Νόμοι — ΦΕΚ A' 203/2022

Κατά τον χρόνο της εκπαιδευτικής άδειας ο κρατούμενος διαμένει στο παραπάνω κατάστημα ή σε κατάστημα ή Τμήμα Ημιελεύθερης Διαβίωσης. Στην απόφαση που χορηγεί την άδεια ορίζονται οι αναγκαίες για την υλοποίησή της λεπτομέρειες και προϋποθέσεις και ιδιαίτερα: α) το εκπαιδευτικό ίδρυμα φοίτησης, β) οι ημέρες και οι ώρες απουσίας του αδειούχου κατά τις ανάγκες του οικείου εκπαιδευτικού προγράμματος, γ) η ολική ή μερική απαλλαγή του αδειούχου από υποχρεώσεις του προγράμματος λειτουργίας του καταστήματος προς διευκόλυνση της μελέτης του.

Ειδικά στους σπουδαστές δημόσιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, στην οποία δεν είναι υποχρεωτική η παρακολούθηση των μαθημάτων, η χορηγούμενη εκπαιδευτική άδεια απουσίας περιορίζεται μόνο κατά τις περιόδους των εξετάσεων και μέχρι δεκαπέντε (15) ημέρες ανά εξεταστική περίοδο χωρίς να ισχύουν τα ελάχιστα όρια έκτισης ποινής ή υποδικίας της παρ. 1, εφόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις του έκτου εδαφίου της παρ. 1 και της παρ. 2. Στις περιπτώσεις αυτές το αρμόδιο όργανο μπορεί κατά παρέκκλιση των ορισμών της παραγράφου 2 του άρθρου 54, του παρόντος να υπολογίσει μόνον ένα μέρος του χρόνου των αδειών ως χρόνο έκτισης της ποινής, αν συντρέχει μια ή περισσότερες από τις προϋποθέσεις, που αναφέρονται στην επόμενη παράγραφο, για την ανάκληση της εκπαιδευτικής αδείας, έστω κι αν αυτή δεν έγινε.

Η εκπαιδευτική άδεια λήγει με την ολοκλήρωση της φοίτησης του κρατουμένου. Με απόφαση του αρμόδιου οργάνου, ύστερα από εισήγηση του κοινωνικού λειτουργού ή του ειδικού επιστήμονα, αν αυτό είναι δυνατό, η εκπαιδευτική άδεια μπορεί να ανακληθεί αν: α) ο αδειούχος τιμωρηθεί για πειθαρχικό παράπτωμα, β) η συνέχιση της άδειας δημιουργεί σοβαρές υπόνοιες για τέλεση νέων εγκλημάτων ή γ) ο κρατούμενος κάνει κακή χρήση της άδειας. Ως κακή χρήση της άδειας θεωρείται ιδίως η πλημμελής παρακολούθηση, ή η χρήση της άδειας για άλλους σκοπούς πλην της εκπαίδευσης.

Κρατούμενοι που κάνουν χρήση εκπαιδευτικής άδειας επιδοτούνται κατά τη διάρκειά της από τα Κεφάλαια Εργασίας Κρατουμένων. Το ύψος της επιδότησης καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Οικονομικών και καλύπτει τουλάχιστον τα απολύτως αναγκαία έξοδά τους.»

Σκοπός του θεσμού της ημιελεύθερης διαβίωσης είναι η επαγγελματική ή άλλη απασχόληση των ελευθερίας.

Η ημιελεύθερη διαβίωση εκτίεται στα καταστήματα, σε Τμήματα Ημιελεύθερης Διαβίωσης (ΤΜ.Η.ΔΙ.) των καταστημάτων αυτών ή σε ειδικά Καταστήματα Ημιελεύθερης Διαβίωσης (Κ.Η.ΔΙ.).

Ο κατάδικος στον οποίο χορηγείται άδεια ημιελεύθερης διαβίωσης τοποθετείται κατά προτίμηση σε Κ.Η.ΔΙ. ή, αν δεν υπάρχει τέτοιο κατάστημα στον τόπο της απασχόλησής του, σε ΤΜ.Η.ΔΙ. τοπικού καταστήματος ή, αν δεν λειτουργεί τέτοιο Τμήμα, τοποθετείται σε ειδική πτέρυγα του τοπικού Σωφρονιστικού Καταστήματος της κατηγορίας στην οποία ανήκει.

Με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη ορίζονται τα καταστήματα όπου λειτουργούν ειδικές πτέρυγες ή ΤΜ.Η.ΔΙ..»

Άδεια για ημιελεύθερη διαβίωση χορηγείται σε καταδίκους που επιθυμούν να συνεχίσουν την προηγούμενη επαγγελματική απασχόλησή τους ή για τους οποίους έχει εξευρεθεί εργασία έξω από το Σωφρονιστικό Κατάστημα σε δημόσιο, δημοτικό ή ιδιωτικό φορέα ή θέση σε εγκεκριμένο πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης, κατά τα οριζόμενα στον παρόντα Κώδικα.

Η άδεια για ημιελεύθερη διαβίωση χορηγείται εφόσον: (α) Ο κατάδικος εκτίει ποινή πρόσκαιρης κάθειρξης για αδικήματα που υπάγονται στην παρ. 5 του άρθρου 19Α ή ποινή φυλάκισης ή περιορισμού σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων και σε κάθε περίπτωση του έχει χορηγηθεί μία άδεια και έχει τηρήσει τους όρους αυτής, (β) δεν εκκρεμεί κατά του κατάδικου ποινική διαδικασία για άλλη αξιόποινη πράξη σε βαθμό κακουργήματος ή πλημμελήματος που ενέχει πράξεις βίας και (γ) ο κατάδικος έχει αποδεδειγμένα εξασφαλίσει εργασία έξω από το κατάστημα ή αποδέχεται να απασχοληθεί σε θέση εργασίας που θα του υποδεικνύεται.

Η άδεια χορηγείται κατά τη διαδικασία και με απόφαση του οργάνου που προβλέπεται στο άρθρο 70 παρ. 1 του παρόντος. Για τη χορήγηση της εν λόγω άδειας εκτιμάται, ιδίως, η προσωπικότητα και η εν γένει συμπεριφορά του κατάδικου μετά την τέλεση της πράξης και κατά τη διάρκεια της κράτησης, η κατάσταση της υγείας του, η οικογενειακή του κατάσταση, η ικανότητα και το ενδιαφέρον του για την απασχόληση για την οποία του χορηγείται η άδεια και η θέλησή του για ενεργό συνεργασία με το προσωπικό και τους υπεύθυνους στο χώρο της απασχόλησής του. Στην απόφαση ορίζονται, μεταξύ άλλων, και: α) οι ημέρες και ώρες απασχόλησης του κατάδικου έξω από το κατάστημα κράτησης ή το ΤΜ.Η.ΔΙ. ή το Κ.Η.ΔΙ. στο οποίο τοποθετείται, β) το είδος απασχόλησης, γ) ο τρόπος αμοιβής και το ασφαλιστικό καθεστώς του, δ) οι υπεύθυνοι του καταστήματος και του χώρου απασχόλησης, οι οποίοι συνεργάζονται για την επίλυση των συναφών προβλημάτων και ε) κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

Σε περίπτωσης απόρριψης αίτησης για άδεια ημιελεύθερης διαβίωσης, ο κατάδικος δικαιούται να προσφύγει στο Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών ως Συμβούλιο μέσα σε δέκα (10) ημέρες από την κοινοποίηση σε αυτόν της απορριπτικής απόφασης.

Άδεια ημιελεύθερης διαβίωσης μπορεί να χορηγήσει ύστερα από αίτηση του κατάδικου και το Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών, όταν τούτο απορρίπτει αίτηση απόλυσης υπό όρο για ουσιαστικούς λόγους, εφόσον ο κατάδικος κρίνεται ικανός και κατάλληλος προς τούτο. Για το σκοπό αυτό το Συμβούλιο Φυλακής παρέχει στο δικαστήριο κάθε χρήσιμο στοιχείο.

