Ustawa z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw

Art. 1.

W ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 3 po pkt 9 dodaje się pkt 9a w brzmieniu:

9a) miejskim planie adaptacji - rozumie się przez to dokument o charakterze strategiczno-wdrożeniowym obejmujący swoim zakresem obszar danego miasta, mający na celu zmniejszenie podatności miasta na zmiany klimatu, w tym poprawę zdolności przystosowania miasta do zmian klimatu;

2) w art. 14 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

1. Polityka ochrony środowiska jest prowadzona również za pomocą wojewódzkich, powiatowych i gminnych programów ochrony środowiska oraz miejskich planów adaptacji.

3) tytuł działu III w tytule I otrzymuje brzmienie:

Polityka ochrony środowiska

4) po art. 18 dodaje się art. 18a-18d w brzmieniu:

Art. 18a. 1. Dla miasta o liczbie mieszkańców równej 20 tysięcy lub większej, zgodnie z danymi statystycznymi dotyczącymi ludności według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego ogłoszonymi przez Główny Urząd Statystyczny, sporządza się miejski plan adaptacji. 2. Rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejskiego planu adaptacji. 3. Rada gminy podejmuje uchwałę z własnej inicjatywy albo na wniosek burmistrza albo prezydenta miasta, o którym mowa w ust. 1. 4. Burmistrz albo prezydent miasta, o którym mowa w ust. 1, po podjęciu przez radę gminy uchwały sporządza projekt miejskiego planu adaptacji w celu realizacji polityki ochrony środowiska, w szczególności wdrażania działań adaptacyjnych do zmian klimatu, oraz realizacji celów zawartych w strategiach rozwoju, programach i dokumentach programowych, o których mowa w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, oraz w planach, o których mowa w art. 315 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. 5. Miejski plan adaptacji zawiera co najmniej: 1) część analityczną, w tym: a) analizę zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych w mieście oraz ich pochodnych, b) scenariusze zmian klimatu, c) opis głównych zagrożeń klimatycznych dla miasta wynikających z analizy i scenariuszy, o których mowa w lit. a oraz b, d) ocenę wrażliwości miasta na zmiany klimatu, e) ocenę potencjału adaptacyjnego miasta do zmian klimatu, f) analizę podatności miasta na zmiany klimatu, g) analizę ryzyka związanego ze zmianami klimatu i szans wynikających z tych zmian dla miasta; 2) koncepcję zazieleniania miasta, w tym zwiększania powierzchni terenów zieleni i zadrzewień; 3) koncepcję zagospodarowania na terenie miasta wód opadowych i roztopowych będących skutkiem opadów atmosferycznych; 4) zbiór danych przestrzennych, w tym część graficzną zawierającą przedstawienie wyników analiz, o których mowa w pkt 1 lit. a, f oraz g, oraz zbiór danych przestrzennych z koncepcji, o których mowa w pkt 2 i 3; 5) część programową, w tym: a) szczegółowe cele planu, określone na podstawie pkt 1-4, wraz z miernikami monitorowania skuteczności osiągania tych celów, b) działania adaptacyjne do zmian klimatu, określone na podstawie pkt 1-4, wraz z opisem tych działań, wskaźnikami monitorowania skuteczności wdrażania tych działań oraz harmonogramem rzeczowo-finansowym tych działań, c) wskazanie podmiotów i organów biorących udział w sporządzaniu planu oraz sposobów ich włączenia w sporządzanie tego planu; 6) wskazanie sposobu wdrażania planu, w tym: a) wskazanie podmiotów i organów odpowiedzialnych za wdrażanie działań adaptacyjnych do zmian klimatu, b) zasady monitorowania skuteczności osiągania szczegółowych celów planu z wykorzystaniem mierników monitorowania oraz wdrażania działań adaptacyjnych do zmian klimatu z wykorzystaniem wskaźników monitorowania; 7) wnioski i rekomendacje sporządzone na podstawie pkt 5. 6. W ramach zasad monitorowania, o których mowa w ust. 5 pkt 6 lit. b, można wskazać również dodatkowe wskaźniki monitorowania i mierniki monitorowania, które nie zostały wymienione w przepisach wydanych na podstawie art. 18c ust. 7. 7. Wszystkie wskaźniki monitorowania i mierniki monitorowania spełniają następujące kryteria: 1) określona liczbowo wartość początkowa; 2) określona liczbowo wartość docelowa; 3) rok osiągnięcia wartości docelowej. 8. Burmistrz albo prezydent miasta, o którym mowa w ust. 1, zapewnia możliwość udziału społeczeństwa, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w postępowaniu, którego przedmiotem jest sporządzenie miejskiego planu adaptacji. Art. 18b. 1. Miejski plan adaptacji jest przyjmowany przez radę gminy w drodze uchwały. 