycyjnych łączą się, o ile przerwa pomiędzy nimi jest nie dłuższa niż 6 miesięcy.
§ 46.
Firma inwestycyjna określa, w formie pisemnej, zakres obowiązków i uprawnień autoryzowanych pracowników oraz osób wykonujących pod ich nadzorem czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy, a w przypadkach gdy jest to uzasadnione skalą, charakterem i zakresem działalności firmy inwestycyjnej - zapewnia wyodrębnienie organizacyjne autoryzowanych pracowników oraz osób wykonujących pod ich nadzorem czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 pkt 1 ustawy, od autoryzowanych pracowników oraz osób wykonujących pod ich nadzorem czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 pkt 2 ustawy.
Firma inwestycyjna może nie wprowadzać wyodrębnienia organizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli jest w stanie wykazać, że jego brak nie wpłynie na prawidłowe wykonywanie czynności przez autoryzowanych pracowników oraz osoby wykonujące czynności pod ich nadzorem, a także nie spowoduje wystąpienia konfliktu interesów.
§ 47.
Firma inwestycyjna jest obowiązana zapewnić, aby autoryzowani pracownicy po rozpoczęciu wykonywania czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 ustawy, znali, rozumieli i stosowali przez okres ich wykonywania odpowiednie regulacje prawne oraz wewnętrzne regulacje firmy inwestycyjnej związane z wykonywanymi czynnościami.
W celu realizacji wymogu, o którym mowa w ust. 1, firma inwestycyjna zapewnia w szczególności:
1) regularny udział autoryzowanych pracowników w doskonaleniu zawodowym lub szkoleniach w zakresie zasad i trybu wykonywania usług maklerskich wynikających z przepisów ustawy lub innych ustaw mających zastosowanie do działalności firmy inwestycyjnej, przepisów wydanych na ich podstawie, a także przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylającego dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE , rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 173 z 12.06.2014, str. 84, z późn. zm.) i rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2023/2830 z dnia 17 października 2023 r. uzupełniającego dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady przez ustanowienie przepisów dotyczących harmonogramu, kwestii administracyjnych oraz pozostałych aspektów sprzedaży na aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych (Dz. Urz. UE L 2023/2830 z 20.12.2023) lub innych bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej, które mają zastosowanie do działalności firmy inwestycyjnej;
2) regularny udział autoryzowanych pracowników w szkoleniach dotyczących cech i charakterystyki produktów finansowych oferowanych lub wprowadzanych do oferty firmy inwestycyjnej;
3) regularną ocenę wiedzy i kompetencji posiadanych przez autoryzowanych pracowników, w tym przez monitorowanie sposobu wykonywania czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 ustawy.
§ 48.
Firma inwestycyjna zapewnia odpowiednie szkolenia osób zatrudnionych, które są zaangażowane w proces oferowania klientom lub potencjalnym klientom usług maklerskich świadczonych w ramach sprzedaży krzyżowej lub zawierania z tymi klientami lub potencjalnymi klientami umów sprzedaży krzyżowej.
§ 49.
Firma inwestycyjna w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz w roku, przeprowadza przegląd wiedzy i kompetencji posiadanych przez autoryzowanych pracowników, uwzględniając ich rozwój i zdobyte doświadczenia oraz wprowadzone zmiany w przepisach prawa, które mają zastosowanie do wykonywanych przez nich czynności, a w przypadku zaistnienia takiej potrzeby podejmuje działania niezbędne do zapewnienia przestrzegania przez autoryzowanych pracowników wprowadzonych zmian w przepisach prawa albo uzupełnienia wiedzy i kompetencji.
§ 50.
Firma inwestycyjna ustanawia i wdraża politykę w zakresie:
1) przeprowadzania szkoleń i potwierdzania posiadania wiedzy i kompetencji;
2) zasad i kryteriów wyboru podmiotu, o którym mowa w § 45 ust. 1 pkt 2.
Polityka, o której mowa w ust. 1, zawiera co najmniej:
1) określenie środków finansowych oraz zasobów kadrowych przeznaczonych na potrzeby dokonywania weryfikacji wiedzy;
2) procedurę i sposoby identyfikacji potrzeb szkoleniowych pracowników będące podstawą ich kierowania na szkolenie, o którym mowa w § 45 ust. 1.
Zakres i procedura przeprowadzania szkolenia, o którym mowa w § 45 ust. 1, oraz potwierdzania wiedzy pracowników obejmują co najmniej obszary wskazane odpowiednio w § 43 pkt 1 lub 2. Formę, czas przeznaczony na szkolenie oraz sposób jego przeprowadzenia dostosowuje się do zakresu objętego szkoleniem.
