Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 września 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobu i trybu wykonywania czynności przez kuratorów sądowych w sprawach karnych wykonawczych
Treść obwieszczenia
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2016 r. w sprawie sposobu i trybu wykonywania czynności przez kuratorów sądowych w sprawach karnych wykonawczych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu wykonywania czynności przez kuratorów sądowych w sprawach karnych wykonawczych .
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu wykonywania czynności przez kuratorów sądowych w sprawach karnych wykonawczych , który stanowi:
§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2016 r. w sprawie sposobu i trybu wykonywania czynności przez kuratorów sądowych w sprawach karnych wykonawczych
Na podstawie art. 176 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa sposób i tryb wykonywania czynności przez kuratorów sądowych, stowarzyszenia, organizacje, instytucje i osoby godne zaufania, którym powierzono sprawowanie dozoru, a także sposób i tryb wykonywania dozoru stosowanego w związku z orzeczonymi karami, środkami karnymi, zabezpieczającymi i profilaktycznymi oraz tryb wyznaczania przedstawicieli przez stowarzyszenia, organizacje i instytucje.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o „skazanym”, odpowiednie przepisy mają zastosowanie także do sprawcy, wobec którego warunkowo umorzono postępowanie karne, oraz sprawcy, co do którego umorzono postępowanie karne i orzeczono środek zabezpieczający.
Rozdział 2. Sprawowanie dozoru
§ 2.
Kierownik zespołu kuratorskiej służby sądowej, zwanego dalej „zespołem”, rozdziela sprawy dotyczące dozoru, mając na uwadze skuteczność i efektywność pracy zespołu oraz równomierne obciążenie pracą kuratorów sądowych.
Rozdziału spraw dokonuje się według podziału terytorialnego obszaru właściwości zespołu lub niezależnie od podziału terytorialnego, biorąc pod uwagę typ dozoru i specjalizację zadań, a także predyspozycje, wykształcenie, umiejętności i przeszkolenie poszczególnych kuratorów sądowych.
Powierzenie sądowemu kuratorowi zawodowemu, zwanemu dalej „kuratorem zawodowym”, sprawowania dozoru następuje bezzwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 3 dni od dnia przekazania dozoru zespołowi.
Kuratorowi zawodowemu sprawowanie dozoru powierza kierownik zespołu.
§ 3.
Kurator zawodowy, w terminie 7 dni od dnia powierzenia mu dozoru przez kierownika zespołu, może powierzyć sprawowanie dozoru sądowemu kuratorowi społecznemu, zwanemu dalej „kuratorem społecznym”, w sytuacji gdy jest uprawniony do odstąpienia od osobistego sprawowania dozoru.
§ 4.
Bezzwłocznie po powierzeniu dozoru, nie później jednak niż w ciągu 7 dni od dnia jego powierzenia, kurator zawodowy:
1) wzywa skazanego do osobistego stawiennictwa w zespole oraz informuje go, że został oddany pod dozór, chyba że sprawowanie dozoru zostało uprzednio powierzone kuratorowi społecznemu;
2) przesyła jednostce Policji właściwej dla miejsca stałego pobytu skazanego informację o oddaniu pod dozór skazanego za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej.
Jeżeli wezwanie skazanego do osobistego stawiennictwa jest oczywiście bezcelowe, kurator zawodowy może odstąpić od wzywania i sporządzić stosowną adnotację.
Kurator zawodowy może także wezwać do osobistego stawiennictwa skazanego, wobec którego sprawowanie dozoru zostało powierzone kuratorowi społecznemu.
Bezzwłocznie po powierzeniu dozoru, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia jego powierzenia, kurator społeczny nawiązuje pierwszy kontakt ze skazanym.
§ 5.
W czasie pierwszego kontaktu ze skazanym kurator sądowy przeprowadza z nim rozmowę, podczas której poucza go o jego obowiązkach i uprawnieniach wynikających z okresu próby, dozoru, nałożonych obowiązków i zakwalifikowania do określonej grupy ryzyka powrotu do przestępstwa oraz omawia sposoby i terminy realizacji tych obowiązków i uprawnień; kurator sądowy wręcza skazanemu pouczenie na piśmie.
W przypadku stawienia się skazanego w zespole przed przekazaniem zespołowi dozoru do wykonania kurator zawodowy pełniący dyżur w zespole wyznaczony przez kierownika zespołu, po upewnieniu się, że skazany został oddany pod dozór, przeprowadza z nim rozmowę oraz poucza go o jego obowiązkach i uprawnieniach. Pozostałe czynności kurator zawodowy wykonuje po powierzeniu mu sprawowania dozoru.
Kurator sądowy uzyskuje numer telefonu lub adres poczty elektronicznej skazanego, umożliwiające mu kontaktowanie się ze skazanym podczas dozoru; jeżeli skazany wyraził na to zgodę, wezwań, zawiadomień lub przekazywania informacji kurator sądowy może dokonywać także telefonicznie lub za pośrednictwem poczty elektronicznej.
§ 6.
Jeżeli skazany prawidłowo wezwany nie stawi się na wezwanie, kurator zawodowy niezwłocznie wzywa go powtórnie do stawiennictwa.
Jeżeli skazany bez należytego usprawiedliwienia nie stawi się na powtórne wezwanie, kurator zawodowy składa do sądu wniosek o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego, o zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, o odwołanie warunkowego zwolnienia albo udziela skazanemu pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 173 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy, zwanej dalej „Kodeksem karnym wykonawczym”.
Kurator zawodowy składa do sądu wniosek, o którym mowa w ust. 2, albo udziela skazanemu pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 173 § 4 Kodeksu karnego wykonawczego, również wówczas, gdy kurator społeczny zawiadomi go, że skazany uchyla się od nawiązania pierwszego kontaktu.
§ 7.
Kurator sądowy po powierzeniu mu dozoru:
1) zaznajamia się z aktami sprawy karnej i innymi niezbędnymi źródłami informacji skazanym; kopie znajdujących się w aktach danych osobopoznawczych skazanego, w tym wywiadów środowiskowych, opinii biegłych lekarzy psychiatrów, psychologów, seksuologów oraz specjalistów do spraw uzależnień, załącza do teczki dozoru;
2) zaznajamia się z przebiegiem dotychczasowych dozorów wykonywanych przez kuratorów dla dorosłych i nadzorów wykonywanych przez kuratorów rodzinnych; kopie sprawozdań z dotychczas prowadzonych wobec skazanego dozorów w razie potrzeby załącza do teczki dozoru;
3) zapoznaje się z opiniami i pozostałą dostępną dokumentacją dotyczącą skazanego opuszczającego zakład karny w przypadku zastosowania warunkowego zwolnienia; kopie opinii, orzeczeń i wniosków dotyczących zachowania się skazanego w zakładzie karnym lub areszcie śledczym załącza do teczki dozoru;
4) rozpoznaje i diagnozuje sytuację osobistą, rodzinną i środowiskową skazanego;
5) ocenia i diagnozuje problemy, czynniki i warunki, które sprzyjają bądź nie sprzyjają resocjalizacji i kontroli okresu próby;
6) ocenia możliwości i metody rozwiązywania problemów, które nie sprzyjają resocjalizacji i kontroli okresu próby;
7) rozpoznaje optymalne metody kontroli skazanego i oddziaływania na skazanego i dokonuje ich wyboru;
8) nawiązuje kontakt z rodziną i środowiskiem skazanego;
9) w przypadku pobierania nauki przez skazanego młodocianego zasięga informacji o skazanym w placówkach oświatowych i oświatowo-wychowawczych;
10) w sprawie związanej z popełnieniem przestępstwa polegającego na użyciu przemocy lub groźby bezprawnej nawiązuje kontakt z dzielnicowym z właściwej jednostki organizacyjnej Policji w celu wymiany informacji o skazanym, a także w celu ustalenia sposobów dalszej współpracy oraz form kontaktu.
W razie uzasadnionej potrzeby kurator sądowy po powierzeniu mu dozoru:
1) nawiązuje kontakt ze stowarzyszeniami, instytucjami i organizacjami społecznymi zajmującymi się pomocą społeczną, pośrednictwem pracy, leczeniem, oddziaływaniem terapeutycznym wobec skazanego bądź innymi formami działania, które mogą być przydatne w rozwiązywaniu problemów, które nie sprzyjają resocjalizacji i kontroli okresu próby;
2) zasięga informacji o skazanym i jego środowisku u funkcjonariusza właściwej jednostki organizacyjnej Policji, a także w instytucjach i organach administracji rządowej i samorządu terytorialnego;
3) nawiązuje kontakt z pracodawcą skazanego i zasięga u niego informacji o skazanym.
§ 8.
Sprawozdanie z objęcia dozoru kurator zawodowy przedkłada kierownikowi zespołu, a następnie składa sądowi nie później niż w ciągu 21 dni od dnia nawiązania kontaktu ze skazanym, natomiast sprawozdania z przebiegu dozoru - nie rzadziej niż co 6 miesięcy oraz na żądanie sądu.
Sprawozdanie z objęcia dozoru kurator społeczny przedkłada kuratorowi zawodowemu nie później niż w ciągu 21 dni od dnia nawiązania kontaktu ze skazanym, natomiast sprawozdania z przebiegu dozoru - nie rzadziej niż co 6 miesięcy oraz na żądanie sądu lub kuratora zawodowego. Kurator zawodowy, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia otrzymania sprawozdania od kuratora społecznego, po uprzednim zaakceptowaniu przedkłada je kierownikowi zespołu, a następnie składa sądowi.
§ 9.
W sprawozdaniu z objęcia dozoru przedstawia się w szczególności:
1) diagnozę osobopoznawczą skazanego ze szczególnym uwzględnieniem jego warunków osobistych i bytowych, stosunku do dozoru i obowiązków okresu próby oraz określenia ryzyka jego powrotu do przestępstwa, w tym wniosek o zakwalifikowanie skazanego do danej grupy ryzyka powrotu do przestępstwa;
2) diagnozę środowiskową;
3) krótką informację o dotychczasowej karalności skazanego, o przebiegu dotychczasowych dozorów i nadzorów oraz o prowadzonych w czasie dozoru postępowaniach karnych wobec skazanego;
4) zamierzenia readaptacyjne, w tym plan pracy ze skazanym, metody prowadzenia dozoru i kontroli zachowania skazanego, a także możliwości ich realizacji i przeszkody, które utrudniają tę realizację;
5) źródła informacji o skazanym i jego środowisku oraz datę ich pozyskania.
Po złożeniu sprawozdania z objęcia dozoru kierownik zespołu i sędzia, przez naniesienie odpowiedniej adnotacji na sprawozdaniu, akceptują wniosek o zakwalifikowanie skazanego do danej grupy ryzyka powrotu do przestępstwa albo kwalifikują skazanego do innej grupy ryzyka powrotu do przestępstwa.
Sprawozdanie z objęcia dozoru wraz z odpowiednimi adnotacjami sędziego oraz kierownika zespołu załącza się do teczki dozoru.
§ 10.
W kolejnych sprawozdaniach z przebiegu dozoru przedstawia się:
1) informację o przebiegu dozoru oraz o wykonaniu nałożonych na skazanego obowiązków;
2) postępy readaptacyjne i ocenę skuteczności podjętych działań;
3) diagnozę osobopoznawczą skazanego ze szczególnym uwzględnieniem ewentualnych zmian w jego warunkach osobistych i bytowych, stosunku do dozoru i obowiązków okresu próby oraz określenia ryzyka jego powrotu do przestępstwa, w tym ewentualnie wniosek o zakwalifikowanie skazanego do innej grupy ryzyka powrotu do przestępstwa;
4) ewentualne zmiany w dotychczasowej karalności skazanego, w przebiegu dotychczasowych dozorów i nadzorów oraz w prowadzonych w czasie dozoru postępowaniach karnych wobec skazanego;
5) ewentualne zmiany w zamierzeniach readaptacyjnych, w tym planie pracy ze skazanym, metodach prowadzenia dozoru i kontroli zachowania skazanego oraz możliwościach ich realizacji i przeszkodach, które utrudniają tę realizację;
6) źródła informacji o skazanym i jego środowisku oraz datę ich pozyskania.
Po złożeniu sprawozdania z przebiegu dozoru kierownik zespołu i sędzia, przez naniesienie odpowiedniej adnotacji na sprawozdaniu, akceptują wniosek o utrzymanie bądź zmianę grupy ryzyka powrotu do przestępstwa albo kwalifikują skazanego do innej grupy ryzyka powrotu do przestępstwa.
Sprawozdanie z przebiegu dozoru wraz z odpowiednimi adnotacjami sędziego oraz kierownika zespołu załącza się do teczki dozoru.
§ 11.
Przebieg dozoru i podejmowane na bieżąco czynności kurator sądowy dokumentuje w prowadzonej osobno dla każdego skazanego karcie czynności dozoru, w której zapisuje:
1) rodzaj czynności;
2) datę, godziny rozpoczęcia i zakończenia oraz miejsce wykonywania czynności;
3) uzyskane dokumenty i informacje;
4) źródła informacji;
5) własne uwagi i zamierzenia w zakresie sprawowania dozoru;
6) ewentualne uwagi lub oświadczenia skazanego;
7) ewentualne uwagi kierownika zespołu.
Wzór formularza karty czynności dozoru jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 12.
W czasie osobistego kontaktu ze skazanym kurator sądowy informuje go o zakwalifikowaniu do określonej grupy ryzyka powrotu do przestępstwa bądź zmianie dotychczasowej kwalifikacji oraz o zasadach i obowiązkach wynikających z aktualnej kwalifikacji.
W przypadku zakwalifikowania skazanego do grupy podwyższonego ryzyka (C) w czasie sprawowania dozoru przez kuratora społecznego kolejne czynności w sprawie wykonuje kurator zawodowy, który przejmuje od tego momentu sprawę do dalszego prowadzenia, chyba że uzyskał zgodę, o której mowa w art. 169b § 5 Kodeksu karnego wykonawczego.
§ 13.
Kurator sądowy ma prawo do:
1) żądania niezbędnych informacji od skazanego oraz wzywania go do osobistego stawienia się w wyznaczonym terminie w siedzibie zespołu;
2) zapoznawania się z aktami sprawy karnej skazanego oraz zwracania się o informacje o skazanym będące w posiadaniu instytucji i organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub pracodawców, szkół i organizacji społecznych w zakresie niezbędnym do efektywnego sprawowania dozoru.
Kurator zawodowy pozyskuje informację o skazanym z Krajowego Rejestru Karnego nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy.
§ 14.
Kurator sądowy w czasie sprawowania dozoru ocenia potrzebę nałożenia przez sąd obowiązków adekwatnych do sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej skazanego, a także do jego postawy i zachowania po wydaniu orzeczenia.
W razie stwierdzenia potrzeby lub konieczności wydania przez sąd orzeczenia w przedmiocie obowiązków skazanego kurator zawodowy składa do sądu wniosek o ustanowienie, rozszerzenie lub zmianę obowiązków w okresie próby lub o zwolnienie od wykonania tych obowiązków.
Kurator zawodowy podaje we wniosku propozycje ustanowienia, rozszerzenia lub zmiany konkretnego obowiązku lub zwolnienia od wykonania konkretnego obowiązku oraz uzasadnia potrzebę takiego rozstrzygnięcia, a w przypadku obowiązku określonego w art. 72 § 1 pkt 6-6b ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny , zwanej dalej „Kodeksem karnym”, wskazuje także odpowiedni podmiot wykonujący działalność leczniczą w zakresie terapii uzależnień lub terapii albo oddziaływania korekcyjno-edukacyjne oraz typ programu oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych.
§ 15.
Sprawując dozór wobec sprawcy przestępstwa popełnionego w stanie ograniczonej poczytalności lub w związku z uzależnieniem od alkoholu, środka odurzającego lub innego podobnie działającego środka, kurator zawodowy ponadto:
1) zaznajamia się, w dostępnym zakresie, z wynikami leczenia, rehabilitacji lub terapii skazanego;
2) utrzymuje kontakt z osobami prowadzącymi leczenie, rehabilitację, terapię lub inne formy specjalistycznego oddziaływania oraz zapoznaje się z ewentualnymi wskazówkami tych osób dotyczącymi przebiegu dozoru;
3) podejmuje działania mające na celu przestrzeganie przez skazanego zaleceń lekarskich bądź zaleceń innych specjalistów z zakresu rehabilitacji lub terapii;
4) konsultuje sposób sprawowania dozoru z osobami, o których mowa w pkt 2;
⋯
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.