Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 maja 2024 r. w sprawie oceny ryzyka wystąpienia wypadków i dotkliwości ich skutków oraz kategorii bezpieczeństwa ruchu drogowego
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 24mb ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) metodę i sposób przeprowadzania oceny ryzyka, o której mowa w art. 24ma ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zwanej dalej „oceną ryzyka”;
2) sposób przekazywania sprawozdania z oceny ryzyka do ministra właściwego do spraw transportu;
3) zawartość i sposób prezentacji wyników oceny ryzyka w sprawozdaniu z oceny ryzyka;
4) kategorie bezpieczeństwa ruchu drogowego.
§ 2.
Ocenę ryzyka przeprowadza się osobno dla:
1) autostrad i dróg ekspresowych lub ich odcinków;
2) pozostałych dróg lub ich odcinków:
o dwóch jezdniach głównych,
o jednej jezdni głównej.
§ 3.
Oceny ryzyka dokonuje się:
1) metodą reaktywną - opartą na analizie występowania wypadków drogowych;
2) metodą proaktywną - opartą na analizie parametrów technicznych drogi i jej otoczenia.
§ 4.
Jeżeli dla danego odcinka drogi nie są dostępne dane dotyczące wypadków drogowych z co najmniej 3 lat poprzedzających rok, w którym jest dokonywana ocena ryzyka, ocenę ryzyka przeprowadza się wyłącznie metodą proaktywną.
W przypadku odcinków dróg, o których mowa w § 2 pkt 2, położonych w granicach obszaru zabudowanego oraz tuneli o długości nie większej niż 500 metrów, ocenę ryzyka przeprowadza się wyłącznie metodą reaktywną.
§ 5.
W celu przeprowadzenia oceny ryzyka metodą reaktywną autostradę lub drogę ekspresową dzieli się na segmenty, uwzględniając:
1) odcinki miejskie i zamiejskie;
2) lokalizację węzłów;
3) liczbę pasów ruchu;
4) ukształtowanie drogi w planie;
5) zalecane długości segmentów.
W celu przeprowadzenia oceny ryzyka metodą reaktywną pozostałe drogi dzieli się na segmenty, uwzględniając:
1) lokalizację węzłów lub skrzyżowań;
2) liczbę pasów ruchu;
3) ukształtowanie drogi w planie;
4) natężenie ruchu;
5) zalecane długości segmentów.
Na podstawie danych dotyczących wypadków drogowych dla segmentów oblicza się:
1) gęstość wypadków drogowych w danym okresie, w odniesieniu do długości segmentu;
2) koncentrację wypadków drogowych w danym okresie, w odniesieniu do natężenia ruchu.
Na podstawie parametrów, o których mowa w ust. 3, każdy segment przypisuje się do jednej z klas bezpieczeństwa:
1) bezpiecznej;
2) średnio bezpiecznej;
3) niebezpiecznej.
Szczegółowy sposób przeprowadzania oceny ryzyka metodą reaktywną jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 6.
W celu przeprowadzenia oceny ryzyka metodą proaktywną autostradę lub drogę ekspresową dzieli się na segmenty, uwzględniając:
1) odcinki miejskie i zamiejskie;
2) natężenie ruchu;
3) liczbę pasów ruchu;
4) dopuszczalną prędkość;
5) ukształtowanie terenu;
6) zalecane długości segmentów.
W celu przeprowadzenia oceny ryzyka metodą proaktywną pozostałe drogi dzieli się na segmenty, uwzględniając:
1) natężenie ruchu;
2) liczbę pasów ruchu;
3) dopuszczalną prędkość;
4) ukształtowanie terenu;
5) zalecane długości segmentów.
Dla każdego z segmentów ocenia się wpływ następujących parametrów drogi i jej otoczenia na ryzyko wystąpienia wypadków drogowych:
1) w przypadku autostrad i dróg ekspresowych:
szerokość pasów ruchu,
otoczenie drogi,
ukształtowanie drogi w planie,
odległości między węzłami,
konflikty z ruchem pieszych i rowerów,
funkcjonowanie systemu zarządzania ruchem lub inteligentnych systemów transportowych;
2) w przypadku pozostałych dróg:
szerokość pasów ruchu,
otoczenie drogi,
ukształtowanie drogi w planie,
gęstość zjazdów,
parametry skrzyżowań,
konflikty z ruchem pieszych i rowerów,
szerokość i rodzaj pobocza,
występowanie pasów do wyprzedzania,
oznakowanie pionowe i poziome.