Potwierdzanie wiedzy pracowników odbywa się w sposób obiektywny, gwarantujący sprawdzenie wiedzy z obszarów wskazanych odpowiednio w § 43 pkt 1 lub 2, przy zachowaniu poufności pytań i anonimowości osób, których wiedza podlega weryfikacji.
Polityka, o której mowa w ust. 1, podlega zatwierdzeniu przez funkcję zgodności z przepisami i zarząd firmy inwestycyjnej, a w przypadku banku prowadzącego działalność maklerską i banku państwowego prowadzącego działalność maklerską - osobę kierującą biurem maklerskim.
Firma inwestycyjna podejmuje działania mające na celu utrzymanie oraz pogłębianie przez autoryzowanych pracowników posiadanej wiedzy i kompetencji, w szczególności przez ich uczestnictwo w regularnym doskonaleniu zawodowym lub szkoleniach, a także w szkoleniach wymaganych przed rozpoczęciem oferowania przez firmę inwestycyjną nowych usług maklerskich lub nowych produktów finansowych będących ich przedmiotem.
Firma inwestycyjna podejmuje działania, o których mowa w ust. 6, niezależnie od działań podejmowanych w następstwie przeglądu, o którym mowa w § 49.
§ 51.
Funkcja zgodności z przepisami ocenia zgodność postępowania firmy inwestycyjnej z § 40-50. Wyniki oceny są załącznikiem do sprawozdania, o którym mowa w art. 22 ust. 2 lit. c rozporządzenia 2017/565.
§ 52.
Przepisy niniejszego rozdziału nie mają zastosowania do osób, które na rzecz firmy inwestycyjnej:
1) wyłącznie udzielają klientom lub potencjalnym klientom informacji, gdzie mogą oni zapoznać się z informacjami na temat usług maklerskich świadczonych przez firmę inwestycyjną i produktów finansowych będących ich przedmiotem lub
2) wyłącznie dystrybuują materiały promocyjne i reklamowe dotyczące usług maklerskich świadczonych przez firmę inwestycyjną lub produktów finansowych będących ich przedmiotem, lub
3) wyłącznie przekazują na żądanie klienta lub potencjalnego klienta dokumenty dotyczące usług maklerskich świadczonych przez firmę inwestycyjną lub produktów finansowych będących ich przedmiotem, lub
4) nie wykonują czynności stanowiących przedmiot usługi maklerskiej i nie mają bezpośredniego kontaktu z klientem lub potencjalnym klientem, w tym również telefonicznie lub przez wykorzystywanie elektronicznych kanałów komunikacji.
§ 53.
Firma inwestycyjna zapewnia, że podmiot będący osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, z którym zawarła umowę, o której mowa w art. 79 ust. 1 ustawy:
1) wykonuje czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 pkt 1 ustawy, przez osoby, które spełniają warunki określone w § 41, § 42 ust. 1-4 i 6, § 43 pkt 1, § 44 oraz § 45 ust. 1-3, ust. 4 pkt 1 i 2 oraz ust. 5;
2) dokonuje przeglądów wiedzy i kompetencji oraz szkoleń osób, o których mowa w pkt 1, w zakresie wynikającym z § 46-50.
Firma inwestycyjna zapewnia, że podmiot będący osobą fizyczną, z którym zawarła umowę, o której mowa w art. 79 ust. 1 ustawy, wykonuje czynności, o których mowa w art. 82a ust. 1 pkt 1 ustawy, z zachowaniem warunków określonych w § 41, § 43 pkt 1, § 44 i § 45 ust. 1-3.
Firma inwestycyjna dokonuje przeglądów wiedzy i kompetencji oraz szkoleń osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1, w zakresie wynikającym z § 46-50.
§ 54.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do banku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy.
Rozdział 7. Szczegółowe wymogi dla władz firmy inwestycyjnej i innych osób pełniących kluczowe funkcje
§ 55.
Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału jest mowa o:
1) kluczowych pracownikach - rozumie się przez to pracowników, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka domu maklerskiego oraz zagranicznej osoby prawnej, w rozumieniu rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2021/2154 z dnia 13 sierpnia 2021 r. uzupełniającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2034 w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych określających odpowiednie kryteria ustalania kategorii osób zatrudnionych, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka firmy inwestycyjnej lub aktywów, którymi ta firma zarządza (Dz. Urz. UE L 436 z 07.12.2021, str. 11);
2) zagranicznej osobie prawnej - rozumie się przez to zagraniczną osobę prawną prowadzącą działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w formie oddziału, o której mowa w art. 115 ust. 1 ustawy.