Οι διατάξεις του άρθρου αυτού εφαρμόζονται ανάλογα σε καταδίκους στους οποίους έχει χορηγηθεί εκπαιδευτική άδεια κατά το άρθρο 58 του παρόντος.»

Η άδεια για ημιελεύθερη διαβίωση για λόγους απασχόλησης μπορεί να ανακληθεί μετά από εισήγηση των υπευθύνων του εδαφίου γ’ υπό στοιχείο δ’ της παρ. 3 του προηγούμενου άρθρου, με αιτιολογημένη απόφαση του αρμοδίου οργάνου, αν ο κατάδικος:

Σε περίπτωση ανάκλησης της άδειας ημιελεύθερης διαβίωσης, ο κατάδικος δικαιούται να προσφύγει στο Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών ως Συμβούλιο μέσα σε δέκα (10) ημέρες από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης για ανάκληση της άδειας. Η προθεσμία για την άσκηση της προσφυγής και η άσκησή της δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα.

Μετά την ανάκληση της άδειας ημιελεύθερης διαβίωσης ο κατάδικος επιστρέφει στο κατάστημα από το οποίο προήλθε.»

Κατάδικοι που εκτίουν ποινή φυλάκισης α) μέχρι τριών (3) ετών, σε κάθε περίπτωση και β) άνω των τριών (3) ετών, εφόσον έχουν εκτίσει πραγματικά το ένα δέκατο (1/10) της ποινής τους, μπορούν να ζητήσουν με αίτησή τους προς το Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών την τμηματική έκτιση της ποινής τους.

Η τμηματική έκτιση της ποινής γίνεται κατά τις ημέρες του τέλους εβδομάδας ή κατά τις ημέρες των αργιών, εφόσον ο κατάδικος εργάζεται ή σπουδάζει, ενώ για τους λοιπούς κατά τις εργάσιμες ημέρες. Οι ημέρες της εβδομάδας κατά τις οποίες ο κατάδικος διαβιώνει εντός καταστήματος κράτησης, λογίζονται ως ημέρες έκτισης ποινής.

Το Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών αποφασίζει για την τμηματική έκτιση της ποινής ύστερα από εισήγηση του Συμβουλίου του άρθρου 70 παρ. 1 του παρόντος και ακρόαση του καταδίκου. Στην ίδια απόφαση ορίζονται ο αριθμός των προς έκτιση τμημάτων ποινής, οι όροι έκτισης τούτων, οι ακριβείς ώρες εισόδου και εξόδου από το κατάστημα, λαμβανομένης υπόψη της φύσης της επαγγελματικής απασχόλησης ή των σπουδών του καταδίκου έξω από αυτό, καθώς και οι λοιπές αναγκαίες λεπτομέρειες.

Η απόφαση για τμηματική έκτιση της ποινής ανακαλείται από το Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών κατά τη διαδικασία της προηγούμενης παραγράφου, όταν ο κρατούμενος παραβιάζει συστηματικά τους όρους ή τις υποχρεώσεις που καθόρισε η απόφαση ή ασκήθηκε ποινική δίωξη για κακούργημα ή πλημμέλημα που τιμωρείται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών.

Ο κατάδικος δικαιούται να ζητήσει από το Δικαστήριο Εκτέλεσης ποινών την προσωρινή ή οριστική άρση της τμηματικής έκτισης της ποινής.

Οι κατάδικοι που υπάγονται στο παρόν άρθρο δικαιούνται να ζητήσουν μόνο έκτακτες άδειες. Το δικαίωμα της υπό όρον απόλυσης διατηρείται.»

Η διατήρηση της τάξης και ασφάλειας του καταστήματος αποτελεί καθήκον του σωφρονιστικού προσωπικού. Αν εκδηλωθεί ομαδική απείθεια, στάση ή αντίσταση κρατουμένων σε νόμιμη διαταγή και ιδίως στη διαταγή επιστροφής και εγκλεισμού στα κελιά, ο εισαγγελέας ή ο νόμιμος αναπληρωτής του, και σε περίπτωση κατεπείγοντος, ο διευθυντής της φυλακής ή ο υποδιευθυντής ή ο αρχιφύλακας, που αναπληρώνει νόμιμα τον διευθυντή, μπορεί να καλεί την αστυνομική δύναμη προς παροχή οιασδήποτε κατά την κρίση του αναγκαίας συνδρομής, συμπεριλαμβανομένης και της επέμβασης στην περίπτωση στάσης. Ο τρόπος της επέμβασης αποφασίζεται από τον επικεφαλής της αστυνομικής δύναμης. Η πρόσκληση γίνεται εγγράφως και σε κατεπείγουσα περίπτωση προφορικώς, οπότε ακολουθεί σχετικό έγγραφο. Αν κατά την κρίση των ως άνω οργάνων είναι άμεσα και εξαιρετικά αναγκαία η επέμβαση της αστυνομικής δύναμης, συμπεριλαμβανομένης και της εισόδου σε κάθε χώρο του καταστήματος, και δεν παρευρίσκεται εισαγγελέας, ενημερώνεται αυτός αμέσως με οποιανδήποτε τρόπο και σπεύδει στο κατάστημα, οπότε μπορεί να προβεί σε ανάκληση της εντολής επέμβασης.

Μέτρα τάξης συνιστούν η χρήση χειροπεδών, ο εγκλεισμός στα προβλεπόμενα από το άρθρο 21 παρ. 3 του παρόντος κελιά, καθώς και κάθε άλλο συναφές και ανάλογο για την περίσταση μέτρο για τη διατήρηση και την αποκατάσταση της τάξης και ασφάλειας του Σωφρονιστικού Καταστήματος. Στη λήψη των μέτρων αυτών μπορεί να συμπράττει και η εξωτερική φρουρά του καταστήματος. Τα μέτρα αυτό λαμβάνονται, από το Συμβούλιο Φυλακής και σε έκτακτες περιπτώσεις όταν βίαιες ενέργειες κρατουμένου θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή, την υγεία ή την ελευθερία του προσωπικού ή συγκρατουμένου του, από τον διευθυντή του καταστήματος και εγκρίνονται μέσα σε 24 ώρες από το Συμβούλιο Φυλακής. Η λήψη των πρόσφορων μέτρων τάξης και η ένταση

Τα μέτρα προφυλακτικής μόνωσης ή κατευνασμού που ενδείκνυνται στις περιπτώσεις απόπειρας αυτοκτονίας, κατάποσης αντικειμένων επικίνδυνων για την υγεία, μεταδοτικών νόσων, ψυχογενών αντιδράσεων από την κράτηση, ψυχικής πάθησης ή άλλης διατάραξης των ψυχικών λειτουργιών, λαμβάνονται κατά τη διαδικασία της προηγούμενης παραγράφου ύστερα από γνωμάτευση ιατρού. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, τα προαναφερόμενα μέτρα δεν αποτελούν τιμωρία.

Οι ειδικότερες προϋποθέσεις και διαδικασίες διεξαγωγής έρευνας από το φυλακτικό προσωπικό, η οπλοφορία του, καθώς και η αντιμετώπιση στάσεων, αποδράσεων, αντίστασης και ομαδικής απείθειας προβλέπονται στον εσωτερικό κανονισμό του καταστήματος.

Με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη καταρτίζεται ο κανονισμός ασφάλειας των Σωφρονιστικών Καταστημάτων με τον οποίο καθορίζονται:

Η ισχύς του άρθρου αυτού δεν εξαρτάται από την έκδοση της κοινής υπουργικής απόφασης της προηγούμενης παραγράφου.»