Wynikiem przeprowadzonej oceny ryzyka metodą proaktywną jest przypisanie każdemu segmentowi liczby punktów.
Na podstawie liczby punktów, o której mowa w ust. 4, każdy segment przypisuje się do jednej z klas bezpieczeństwa:
1) bezpiecznej;
2) średnio bezpiecznej;
3) niebezpiecznej.
Szczegółowy sposób przeprowadzania oceny ryzyka metodą proaktywną jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 7.
Wyniki oceny ryzyka metodą reaktywną oraz metodą proaktywną scala się w celu uzyskania wyniku oceny ryzyka.
Szczegółowy sposób scalenia wyników oceny ryzyka metodą reaktywną i metodą proaktywną, określenia wyniku oceny ryzyka oraz zawartość i sposób prezentacji wyników oceny ryzyka w sprawozdaniu z oceny ryzyka są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
§ 8.
Zarządca drogi wykonuje czynności, o których mowa w § 5-7, oraz sporządza sprawozdanie z wyników oceny ryzyka i przekazuje je do ministra właściwego do spraw transportu w wersji elektronicznej.
§ 9.
Ustala się pięć kategorii bezpieczeństwa ruchu drogowego:
1) bezpieczna;
2) stosunkowo bezpieczna;
3) średnio bezpieczna;
4) umiarkowanie niebezpieczna;
5) niebezpieczna.
§ 10.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
Załącznik nr 1 - Szczegółowy sposób przeprowadzania oceny ryzyka metodą reaktywną
1) autostrad i dróg ekspresowych miejskich - tj. dróg o klasie A lub S o charakterze miejskim, rozumianym zgodnie z pkt 1.1.1;
2) autostrad i dróg ekspresowych zamiejskich - tj. dróg o klasie A lub S o charakterze zamiejskim, rozumianym zgodnie z pkt 1.1.1;
3) pozostałych dróg o klasach innych niż A i S o dwóch jezdniach, zwanych dalej „dwujezdniowymi”;
4) pozostałych dróg o klasach innych niż A i S o jednej jezdni, zwanych dalej „jednojezdniowymi”.
1) podejście A: segmenty obejmujące odcinki dróg wraz z węzłami lub ze skrzyżowaniami;
2) podejście B: segmenty obejmujące wyłącznie odcinki dróg bez węzłów lub skrzyżowań albo obejmujące węzły lub skrzyżowania o rzeczywistych długościach (węzły lub skrzyżowania stanowią wyodrębnione segmenty).
1) odcinki miejskie i zamiejskie;
2) lokalizację węzłów;
3) liczbę pasów ruchu;
4) ukształtowanie drogi w planie;
5) zalecane długości segmentów.
1) wyznacza się odcinki pomiędzy dwoma sąsiednimi węzłami, a ich punkt początkowy i końcowy odpowiadają punktom środkowym sąsiednich węzłów;
2) wyznaczone odcinki stanowią segmenty, jeśli są jednorodne pod względem pozostałych kryteriów; jeśli wyznaczone odcinki nie są jednorodne pod względem pozostałych kryteriów, dzieli się je na segmenty na podstawie tych kryteriów.
1) węzły stanowią segmenty o rzeczywistych wymiarach, początkiem węzła jest miejsce rozpoczęcia pasa wyłączania, a końcem węzła miejsce zakończenia pasa włączania;
2) wyznacza się odcinki pomiędzy dwoma sąsiednimi węzłami z uwzględnieniem początków i końców węzłów;
3) wyznaczone odcinki stanowią segmenty, jeśli są jednorodne pod względem pozostałych kryteriów; jeśli wyznaczone odcinki nie są jednorodne pod względem pozostałych kryteriów, dzieli się je na segmenty na podstawie tych kryteriów.
1) krętymi odcinkami dróg;
2) odcinkami prostymi lub przebiegającymi łagodnym łukiem.
1) zamiejskich: od 5 do 15 km;
2) miejskich: od 3 do 7 km.
1) lokalizację węzłów lub skrzyżowań;
2) liczbę pasów ruchu;
3) ukształtowanie drogi w planie;
4) natężenie ruchu;
5) zalecane długości segmentów.
Zarządca drogi może określić dodatkowe kryteria (np. kryterium minimalnej długości), na podstawie których określi zakres odcinków dróg dwujezdniowych i jednojezdniowych w granicach obszaru zabudowanego podlegających ocenie ryzyka metodą reaktywną w formie segmentów oraz zakres odcinków dróg dwujezdniowych i jednojezdniowych w granicach obszaru zabudowanego, które będą podlegały takiej samej ocenie ryzyka jak odcinki dróg dwujezdniowych i jednojezdniowych położone poza granicami obszaru zabudowanego (a więc także ocenie ryzyka metodą proaktywną).