§ 56.
Przepisy rozdziału określają szczegółowe kryteria w zakresie spełniania wymogów, o których mowa w art. 103 ust. 1a, art. 111 ust. 6a, art. 115 ust. 5 ustawy, przez:
1) członków zarządów i rad nadzorczych domów maklerskich w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy;
2) osoby wchodzące w skład władz jednostki organizacyjnej banku prowadzącego działalność maklerską wydzielonej organizacyjnie zgodnie z art. 111 ust. 5 ustawy lub banku państwowego prowadzącego działalność maklerską;
3) osoby wchodzące w skład władz oddziału zagranicznej osoby prawnej;
4) komplementariuszy lub wspólników domu maklerskiego, którym przysługuje prawo prowadzenia spraw spółki lub jej reprezentowania, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych;
5) kluczowych pracowników.
§ 57.
Dom maklerski przy określaniu kryteriów, jakie spełniają osoby wchodzące w skład zarządu lub rady nadzorczej, uwzględnia rozmiar, wewnętrzną organizację, rodzaj oraz złożoność prowadzonej działalności.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do wymogu posiadania przez osoby wchodzące w skład zarządu lub rady nadzorczej nieposzlakowanej opinii w związku ze sprawowanymi funkcjami oraz niezależności osądu.
§ 58.
Dom maklerski zapewnia spełnienie wymogów określonych w art. 103 ust. 1a ustawy w sposób ciągły (wymóg odpowiedniości).
Wymogi, o których mowa w art. 103 ust. 1a ustawy, w zakresie posiadania wiedzy, kompetencji i doświadczenia niezbędnych do skutecznego, prawidłowego oraz ostrożnego zarządzania, mają zastosowanie zarówno do poszczególnych osób wchodzących w skład zarządu lub rady nadzorczej domu maklerskiego, jak i do zarządu i rady nadzorczej jako organów kolegialnych.
§ 59.
Dom maklerski określa, w formie pisemnej, zakres obowiązków i wymagane kompetencje dla poszczególnych funkcji w zarządzie lub radzie nadzorczej oraz wymaganą ilość czasu poświęcaną na ich wykonywanie.
§ 60.
Dom maklerski ustanawia i wdraża politykę dotyczącą weryfikacji i wyboru osób wchodzących w skład zarządu oraz rady nadzorczej w celu oceny spełnienia przez poszczególne osoby wchodzące w skład zarządu lub rady nadzorczej domu maklerskiego oraz przez zarząd i radę nadzorczą jako organów kolegialnych wymogu odpowiedniości (ocena odpowiedniości).
W przypadku domu maklerskiego będącego spółką akcyjną polityka, o której mowa w ust. 1, jest przyjmowana przez walne zgromadzenie oraz zatwierdzana przez zarząd i radę nadzorczą.
W przypadku domu maklerskiego będącego spółką z ograniczoną odpowiedzialnością polityka, o której mowa w ust. 1, jest przyjmowana przez zgromadzenie wspólników oraz zatwierdzana przez zarząd i radę nadzorczą.
Polityka, o której mowa w ust. 1, określa w szczególności zakres i tryb przeprowadzania oceny odpowiedniości.
Dom maklerski, o którym mowa w art. 110a ust. 1 pkt 4 ustawy, uwzględnia w polityce, o której mowa w ust. 1, różnorodność w składzie zarządu i rady nadzorczej domu maklerskiego, w tym:
1) wykształcenie i przygotowanie zawodowe;
2) wiek;
3) płeć;
4) miejsce pochodzenia, w szczególności w przypadku domów maklerskich prowadzących działalność maklerską na terytorium innych państw.
Uwzględnienie różnorodności w składzie zarządu nie może prowadzić do nieprawidłowego zarządzania domem maklerskim, o którym mowa w art. 110a ust. 1 pkt 4 ustawy.
Polityka, o której mowa w ust. 1, jest jawna dla wszystkich pracowników domu maklerskiego.
§ 61.
Dom maklerski monitoruje spełnianie wymogu odpowiedniości przez poszczególnych członków zarządu lub rady nadzorczej albo zarządu lub rady nadzorczej jako organów kolegialnych i w zależności od potrzeb przeprowadza ocenę odpowiedniości.