Οι πειθαρχικές ποινές που επιβάλλονται στον κρατούμενο για τα παραπτώματα του προηγούμενου άρθρου εκτελούνται είτε στο κατάστημα όπου αυτός κρατείται είτε σε αυτό όπου επειγόντως μετάγεται. Αυτές είναι:

Οι βαθμοί ποινής λαμβάνονται υπόψη για την αξιολόγηση της συμπεριφοράς του κρατουμένου και ιδίως στις περιπτώσεις της υπό όρο απόλυσης, της χορήγησης άδειας, του ευεργετικού υπολογισμού ημερών ποινής και άλλων ευεργετικών μέτρων.

Εάν στον κρατούμενο έχουν επιβληθεί περισσότεροι από εκατό (100) βαθμοί ποινής, η χορήγηση των παραπάνω ευεργετικών μέτρων γίνεται μόνον ύστερα από ειδική αιτιολογία ως προς το σημείο αυτό από το αρμόδιο όργανο.

Οι πειθαρχικές ποινές του παρόντος άρθρου διαγράφονται από το ατομικό δελτίο πειθαρχικού ελέγχου του κρατουμένου και δεν λαμβάνονται υπόψη για τη χορήγηση τακτικής άδειας και απόλυσης υπό όρον ως εξής: α) στην περ. α’ της παρ. 1 μετά από δύο (2) έτη από την επιβολή της, β) στην περ. β’ της παρ. 1 μετά από ένα (1) έτος από την επιβολή της και γ) στις περ. γ’ και δ’ της παρ. 1 μετά από την πάροδο έξι (6) μηνών από την επιβολή τους. Αν μέσα στα ανωτέρω χρονικά διαστήματα επιβληθεί νέα πειθαρχική ποινή, ο χρόνος διαγραφής της υπολογίζεται από τη λήξη του χρόνου διαγραφής που προβλέπεται για την εκάστοτε προηγούμενη πειθαρχική ποινή, εκτός εάν οι ομοειδείς πειθαρχικές ποινές έχουν συγχωνευτεί. Η συγχώνευση ομοειδών ποινών γίνεται, ύστερα από αίτηση συγχώνευσης του καταδίκου, από το πειθαρχικό συμβούλιο του καταστήματος, στο οποίο των δύο τρίτων (2/3).

Σε υπερήλικες, γυναίκες, ασθενείς και ανηλίκους η ποινή της παρ. 1α του άρθρου αυτού επιβάλλεται μόνον εφόσον συντρέχουν ειδικές περιστάσεις και ύστερα από ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου οργάνου. Εφόσον δεν συντρέχουν τέτοιες περιστάσεις επιβάλλονται οι ποινές των εδαφίων β’ ή γ’ τις παρ. 1 του παρόντος άρθρου.»

Η γραπτή αναφορά για την τέλεση πειθαρχικού παραπτώματος υποβάλλεται στο Πειθαρχικό Συμβούλιο αμέσως μετά την τέλεση ή τη γνώση της πράξης και του προσώπου που την τέλεσε. Σε κάθε περίπτωση η υποβολή της αναφοράς μετά πάροδο δέκα (10) ημερών είναι απαράδεκτη.

Ο Πρόεδρος του Πειθαρχικού Συμβουλίου καλεί τον αναφέροντα να βεβαιώσει ενόρκως το περιεχόμενο της αναφοράς και στη συνέχεια συγκαλεί το αρμόδιο όργανο, γνωστοποιεί εγγράφως και χωρίς χρονοτριβή στον κρατούμενο το παράπτωμα και τα στοιχεία της υπόθεσης για την οποία υπάρχει σε βάρος του αναφορά και τον καλεί σε υπεράσπιση και απολογία. Αν ο κρατούμενος δεν γνωρίζει την ελληνική γλώσσα ορίζεται διερμηνέας.

Αν πρόκειται για παράπτωμα της κατηγορίας Α’ του άρθρου 68 του παρόντος, το Συμβούλιο συγκαλείται μέσα σε 48 ώρες, διαφορετικά μέσα σε πέντε (5) ημέρες από την υποβολή της αναφοράς. Αν κριθεί σκόπιμο, το Πειθαρχικό Συμβούλιο μπορεί να περιορίσει τον αριθμό των προτεινόμενων μαρτύρων.

Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις πειθαρχικών παραπτωμάτων ακολουθείται η διαδικασία του άρθρου 65 παρ. 2 και κινείται η Πειθαρχική Διαδικασία το ταχύτερο δυνατό.

Η απόφαση του Πειθαρχικού Συμβουλίου είναι ειδικά αιτιολογημένη, απαγγέλλεται αμέσως μετά την εκδίκαση της υπόθεσης και καταχωρίζεται, εφόσον επιβληθεί ποινή, στα μητρώα του καταστήματος και στο ατομικό δελτίο του κρατουμένου.

Το Πειθαρχικό Συμβούλιο για την επιβολή πειθαρχικής ποινής, καθώς και για τον καθορισμό του ύψους και της διάρκειάς της, συνεκτιμά τη βαρύτητα και τις συνθήκες τέλεσης της πράξης, την προσωπικότητα του κρατουμένου, τον εναπομένοντα χρόνο έκτισης, καθώς και κάθε άλλο σημαντικό στοιχείο. Το Πειθαρχικό Συμβούλιο μπορεί με αιτιολογημένη απόφασή του να απέχει από την επιβολή ποινής ή να επιβάλλει ποινή μικρότερη της ελάχιστης προβλεπόμενης.

Προσφυγή του κρατουμένου κατά των αποφάσεων του Πειθαρχικού Συμβουλίου κατατίθεται μέσα σε αποκλειστική προθεσμία πέντε (5) ημερών στο Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών, το οποίο την εκδικάζει και αποφαίνεται αμετάκλητα. Στην περίπτωση του περιορισμού η άσκηση προσφυγής δεν αναστέλλει την εκτέλεση της απόφασης, εκτός αν το Πειθαρχικό Συμβούλιο είχε αποφασίσει άλλως.

Σε περίπτωση υποτροπής μέσα σε έξι (6) μήνες το Πειθαρχικό Συμβούλιο μπορεί να διατάξει την εκτέλεση και της πειθαρχικής ποινής που έχει ανασταλεί ή διακοπεί.

Επιτρέπεται η συνεκδίκαση πειθαρχικών παραπτωμάτων και επιβολή συνολικής πειθαρχικής ποινής. Η συνολική ποινή δεν υπερβαίνει το ανώτατο όριο του είδους της προβλεπόμενης ποινής και διαγράφεται κατά τη διαδικασία του άρθρου 69 παρ. 4 του παρόντος κώδικα.

Με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη ή του Πειθαρχικού Συμβουλίου μπορεί να ανασταλεί, να διακοπεί ή να χαρισθεί εν όλω ή εν μέρει πειθαρχική ποινή περιορισμού σε ατομικό κελί εφόσον: α) υπάρχει κίνδυνος ζωής ή σοβαρής και μόνιμης βλάβης της υγείας του κρατουμένου ή β) εξαιρετικές ενέργειες του κρατουμένου πείθουν για την ενίσχυση της συναίσθησης ευθύνης του. Την ίδια δυνατότητα έχει σε έκτακτες περιπτώσεις και ο διευθυντής του καταστήματος, η απόφαση του οποίου τίθεται στο Πειθαρχικό Συμβούλιο προς έγκριση εντός δύο ημερών. Στην παραπάνω περ. β’ η ποινή δεν λαμβάνεται υπόψη για την αξιολόγηση της συμπεριφοράς του κρατουμένου, όταν πρόκειται να του χορηγηθεί οποιαδήποτε άδεια ή να απολυθεί υπό όρο.»