1) wyznacza się odcinki pomiędzy dwoma kolejnymi węzłami lub skrzyżowaniami, a ich punkt początkowy i punkt końcowy odpowiadają punktom środkowym sąsiednich węzłów lub skrzyżowań;
2) wyznaczony odcinek stanowi segment, jeśli jest jednorodny pod względem pozostałych kryteriów; jeśli wyznaczony odcinek nie jest jednorodny pod względem pozostałych kryteriów, dzieli się go na segmenty na podstawie tych kryteriów.
1) węzły i skrzyżowania stanowią segmenty o rzeczywistych wymiarach, początkiem węzła jest miejsce rozpoczęcia pasa wyłączania, a końcem miejsce zakończenia pasa włączania; początkiem i końcem skrzyżowania jest początek i koniec obszaru skrzyżowania;
2) wyznacza się odcinki pomiędzy dwoma sąsiednimi węzłami lub skrzyżowaniami z uwzględnieniem ich początków i końców;
3) wyznaczony odcinek stanowi segment, jeśli jest jednorodny pod względem pozostałych kryteriów; jeśli wyznaczony odcinek nie jest jednorodny pod względem pozostałych kryteriów, dzieli się go na segmenty na podstawie tych kryteriów.
1) krętymi odcinkami dróg;
2) odcinkami prostymi lub przebiegającymi łagodnym łukiem.
1) zebrać dane dotyczące wypadków drogowych (tj. zdarzeń, w wyniku których osoba została zabita lub ranna) z trzech lat poprzedzających rok, w którym jest dokonywana ocena ryzyka;
2) uwzględniać wypadki drogowe z udziałem wszystkich uczestników ruchu drogowego;
3) w przypadku dróg dwujezdniowych (autostrad i dróg ekspresowych oraz dróg dwujezdniowych) dane należy przyporządkować do odpowiedniej jezdni.
1) segmenty stanowiące odcinki autostrad i dróg ekspresowych miejskich, wyznaczone zgodnie z podejściem A;
2) segmenty stanowiące odcinki autostrad i dróg ekspresowych miejskich, wyznaczone zgodnie z podejściem B;
3) segmenty stanowiące węzły autostrad i dróg ekspresowych miejskich, wyznaczone zgodnie z podejściem B;
4) segmenty stanowiące odcinki autostrad i dróg ekspresowych zamiejskich, wyznaczone zgodnie z podejściem A;
5) segmenty stanowiące odcinki autostrad i dróg ekspresowych zamiejskich, wyznaczone zgodnie z podejściem B;
6) segmenty stanowiące węzły autostrad i dróg ekspresowych zamiejskich, wyznaczone zgodnie z podejściem B;
7) segmenty stanowiące odcinki dróg dwujezdniowych, wyznaczone zgodnie z podejściem A;
8) segmenty stanowiące odcinki dróg dwujezdniowych, wyznaczone zgodnie z podejściem B;
9) segmenty stanowiące skrzyżowania lub węzły dróg dwujezdniowych, wyznaczone zgodnie z podejściem B;
10) segmenty stanowiące odcinki dróg jednojezdniowych, wyznaczone zgodnie z podejściem A;
11) segmenty stanowiące odcinki dróg jednojezdniowych, wyznaczone zgodnie z podejściem B;
12) segmenty stanowiące skrzyżowania lub węzły dróg jednojezdniowych, wyznaczone zgodnie z podejściem B;
13) segmenty stanowiące tunele podlegające ocenie metodą reaktywną, położone w ciągu autostrad i dróg ekspresowych miejskich;
14) segmenty stanowiące tunele podlegające ocenie metodą reaktywną, położone w ciągu autostrad i dróg ekspresowych zamiejskich;
15) segmenty stanowiące tunele podlegające ocenie metodą reaktywną, położone w ciągu dróg dwujezdniowych;
16) segmenty stanowiące tunele podlegające ocenie metodą reaktywną, położone w ciągu dróg jednojezdniowych;
17) segmenty obejmujące obszary zabudowane w ciągu dróg dwujezdniowych;
18) segmenty obejmujące obszary zabudowane w ciągu dróg jednojezdniowych.
1) niebezpiecznej;
2) średnio bezpiecznej;
3) bezpiecznej.
Załącznik nr 2 - Szczegółowy sposób przeprowadzania oceny ryzyka metodą proaktywną
1) autostrad i dróg ekspresowych miejskich - tj. dróg o klasie A lub S o charakterze miejskim, rozumianym zgodnie z pkt 1.1.1;
2) autostrad i dróg ekspresowych zamiejskich - tj. dróg o klasie A lub S o charakterze zamiejskim, rozumianym zgodnie z pkt 1.1.1;
3) pozostałych dróg o klasach innych niż A i S o dwóch jezdniach, zwanych dalej „drogami dwujezdniowymi”;
4) pozostałych dróg o klasach innych niż A i S o jednej jezdni, zwanych dalej „drogami jednojezdniowymi”.
1) podejście A: segmenty wydzielone pod kątem kryteriów jednorodności;
2) podejście B: segmenty o założonej długości wynoszącej około 500 metrów.
1) odcinki miejskie i zamiejskie;
2) natężenie ruchu;
3) liczba pasów ruchu;
4) dopuszczalna prędkość;
5) ukształtowanie terenu;
6) zalecane długości segmentów.
1) płaskiego;
2) pagórkowatego;
3) górzystego.
1) zamiejskich: od 0,5 do 5 km;
2) miejskich: od 0,5 do 3 km.
1) natężenie ruchu;
2) liczba pasów ruchu;
3) dopuszczalna prędkość;
4) ukształtowanie terenu;
5) zalecana długość segmentu.
Zarządca drogi może określić dodatkowe kryteria (np. kryterium minimalnej długości), na podstawie których określi zakres odcinków dróg dwujezdniowych i jednojezdniowych w granicach obszaru zabudowanego podlegających ocenie ryzyka metodą reaktywną w formie segmentów oraz zakres odcinków dróg dwujezdniowych i jednojezdniowych w granicach obszaru zabudowanego, które będą podlegały takiej samej ocenie ryzyka jak odcinki dróg dwujezdniowych i jednojezdniowych położone poza granicami obszaru zabudowanego (a więc także ocenie ryzyka metodą proaktywną).
1) płaskiego;
2) pagórkowatego;
3) górzystego.
1) w przypadku autostrad i dróg ekspresowych miejskich:
większa lub równa 3,25 m,
mniejsza niż 3,25 m i większa lub równa 3,1 m,
mniejsza niż 3,1 m;
2) w przypadku autostrad i dróg ekspresowych zamiejskich:
większa lub równa 3,4 m,
mniejsza niż 3,4 m i większa lub równa 3,15 m,
mniejsza niż 3,15 m.
Średnią szerokość pasów ruchu (ŚSPR) dla segmentu oblicza się według poniższego wzoru:
gdzie:
N -liczba pasów ruchu dla segmentu,
spi -szerokość pasa ruchu i.
Przy obliczeniach nie bierze się pod uwagę szerokości pasa awaryjnego oraz pasów włączenia i wyłączenia na węźle. Jeżeli szerokość danego pasa ruchu zmienia się w obrębie segmentu, określa się średnią ważoną szerokości pasów ruchu względem długości odcinka. Wynik należy zaokrąglić do 2 miejsc po przecinku.
Przykład:
Na liczącym 4 kilometry segmencie drogi o trzech pasach ruchu szerokość pasów ruchu wynosi:
- na odcinku 1 km: 3,50 m, 3,50 m i 3,75 m,
- na odcinku 3 km: 3,25 m, 3,50 m, 3,50 m.
ŚSPR na odcinku 1 km wynosi: (3,50 + 3,50 + 3,75)/3 = 3,583 m.
ŚSPR na odcinku 3 km wynosi: (3,25 + 3,50 + 3,50)/3 = 3,417 m.
Średnia ważona wynosi: (3,583 × 1 + 3,417 × 3)/4 = 3,459 m, w zaokrągleniu: 3,46 m.
1) szerokości strefy bez przeszkód (SBP) - pomiaru strefy bez przeszkód dokonuje się od końca zewnętrznego pasa ruchu jezdni głównej do najbliższej przeszkody, tj. do strefy bez przeszkód zalicza się pas awaryjny oraz pasy włączenia i wyłączenia;
2) rodzaju przeszkód, przy czym wyróżnia się:
barierę stalową,
barierę betonową,
słupy, drzewa, inne (o charakterze ciągłym, nie punktowym, np. szpaler drzew),
skarpę nasypu lub wykopu,
głęboki rów.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.