Ocena odpowiedniości jest przeprowadzana w szczególności w przypadku, gdy:
1) do zarządu lub rady nadzorczej mają być powołani nowi członkowie;
2) wymagania dla danej funkcji członka zarządu lub rady nadzorczej uległy zmianie;
3) członek zarządu lub rady nadzorczej ma pełnić nową funkcję w ramach danego organu;
4) występują uzasadnione obawy, że dany członek zarządu lub rady nadzorczej albo zarząd lub rada nadzorcza jako organy kolegialne nie spełnia wymogu odpowiedniości.
§ 62.
Ocena odpowiedniości osoby, która ma pełnić funkcję członka zarządu lub członka rady nadzorczej domu maklerskiego lub pełni taką funkcję, poza kryteriami, o których mowa w art. 103 ust. 1a ustawy, obejmuje również kryteria:
1) zdolności poświęcenia wystarczającej ilości czasu;
2) niezależności osądu;
3) w odpowiednich przypadkach - ograniczeń w sprawowaniu kilku funkcji jednocześnie.
§ 63.
Ocena odpowiedniości jest przeprowadzana w szczególności na podstawie informacji określonych w art. 4 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/1943 z dnia 14 lipca 2016 r. uzupełniającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących informacji i wymogów w zakresie udzielania zezwoleń firmom inwestycyjnym (Dz. Urz. UE L 276 z 26.10.2017, str. 4), zwanego dalej „rozporządzeniem 2017/1943”, oraz uwzględnia dostępne informacje dotyczące:
1) niewypłacalności osoby objętej oceną;
2) niewypłacalności podmiotu, w którym osoba objęta oceną pełni lub pełniła funkcję w zarządzie lub radzie nadzorczej;
3) okoliczności wskazujących, że osoba objęta oceną w sposób nieuzasadniony odmawiała współpracy lub utrudniała współpracę z organami nadzoru;
4) innych okoliczności wskazujących na niezachowanie przez osobę objętą oceną wysokich standardów postępowania.
§ 64.
Przy ocenie odpowiedniości firma inwestycyjna bierze pod uwagę wszelkie interesy finansowe i niefinansowe lub powiązania osoby objętej oceną, w szczególności bada, czy osoba objęta oceną:
1) prowadzi działalność gospodarczą lub utrzymuje albo utrzymywała w ciągu ostatnich 2 lat relacje biznesowe z którąkolwiek z osób lub instytucji, o których mowa w art. 4 lit. a pkt ix rozporządzenia 2017/1943, lub jest zaangażowana w postępowanie prawne z którąkolwiek z tych osób lub instytucji;
2) lub jej krewni w linii prostej, rodzeństwo lub powinowaci mają interes pozostający w konflikcie z interesem domu maklerskiego, jego podmiotu dominującego lub podmiotów zależnych;
3) została lub ma zostać powołana jako reprezentant jednego z akcjonariuszy lub udziałowców domu maklerskiego;
4) posiada zobowiązania finansowe wobec domu maklerskiego, jego podmiotu dominującego lub podmiotów zależnych;
5) sprawuje lub sprawowała w ciągu ostatnich 2 lat funkcje polityczne, które mogą mieć wpływ na prowadzenie działalności przez dom maklerski lub znaczenie dla jej prowadzenia.
§ 65.
Dom maklerski, w celu przeprowadzenia oceny odpowiedniości, gromadzi i weryfikuje dokumenty dotyczące osoby objętej oceną:
1) oświadczenie zawierające dane osobowe osoby objętej oceną obejmujące imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, miejsce i adres zamieszkania, numer PESEL, a w przypadku jego braku - serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość;
2) życiorys, dokumenty poświadczające wykształcenie, kwalifikacje i doświadczenie zawodowe;
3) wypis z Krajowego Rejestru Karnego wydany nie później niż 3 miesiące przed dniem dokonywania oceny, a w przypadku osoby, która w okresie 10 lat poprzedzających ten dzień miała miejsce zamieszkania poza Rzecząpospolitą Polską - wypisy wydane przez Krajowy Rejestr Karny oraz przez właściwe organy państw, w których osoba ta miała miejsce zamieszkania w tym okresie;
4) oświadczenie o zakończonych ukaraniem postępowaniach administracyjnych i dyscyplinarnych;
5) oświadczenie o zakończonych postępowaniach sądowych w sprawach gospodarczych, postępowaniach związanych z likwidacją, upadłością, likwidacją majątku upadłego lub postępowaniem naprawczym, a także informacje o zakończonych postępowaniach związanych z likwidacją, upadłością, likwidacją majątku upadłego lub postępowaniem naprawczym prowadzonych przeciwko podmiotowi, w którym osoba objęta oceną pełni lub pełniła funkcję w organie zarządzającym lub nadzorczo-kontrolnym;
6) oświadczenia o toczących się postępowaniach:
karnych o przestępstwo umyślne prowadzonych przeciwko osobie objętej oceną, z wyłączeniem przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, lub postępowaniach w sprawie o przestępstwo skarbowe, w tym związanych z odpowiedzialnością, o której mowa w przepisach o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary,
dyscyplinarnych i administracyjnych prowadzonych przeciwko osobie objętej oceną o nałożenie kary lub innej sankcji administracyjnej,
sądowych w sprawach gospodarczych prowadzonych przeciwko osobie objętej oceną, postępowaniach związanych z likwidacją, upadłością, likwidacją majątku upadłego lub postępowaniem restrukturyzacyjnym, a także postępowaniach związanych z likwidacją, upadłością, likwidacją majątku upadłego lub postępowaniem restrukturyzacyjnym prowadzonych przeciwko podmiotowi, w którym osoba objęta oceną pełni lub pełniła funkcję w organie zarządzającym lub nadzorczo-kontrolnym;
7) oświadczenie o przypadkach odmowy uzyskania lub cofnięcia jakiegokolwiek zezwolenia lub zgody w związku z wykonywaną lub planowaną działalnością albo pełnieniem funkcji na rynku finansowym, z podaniem przyczyn;
8) oświadczenie o przypadkach ustania z inicjatywy pracodawcy lub zleceniodawcy zatrudnienia w jakiejkolwiek formie w instytucji wykonującej działalność na rynku finansowym, z podaniem przyczyn;
9) zaświadczenie właściwych organów podatkowych o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości oraz zaświadczenie wydane przez właściwą instytucję ubezpieczeń społecznych o niezaleganiu w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, a w przypadku braku możliwości otrzymania zaświadczenia - oświadczenie stwierdzające tę okoliczność;
10) oświadczenie zawierające firmy spółek kapitałowych i osobowych, w których osoba objęta oceną była lub jest członkiem organów administracyjnych, zarządzających lub nadzorczych, prokurentem albo wspólnikiem lub akcjonariuszem;
11) oświadczenie zawierające nazwy organizacji, których głównym celem działalności nie są cele zarobkowe, w których osoba objęta oceną była lub jest członkiem organów administracyjnych, zarządzających lub nadzorczych albo prokurentem;
12) oświadczenie o pozostałych pełnionych, na dzień złożenia oświadczenia, funkcjach w innych podmiotach lub prowadzonej działalności zawodowej, istotnych ze względu na zaangażowanie pod względem ilości poświęcanego czasu;
13) opis obowiązków pełnionych w ramach funkcji, o których mowa w pkt 10-12;
14) wypis z rejestru ewidencji działalności gospodarczej albo innego odpowiedniego rejestru potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej;
15) zobowiązanie do poświęcenia określonej ilości czasu na wypełnianie zadań związanych z pełnioną funkcją w domu maklerskim oraz oświadczenie, że w razie wzmożonej aktywności domu maklerskiego osoba objęta oceną będzie mogła przeznaczyć dodatkowy czas na wypełnianie obowiązków w ramach sprawowanej funkcji.
§ 66.
Osoba, która ma pełnić funkcję członka zarządu domu maklerskiego lub pełni taką funkcję, spełnia wymóg posiadania wiedzy, jeżeli:
1) posiada wykształcenie w co najmniej jednej dziedzinie wiedzy wskazanej w § 73 lub jest wpisana na listę doradców inwestycyjnych lub maklerów papierów wartościowych;
2) wykazuje szczegółową znajomość zagadnień, które są związane z zakresem obowiązków, które mają być przez nią pełnione;
3) wykazuje zrozumienie zasad i działalności prowadzonej przez dom maklerski oraz ryzyk z nią związanych.
§ 67.
Osoba, która ma pełnić funkcję członka rady nadzorczej lub pełni taką funkcję, spełnia wymóg posiadania wiedzy, w przypadku gdy:
1) posiada wykształcenie w co najmniej jednej dziedzinie wiedzy wskazanej w § 73 lub jest wpisana na listę doradców inwestycyjnych lub maklerów papierów wartościowych;
2) rozumie zasady i działalność prowadzoną przez dom maklerski oraz ryzyka z nią związane w stopniu, który pozwala na efektywne wykonywanie czynności nadzorczych.
§ 68.
W ramach oceny odpowiedniości dom maklerski weryfikuje nieposzlakowaną opinię osoby, która ma pełnić funkcję członka zarządu lub członka rady nadzorczej lub pełni taką funkcję.
Osoba, o której mowa w ust. 1, spełnia wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii, w przypadku gdy:
1) nie była uznana prawomocnym orzeczeniem za winną popełnienia przestępstw, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 ustawy, oraz nie była ukarana w trybie administracyjnym przez właściwy organ nadzoru za naruszenie przepisów wskazanych w tym artykule;
2) nie dopuściła się zachowań rażąco sprzecznych z normami moralnymi, etycznymi oraz prawnymi, które mogłyby wpływać na zaufanie do niej jako członka zarządu lub rady nadzorczej.
§ 69.
W ramach oceny odpowiedniości dom maklerski ocenia, czy osoba, która ma pełnić funkcję członka zarządu lub członka rady nadzorczej domu maklerskiego lub pełni taką funkcję, może poświęcić sprawowaniu funkcji w tych organach wystarczającą ilość czasu, aby móc zrozumieć działalność prowadzoną przez dom maklerski, ryzyka z nią związane, strategię zarządzania ryzykiem oraz inne aspekty prowadzonej działalności, jak również realizować zadania przypisane do danej funkcji.
W ramach oceny odpowiedniości w zakresie możliwości poświęcenia wystarczającej ilości czasu dom maklerski uwzględnia w szczególności:
1) liczbę oraz rodzaj funkcji sprawowanych w innych podmiotach niezależnie od tego, czy prowadzą działalność na rynku finansowym czy inną działalność;
2) wielkość oraz poziom skomplikowania działalności podmiotu, w którym osoba objęta oceną sprawuje funkcję;
3) położenie geograficzne, w którym osoba objęta oceną sprawuje wykonywane funkcje;
4) liczbę funkcji w organizacjach, których głównym celem nie jest cel komercyjny;
5) charakter funkcji pełnionych w innych podmiotach, w tym zakres wykonywanych zadań;
6) inną działalność zawodową lub polityczną.
§ 70.
Ocena odpowiedniości osoby, która ma pełnić funkcję członka zarządu lub członka rady nadzorczej lub pełni taką funkcję, obejmuje niezależność jej osądu.
W przypadku osoby, która ma pełnić funkcję członka zarządu lub pełni taką funkcję, niezależność osądu oznacza w szczególności niezależność w podejmowaniu przez tę osobę decyzji oraz ich realizacji.
W przypadku osoby, która ma pełnić funkcję członka rady nadzorczej lub pełni taką funkcję, niezależność osądu oznacza w szczególności niezależność w ocenie decyzji podejmowanych przez zarząd.
Stwierdzenie w oparciu o odpowiednie przepisy lub w oparciu o dobre praktyki, że osoba, która ma pełnić funkcję członka rady nadzorczej lub pełni taką funkcję, jest niezależna, nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem niezależności osądu tej osoby.
Ocena niezależności osądu osoby, która ma pełnić funkcję członka zarządu lub rady nadzorczej lub pełni taką funkcję, uwzględnia w szczególności występowanie konfliktu interesów.
§ 71.
Dom maklerski stosujący rozporządzenie 575/2013 jest obowiązany zapewnić spełnienie wymogów określonych w art. 103 ust. 1c i 1d ustawy w sposób ciągły.
Dom maklerski stosujący rozporządzenie 575/2013 w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz w roku, przeprowadza przegląd liczby funkcji, jakie mogą być pełnione jednocześnie przez członka zarządu lub rady nadzorczej zgodnie z art. 103 ust. 1c ustawy.
Dom maklerski stosujący rozporządzenie 575/2013 uzyskuje od członka zarządu lub rady nadzorczej niezbędne dokumenty i informacje w celu ustalenia liczby funkcji, jakie są pełnione przez tę osobę jednocześnie.
§ 72.
W ramach oceny odpowiedniości:
1) zarządu jako organu kolegialnego ocenie podlega zdolność zarządu do podejmowania decyzji uwzględniających model biznesowy domu maklerskiego, poziom apetytu na ryzyko, strategię działania oraz otoczenie rynkowe, w którym prowadzi działalność;
2) rady nadzorczej jako organu kolegialnego ocenie podlega zdolność rady nadzorczej do analizowania oraz oceny decyzji podejmowanych przez zarząd.
§ 73.
Zarząd jako organ kolegialny i rada nadzorcza jako organ kolegialny posiadają wiedzę co najmniej w zakresie:
1) istotnych obszarów działalności prowadzonej przez dom maklerski oraz głównych ryzyk, które są z nimi związane;
2) rachunkowości i sprawozdawczości finansowej;
3) zarządzania ryzykiem;
4) zgodności działalności domu maklerskiego z prawem i audytu wewnętrznego;
5) technologii i bezpieczeństwa informacyjnego;
6) lokalnych, regionalnych lub globalnych rynków - w odpowiednich przypadkach;
7) otoczenia regulacyjnego;
8) planowania strategicznego;
9) zarządzania spółką lub organizacją;
10) zarządzania krajowymi lub międzynarodowymi grupami kapitałowymi oraz czynników ryzyka związanych ze strukturą takich grup - w odpowiednich przypadkach.
§ 74.
Członkowie zarządu i członkowie rady nadzorczej identyfikują i zgłaszają domowi maklerskiemu okoliczności, które mogą powodować konflikt interesów i zagrażać ich niezależnemu osądowi.
Członkowie zarządu i członkowie rady nadzorczej wstrzymują się od głosu lub zostają wyłączeni odpowiednio z posiedzenia zarządu lub rady nadzorczej w sprawach, w których dotyczą ich konflikty interesów.
Kluczowi pracownicy identyfikują i zgłaszają domowi maklerskiemu stosującemu rozporządzenie 575/2013 okoliczności, które mogą powodować konflikt interesów.
§ 75.
Dom maklerski niezwłocznie informuje Komisję o zidentyfikowaniu konfliktu interesów, który może wpłynąć na niezależność osądu członka zarządu lub rady nadzorczej.
Bank prowadzący działalność maklerską i bank państwowy prowadzący działalność maklerską niezwłocznie informują Komisję o zidentyfikowaniu konfliktu interesów, który może wpłynąć na niezależność osądu osoby wchodzącej w skład władz jednostki, w ramach której bank albo bank państwowy prowadzą działalność maklerską.
Zagraniczna osoba prawna niezwłocznie informuje Komisję o zidentyfikowaniu konfliktu interesów, który może wpłynąć na niezależność osądu osoby wchodzącej w skład władz oddziału zagranicznej osoby prawnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 76.
Dom maklerski niezwłocznie informuje Komisję o każdym przypadku stwierdzenia, w wyniku oceny odpowiedniości, że członek zarządu lub rady nadzorczej lub odpowiednio zarząd lub rada nadzorcza jako organ kolegialny przestali spełniać wymóg odpowiedniości. Do informacji o wyniku oceny dom maklerski dołącza opis planowanych działań mających na celu doprowadzenie do spełnienia wymogu odpowiedniości.
Dom maklerski niezwłocznie informuje o wynikach oceny, o której mowa w ust. 1, osobę, której ona dotyczy.
§ 77.
Bank prowadzący działalność maklerską i bank państwowy prowadzący działalność maklerską niezwłocznie informuje Komisję o każdym przypadku stwierdzenia, w wyniku oceny odpowiedniości, że osoba wchodząca w skład władz jednostki banku, w ramach której jest prowadzona ta działalność, lub władze tej jednostki kolegialnie przestały spełniać wymóg odpowiedniości. Do informacji o wyniku oceny bank dołącza opis planowanych działań mających na celu doprowadzenie do spełnienia wymogu odpowiedniości.
Bank niezwłocznie informuje o wynikach oceny, o której mowa w ust. 1, osobę, której ona dotyczy.
§ 78.
Zagraniczna osoba prawna niezwłocznie informuje Komisję o każdym przypadku stwierdzenia, w wyniku oceny odpowiedniości, że osoba wchodząca w skład władz oddziału zagranicznej osoby prawnej lub władze tego oddziału kolegialnie przestały spełniać wymóg odpowiedniości. Do informacji o wyniku oceny zagraniczna osoba prawna dołącza opis planowanych działań mających na celu doprowadzenie do spełnienia wymogu odpowiedniości.
Zagraniczna osoba prawna niezwłocznie informuje o wynikach oceny, o której mowa w ust. 1, osobę, której ona dotyczy.
§ 79.
Ocena odpowiedniości, o której mowa w § 60, dotycząca osoby, która ma pełnić funkcję prezesa zarządu lub członka zarządu odpowiedzialnego za zarządzanie ryzykiem, jest przeprowadzana przez radę nadzorczą przed złożeniem do Komisji wniosku o wyrażenie zgody, o której mowa w art. 102a ust. 1 ustawy. Dokonując oceny odpowiedniości takiej osoby, rada nadzorcza przeprowadza ocenę odpowiedniości w stosunku do zarządu jako organu kolegialnego, z uwzględnieniem w składzie zarządu takiej osoby.