2. Uchwalenie miejskiego planu adaptacji następuje w terminie 30 miesięcy od dnia ogłoszenia przez Główny Urząd Statystyczny danych statystycznych dotyczących ludności według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, zgodnie z którymi miasto osiągnęło liczbę mieszkańców, o której mowa w art. 18a ust. 1. 3. Miejski plan adaptacji nie jest aktem prawa miejscowego. 4. Burmistrz albo prezydent miasta, o którym mowa w art. 18a ust. 1, przekazuje Instytutowi Ochrony Środowiska - Państwowemu Instytutowi Badawczemu, zwanemu dalej „Instytutem Ochrony Środowiska”, za pośrednictwem systemu elektronicznego udostępnianego przez ten Instytut, uchwałę w sprawie przyjęcia miejskiego planu adaptacji wraz z tym planem w terminie 30 dni od dnia podjęcia uchwały. 5. Miejski plan adaptacji aktualizuje się, uwzględniając sprawozdania z monitorowania wdrażania działań adaptacyjnych do zmian klimatu, o których mowa w art. 18c ust. 1 pkt 2, nie rzadziej niż raz na 6 lat. 6. Przepisy dotyczące miejskiego planu adaptacji, o których mowa w ust. 1, 3 i 4 oraz w art. 18a ust. 2-8, stosuje się odpowiednio do jego aktualizacji. Art. 18c. 1. Burmistrz albo prezydent miasta, o którym mowa w art. 18a ust. 1: 1) monitoruje wdrażanie działań adaptacyjnych do zmian klimatu, o których mowa w art. 18a ust. 5 pkt 5 lit. b, przez podmioty i organy, o których mowa w art. 18a ust. 5 pkt 6 lit. a; 2) sporządza co 2 lata od dnia przyjęcia miejskiego planu adaptacji sprawozdanie z monitorowania wdrażania działań adaptacyjnych do zmian klimatu, o którym mowa w pkt 1, zwane dalej „sprawozdaniem z monitorowania”, i przedstawia je radzie gminy; 3) przekazuje sprawozdanie z monitorowania w roku parzystym Instytutowi Ochrony Środowiska w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego po okresie, którego ono dotyczy, za pośrednictwem systemu elektronicznego, o którym mowa w ust. 4. 2. Pierwsze sprawozdanie z monitorowania sporządza się za okres od dnia przyjęcia miejskiego planu adaptacji do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok przekazania sprawozdania z monitorowania zgodnie z ust. 1 pkt 3. 3. Sprawozdanie z monitorowania zawiera: 1) dane dotyczące miasta, dla którego jest sporządzane sprawozdanie; 2) informacje o celach i działaniach adaptacyjnych do zmian klimatu, o których mowa w art. 18a ust. 5 pkt 5 lit. a i b; 3) informacje o osiągniętych wartościach mierników monitorowania i wskaźników monitorowania, o których mowa w art. 18a ust. 5 pkt 5 lit. a i b; 4) wnioski i rekomendacje wynikające z monitorowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. 4. Sprawozdanie z monitorowania sporządza się w systemie elektronicznym dostępnym na stronie internetowej, której adres Instytut Ochrony Środowiska udostępnia na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej. 5. Instytut Ochrony Środowiska weryfikuje i analizuje sprawozdanie z monitorowania oraz zgłasza do niego uwagi, a burmistrz albo prezydent miasta, o którym mowa w art. 18a ust. 1, jest obowiązany uwzględnić te uwagi w terminie 60 dni od dnia ich otrzymania. 6. Instytut Ochrony Środowiska sporządza i przekazuje w terminie do dnia 30 listopada roku parzystego ministrowi właściwemu do spraw klimatu podsumowanie sprawozdań z monitorowania. 7. Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres sprawozdania z monitorowania oraz mierniki monitorowania i wskaźniki monitorowania, o których mowa w art. 18a ust. 5 pkt 5 lit. a i b, mając na uwadze potrzebę ujednolicenia zakresu informacji przekazywanych przez burmistrzów albo prezydentów miast, o których mowa w art. 18a ust. 1. Art. 18d. 1. W systemie elektronicznym, o którym mowa w art. 18c ust. 4, gromadzone są następujące dane użytkowników systemu: imię (imiona), nazwisko, służbowy adres e-mail, służbowy numer telefonu, miejsce zatrudnienia oraz zajmowane stanowisko. W systemie mogą być również gromadzone dane znajdujące się w przekazanych przez użytkowników systemu dokumentach: numer PESEL, numer i seria dowodu osobistego, imię (imiona), nazwisko, stanowisko, miejsce zatrudnienia. 2. Administratorem danych osobowych, o których mowa w ust. 1, jest Instytut Ochrony Środowiska. 3. Dane osobowe, o których mowa w ust. 1, są przetwarzane w celu realizacji zadań związanych ze sprawozdawczością, o których mowa w art. 18b ust. 4 oraz art. 18c ust. 4-6, przez okres nie dłuższy niż 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym zakończono realizację tych zadań.

5) w art. 71 po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:

2a. W gminach, które posiadają miejski plan adaptacji, przy sporządzaniu i aktualizacji strategii rozwoju gminy, strategii rozwoju ponadlokalnego, planów ogólnych gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się wnioski i rekomendacje, o których mowa w art. 18a ust. 5 pkt 7.

6) w art. 72 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

1. Wymagania, o których mowa w ust. 1-3, określa się na podstawie opracowań ekofizjograficznych, stosownie do rodzaju sporządzanego dokumentu, cech poszczególnych elementów przyrodniczych i ich wzajemnych powiązań, a dla miast, które posiadają miejskie plany adaptacji - także na podstawie wniosków i rekomendacji, o których mowa w art. 18a ust. 5 pkt 7.

7) w art. 88 ust. 7 otrzymuje brzmienie:

1. Modelowanie matematyczne transportu i przemian substancji w powietrzu oraz analizy wyników tego modelowania wykonuje Instytut Ochrony Środowiska.

8) w art. 91 ust. 9c otrzymuje brzmienie:

9c. W przypadku stref, dla których programy ochrony powietrza zostały uchwalone, a poziomy dopuszczalne lub docelowe lub pułap stężenia ekspozycji są przekraczane w kolejnych latach, zarząd województwa jest obowiązany opracować projekt aktualizacji programu w terminie 4 lat od dnia wejścia w życie uchwały sejmiku województwa w sprawie programu ochrony powietrza, określając w nim działania ochronne dla grup ludności wrażliwych na przekroczenie, obejmujących w szczególności osoby starsze i dzieci. Sejmik województwa w terminie 3 miesięcy od dnia opracowania projektu aktualizacji programu ochrony powietrza określa, w drodze uchwały, aktualizację programu.

9) w art. 400d:

5) przedstawiciela organizacji pozarządowych w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, o zasięgu ogólnokrajowym, działających na rzecz ochrony klimatu, ochrony środowiska lub odnawialnych źródeł energii, w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.

2a. Członkiem Rady Nadzorczej Narodowego Funduszu może być osoba, która nie pracowała lub nie pełniła służby w organach bezpieczeństwa państwa lub nie była współpracownikiem tych organów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów .

1. Rada Działalności Pożytku Publicznego, o której mowa w art. 35 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na wniosek ministra właściwego do spraw klimatu, przeprowadza postępowanie konkursowe w celu wyłonienia kandydatów na przedstawiciela, o którym mowa w ust. 2 pkt 5. 4. Zasady przeprowadzenia postępowania konkursowego określa Rada Działalności Pożytku Publicznego, uwzględniając zasadę przejrzystości oraz potrzebę wyłonienia kandydatów: 1) posiadających wiedzę i doświadczenie niezbędne do realizacji zadań Rady Nadzorczej Narodowego Funduszu; 2) posiadających poparcie co najmniej pięciu organizacji pozarządowych o zasięgu ogólnokrajowym.

4a. Rada Działalności Pożytku Publicznego w wyniku przeprowadzenia postępowania konkursowego wyłania od trzech do pięciu kandydatów na przedstawiciela, o którym mowa w ust. 2 pkt 5, i przekazuje informację o tych kandydatach ministrowi właściwemu do spraw klimatu nie później niż w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 3. 4b. W przypadku: 1) uchybienia terminowi, o którym mowa w ust. 4a, lub zasadom, o których mowa w ust. 4, lub 2) niewyłonienia wymaganego minimum kandydatów zgodnie z ust. 4a - minister właściwy do spraw klimatu może delegować na miejsce przedstawiciela, o którym mowa w ust. 2 pkt 5, swojego przedstawiciela.

1. W razie niezgłoszenia przedstawicieli przez stronę samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego minister właściwy do spraw klimatu może delegować na ich miejsce swoich przedstawicieli.

10) w art. 400f:

1) członkowie rad wyznaczeni przez ministra właściwego do spraw klimatu spośród działających na rzecz ochrony klimatu, ochrony środowiska lub odnawialnych źródeł energii, w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, przedstawicieli nauki lub organizacji pozarządowych;

2a. Członkiem rady nadzorczej wojewódzkiego funduszu może być osoba, która nie pracowała lub nie pełniła służby w organach bezpieczeństwa państwa lub nie była współpracownikiem tych organów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.

1. W razie niewyznaczenia członków rad nadzorczych wojewódzkich funduszy, odpowiednio, przez wojewodę, Zarząd Narodowego Funduszu lub sejmik województwa, w terminie 14 dni od dnia odwołania albo wygaśnięcia mandatu, minister właściwy do spraw klimatu może powołać na ich miejsce swoich przedstawicieli.

11) w art. 400i:

8) nie pracowała lub nie pełniła służby w organach bezpieczeństwa państwa lub nie była współpracownikiem tych organów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.

1. Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu w przypadku jego nieobecności lub czasowej niemożności sprawowania przez niego funkcji, na podstawie jego pisemnego upoważnienia i przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, zastępuje jeden z zastępców Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu. W przypadku gdy udzielenie upoważnienia przez Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu nie jest możliwe - upoważnienia udziela minister właściwy do spraw klimatu. 20. W przypadku śmierci Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu albo odwołania go ze sprawowanej funkcji do czasu powołania nowego Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu jego obowiązki pełni zastępca Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu wyznaczony przez ministra właściwego do spraw klimatu.

12) w art. 400j:

2a. Jeżeli zarząd województwa w terminie 7 dni od dnia doręczenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, nie odwoła lub nie powoła członków zarządu wojewódzkiego funduszu zgodnie z tym wnioskiem, odwołania lub powołania członków zarządu wojewódzkiego funduszu dokonuje rada nadzorcza wojewódzkiego funduszu.

3a. Członkiem zarządu wojewódzkiego funduszu może być osoba, która nie pracowała lub nie pełniła służby w organach bezpieczeństwa państwa lub nie była współpracownikiem tych organów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.

13) w art. 401c w ust. 9a w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu:

4) zadania Instytutu Ochrony Środowiska, o których mowa w art. 18c ust. 5.

14) w art. 403:

1. Finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o którym mowa w ust. 1 i 2, może polegać na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych z budżetu gminy lub budżetu powiatu na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych lub jednostek sektora finansów publicznych będących gminnymi lub powiatowymi osobami prawnymi. 5. Rada gminy albo rada powiatu określi, w drodze uchwały, zasady udzielania dotacji celowej, o której mowa w ust. 4, obejmujące: 1) kryteria wyboru inwestycji do finansowania lub dofinansowania; 2) tryb weryfikacji spełnienia kryteriów, o których mowa w pkt 1; 3) tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji celowej i sposób jej rozliczania.