Ustawa z dnia 18 października 2024 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Wjazdu/Wyjazdu

Rozdział 1. Przepisy ogólne

Art. 1.

Ustawa określa zasady i sposób realizacji udziału Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Wjazdu/Wyjazdu, zwanym dalej „EES”, w tym obowiązki i uprawnienia organów i służb dotyczące przetwarzania danych zawartych w EES przez Krajowy System Informatyczny do spraw Systemu Wjazdu/Wyjazdu, zwany dalej „KSI EES”.

Art. 2.

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) agencji eu-LISA - rozumie się przez to Agencję Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości, ustanowioną rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1726 z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA), zmiany rozporządzenia (WE) nr 1987/2006 i decyzji Rady 2007/533/WSiSW oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1077/2011 (Dz. Urz. UE L 295 z 21.11.2018, str. 99, z późn. zm.) ;

2) aplikacji WWW EES - rozumie się przez to system teleinformatyczny umożliwiający autoryzowanym użytkownikom dostęp do danych EES bez konieczności integracji ich systemów z KSI EES;

3) bezpośrednim dostępie do EES - rozumie się przez to dostęp w celu wprowadzania, zmiany, usuwania i przeglądania danych przetwarzanych przez KSI EES realizowany samodzielnie przez organy, o których mowa w art. 3;

4) cofnięciu lub unieważnieniu pobytu krótkoterminowego - rozumie się przez to wydanie obywatelowi państwa trzeciego, którego dane zostały zarejestrowane w EES, decyzji o cofnięciu lub unieważnieniu mu wizy krótkoterminowej, decyzji o zobowiązaniu go do powrotu lub decyzji o wydaleniu go z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

5) danych EES - rozumie się przez to dane, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2226 z dnia 30 listopada 2017 r. ustanawiającego system wjazdu/wyjazdu (EES) w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich i danych dotyczących odmowy wjazdu w odniesieniu do takich obywateli oraz określającego warunki dostępu do EES na potrzeby ochrony porządku publicznego i zmieniającego konwencję wykonawczą do układu z Schengen i rozporządzenia (WE) nr 767/2008 i (UE) nr 1077/2011 (Dz. Urz. UE L 327 z 09.12.2017, str. 20, z późn. zm.) , zwanego dalej „rozporządzeniem 2017/2226”;

6) danych VIS - rozumie się przez to dane określone w art. 22o ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) oraz wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi na temat wiz krótkoterminowych, wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych (rozporządzenie w sprawie VIS) (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008, str. 60, z późn. zm.) ;

7) jednolitym interfejsie krajowym - rozumie się przez to interfejs, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia 2017/2226;

8) jednostce operacyjnej - rozumie się przez to jednostkę organizacyjną działającą w strukturze wyznaczonego organu, o której mowa w art. 29 ust. 5 rozporządzenia 2017/2226;

9) krajowej infrastrukturze granicznej - rozumie się przez to wszelkie urządzenia, sprzęt lub sieci służące ochronie granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego;

10) krajowym programie ułatwień - rozumie się przez to program ułatwień, o którym mowa w art. 8d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) ;

11) Krajowym Systemie Informatycznym do spraw Systemu Wjazdu/Wyjazdu (KSI EES) - rozumie się przez to system teleinformatyczny, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ;

12) obywatelu państwa trzeciego - rozumie się przez to cudzoziemca, o którym mowa w art. 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia 2017/2226;

13) odpowiedzialnym państwie członkowskim - rozumie się przez to państwo, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia 2017/2226;

14) organach uprawnionych do przetwarzania danych EES - rozumie się przez to organy i służby, o których mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1, uprawnione do dostępu do KSI EES oraz przetwarzania danych przez KSI EES zgodnie z zakresem ustawowych zadań;

15) pobycie krótkoterminowym - rozumie się przez to pobyt, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia 2017/2226;

16) pośrednim dostępie - rozumie się przez to dostęp do przeglądania danych EES realizowany za pośrednictwem centralnego punktu dostępu, o którym mowa w art. 5 ust. 1;

17) poważnym przestępstwie - rozumie się przez to przestępstwo, o którym mowa w art. 607w ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego ;

18) przetwarzaniu - rozumie się przez to operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych, o których mowa w art. 4 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) , zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”;