§ 80.
Dom maklerski ustanawia i wdraża politykę w zakresie utrzymywania i doskonalenia przez członków zarządu i rady nadzorczej wiedzy i kompetencji niezbędnych do należytego wykonywania powierzonych obowiązków.
Polityka, o której mowa w ust. 1, zawiera co najmniej:
1) wskazanie celów szkoleniowych w przypadku domu maklerskiego, oddzielnie dla zarządu i rady nadzorczej, a w odpowiednich przypadkach oddzielnie dla konkretnych funkcji;
2) określenie środków finansowych oraz zasobów kadrowych przeznaczonych na utrzymywanie i doskonalenie wiedzy i kompetencji członków zarządu lub rady nadzorczej;
3) procedurę zgłoszenia przez członka zarządu lub rady nadzorczej potrzeby udziału w procesie szkoleniowym;
4) wskazanie sposobów identyfikacji potrzeb szkoleniowych członków zarządu lub rady nadzorczej.
Polityka, o której mowa w ust. 1, określa także utrzymywanie i doskonalenie wiedzy i kompetencji przez kluczowych pracowników.
Polityka, o której mowa w ust. 1, jest zatwierdzana przez zarząd i radę nadzorczą.
§ 81.
Ocena odpowiedniości jest przeprowadzana zgodnie z polityką odpowiedniości przed powołaniem nowego członka w skład zarządu lub rady nadzorczej, z wyjątkiem przypadku gdy jej przeprowadzenie po ich powołaniu jest uzasadnione szczególnymi okolicznościami, w tym potrzebą zapewnienia składu zgodnego z przepisami prawa w przypadkach, których nie dało się przewidzieć.
W przypadku gdy ocena odpowiedniości jest dokonywana po powołaniu nowego członka w skład organu zarządu lub rady nadzorczej, jest ona przeprowadzona niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie miesiąca od dnia powołania.
§ 82.
W przypadku domu maklerskiego stosującego rozporządzenie 575/2013 przed złożeniem wniosku, o którym mowa w art. 103 ust. 1g ustawy, rada nadzorcza ocenia, czy sprawowanie przez członka zarządu lub rady nadzorczej, o których mowa w art. 103 ust. 1d ustawy, jednej dodatkowej funkcji członka rady nadzorczej ponad ograniczenia określone w art. 103 ust. 1d i 1e ustawy nie zagrozi należytemu wykonywaniu obowiązków przez członka zarządu lub rady nadzorczej, z uwzględnieniem zakresu, skali i złożoności działalności prowadzonej przez dom maklerski.
§ 83.
Przepisy § 57-66, § 68-70, § 72, § 73, § 74 ust. 1 i 2 oraz § 81 ust. 1 dotyczące:
1) domu maklerskiego - stosuje się odpowiednio do jednostki organizacyjnej banku prowadzącego działalność maklerską, banku państwowego prowadzącego działalność maklerską oraz oddziału zagranicznej osoby prawnej, w ramach której działalność maklerska jest wykonywana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) członków zarządu domu maklerskiego - stosuje się odpowiednio do osób, które mają wchodzić w skład władz jednostki organizacyjnej banku prowadzącego działalność maklerską, banku państwowego prowadzącego działalność maklerską oraz w skład władz oddziału zagranicznej osoby prawnej, w ramach której działalność maklerska jest wykonywana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub wchodzą w skład takich władz.
§ 84.
W przypadku domu maklerskiego działającego w formie spółki osobowej przepisy § 57-66, § 68-70, § 72, § 73, § 74 ust. 1 i 2 oraz § 81 ust. 1 dotyczące członków zarządu lub zarządu domu maklerskiego stosuje się odpowiednio do osób, które mają zostać komplementariuszami lub wspólnikami domu maklerskiego posiadającymi prawo prowadzenia spraw spółki lub jej reprezentowania lub są takimi komplementariuszami lub wspólnikami domu maklerskiego.
Rozdział 8. Przepis przejściowy i przepis końcowy
§ 85.
Firmy inwestycyjne prowadzące działalność na podstawie zezwolenia udzielonego przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia dostosują system kontroli wewnętrznej do wymogów określonych w § 22-28 w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
§ 86.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem § 21 ust. 3, który wchodzi w życie z dniem 17 stycznia 2025 r.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.
Ten tekst jest publikowany na własnych warunkach ponownego wykorzystania określonych przez Dziennik Ustaw, a nie na licencji Legalize ani na licencji domeny publicznej.
Dziennik Ustaw
domena publiczna (urzędowe publikacje rządowe)