Στην περ. γ’ του άρθρου 72 η μεταγωγή κρατουμένου παραγγέλλεται από τον αρμόδιο Εισαγγελέα Εφετών ή Πλημμελειοδικών προς διευκόλυνση του έργου της ανάκρισης ή για να εμφανισθεί ο κρατούμενος σε δικαστήριο ή σε δημόσια αρχή. Ο ίδιος Εισαγγελέας φροντίζει για την ταχεία επαναμεταγωγή του. Για νεαρούς κρατουμένους, υποδίκους και ειδικές κατηγορίες κρατουμένων ισχύουν όσα προβλέπονται αντίστοιχα στις διατάξεις των άρθρων 12 παρ. 5, 15 παρ. 3 και 16 παρ. 2 του παρόντος.

Αν πρόκειται για μεταγωγή κρατουμένου προς εξέτασή του ως μάρτυρα κατ’ αντιπαράσταση με μάρτυρες ή κατηγορουμένους στην αλλοδαπή, εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 460 Κώδικα Ποινικής Δικονομίας σε συνδυασμό με τις ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Αμοιβαίας Δικαστικής Συνδρομής επί ποινικών Υποθέσεων, όπως αυτή κυρώθηκε με το ν.δ. 4218/1961 (Α’ 171), του Προσθέτου Πρωτοκόλλου της και άλλων πολυμερών ή διμερών διεθνών συμβάσεων.

Σε περίπτωση μεταφοράς καταδίκου από και προς την αλλοδαπή για την έκτιση ποινής, εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τη μεταφορά των καταδίκων της 21.3.1983, όπως αυτή κυρώθηκε με τον ν. 1708/1987 (Α’ 108), του ν. 4307/2014 (Α’ 246), περί αμοιβαίας αναγνώρισης ποινικών αποφάσεων και άλλων πολυμερών ή διμερών διεθνών συμβάσεων.

Σε περίπτωση μεταγωγής αλλοδαπού κρατουμένου για λόγους έκδοσης του εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Έκδοσης της 13.12.1957, όπως αυτή κυρώθηκε με τον ν. 4165/1961 (Α’ 75), του ν.  3251/2004 (Α’  127), περί ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης και άλλων πολυμερών ή διμερών διεθνών συμβάσεων.

Οι μεταγόμενοι για δικονομικούς λόγους ή λόγους εμφάνισης σε δημόσια αρχή, με μέριμνα και ευθύνη του Διευθυντή και του Αρχιφύλακα του Σωφρονιστικού Καταστήματος, μετάγονται, όχι νωρίτερα από δέκα (10) ημέρες, προς το κατάστημα προορισμού και επαναμετάγονται στο κατάστημα από το οποίο προήλθαν, όταν εκλείψουν οι λόγοι αυτοί, το αργότερο εντός δέκα (10) ημερών. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις αναβολής ή διακοπής δίκης μέχρι δεκαπέντε (15) ημέρες. Δεν επιτρέπεται για οποιαδήποτε αιτία η υποβολή αιτημάτων παραμονής κρατουμένων, προς την Κ.Ε.Μ., όσων βρίσκονται σε Σωφρονιστικά Καταστήματα για δικονομικούς λόγους.»

Η μεταγωγή γίνεται κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η ομαλή μετακίνηση του κρατουμένου, αλλά χωρίς να θίγεται η αξιοπρέπειά του ή να του δημιουργούνται πρόσθετες ταλαιπωρίες. Οι χειροπέδες χρησιμοποιούνται μόνον όποτε αυτό, κατά την κρίση των αρμοδίων για τη

Η μεταγωγή κρατουμένου στις περ. α’, γ’, δ’, ε’ και στ’ του άρθρου 72 του παρόντος αναβάλλεται, μόνο εφόσον υπάρχει κίνδυνος ζωής ή σοβαρής και μόνιμης βλάβης της υγείας του, σύμφωνα με έγγραφη γνωμάτευση του ιατρού του καταστήματος και μέχρις ότου ο κίνδυνος παρέλθει. Σε κάθε περίπτωση, ο διευθυντής αναφέρει αμέσως, εγγράφως και αιτιολογημένα, την αναβολή της μεταγωγής στην αρχή που την παρήγγειλε, με ταυτόχρονη κοινοποίηση στην αρχή εκτέλεσης της μεταγωγής, επισυνάπτοντας τη σχετική ιατρική γνωμάτευση.

Οι διατυπώσεις παράδοσης και παραλαβής του μεταγόμενου, τα μέσα πραγματοποίησης της μεταγωγής, τα μέτρα ασφάλειας κατά τη διάρκειά της, οι χώροι παραμονής κατά περίπτωση και κάθε άλλη συναφής λεπτομέρεια ρυθμίζονται από τα άρθρα 11 έως 13 του π.δ. 215/2006 (Α’ 217) και από τα άρθρα 144 έως 154 του π.δ. 141/1991 (Α’ 58), καθώς και με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Δικαιοσύνης. Σε κάθε περίπτωση, ενημερώνεται η υπηρεσία εκτέλεσης της μεταγωγής, ως προς την ιδιαίτερη επικινδυνότητα του κρατουμένου και τυχόν ύπαρξη μολυσματικής ασθένειας.

Για την ασφάλεια της εκτέλεσης των μεταγωγών, της παραλαβής και διακίνησης των κρατουμένων εντός και εκτός του καταστήματος, η υπηρεσία εφοδιάζει με ατομικό δελτίο υπηρεσιακής ταυτότητας, κάθε σωφρονιστικό υπάλληλο, ανεξαρτήτως κλάδου ή ειδικότητας, ο τύπος του οποίου καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη.»

Η απόλυση του κρατουμένου ενεργείται από τον διευθυντή του Σωφρονιστικού Καταστήματος κατά τις εργάσιμες ημέρες και μέχρι τις 20.00’. Αν η ημέρα της απόλυσης είναι επίσημη αργία ή Σαββατοκύριακο, τότε η απόλυση ενεργείται την προηγούμενη εργάσιμη ημέρα. Κατ’ εξαίρεση, οι ανήλικοι και νεαροί κρατούμενοι δύνανται να παραμείνουν ως φιλοξενούμενοι σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του σωφρονιστικού καταστήματος, εκτός των χώρων κράτησης μέχρι και την επομένη ημέρα από την απόλυσή τους, όταν οι οικείοι τους αδυνατούν να προσέλθουν να τους παραλάβουν.

Όταν επίκειται απόλυση, ο ιατρός του καταστήματος ελέγχει την υγεία του υπό απόλυση κρατουμένου. Αν ο κρατούμενος νοσεί σοβαρά, μπορεί να ανασταλεί η εκτέλεση της απόλυσής του από το κατάστημα κράτησης μετά από αίτηση του ίδιου και γνώμη του ιατρού του καταστήματος, εφόσον είναι αδύνατη η μεταφορά του σε νοσηλευτικό ίδρυμα.

Ως προς τη λήξη της ποινής και της υποδικίας εφαρμόζονται το άρθρο 6 του Συντάγματος και οι οικείες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, οι κρατούμενοι σύμφωνα με το άρθρο 16 του παρόντος απολύονται:

Στην περίπτωση α’ της προηγούμενης παραγράφου η απόλυση γίνεται από τον διευθυντή του καταστήματος. Στις άλλες περιπτώσεις διατάσσεται από τον πρόεδρο του καθ’ ύλην αρμόδιου δικαστηρίου, στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το κατάστημα κράτησης, ο οποίος δικάζει κατά τη διαδικασία των άρθρων 686 επόμενα του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

Ο Διευθυντής του Καταστήματος, όταν επίκειται η απόλυση του κρατουμένου, υποχρεούται να ενημερώσει εγκαίρως το νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία «ΕΠΑΝΟΔΟΣ» και την Υπηρεσία Επιμελητών Κοινωνικής Αρωγής, εφόσον πρόκειται για ενήλικο κρατούμενο και την υπηρεσία Επιμελητών Ανηλίκων, εφόσον πρόκειται για ανήλικο, προκειμένου να μεριμνήσουν για την ομαλή ένταξη και προσαρμογή του.»

Ο θάνατος κρατουμένου πιστοποιείται από τον ιατρό του καταστήματος κράτησης ή του θεραπευτικού καταστήματος ή νοσηλευτικού ιδρύματος παραμονής του κρατουμένου. Σε κάθε περίπτωση, διενεργείται ιατροδικαστική εξέταση.

Ο διευθυντής του καταστήματος ανακοινώνει αμέσως το γεγονός του θανάτου του κρατουμένου στις αρμόδιες διοικητικές και δικαστικές αρχές και με τη συνδρομή του κοινωνικού λειτουργού του καταστήματος στους συγγενείς του. Σε περίπτωση θανάτου αλλοδαπού κρατουμένου, ειδοποιείται η πρεσβεία ή η πλησιέστερη προξενική αρχή της χώρας του.

Εγκαταλειμμένοι ή άποροι κρατούμενοι ενταφιάζονται με έξοδα του Δημοσίου.»

Η Πολιτεία οφείλει να μεριμνά έγκαιρα για την ομαλή επάνοδο και προσαρμογή χωρίς διακρίσεις όλων των κρατουμένων, που πρόκειται να απολυθούν οριστικά στο κοινωνικό, επαγγελματικό και οικογενειακό τους περιβάλλον.

Για την εκπλήρωση της υποχρέωσης της παρ. 1, την επαγγελματική κατάρτιση, την αποκατάσταση, την οικονομική συμπαράσταση και την προετοιμασία και προώθηση της εν γένει κοινωνικής επανένταξης των κρατουμένων και αποφυλακιζομένων μεριμνά το νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα με την επωνυμία «ΕΠΑΝΟΔΟΣ», που εποπτεύεται από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, με έδρα την Αθήνα.

Σε κάθε περιφερειακή ενότητα συγκροτείται πενταμελής «Επιτροπή Κοινωνικής Υποστήριξης» με απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, την οποία αυτός κοινοποιεί στο Κ.Ε.Σ.Φ.. Η Επιτροπή μπορεί να αποτελείται από μέλη του δικαστικού σώματος εν ενεργεία ή επί τιμή, του δικηγορικού συλλόγου, του ιατρικού συλλόγου, εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, της εκκλησίας, πολιτιστικών, κοινωνικών και εκπαιδευτικών φορέων, ειδικούς επιστήμονες ή και εθελοντές. Η θητεία της Επιτροπής είναι διετής και ανανεώσιμη, η δε συμμετοχή σε αυτήν είναι άμισθη και τιμητική.

Αποστολή της Επιτροπής είναι η ενημέρωση του κρατουμένου ή του απολυθέντος σχετικά με θέματα που αφορούν τη νομική και κοινωνική του κατάσταση, καθώς και η υποβοήθησή του για προσαρμογή στην κοινωνική ζωή. Για τον σκοπό αυτόν η Επιτροπή συνεργάζεται με τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης ή άλλους κατά περίπτωση αρμόδιους φορείς.

Η διαδικασία συγκρότησης των Επιτροπών Κοινωνικής Υποστήριξης καθορίζεται από τον οικείο Περιφερειάρχη, ο οποίος αφού λάβει υπόψη τις κατά την περ. γ’ της παρ. 3 του άρθρου 8 του παρόντος προτάσεις του Κ.Ε.Σ.Φ., καταρτίζει και τους εσωτερικούς κανονισμούς λειτουργίας τους. Τα απαιτούμενα έξοδα λειτουργίας των επιτροπών αυτών εγγράφονται στον προϋπολογισμό της οικείας Περιφέρειας για εκάστη Περιφερειακή Ενότητα.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικής Υποστήριξης υποβάλλει κάθε έτος έκθεση δραστηριοτήτων και προτάσεις στον οικείο Περιφερειάρχη και τις κοινοποιεί στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. 7.Τo Ν.Π.Ι.Δ. της παρ. 2 συνεργάζεται με τις Επιτροπές κοινωνικής Υποστήριξης, το Κ.Ε.Σ.Φ. και τους λοιπούς ασχολούμενους με τη μετασωφρονιστική μέριμνα φορείς.»

Με προεδρικό διάταγμα εκδιδόμενο κατ’ αναλογίαν του άρθρου 81 παρ. 2 του παρόντος Κώδικα μπορεί να δημιουργούνται ξενώνες για τους οριστικά απολυόμε μηνών από την απόλυσή τους, εφόσον στερούνται στέγης. Με το ίδιο προεδρικό διάταγμα καθορίζονται και τα σχετικά με τη λειτουργία των ξενώνων, το προσωπικό και κάθε άλλη λεπτομέρεια.

Με τη συνδρομή της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α.), των Ο.Τ.Α. και άλλων κοινωνικών φορέων ή εθελοντών παρέχεται στους φιλοξενούμενους στον ξενώνα κάθε δυνατή ενημέρωση που αφορά την ανεύρεση εργασίας και προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης ή προσανατολισμού. Ειδικοί επιστήμονες παρέχουν ψυχολογική υποστήριξη, όπου τούτο κρίνεται αναγκαίο.

Η ένταξη των αποφυλακισθέντων στην οικονομική και κοινωνική ζωή επιτυγχάνεται με την πρόσληψή τους, κατά προτεραιότητα, στις Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις ή Μονάδες που λειτουργούν υπό την εποπτεία της πολιτείας και έχουν σκοπό τη συλλογική και κοινωνική ωφέλεια.

Ως προς την επαγγελματική κατάρτιση και απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα ισχύουν οι σχετικές ρυθμίσεις της Δ.ΥΠ.Α..»

Η διοικητική εποπτεία της ορθής εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος Κώδικα ανήκει στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Οι διευθυντές των καταστημάτων κράτησης υποβάλλουν στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη στο πρώτο τρίμηνο κάθε έτους έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του καταστήματος κατά τον προηγούμενο χρόνο και προτάσεις.

Η προηγούμενη παράγραφος δεν αφορά στις αποφάσεις που λαμβάνονται από τον αρμόδιο δικαστικό λειτουργό και το Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών κατά τη δικαιοδοτική λειτουργία τους.»

Όπου στον παρόντα Κώδικα προβλέπονται συλλογικό όργανα υπό την προεδρία του αρμόδιου δικαστικού λειτουργού, ορίζονται με πράξη του προέδρου τα μέλη του σωφρονιστικού προσωπικού που μετέχουν στη σύνθεσή τους, με έναν αναπληρωτή της ίδιας ή συναφούς ειδικότητας. Στα εν λόγω συλλογικό όργανο μετέχουν όχι μόνον μόνιμα αλλά και με σύμβαση μέλη του προσωπικού. Στην περίπτωση που τα συμβούλια και οι επιτροπές του παρόντος δεν μπορούν να συγκροτηθούν, επειδή δεν υπηρετούν στο Σωφρονιστικό Κατάστημα υπάλληλοι του οικείου κλάδου, τα ελλείποντα μέλη συμπληρώνονται με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, από μόνιμους υπαλλήλους του Σωφρονιστικού Καταστήματος, των κλάδων ΠΕ Σωφρονιστικού Ενηλίκων, ΤΕ και ΔΕ Διοικητικού - Λογιστικού και ΔΕ φύλαξης των σωφρονιστικών και θεραπευτικών καταστημάτων και της Κ.Α.Υ.Θ., για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η έλλειψη αυτή.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Υγείας ορίζονται τα σχετικά με την εποπτεία της εκτέλεσης της ποινής κατά το χρόνο παραμονής του κρατουμένου σε θεραπευτικό κατάστημα ή νοσηλευτικό ίδρυμα, σύμφωνα με το άρθρο 30 του παρόντος.»