19) Systemie Wjazdu/Wyjazdu (EES) - rozumie się przez to system informacyjny, o którym mowa w art. 1 rozporządzenia 2017/2226;

20) użytkowniku indywidualnym - rozumie się przez to osobę fizyczną, która w ramach organu jest upoważniona do przetwarzania danych przez KSI EES oraz do dostępu do tych danych lub do wnioskowania o nadanie lub cofnięcie upoważnienia dla użytkownika indywidualnego do dostępu do KSI EES oraz do przetwarzania danych przez KSI EES oraz która korzysta z aplikacji WWW EES;

21) użytkowniku instytucjonalnym - rozumie się przez to organ uprawniony do przetwarzania danych EES za pośrednictwem własnego systemu teleinformatycznego;

22) użytkowniku końcowym - rozumie się przez to osobę fizyczną upoważnioną do dostępu oraz do przetwarzania danych przez KSI EES za pośrednictwem systemu teleinformatycznego użytkownika instytucjonalnego;

23) wizie krótkoterminowej - rozumie się przez to wizę, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia 2017/2226;

24) wyznaczonym organie - rozumie się przez to organ wyznaczony zgodnie z art. 29 ust. 1 rozporządzenia 2017/2226, o którym mowa w art. 4 ust. 1.

Rozdział 2. Organy i służby uprawnione do przetwarzania danych EES

Art. 3.

1) dostępu do wykazu zawierającego dane wszystkich osób zidentyfikowanych jako osoby przekraczające okres dozwolonego pobytu, zgodnie z art. 12 ust. 3 rozporządzenia 2017/2226, przysługuje Straży Granicznej, wojewodzie, Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych i konsulowi;

2) dodawania danych zgodnie z art. 19 rozporządzenia 2017/2226 w przypadku cofnięcia, unieważnienia lub przedłużenia pobytu krótkoterminowego przysługuje ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, konsulowi, Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wojewodzie oraz Straży Granicznej;

3) utworzenia rejestru indywidualnego, jego aktualizacji oraz wprowadzania wpisu dotyczącego wjazdu/wyjazdu lub odmowy wjazdu, zgodnie z art. 14 oraz art. 16-18 rozporządzenia 2017/2226 przysługuje Straży Granicznej;

4) utworzenia zgodnie z art. 14 ust. 8 rozporządzenia 2017/2226 rejestru indywidualnego i wpisu dotyczącego wjazdu/wyjazdu na wniosek obywatela państwa trzeciego przebywającego na terytorium państwa członkowskiego, którego pobyt krótkoterminowy rozpoczyna się bezpośrednio po pobycie na podstawie dokumentu poby towego lub wizy długoterminowej i nie utworzono wcześniej rejestru indywidualnego, przysługuje Straży Granicznej, wojewodzie i Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców;

5) utworzenia rejestru indywidualnego, aktualizacji ostatniego wpisu dotyczącego wjazdu/wyjazdu oraz usuwania istniejącego rejestru zgodnie z art. 20 rozporządzenia 2017/2226 w przypadku obalenia domniemania, że obywatel państwa trzeciego nie spełnia warunków związanych z okresem dozwolonego pobytu na terytorium państw członkowskich lub przestał te warunki spełniać, przysługuje Straży Granicznej, wojewodzie i Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców;

6) zweryfikowania tożsamości i wcześniejszej rejestracji obywatela państwa trzeciego w celu aktualizacji danych EES oraz w celu przeglądania danych w zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonywania odpraw granicznych zgodnie z art. 23 rozporządzenia 2017/2226 przysługuje Straży Granicznej;

7) rozpatrywania wniosków o dostęp do krajowych programów ułatwień oraz w celu wydawania decyzji dotyczących tych wniosków zgodnie z art. 25 rozporządzenia 2017/2226 przysługuje Straży Granicznej, wojewodzie, Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych i konsulowi;

8) rozpatrywania wniosków o zezwolenie na podróż zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1240 z dnia 12 września 2018 r. ustanawiającego europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) i zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1077/2011, (UE) nr 515/2014, (UE) 2016/399, (UE) 2016/1624 i (UE) 2017/2226 (Dz. Urz. UE L 236 z 19.09.2018, str. 1) przysługuje Straży Granicznej;

