LegalizeObwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie pracowników zatrudnionych na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego oraz prowadzeniem określonych rodzajów pojazdów kolejowych
1) część pisemna - opracowanie tematów lub rozwiązanie testu z zakresu konstrukcji urządzeń hamulcowych taboru kolejowego, wykonywanie oględzin technicznych ze wskazaniem usterek i uszkodzeń w podwoziu i częściach biegowych;
2) część ustna - znajomość:
konstrukcji eksploatowanego taboru kolejowego,
podstaw elektrotechniki, maszyn i urządzeń elektrycznych,
stosowanych systemów ogrzewania, oświetlenia oraz klimatyzacji,
warunków technicznych dopuszczenia taboru kolejowego do ruchu krajowego i międzynarodowego,
zasad utrzymania maźnic osiowych oraz zapobiegania grzaniu się czopów osiowych i zawieszenia silników trakcyjnych,
konstrukcyjnych rozwiązań układów hamulcowych, działania oraz utrzymania urządzeń pneumatycznych w taborze kolejowym,
organizacji napraw i przeglądów w taborze kolejowym,
sposobu postępowania w przypadku stwierdzenia usterek lub uszkodzeń w taborze kolejowym zagrażających bezpieczeństwu ruchu,
wymogów dotyczących mycia, czyszczenia, odkażania, dezynsekcji taboru,
rodzajów, typów, serii i numeracji taboru kolejowego,
wymiarów skrajni budowli, taboru oraz skrajni ładunkowej krajowej i międzynarodowej,
zasad przewozu towarów niebezpiecznych, sposobu postępowania w przypadku wykrycia ulatniania lub wycieku substancji trujących i toksycznych,
sygnałów i wskaźników kolejowych,
warunków włączania wagonów osobowych i towarowych do pociągów,
zasad zestawiania pociągów pasażerskich i towarowych,
sposobu zabezpieczania taboru przed zbiegnięciem,
zasad postępowania w razie szczególnych wydarzeń, zagrożenia bezpieczeństwa ruchu i zdarzeń kolejowych,
dokumentacji związanej z przygotowaniem i przyjmowaniem pociągu oraz jej prowadzenia,
zagadnień związanych z gospodarką taborem kolejowym w komunikacji krajowej i międzynarodowej,
zasad ochrony przeciwpożarowej.
Egzamin praktyczny:
1) wykonanie oględzin technicznych składu pociągu oraz wymaganej próby hamulca;
2) wybranie z przygotowanej grupy wagonów - wagonów spełniających warunki kursowania w komunikacji międzynarodowej.
Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy - według odrębnego programu opracowanego przez pracodawcę zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks pracy.
Kandydat na rewidenta taboru powinien odbywać przygotowanie zawodowe i zdawać egzamin zgodnie z rodzajem i specyfiką taboru kolejowego eksploatowanego przez pracodawcę.
Automatyk
Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu:
Wariant A
Wykształcenie - co najmniej średnie lub średnie branżowe po ukończeniu kształcenia w zawodach lub na kierunkach studiów, w których podstawy programowe kształcenia w zawodach lub programy nauczania lub programy studiów zawierają zagadnienia z zakresu sterowania ruchem kolejowym, automatyki, mechaniki, elektryki, elektrotechniki, elektroniki, telekomunikacji, teletechniki, mechatroniki lub informatyki, oraz uzyskanie odpowiednio tytułu zawodowego technika, świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie lub certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie nauczanym na poziomie technika, dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe lub dyplomu zawodowego w zawodzie nauczanym na poziomie technika lub dyplomu ukończenia studiów.
Staż pracy - rok na stanowiskach związanych z naprawą, utrzymaniem lub instalacją urządzeń sterowania ruchem kolejowym oraz odbycie przygotowania zawodowego.
Wariant B
Wykształcenie:
1) zasadnicze zawodowe oraz tytuł robotnika wykwalifikowanego lub zasadnicze branżowe w zawodach i specjalnościach związanych ze sterowaniem ruchem kolejowym lub w specjalnościach z dziedziny: mechanicznej, elektrycznej, elektrotechnicznej, elektronicznej, teletechnicznej, mechatronicznej lub informatycznej albo
2) dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe lub dyplom zawodowy w zawodzie, nauczanym na poziomie branżowej szkoły I stopnia lub zasadniczej szkoły zawodowej, związanym ze sterowaniem ruchem kolejowym lub w zawodzie, dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodzie określa umiejętności z dziedziny: mechaniki, elektryki, elektrotechniki, elektroniki, teletechniki, mechatroniki lub informatyki.
Staż pracy - 18 miesięcy na stanowiskach związanych z naprawą, utrzymaniem lub instalacją urządzeń sterowania ruchem kolejowym oraz odbycie przygotowania zawodowego.
Program przygotowania zawodowego.
Staż stanowiskowy i szkolenie praktyczne - według programu pracodawcy.
Szkolenie teoretyczne - według programu pracodawcy, z tym że kandydaci, którzy ukończyli kształcenie w zawodach lub na kierunkach, w których programy nauczania zawierają zagadnienia z zakresu sterowania ruchem kolejowym, nie podlegają szkoleniu teoretycznemu.
Zakres zagadnień egzaminacyjnych:
Egzamin teoretyczny:
1) część pisemna - opracowanie tematów lub rozwiązanie testu z zakresu prac i obowiązków automatyka sterowania ruchem kolejowym;
2) część ustna:
znajomość budowy, działania, utrzymania i obsługi urządzeń sterowania ruchem kolejowym,
znajomość technologii montażu poszczególnych zespołów i podzespołów urządzeń sterowania ruchem kolejowym, czytania schematów blokowych i szczegółowych,
ogólna znajomość:
- zasad sporządzania dokumentacji eksploatacyjnej urządzeń sterowania ruchem kolejowym na posterunku ruchu,
- sygnalizacji kolejowej,
- działania i obsługi przewodowej i radiowej łączności kolejowej,
- podstawowych zasadach techniki i organizacji ruchu pociągów i manewrów,
- regulaminów technicznych posterunku technicznego, odcinka zdalnego prowadzenia ruchu,
- systemów obsługiwanych przez dyżurnego ruchu,
- dokumentacji znajdującej się na posterunku ruchu dotyczącej regulaminowych działań personelu obsługi i pracowników utrzymania infrastruktury kolejowej.
Egzamin praktyczny - umiejętność wykonywania prac przy urządzeniach zewnętrznych i wewnętrznych sterowania ruchem kolejowym:
1) zmontowanie wyznaczonego urządzenia lub jego zespołu;
2) zdemontowanie wyznaczonego urządzenia lub jego zespołu;
3) regulacja wyznaczonego urządzenia lub jego części składowej;
4) wykonanie wyznaczonych zabiegów obsługi technicznej;
5) wykonanie wyznaczonych pomiarów przy użyciu mierników i sprawdzianów;
6) ustalenie i usunięcie symulowanych niesprawności w urządzeniach sterowania ruchem kolejowym;
7) wykonanie czynności poprzedzających przystąpienie do prac w czynnych urządzeniach sterowania ruchem kolejowym, polegających na dokonaniu zapisu w książce kontroli urządzeń sterowania ruchem kolejowym, z uwzględnieniem zakresu robót, konieczności wprowadzenia obostrzonych zasad prowadzenia ruchu oraz sposobu ostrzegania pracujących pracowników obsługi technicznej.
Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy - według odrębnego programu opracowanego przez pracodawcę zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks pracy.
Toromistrz
Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu.
Wariant A
Wykształcenie - co najmniej średnie lub średnie branżowe po ukończeniu kształcenia w zawodach lub na kierunkach studiów, w których podstawy programowe kształcenia w zawodach lub programy nauczania lub programy studiów zawierają zagadnienia z zakresu budowy nawierzchni kolejowej lub budownictwa, oraz uzyskanie odpowiednio tytułu zawodowego technika, świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie lub certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie nauczanym na poziomie technika, dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe lub dyplomu zawodowego w zawodzie nauczanym na poziomie technika lub dyplomu ukończenia studiów.
Staż pracy - rok przy budowie, naprawie lub utrzymaniu nawierzchni kolejowej oraz odbycie przygotowania zawodowego.
Wariant B
Wykształcenie - zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe oraz uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe lub dyplomu zawodowego po ukończeniu kształcenia w zawodach, w których podstawy programowe kształcenia w zawodach lub programy nauczania zawierają zagadnienia z zakresu budowy nawierzchni kolejowej lub budownictwa.
Staż pracy - 2 lata przy budowie, naprawie lub utrzymaniu nawierzchni kolejowej oraz odbycie przygotowania zawodowego.
Wariant C
Wykształcenie - co najmniej zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe.
Staż pracy - 3 lata przy budowie, naprawie lub utrzymaniu nawierzchni kolejowej oraz odbycie przygotowania zawodowego.
Program przygotowania zawodowego.
Staż stanowiskowy i szkolenie praktyczne - według programu pracodawcy.
Szkolenie teoretyczne - według programu pracodawcy, z tym że kandydaci, którzy posiadają wykształcenie co najmniej średnie po ukończeniu kształcenia w zawodach lub na kierunkach, w których programy nauczania zawierają zagadnienia z zakresu budowy nawierzchni kolejowej lub budownictwa - nie podlegają szkoleniu teoretycznemu.
Zajęcia próbne - wykonywanie czynności toromistrza pod nadzorem - 24 dni.
Zakres zagadnień egzaminacyjnych.
Egzamin teoretyczny:
1) część pisemna - opracowanie tematów lub rozwiązanie testu z zakresu:
pracy i obowiązków toromistrza,
zasad tyczenia osi torów i rozjazdów,
zasad niwelacji toru i terenu,
zasad budowy toru kolejowego,
organizacji robót torowych,
analizy zmian stanu naprężeń w tokach szynowych,
regulacji naprężeń w torze bezstykowym,
naprawy pękniętej szyny w torze bezstykowym,
oględzin rozjazdów,
obsługi toromierza,
budowy i regulacji zamknięć nastawczych,
zasad podbijania torów i rozjazdów,
dokonywania bieżących napraw i czynności utrzymaniowych nawierzchni kolejowej;
2) część ustna - znajomość:
zasad tyczenia osi torów i rozjazdów,
zasad niwelowania torów i terenu, dokonywania stosownych pomiarów i obliczania strzałek łuków,
zasad dokonywania kontroli stanu torów, rozjazdów i budowli kolejowych oraz związanych z tym pomiarów,
zasad osłaniania sygnałami i prowadzenia robót związanych z budową i utrzymaniem podtorza i nawierzchni budowli i urządzeń kolejowych,
budowy i działania sprzętu i maszyn oraz ręcznych narzędzi do robót torowych,
budowy, zasad działania i napraw rozjazdów kolejowych,
zasad budowy i utrzymania torów bezstykowych,
zagadnień spawalnictwa szyn i rozjazdów,
zasad dokonywania odbioru robót nawierzchniowych,
zasad dokonywania badań defektoskopowych,
zasad i kryteriów określania stopnia zużycia i przydatności elementów nawierzchni kolejowej,
zasad i zakresu przygotowania kolei do pracy w warunkach zimowych,
budowy i utrzymania urządzeń ogrzewania rozjazdów kolejowych,
sygnalizacji kolejowej i techniki ruchu,
budowy, zasad działania i obsługi urządzeń sterowania ruchem i łączności kolejowej,
zasad ochrony przeciwpożarowej oraz posługiwania się sprzętem przeciwpożarowym,
zasad postępowania w razie wypadku kolejowego oraz uszkodzenia toru, podtorza, budowli i urządzeń kolejowych, zagrażającego bezpieczeństwu ruchu,
sposobów udzielania pierwszej pomocy w razie wypadków z ludźmi lub nagłych zachorowań,
zasad składowania elementów nawierzchni kolejowej,
wykorzystania komputerowych systemów wspomagających decyzje przy ocenie stanu technicznego nawierzchni.
Egzamin praktyczny - umiejętność wykonania prac:
1) wykonanie badań bezpośrednich toru;
2) dokonanie pomiaru strzałek łuku;
3) wykonanie technicznych badań rozjazdu;
4) dokonanie odczytu z planu schematycznego stacji oraz odczytu na rysunku technicznym;
5) osłonięcie sygnałami przeszkody na torze oraz miejsca ograniczenia prędkości ruchu pociągów na torze;
6) opracowanie harmonogramu robót przy wymianie rozjazdu, regulacji toru w planie i profilu; regulacja naprężeń w torze bezstykowym metodą swobodnej regulacji naprężeń;
7) dokonanie oględzin rozjazdów;
8) wymiana pojedynczych podkładów lub podrozjazdnic;
9) usunięcie wychlapu w torze;
10) o sygnalizowanie przejazdu kolejowego od strony toru i drogi;
11) dokonanie regulacji zamknięcia nastawczego suwakowego.
Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy - według odrębnego programu opracowanego przez pracodawcę zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks pracy.
Dróżnik przejazdowy
Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu:
Wykształcenie - co najmniej zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe.
Staż pracy - odbycie przygotowania zawodowego.
Program przygotowania zawodowego:
Zakres zagadnień egzaminacyjnych:
Egzamin teoretyczny:
1) część pisemna - opracowanie tematów lub rozwiązanie testu z zakresu zadań i obowiązków dróżnika przejazdowego;
2) część ustna - znajomość:
obowiązków dróżnika przejazdowego,
techniki ruchu kolejowego,
sygnalizacji kolejowej,
budowy i obsługi urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego na przejazdach strzeżonych,
zasad przygotowania kolei do pracy w warunkach zimowych,
budowy toru kolejowego i nawierzchni kolejowej oraz podstawowych prac związanych z utrzymaniem torów i nawierzchni przejazdu,
zagadnień związanych z przewozem wagonów z towarami niebezpiecznymi oraz przewozem przesyłek nadzwyczajnych.
Egzamin praktyczny - umiejętność wykonywania prac:
1) obsługa urządzeń rogatkowych;
2) zabezpieczenie przejazdu w przypadku uszkodzenia urządzeń rogatkowych;
3) przyjęcie i potwierdzenie informacji o odjeździe pociągu na szlaku jedno- i wielotorowym;
4) osłonięcie sygnałami przeszkody na torach kolejowych;
5) osłonięcie sygnałami miejsca ograniczenia prędkości pociągów;
6) wypełnianie dokumentacji techniczno-ruchowej (egzemplarz szkoleniowy) prowadzonej na przejeździe (egzemplarz szkoleniowy).
Szkolenie i egzamin w zakresie zagadnień bezpieczeństwa i higieny pracy - według odrębnego programu opracowanego przez pracodawcę zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks pracy.
Pracownicy zatrudnieni na stanowisku dróżnika przejazdowego powinni posiadać ważne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie kierowania ruchem na skrzyżowaniu w obrębie przejazdu kolejowego wydane przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego, zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm.^4)^).
Prowadzący pojazdy kolejowe
Prowadzący pojazdy kolejowe specjalne, które nie są przeznaczone do samodzielnej jazdy po czynnych torach kolejowych
Egzamin może być przeprowadzony dla jednego lub kilku typów pojazdów kolejowych specjalnych.
Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu:
Wariant A
Wykształcenie - co najmniej średnie lub średnie branżowe, po ukończeniu kształcenia w zawodach lub na kierunkach studiów, w których podstawy programowe kształcenia w zawodach lub programy nauczania lub programy studiów zawierają zagadnienia z zakresu budowy pojazdów szynowych, mechaniki, elektroniki lub elektryki, oraz uzyskanie odpowiednio tytułu zawodowego technika, świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie lub certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie nauczanym na poziomie technika, dyplomu zawodowego w zawodzie nauczanym na poziomie technika lub dyplomu ukończenia studiów.
Staż pracy - 6 miesięcy na stanowiskach związanych z utrzymaniem, naprawą lub eksploatacją taboru kolejowego oraz odbycie przygotowania zawodowego.
Wariant B
Wykształcenie - co najmniej zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe.
Staż pracy - rok na stanowiskach związanych z utrzymaniem, naprawą lub eksploatacją taboru kolejowego oraz odbycie przygotowania zawodowego.
Program przygotowania zawodowego:
Staż stanowiskowy i szkolenie praktyczne - według programu pracodawcy.
Szkolenie teoretyczne - według programu pracodawcy.
Zajęcia próbne - prowadzenie pojazdu kolejowego specjalnego pod nadzorem - 20 dni.
Zakres egzaminu kwalifikacyjnego:
Egzamin teoretyczny:
1) część pisemna - opracowanie tematów lub rozwiązanie testu z zakresu:
budowy, działania, obsługi i utrzymania pojazdu kolejowego specjalnego,
organizacji, techniki i metod wykonywania prac określonym pojazdem kolejowym specjalnym;
2) część ustna - znajomość:
przeznaczenia, budowy, działania i zasad obsługi określonego pojazdu kolejowego specjalnego,
systemów remontów planowo-zapobiegawczych określonego pojazdu kolejowego specjalnego,
zasad i zakresu obsługi oraz konserwacji urządzeń elektrycznych określonego pojazdu kolejowego specjalnego,
techniki ruchu kolejowego w zakresie dotyczącym jazdy po torze zamkniętym oraz zasad organizacji manewrów kolejowych,
sygnalizacji kolejowej,
udzielania pierwszej pomocy w razie wypadków z ludźmi i nagłych zachorowań,
zasad ewidencji czasu pracy i obiegu dokumentacji,
dokumentacji eksploatacyjnej oraz warunków dopuszczania pojazdów kolejowych specjalnych do eksploatacji.
Egzamin praktyczny:
1) przygotowanie do pracy określonego pojazdu kolejowego specjalnego;
2) odbycie próbnej jazdy w charakterze prowadzącego pojazd kolejowy specjalny;
3) wykrycie i usunięcie symulowanej usterki stwierdzonej w czasie pracy pojazdu kolejowego specjalnego;
4) osłonięcie sygnałami pojazdu kolejowego specjalnego w czasie nieprzewidzianego postoju;
5) wykonanie czynności obsługowych po zakończeniu pracy pojazdu kolejowego specjalnego.
Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy - według odrębnego programu opracowanego przez pracodawcę zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.
Prowadzący pojazdy kolejowe specjalne pozostające pod nadzorem dozoru technicznego powinni uzyskać uprawnienia do obsługi tych maszyn.
Prowadzący pojazdy kolejowe specjalne przystosowane do poruszania się po torach kolejowych i drogach publicznych (pojazdy szynowo-drogowe) powinni ukończyć kurs dla kierowcy (operatora) pojazdu drogowego (maszyny budowlanej) i posiadać prawo jazdy (uprawnienia do obsługi) odpowiedniej kategorii.
Osoby uprawnione do wykonywania czynności na stanowisku prowadzącego pojazdy kolejowe w specjalności prowadzący pojazdy kolejowe specjalne, które nie są przeznaczone do samodzielnej jazdy po czynnych torach kolejowych, mogą prowadzić te pojazdy po torach czynnych jedynie w zakresie niezbędnym do wykonywania manewrów oraz przemieszczania pojazdu kolejowego do miejsca wykonywania pracy.
Prowadzący pojazdy kolejowe wyłącznie w obrębie bocznicy kolejowej
Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu:
Wariant A
Wykształcenie - co najmniej średnie lub średnie branżowe po ukończeniu kształcenia w zawodach lub na kierunkach studiów, w których podstawy programowe kształcenia w zawodach lub programy nauczania lub programy studiów zawierają zagadnienia z zakresu budowy pojazdów szynowych, mechaniki, elektroniki lub elektryki, oraz uzyskanie odpowiednio tytułu zawodowego technika, świadectwa potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie na poziomie technika, świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie lub certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie nauczanym na poziomie technika dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe lub dyplomu zawodowego w zawodzie nauczanym na poziomie technika lub dyplomu ukończenia studiów.
Staż pracy - 3 miesiące na stanowiskach związanych z utrzymaniem, naprawą lub eksploatacją taboru kolejowego oraz odbycie przygotowania zawodowego.
Wariant B
Wykształcenie - co najmniej zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe.
Staż pracy - 6 miesięcy na stanowiskach związanych z utrzymaniem, naprawą lub eksploatacją taboru kolejowego oraz odbycie przygotowania zawodowego.
Program przygotowania zawodowego:
Zakres egzaminu kwalifikacyjnego:
Egzamin teoretyczny:
1) część pisemna - opracowanie tematów lub rozwiązanie testu z zakresu:
budowy, eksploatacji i utrzymania pojazdów trakcyjnych,
techniki ruchu kolejowego i manewrów,
budowy i obsługi hamulców kolejowych;
2) część ustna - znajomość:
budowy, eksploatacji i utrzymania pojazdów trakcyjnych,
techniki ruchu kolejowego i manewrów,
budowy i obsługi hamulców kolejowych.
Egzamin praktyczny:
1) wykonanie czynności przygotowania pojazdu kolejowego do pracy i zdania po pracy;
2) wykonanie jazdy próbnej oraz obsługa urządzeń i hamulców pojazdu kolejowego;
3) obsługa hamulców podczas wykonywania próby hamulca pociągu.
Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy - według odrębnego programu opracowanego przez pracodawcę zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks pracy.
Osoby uprawnione do wykonywania czynności na stanowisku prowadzącego pojazdy kolejowe w specjalności prowadzący pojazdy kolejowe wyłącznie w obrębie bocznicy kolejowej mogą prowadzić te pojazdy po infrastrukturze kolejowej jedynie w zakresie niezbędnym do wykonywania manewrów oraz przemieszczania pojazdu kolejowego do miejsca wykonywania pracy.
Prowadzący pojazdy kolejowe po liniach kolejowych, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu:
Wariant A
Wykształcenie - co najmniej średnie lub średnie branżowe, po ukończeniu kształcenia w zawodach lub na kierunkach studiów, w których podstawy programowe kształcenia w zawodach lub programy nauczania lub programy studiów zawierają zagadnienia z zakresu budowy pojazdów szynowych, mechaniki, elektroniki lub elektryki, oraz uzyskanie odpowiednio tytułu zawodowego technika, świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie lub certyfikatu kwalifikacji zawodowej w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie nauczanym na poziomie technika, dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe lub dyplomu zawodowego w zawodzie nauczanym na poziomie technika lub dyplomu ukończenia studiów.
Staż pracy - 6 miesięcy na stanowiskach związanych z utrzymaniem, naprawą lub eksploatacją pojazdów kolejowych.
Wariant B
Wykształcenie - co najmniej zasadnicze zawodowe lub zasadnicze branżowe.
Staż pracy - rok na stanowiskach związanych z utrzymaniem, naprawą lub eksploatacją pojazdów kolejowych.
Program przygotowania zawodowego.
Staż stanowiskowy i szkolenie praktyczne - według programu pracodawcy, przy czym wymagane jest odbycie modułu szkolenia obejmującego pracę przy czynnościach prowadzącego pojazdy kolejowe bez prawa do prowadzenia pojazdu kolejowego w wymiarze co najmniej 60 dni.
Szkolenie teoretyczne - według programu pracodawcy.
Zajęcia próbne - prowadzenie pojazdu kolejowego pod nadzorem - 20 dni.
Zakres egzaminu kwalifikacyjnego:
Egzamin teoretyczny:
1) część pisemna - opracowanie tematów lub rozwiązanie testu z zakresu konstrukcji i obsługi pojazdów kolejowych;
2) część ustna - znajomość:
konstrukcji pojazdu kolejowego,
przygotowania do pracy i zdania po pracy pojazdu kolejowego,
działania i obsługi hamulców stosowanych w pojeździe kolejowym,
obwodów i urządzeń,
sposobu lokalizowania i usuwania przyczyn wadliwej pracy,
obsługi aktywnych systemów zabezpieczeń i urządzeń radiołączności,
wymaganych instrukcji oraz regulaminów wewnętrznych,
sygnalizacji i organizacji ruchu.
Egzamin praktyczny - umiejętność:
1) wykonywania czynności przygotowania do pracy i zdania po pracy pojazdu kolejowego;
2) prowadzenia pojazdu kolejowego po linii kolejowej;
3) wstępnych oględzin technicznych pociągu i obsługi hamulca;
4) lokalizowania i wykrywania usterek w poszczególnych obwodach i urządzeniach;
5) obsługi aktywnych systemów zabezpieczeń i urządzeń radiołączności;
6) prowadzenia dokumentacji eksploatacyjnej i naprawczej.
Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy - według odrębnego programu opracowanego przez pracodawcę zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.
^4)^ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r. poz. 919, 1053, 1088, 1123, 1193, 1234, 1394, 1720, 1723 i 2029.
Załącznik nr 2 - Wymagania zdrowotne, fizyczne i psychiczne, jakie są obowiązani spełniać pracownicy oraz osoby przyjmowane do pracy na stanowiskach kolejowych
^5)^
1) nagłą utratę świadomości;
2) osłabienie uwagi lub zmniejszenie zdolności koncentracji;
3) nagłą utratę sprawności;
4) utratę równowagi lub koordynacji, zachowania patologiczne;
5) znaczące ograniczenie możliwości poruszania się.
1) ostrość wzroku z korekcją lub bez wynosi 1,0, nie mniej niż 0,5 dla oka gorzej widzącego;
2) dopuszczalna maksymalna korekcja za pomocą soczewek kontaktowych lub szkieł wynosi przy nadwzroczności +5, a przy krótkowzroczności -8;
3) widzenie na odległości bliskie i pośrednie jest wystarczające z korekcją lub bez korekcji;
4) w przypadku używania soczewek kontaktowych albo szkieł należy okresowo sprawdzać wzrok przez specjalistę okulistyki;
5) widzenie barw jest prawidłowe, stwierdzone na podstawie badania takiego jak test Ishihary lub innego uznanego badania;
6) rozpoznawanie sygnałów barwnych jest prawidłowe, stwierdzone na podstawie testu opierającego się na rozpoznawaniu pojedynczych barw, a nie na różnicach względnych;
7) pole widzenia jest prawidłowe;
8) widzenie obuoczne jest zachowane;
9) poczucie kontrastu jest prawidłowe - dotyczy stanowisk: manewrowy, ustawiacz i prowadzący pojazdy kolejowe;
10) brak postępujących chorób oczu upośledzających widzenie;
11) kontrolowanie wzroku co roku lub w odstępach ustalonych przez lekarza medycyny pracy w przypadku posiadania implantów soczewek lub przeprowadzonych zabiegów keratotomii i keratektomii;
12) odporność na olśnienie jest prawidłowa - dotyczy stanowisk: manewrowy, ustawiacz i prowadzący pojazdy kolejowe.
1) słuch jest wystarczający do prowadzenia rozmowy telefonicznej i do usłyszenia sygnałów ostrzegawczych i komunikatów radiowych;
2) osoba badana słyszy szept każdym uchem oddzielnie z odległości 2 m;
3) niedosłuch ucha gorzej słyszącego jest na poziomie nie wyższym niż 40 dB przy częstotliwościach 500 i 1000 Hz;
4) niedosłuch ucha gorzej słyszącego jest na poziomie nie wyższym niż 45 dB przy częstotliwości 2000 Hz;
5) brak zaburzeń równowagi i układu przedsionkowego;
6) brak przewlekłych zaburzeń mowy przy uwzględnieniu konieczności przekazywania wiadomości w sposób głośny i wyraźny.
1) zdolności poznawcze - pamięć, uwaga i koncentracja, percepcja i rozumowanie,
2) sprawność psychomotoryczna - czas reakcji i koordynacja rąk,
3) komunikowanie się i osobowość
^5)^ W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
Załącznik nr 3 - Charakterystyka stanowisk kolejowych oraz terminy badań okresowych
^6)^ Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
Załącznik nr 4 - Orzeczenie lekarskie (wzór)
Załącznik nr 5 - Orzeczenie lekarskie (wydane w trybie odwoławczym) (wzór)
Załącznik nr 6 - Świadectwo zdania egzaminu kwalifikacyjnego / weryfikacyjnego (wzór)
Załącznik nr 7 - Prawo kierowania pojazdem kolejowym (wzór)
Załącznik nr 8 - Upoważnienie (wzór)
Załącznik nr 1 - Szczegółowe warunki, jakie są obowiązani spełniać pracownicy oraz osoby przyjmowane do pracy na stanowiskach kolejowych, w tym wymagane wykształcenie, program i zakres przygotowania zawodowego i wymagany czas jego trwania oraz zakres zagadnień egzaminacyjnych dla poszczególnych stanowisk kolejowych
| Lp. | Temat | Liczba dni dla wariantu A: | Liczba dni dla wariantu B: | Liczba dni dla wariantu C: | |
|---|---|---|---|---|---|
| Szkolenie teoretyczne | Szkolenie teoretyczne | Szkolenie teoretyczne | Szkolenie teoretyczne | Szkolenie teoretyczne | |
| 1. | Szkolenie teoretyczne | nie jest wymagane | według programu pracodawcy | nie jest wymagane | |
| Staż stanowiskowy i szkolenie praktyczne | Staż stanowiskowy i szkolenie praktyczne | Staż stanowiskowy i szkolenie praktyczne | Staż stanowiskowy i szkolenie praktyczne | Staż stanowiskowy i szkolenie praktyczne | |
| 1. | Struktura organizacyjna przedsiębiorstwa: zapoznanie się z zagadnieniami administracyjnymi i wybranymi zagadnieniami pracowniczymi | 1 | 2 | 2 | |
| 2. | Techniczne posterunki nastawcze: zapoznanie się z dokumentacją techniczno-ruchową prowadzoną na posterunku; zakres czynności podstawowych i dodatkowych dyżurnego ruchu; zapoznanie się z rodzajami urządzeń sterowania ruchem kolejowym oraz kolejowej łączności przewodowej i bezprzewodowej; zapoznanie się z obsługą przejazdu kolejowego lub przejścia sterowanego z posterunku nastawczego oraz postępowaniem w razie uszkodzenia urządzeń rogatkowych | 10 | 23 | 23 | |
| 3. | Zapoznanie się z zagadnieniami związanymi z obsługą systemów i programów komputerowych wspomagających pracę dyżurnego ruchu | 3 | 4 | 4 | |
| 4. | Zapoznanie się z regulaminem technicznym posterunku technicznego oraz tymczasowymi regulaminami prowadzenia ruchu w czasie zamknięć torowych | 4 | 6 | 6 | |
| 5. | Budowa torów i rozjazdów oraz metody ich utrzymania i zasady kontroli ich stanu technicznego; regulaminy obsługi przejazdu lub przejścia kolejowego | 2 | 5 | 5 | |
| 6. | Urządzenia elektroenergetyczne na posterunkach ruchu; odłączniki trakcyjne, urządzenia ogrzewania rozjazdów | 1 | 2 | 2 | |
| 7. | Zapoznanie z zagadnieniami systemu zarządzania bezpieczeństwem (SMS) | 1 | 1 | 1 | |
| 8. | Zasady organizowania i wykonywania przewozu koleją towarów niebezpiecznych | 2 | 3 | 3 | |
| 9. | Zasady organizacji międzynarodowych i krajowych przewozów osób i rzeczy; rozkłady jazdy pociągów | 3 | 5 | 5 | |
| 10. | Dyspozytura - struktura organizacyjna pionu dyspozytorskiego; nadzór dyspozytorski nad ruchem pasażerskim i towarowym; zapoznanie się z zasadami organizacji akcji ratunkowej po zdarzeniu kolejowym; łączność dyspozytorska; współpraca dyspozytora liniowego z innymi dyspozytorami i dyżurnymi ruchu | 4 | 6 | 6 | |
| 11. | Ogólna budowa pojazdów kolejowych | 1 | 2 | 2 | |
| 12. | Oględziny techniczne wagonów w składzie pociągu, próby hamulca zespolonego | 1 | 2 | 2 | |
| 13. | Zabezpieczanie ładunków w wagonie, wzrokowa ocena sprawności technicznej taboru kolejowego | 1 | 1 | 1 | |
| Suma | 34 | 62 | 62 | ||
| Zajęcia próbne | Zajęcia próbne | Zajęcia próbne | Zajęcia próbne | Zajęcia próbne | |
| 1. | Zajęcia próbne - wykonywanie pracy pod nadzorem na stanowisku dyżurnego ruchu | 10 | 20 | 20 | |
| Ogółem: | Ogółem: | 44 | 82 | 82 | |
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.
Ten tekst jest publikowany na własnych warunkach ponownego wykorzystania określonych przez Dziennik Ustaw, a nie na licencji Legalize ani na licencji domeny publicznej.
Dziennik Ustaw
domena publiczna (urzędowe publikacje rządowe)