Το Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών, ως ειδικό τμήμα του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου στις έδρες των Πρωτοδικείων, Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Πειραιά, Πατρών, Λαρίσης και Ηρακλείου και ως το αρμόδιο Τριμελές Πλημμελειοδικείο στις έδρες των λοιπών Πρωτοδικείων δικάζει, συνεδριάζοντας ως δικαστικό συμβούλιο, αφού ακούσει τον Εισαγγελέα και αποφαίνεται σε κάθε περίπτωση που ασκείται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον παρόντα Κώδικα, προσφυγή κατά απόφασης: α) του Συμβουλίου Φυλακών, β) του αρμόδιου δικαστικού λειτουργού κατά το προηγούμενο άρθρο και γ) του Συμβουλίου Αδειών και Πειθαρχικού Ελέγχου. Το παραπάνω δικαστήριο αποφαίνεται, επίσης, για τις προσφυγές που ασκούνται σύμφωνα με το άρθρο 6Α.

Κάθε Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών είναι τοπικό αρμόδιο για την εκδίκαση των υποθέσεων που αφορούν κρατουμένους σε κατάστημα που βρίσκεται στην περιφέρειά του. Το αρχικό αρμόδιο Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών παραμένει αρμόδιο και σε περίπτωση μετακίνησης του κρατουμένου σε άλλο κατάστημα.

Σε περίπτωση προσφυγής από τον κρατούμενο δέκα (10) τουλάχιστον ημέρες πριν τη συνεδρίαση του δικαστηρίου ειδοποιείται με οποιοδήποτε μέσο (έγγραφο, τηλεγράφημα, τηλετύπημα, ηλεκτρονική αλληλογραφία) ο προσφεύγων, ο οποίος μπορεί να εκθέσει τις απόψεις του με υπόμνημα, που διαβιβάζεται αμέσως στο δικαστήριο με επιμέλεια της διεύθυνσης του καταστήματος. Το δικαστήριο μπορεί να καλέσει με τον ίδιο τρόπο τον προσφεύγοντα να εμφανισθεί για να αναπτύξει προφορικά τις απόψεις του, είτε αυτοπροσώπως, είτε με συνήγορο, που διορίζεται με απλό έγγραφο θεωρημένο από τον διευθυντή του καταστήματος κράτησης, σε περίπτωση που αυτός εκπροσωπεί μόνος τον προσφεύγοντα.

Η ρύθμιση του άρθρου 142 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ισχύει αναλόγως και για τις παραπάνω υποθέσεις.

Αν ο κρατούμενος εργάζεται έξω από το κατάστημα, η επίδοση γίνεται στον διευθυντή του καταστήματος ή τον αναπληρωτή του, ο οποίος υποχρεούται να επιδώσει το δικόγραφο στον κρατούμενο χωρίς χρονοτριβή. Αν ο κρατούμενος λείπει από το κατάστημα σε άδεια ή έχει απολυθεί υπό όρο, η επίδοση γίνεται στον τόπο της κατοικίας που έχει δηλώσει ο κρατούμενος. Αν ο κρατούμενος λόγω ψυχικής ασθένειας ή άλλης αιτίας δεν έχει διαρκώς συνείδηση των πραττομένων, η επίδοση γίνεται στα πρόσωπα του άρθρου 157 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.»

Στην παρ. 2 επικαιροποιείται η νομοθετική παραπομπή στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και η παρ. 2 διαμορφώνεται ως εξής: «2. Όπου αναφέρεται αρμόδιος δικαστικός λειτουργός, τις αρμοδιότητες ασκεί ο εισαγγελέας, που προβλέπεται από το άρθρο 567 Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.»

Στο πρώτο εδάφιο της παρ. 6 οι λέξεις «Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Προστασίας του Πολίτη» και η παρ. 6 διαμορφώνεται ως εξής: «6. Με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη καθορίζεται κάθε τεχνικό και λεπτομερειακό θέμα που αφορά στη λειτουργία και στη διαχείριση των Κεφαλαίων Εργασίας Κρατουμένων, που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 9 του ν. 5793/1933 (Α’ 280) και λειτουργούν σύμφωνα με το ν.δ. 28 - 30/9/1935 «περί οργανώσεως σωφρονιστικού προσωπικού και διαχειρίσεως φυλακών» (Α’ 433), καθώς και τους σκοπούς διάθεσης των Κεφαλαίων αυτών. Μετά την έκδοση της απόφασης αυτής καταργείται κάθε άλλη αντίθετη διάταξη.»

Αιτήματα μεταγωγής κρατουμένων για τους λόγους των περ. α’, β’ και γ’ του άρθρου 72 του ν. 2776/1999 (Α’  291), που έχουν υποβληθεί και εκκρεμούν στην Κ.Ε.Μ., τίθενται με απόφασή της στο αρχείο. Αν τα αιτήματα του πρώτου εδαφίου επανυποβληθούν εντός δέκα (10) ημερών από την έναρξη ισχύος του παρόντος, εισάγονται και εξετάζονται κατ’ απόλυτη προτεραιότητα. Για τη δυνατότητα προσφυγής στο Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών δεν συνυπολογίζονται οι αιτήσεις μεταγωγής, που έχουν απορριφθεί, μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος.

Οι εισηγήσεις των οικείων Συμβουλίων Φυλακών του δευτέρου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 8 του ν. 2776/1999 υποβάλλονται υποχρεωτικά εγγράφως στο Κεντρικό Συμβούλιο Φυλακών εντός τριών (3) μηνών από την έναρξη ισχύος του παρόντος.

Μέχρι την έκδοση των κανονιστικών αποφάσεων που προβλέπονται στον παρόντα, εξακολουθεί η ισχύς κανονιστικών πράξεων που ρυθμίζουν τα ζητήματα αυτά.

Λόγω της συνδρομής έκτακτης και απρόβλεπτης ανάγκης, στο πλαίσιο διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών στην περιοχή των ελληνοτουρκικών συνόρων στον Έβρο, που επιβάλλουν την άμεση λήψη και εφαρμογή μέτρων που σχετίζονται με την προστασία της δημόσιας τάξης και της εθνικής ασφάλειας, και μόνο στο μέτρο που είναι απολύτως απαραίτητο για την αντιμετώπιση των αναγκών αυτών, δύνανται να συνάπτονται από τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη ή τα νομίμως εξουσιοδοτημένα από αυτόν όργανα του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν. 4412/2016 (Α’ 147), ανεξαρτήτως προϋπολογισμού δαπάνης, με την επιφύλαξη του ευρωπαϊκού δικαίου και κατά παρέκκλιση κάθε εθνικής, γενικής ή ειδικής διάταξης, συμβάσεις έργων, υπηρεσιών και προμήθειας ηλεκτρονικού, επιχειρησιακού, υλικοτεχνικού εξοπλισμού και ηλεκτρονικών μέσων της Ελληνικής Αστυνομίας, αποκλειστικά για την κατασκευή και επέκταση τεχνητού εμποδίου (φράκτη) στο χερσαίο τμήμα της ελληνοτουρκικής μεθορίου στην περιφερειακή ενότητα Έβρου.

Η παρ. 1 ισχύει έως την 30ή.6.2023.

Το πρώτο εδάφιο της παρ. 9 του άρθρου 103 του ν. 3655/2008 (Α’ 58), τροποποιείται με την προσθήκη των μετόχων του Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος (Τ.Π.Υ.Π.Σ.) του Ταμείου Πρόνοιας Απασχολουμένων στα Σώματα Ασφαλείας (ΤΑ.Π.Α.Σ.Α.) στις κατηγορίες μετόχων που δικαιούνται τη χορήγηση εφάπαξ βοηθήματος πριν την έξοδό τους από το Πυροσβεστικό Σώμα και η παρ. 9 διαμορφώνεται ως εξής: «9. Μέτοχοι του Τομέα Πρόνοιας Αστυνομικών (Τ.Π.ΑΣ.), του Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων Αστυνομίας Πόλεων (Τ.Π.Υ.Α.Π.) και του Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος (Τ.Π.Υ.Π.Σ.) του Ταμείου Πρόνοιας Απασχολουμένων στα Σώματα Ασφαλείας (ΤΑ.Π.Α.Σ.Α.), που συμπλήρωσαν χρόνο ασφάλισης τριάντα πέντε (35) ετών στους Τομείς αυτούς, μπορούν να ζητήσουν τη χορήγηση εφάπαξ βοηθήματος και πριν την έξοδό τους από το Σώμα της Ελληνικής Αστυνομίας και το Πυροσβεστικό Σώμα αντιστοίχως, οπότε ο μέτοχος ασφαλισμένος μπορεί να ζητήσει τη διακοπή της ασφαλιστικής σχέσης ή τη διατήρησή της μέχρι την έξοδό του από το Σώμα. Στην πρώτη περίπτωση, διαγράφεται από μέτοχος, παύει η υποχρέωσή του για καταβολή εισφοράς και εξομοιώνεται με τους εξελθόντες οριστικά. Στη δεύτερη περίπτωση, το ποσό που χορηγήθηκε στον μέτοχο ασφαλισμένο, συμψηφίζεται, υπολογιζόμενο εντόκως με το εφάπαξ βοήθημα που προσδιορίζεται με την οριστική απόφαση χορήγησης της παροχής μετά την έξοδό του από το Σώμα. Αν μέτοχος ασφαλισμένος, που έλαβε εφάπαξ βοήθημα, κριθεί ως μη δικαιούμενος συντάξεως ή μετά τον ανωτέρω συμψηφισμό προκύπτει επιστροφή ποσού, ο μέτοχος ασφαλισμένος καλείται να αποδώσει το κατά περίπτωση ποσό στο Ταμείο εντός διμήνου. Αν δεν αποδοθεί το ποσό, αναζητείται και αποδίδεται στο Ταμείο, σύμφωνα με τον Κ.Ε.Δ.Ε. (ν. 4978/2022, Α’ 190). Σε μέτοχο, που διετέλεσε δημόσιος υπόλογος ή διαχειριστής, δεν μπορεί να χορηγηθεί εφάπαξ βοήθημα, αν αυτός έχει καταλογισθεί με οποιοδήποτε ποσό (έλλειμμα) ή δεν έχει ολοκληρωθεί ο έλεγχος της διαχείρισής του. Με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη καθορίζονται η διαδικασία και κάθε σχετικό θέμα για την εφαρμογή της παρούσας.»

Από την έναρξη ισχύος της παρ.  1 και έως την έκδοση της υπουργικής απόφασης που προβλέπεται στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 9 του άρθρου 103 του ν. 3655/2008, εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα στο άρθρο 10 της υπό στοιχεία 8000/20/89α/10.3.2014 απόφασης του Υπουργού Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη (Β’ 625).

Τα άρθρα 6, 9 και 10 του ν. 3586/2007 (Α’ 151), περί διαδικασιών διενέργειας επενδύσεων σε ακίνητα, ανάθεσης εκτέλεσης έργων ή υπηρεσιών του ν. 3389/2005 (Α’ 232) και ανάθεσης έργων και εργασιών αξιοποίησης ακινήτων αντιστοίχως, εφαρμόζονται αναλόγως και στο «Ταμείο Πρόνοιας Απασχολούμενων στα Σώματα Ασφαλείας» (ΤΑ.Π.Α.Σ.Α.) του άρθρου 94 του ν. 3655/2008 (Α’ 58). Για την εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων από το ΤΑ.Π.Α.Σ.Α., όπου αναφέρεται ο Υπουργός Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας νοείται ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη.

Η περ. στ’ της παρ. 1 του άρθρου 50 του ν. 4430/2016 (Α’ 205), περί της δυνατότητας παραχώρησης ακινήτων που ανήκουν σε Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, εφαρμόζεται αναλόγως για τα ακίνητα που ανήκουν στο ΤΑ.Π.Α.Σ.Α.. δαπανών του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη

Δαπάνες εκπαιδευτικών αποζημιώσεων, μετακινήσεων και οδοιπορικών εξόδων των ειδικών φορέων του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη που διαχειρίζεται η Ελληνική Αστυνομία και πραγματοποιήθηκαν από την 1η.9.2021 μέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος, καθώς και δαπάνες μετακινήσεων και οδοιπορικών εξόδων των ως άνω ειδικών φορέων που πραγματοποιήθηκαν από την 1η.5.2019 έως και την 31η.12.2019 λογίζονται νόμιμες και κανονικές κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, και μπορούν να αναληφθούν, να εκκαθαριστούν και να πληρωθούν μέχρι την 31η.12.2022, σε βάρος των οικείων πιστώσεων του τρέχοντος οικονομικού έτους.

Η παρ. 1 εφαρμόζεται αντίστοιχα για τις δαπάνες οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε βάρος της πάγιας προκαταβολής της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Τάξης του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και για δαπάνες προμηθειών και παροχής υπηρεσιών οι οποίες πραγματοποιήθηκαν κατά το έτος 2019.

Κάθε κρατούμενος που δεν διαθέτει και δεν πληροί τις προϋποθέσεις έκδοσης Αριθμού Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (Α.Μ.Κ.Α.) του άρθρου 153 του ν. 3655/2008 (Α’ 58) ή Προσωρινού Αριθμού Ασφάλισης και Υγειονομικής Περίθαλψης Αλλοδαπού (Π.Α.Α.Υ.Π.Α.) της υπ’ αρ. 717/28.1.2020 κοινής απόφασης των Υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Υγείας, Μετανάστευσης και Ασύλου και Επικρατείας (Β’ 199) δύναται, μέσω του Σωφρονιστικού Καταστήματος στο οποίο κρατείται, να αιτείται τη χορήγηση Προσωρινού Αριθμού Υγειονομικής Περίθαλψης Κρατουμένου (Π.Α.Υ.ΠΕ.Κ.) για τον σκοπό της νοσηλευτικής και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψής του για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η κράτησή του. Ο Π.Α.Υ.ΠΕ.Κ. καταργείται αυτόματα με την αποφυλάκιση του κρατουμένου. Σε περίπτωση επαναφυλάκισης κρατουμένου και εφόσον εξακολουθεί να μην διαθέτει Α.Μ.Κ.Α. ή Π.Α.Α.Υ.Π.Α., ενεργοποιείται εκ νέου ο Π.Α.Υ.ΠΕ.Κ. για το χρονικό διάστημα της νέας κράτησής του.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Υγείας, Προστασίας του Πολίτη και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται οι όροι, οι προϋποθέσεις της πρόσβασης και της νοσηλευτικής και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στους φορείς της παρ. 1 του άρθρου 33 του ν. 4368/2016 (Α’ 21), η απαιτούμενη διοικητική διαδικασία, η τήρηση ηλεκτρονικών μητρώων και κάθε άλλο σχετικό θέμα για την εφαρμογή της παρ. 1.

Στον τίτλο του άρθρου 80 του ν. 4954/2022 (Α’ 136) διαγράφεται η λέξη «ταυτοποιητικών» και ο τίτλος του άρθρου διαμορφώνεται ως εξής: «Ψηφιακό αποθετήριο εγγράφων».

Στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 80 του ν. 4954/2022 διαγράφεται η λέξη «τετραψήφιος» ή τα εξουσιοδοτημένα πρόσωπα των φορέων ή των νομικών προσώπων της παρ. 1 επαληθεύουν, κατόπιν επίδειξης του εγγράφου, τη γνησιότητα και την εγκυρότητα αυτού, μέσω της σάρωσης του κωδικού QR, με τη χρήση της υπηρεσίας επαλήθευσης της παρ. 4 του άρθρου 27 του ν. 4727/2020. Για την ολοκλήρωση του ελέγχου ταυτοποίησης αποστέλλεται στην κινητή συσκευή του φυσικού προσώπου αριθμός ασφαλείας, τον οποίο και γνωστοποιεί στα πρόσωπα του πρώτου εδαφίου.»

Στο άρθρο 80 του ν. 4954/2022 προστίθεται παρ. 5Α για τη διαδικασία ελέγχου ταυτοποίησης από φορείς που υπέχουν υποχρέωση τήρησης στοιχείων ταυτοποίησης και από τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.), η οποία έχει ως εξής: «5Α. Εφόσον πρόκειται για πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς κατά την έννοια των παρ. 2 και 3 του άρθρου 3 του ν. 4557/2018 (Α’ 139) ή παρόχους υπηρεσιών σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, πρόσβασης στο διαδίκτυο και συνδρομητικής τηλεόρασης, οι οποίοι υπέχουν υποχρέωση τήρησης φωτοαντίγραφου του δελτίου αστυνομικής ταυτότητας ή στοιχείων αυτού, ο έλεγχος ταυτοποίησης πραγματοποιείται, με επίδειξη του εγγράφου της παρ. 3 σε εξουσιοδοτημένο πρόσωπο και άντληση, μέσω διαλειτουργικότητας ή διεπαφών προγραμματισμού εφαρμογών (Αpplication Programming Interfaces API’s), των στοιχείων της παρ. 3 ή εγγράφου που φέρει ιδίως τα στοιχεία της παρ. 3, μοναδικό αναγνωριστικό επαλήθευσης και κωδικό QR. Η τήρηση του εγγράφου του πρώτου εδαφίου από τους παραπάνω φορείς είναι ισοδύναμη με την τήρηση φωτοαντιγράφου του δελτίου αστυνομικής ταυτότητας ή στοιχείων αυτού. Για την ολοκλήρωση του ελέγχου ταυτοποίησης αποστέλλεται στην κινητή συσκευή του φυσικού προσώπου αριθμός ασφαλείας, τον οποίο και γνωστοποιεί στο πρόσωπο που διενήργησε τον έλεγχο. Η ως άνω άντληση δύναται να πραγματοποιείται και κατά τον έλεγχο ταυτοποίησης του φυσικού προσώπου στα Κ.Ε.Π..»

Στην παρ. 10 του άρθρου 80 του ν. 4954/2022 επέρχονται οι εξής αλλαγές: α) προστίθεται δεύτερο εδάφιο για την έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης με αντικείμενο τη ρύθμιση των ζητημάτων εφαρμογής της παρ. 5Α, β) προστίθεται τρίτο εδάφιο για την έκδοση κοινής υπουργικής απόφασης με αντικείμενο τη ρύθμιση της δυνατότητας αποθήκευσης στοιχείων και άλλων δημόσιων εγγράφων στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή, και η παρ. 10 διαμορφώνεται ως εξής: «10. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Οικονομικών, Προστασίας του Πολίτη, Δικαιοσύνης, Εσωτερικών και Υποδομών και Μεταφορών καθορίζονται τα ειδικότερα ζητήματα σχετικά με τη λειτουργία της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής, τα πρόσθετα στοιχεία ταυτοποίησης, τα οποία τηρούνται στην εφαρμογή, οι απαιτούμενες διαλειτουργικότητες με άλλα πληροφοριακά συστήματα και μητρώα του δημόσιου τομέα και τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, εξειδικεύεται η διαδικασία ανάκλησης και ρυθμίζεται κάθε αναγκαία τεχνική ή άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος. Με όμοια απόφαση δύνανται να προστίθενται στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 5Α και άλλοι φορείς του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα, να καθορίζονται τα στοιχεία του εγγράφου της παρ. 3 και να εξειδικεύεται η διαδικασία άντλησης της παρ. 5Α. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού δύναται να καθορίζονται στοιχεία άλλων δημόσιων εγγράφων, τα οποία αποθηκεύονται στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή, η διαδικασία επαλήθευσης και ανάκλησης του σχετικού εγγράφου, οι απαιτούμενες διαλειτουργικότητες με άλλα πληροφοριακά συστήματα και μητρώα του δημόσιου τομέα και τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και κάθε άλλη συναφής λεπτομέρεια σχετικά με την τήρηση των ως άνω στοιχείων στην ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή.»

Επί των πιστώσεων που έχουν εγκριθεί με τα άρθρα 62 του ν. 4557/2018, 23 του ν. 4618/2019, 216 του ν. 4635/2019, 67 του ν. 4688/2020, 80 του ν. 4712/2020, 37 του ν.  4734/2020, 151 του ν.  4764/2020, 248 του ν. 4798/2021, 60 του ν. 4818/2021, 187 του ν. 4855/2021, 10 του ν. 4890/2022 και 124 του ν. 4964/2022, χορηγείται παράταση ανάληψης νομικών δεσμεύσεων δαπανών έως και ένα (1) έτος μετά την παραλαβή του ΤΠΚ ΥΠΟΠΛΟΙΑΡΧΟΣ ΒΛΑΧΑΚΟΣ και την έκδοση του οικείου πρωτοκόλλου παραλαβής.» «20. Η ολοκλήρωση της μεταβίβασης της εταιρείας ΝΒΕΕ Α.Ε., δυνάμει της συμφωνίας εξυγίανσης, κατά το κεφάλαιο Α’ του ν. 4965/2022 (Α’ 162), επιφέρει αυτοδίκαια: α. την άμεση παραλαβή του ΤΠΚ ΥΠΟΠΛΟΙΑΡΧΟΣ ΒΛΑΧΑΚΟΣ από το Πολεμικό Ναυτικό στην κατάσταση στην οποία βρίσκεται κατά την ημερομηνία πραγματοποίησης της μεταβίβασης και τη σύνταξη σχετικού πρωτόκολλου παραλαβής του πλοίου, έστω και μονομερώς από το Πολεμικό Ναυτικό, β. την άμεση απόδοση της χρήσης χώρων και υποδομών του ναυπηγείου που ήταν απαραίτητοι για την ολοκλήρωση του ΤΠΚ ΥΠΟΠΛΟΙΑΡΧΟΣ ΒΛΑΧΑΚΟΣ, γ. τη λύση των συμβάσεων που έχουν συναφθεί με τους εργαζόμενους της εταιρείας ΝΒΕΕ Α.Ε.. Η εκκαθάριση των μηνιαίων αποζημιώσεων στο σύνολο των εργαζομένων, καθώς και των αναλογουσών σε αυτές ασφαλιστικών και φορολογικών εισφορών, υπολογίζεται μέχρι και την προηγούμενη της ημερομηνίας, κατά την οποία πραγματοποιείται η μεταβίβαση της κυριότητας. Οι σχετικές διαδικασίες ολοκληρώνονται εντός τριών (3) μηνών από τη μεταβίβαση.»

Μέρος των απαιτήσεων του Νοσηλευτικού Ιδρύματος Μετοχικού Ταμείου Στρατού (Ν.Ι.Μ.Τ.Σ.) έναντι του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) από υπηρεσίες που έχουν παρασχεθεί στους ασφαλισμένους του από την 1η Ιανουαρίου 2012 έως και την 31η Δεκεμβρίου 2017, ύψους τριάντα εννέα εκατομμυρίων διακοσίων ενενήντα δύο χιλιάδων εφτακοσίων δεκατεσσάρων (39.292.714) ευρώ, διαγράφεται, ανεξάρτητα από τον χρόνο τιμολόγησής τους, έναντι των ισόποσων επιχορηγήσεων που έλαβε το Ν.Ι.Μ.Τ.Σ., από τον κρατικό προϋπολογισμό, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 4281/2014 (Α’ 160), με ισόποση διαγραφή των υποχρεώσεων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. έναντι του Ν.Ι.Μ.Τ.Σ..

Το Ν.Ι.Μ.Τ.Σ. και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. προβαίνουν σε απεικόνιση του αποτελέσματος της διαγραφής των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της παρ. 1, στις οικονομικές καταστάσεις της τρέχουσας χρήσης.