9) weryfikacji tożsamości obywatela państwa trzeciego lub sprawdzenia lub zweryfikowania, czy spełnione zostały warunki wjazdu lub pobytu na terytorium państw członkowskich, zgodnie z art. 26 rozporządzenia 2017/2226 przysługuje Straży Granicznej, wojewodzie, Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Policji i Krajowej Administracji Skarbowej;

10) zidentyfikowania obywatela państwa trzeciego, który mógł zostać uprzednio zarejestrowany w EES pod inną tożsamością lub który nie spełnia warunków wjazdu lub pobytu na terytorium państw członkowskich, lub który przestał spełniać te warunki, zgodnie z art. 27 rozporządzenia 2017/2226, przysługuje Straży Granicznej, wojewodzie, Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Policji i Krajowej Administracji Skarbowej;

11) dostępu do automatycznej informacji o planowanym usunięciu danych dotyczących osób przekraczających okres dozwolonego pobytu, o której mowa w art. 34 ust. 3 rozporządzenia 2017/2226, przysługuje Straży Granicznej, wojewodzie i Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców;

12) zmiany danych, zgodnie z art. 35 ust. 1-5 rozporządzenia 2017/2226, przez ich sprostowanie, uzupełnienie lub usunięcie w przypadku posiadania dowodów wskazujących na to, że dane zarejestrowane w EES są niezgodne ze stanem faktycznym, niekompletne lub że zostały przetworzone w EES niezgodnie z rozporządzeniem 2017/2226, przysługuje Straży Granicznej, wojewodzie, Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych i konsulowi;

13) usunięcia danych w przypadku uzyskania przez obywatela państwa trzeciego polskiego obywatelstwa lub objęcia go zakresem art. 2 ust. 3 rozporządzenia 2017/2226, zgodnie z art. 35 ust. 6 rozporządzenia 2017/2226, przysługuje Straży Granicznej, wojewodzie, Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, konsulowi i ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych;

14) prowadzenia wykazu organów uprawnionych do przetwarzania danych ESS przysługuje Straży Granicznej;

15) sporządzania sprawozdań i statystyk przysługuje Straży Granicznej, konsulowi, wojewodzie, ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców i ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

Art. 4.

Rozdział 3. Krajowa Jednostka ds. EES i Centralny Organ Techniczny Krajowego Systemu Informatycznego EES

Art. 5.

1) pełni rolę centralnego punktu dostępu;

2) prowadzi ewidencję upoważnień do dostępu do KSI EES oraz przetwarza przez KSI EES dane:

3) prowadzi rejestr wyszukiwań, o którym mowa w art. 58 ust. 5 rozporządzenia 2017/2226;

4) prowadzi rejestr operacji przetwarzania danych, o którym mowa w art. 59 rozporządzenia 2017/2226;

5) zarządza dostępem użytkowników indywidualnych, w tym nadaje i cofa uprawnienia do dostępu do KSI EES, przetwarza dane przez KSI EES oraz prowadzi ewidencję uprawnień tych użytkowników;

6) monitoruje jakość danych oraz czas trwania odpraw granicznych pod kątem spełniania wymogów związanych z właściwym działaniem EES i efektywnymi procedurami odpraw granicznych;

7) raz w roku przygotowuje i przekazuje do Komisji Europejskiej sprawozdanie, o którym mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia 2017/2226;

8) przygotowuje i przekazuje do Komisji Europejskiej i agencji eu-LISA powiadomienia, o których mowa w art. 65 ust. 1-3 rozporządzenia 2017/2226;

9) prowadzi wykaz, o którym mowa w art. 29 ust. 5 rozporządzenia 2017/2226;

10) przygotowuje i przekazuje Komisji Europejskiej informację o przypadkach stemplowania dokumentów podróży, o których mowa w art. 21 ust. 2 rozporządzenia 2017/2226;

11) przygotowuje i przekazuje Komisji Europejskiej sprawozdanie roczne ze skuteczności dostępu do danych EES na potrzeby ochrony porządku publicznego, o którym mowa w art. 72 ust. 8 rozporządzenia 2017/2226;

12) rozpatruje w terminach i na zasadach określonych w art. 52 rozporządzenia 2017/2226 wnioski obywateli państw trzecich związane z prawami, o których mowa w art. 15-18 rozporządzenia 2016/679, w tym: