Wijzigingsgeschiedenis

- a. ombudsman: de Nationale ombudsman, bedoeld in [artikel 2](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=2&z=2015-01-01&g=2015-01-01);

- b. **Kinderombudsman:** de als zodanig aangewezen substituut-ombudsman, bedoeld in [artikel 9, eerste lid](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=9&z=2015-01-01&g=2015-01-01);

- c. veteranenombudsman: de ombudsman voor zover hij optreedt als bedoeld in [hoofdstuk IIB](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=IIb&z=2015-01-01&g=2015-01-01), of de als zodanig aangewezen substituut-ombudsman bedoeld in [artikel 9, eerste lid](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=9&z=2015-01-01&g=2015-01-01);

- b. bestuursorganen van provincies, gemeenten, openbare lichamen, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen, tenzij voor die bestuursorganen een eigen voorziening voor de behandeling van verzoekschriften is ingesteld op grond van respectievelijk [artikel 79q van de Provinciewet](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005645&artikel=79q), [artikel 81p van de Gemeentewet](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005416&artikel=81p), artikel 107 van de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba, [artikel 51b van de Waterschapswet](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005108&artikel=51b) of [artikel 10, vierde lid](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=10), [artikel 41, eerste lid, onder i](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=41), [artikel 50a, eerste lid, onder e](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=50a), [artikel 52, eerste lid, onder i](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=52), [artikel 62, onder a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=62), [artikel 74, eerste lid, onder i](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=74), en [artikel 84, eerste lid, onder i, van de Wet gemeenschappelijke regelingen](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=84);

1. Indien de ombudsman een besluit als bedoeld in [artikel 79q, tweede of derde lid, van de Provinciewet](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005645&artikel=79q), [artikel 81p, tweede of derde lid, van de Gemeentewet](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005416&artikel=81p), artikel 107, tweede of derde lid, van de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba [artikel 51b, tweede of derde lid, van de Waterschapswet](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005108&artikel=51b) of [artikel 10, vierde lid](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=10), [artikel 41, eerste lid, onder i](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=41), [artikel 50a, eerste lid, onder e](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=50a), [artikel 52, eerste lid, onder i](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=52), [artikel 62, onder a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=62), [artikel 74, eerste lid, onder i](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=74), en [artikel 84, eerste lid, onder i](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003740&artikel=84), van de Wet gemeenschappelijke regelingen heeft ontvangen, bevestigt hij onverwijld de ontvangst daarvan.

2. De ombudsman registreert de provincies, gemeenten, openbare lichamen, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen met een eigen voorziening als bedoeld in [artikel 1a, eerste lid, onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01). Hij maakt deze registratie openbaar.

1. Provincies, gemeenten, openbare lichamen, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen als bedoeld in [artikel 1a, eerste lid, onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01), zijn een vergoeding verschuldigd ter dekking van de kosten die zijn verbonden aan de behandeling van verzoekschriften ten aanzien van hun bestuursorganen door de ombudsman. Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stelt de vergoeding vast.

5. Indien blijkt dat de Tweede Kamer niet tijdig tot de benoeming van een nieuwe ombudsman zal kunnen komen, voorziet de Tweede Kamer zo spoedig mogelijk in de waarneming van het ambt van ombudsman. [Artikel 10, vijfde tot en met zevende lid](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=10&z=2015-01-01&g=2015-01-01), is van overeenkomstige toepassing.

2. De Tweede Kamer kan de ombudsman op non-activiteit stellen, indien hij wordt vervolgd wegens een misdrijf of indien er een ander ernstig vermoeden is voor het bestaan van feiten of omstandigheden die tot ontslag, anders dan op gronden vermeld in [artikel 3, tweede lid onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=3&z=2015-01-01&g=2015-01-01), zouden kunnen leiden.

4. De[artikelen 3 tot en met 8](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=3&z=2015-01-01&g=2015-01-01), [15](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=III&artikel=15&z=2015-01-01&g=2015-01-01), en de [artikelen 9:21](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:21) en [9:30 tot en met 9:34 van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:30), zijn van overeenkomstig toepassing op een substituut-ombudsman.

6. De ombudsman kan bepalen dat de bevoegdheden, bedoeld in de [artikelen 16, derde lid](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=III&artikel=16&z=2015-01-01&g=2015-01-01), en de [artikelen 9:27](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:27), [9:35](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:35) en [9:36 van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:36), tevens worden uitgeoefend door een substituut-ombudsman. De ombudsman kan voor de uitoefening van die bevoegdheden richtlijnen vaststellen.

3. Indien de ombudsman, Kinderombudsman of Veteranenombudsman overlijdt of ingevolge [artikel 3](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=3&z=2015-01-01&g=2015-01-01) wordt ontslagen, voorziet de Tweede Kamer zo spoedig mogelijk in de waarneming van het ambt van ombudsman, Kinderombudsman of Veteranenombudsman door een substituut-ombudsman.

6. Op degene die krachtens het tweede of het vierde lid de ombudsman, Kinderombudsman of Veteranenombudsman vervangt of het ambt van ombudsman, Kinderombudsman of Veteranenombudsman waarneemt, zijn de[artikelen 2, tweede lid, tweede volzin, derde en vierde lid](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=2&z=2015-01-01&g=2015-01-01), [3, eerste lid](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=3&z=2015-01-01&g=2015-01-01), [6](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=6&z=2015-01-01&g=2015-01-01) en [9](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=9&z=2015-01-01&g=2015-01-01) van deze wet niet van toepassing.

7. Indien de in het zesde lid bedoelde vervanger respectievelijk waarnemer een betrekking of lidmaatschap als bedoeld in [artikel 5, eerste lid, onderdelen b en c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=II&artikel=5&z=2015-01-01&g=2015-01-01), bekleedt of gaat bekleden, is hij voor de duur van de vervanging respectievelijk de waarneming in die betrekking of dat lidmaatschap van rechtswege op non-activiteit gesteld. De bezoldiging voor die betrekking of dat lidmaatschap met inbegrip van eventuele toelagen blijft gedurende de periode van non-activiteit achterwege.

1. De ombudsman zendt jaarlijks een verslag van zijn werkzaamheden aan de beide Kamers der Staten-Generaal en aan Onze Ministers, alsmede aan de vertegenwoordigende organen van provincies, gemeenten openbare lichamen en waterschappen en aan de algemene besturen van gemeenschappelijke regelingen als bedoeld in [artikel 1a, eerste lid, onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01), voorzover de ombudsman ten aanzien van hun bestuursorganen verzoekschriften heeft behandeld. [Artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005252&artikel=10) is van overeenkomstige toepassing met dien verstande dat de ombudsman bij het verslag gegevens kan voegen, slechts ter vertrouwelijke kennisneming door de leden van de Staten-Generaal en Onze Ministers.

Indien provincies, gemeenten, openbare lichamen, waterschappen of gemeenschappelijke regelingen een eigen voorziening voor de behandeling van verzoekschriften hebben ingesteld als bedoeld in [artikel 1a, eerste lid, onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01), blijft de ombudsman bevoegd verzoekschriften ten aanzien van hun bestuursorganen te behandelen die voor de ingangsdatum van de eigen voorziening door hem zijn ontvangen.

Tot een jaar na inwerkingtreding van een besluit als bedoeld in [artikel 1a, eerste lid, onder e](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01), kan met betrekking tot een gedraging van het desbetreffende bestuursorgaan die heeft plaatsgevonden voordat het desbetreffende bestuursorgaan is uitgezonderd, een verzoekschrift bij de ombudsman worden ingediend.

1. In afwijking van [artikel 1a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01), is deze wet tot twee jaar na de inwerkingtreding van de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba alleen van toepassing op de gedragingen van de bestuursorganen van de openbare lichamen, voor zover de ombudsman hiertoe op een gezamenlijk verzoek van de eilandsraden van de openbare lichaam heeft besloten. De ombudsman kan daarbij een termijn bepalen waarop deze wet ten aanzien van de gedragingen van de bestuursorganen van de openbare lichamen van toepassing zal zijn.

De [artikelen 1b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1b&z=2015-01-01&g=2015-01-01) en [1c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1c&z=2015-01-01&g=2015-01-01) zijn niet van toepassing op de Kinderombudsman of de Veteranenombudsman, voor zover die als zodanig optreedt.

- a. een bestuursorgaan als bedoeld in [artikel 1a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01), met dien verstande dat, in afwijking van artikel 1a, eerste lid, onder b, daaronder mede worden begrepen bestuursorganen met een eigen voorziening voor de behandeling van verzoekschriften als bedoeld in artikel 1a, eerste lid, onder b;

- 2°. anderszins een taak ten aanzien van jeugdigen uitoefent op het terrein van het onderwijs, de jeugdhulp, de kinderopvang of de gezondheidszorg,

2. Een klacht over een bestuursorgaan als bedoeld in [artikel 1a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01), geldt als een verzoek als bedoeld in [artikel 9:18, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:18).

1. Op de behandeling van klachten over en onderzoek uit eigen beweging naar bestuursorganen met een eigen voorziening voor de behandeling van verzoekschriften als bedoeld in [artikel 1a, eerste lid, onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01), en organen van rechtspersonen als bedoeld in [artikel 11c, eerste lid, onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=IIa&artikel=11c&z=2015-01-01&g=2015-01-01), door de Kinderombudsman zijn [artikel 15](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=III&artikel=15&z=2015-01-01&g=2015-01-01) alsmede [titel 9.2 van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&titeldeel=9.2) van overeenkomstige toepassing.

2. In afwijking van [artikel 9:18, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:18), kan een klacht als bedoeld in [artikel 11c, eerste lid](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=IIa&artikel=11c&z=2015-01-01&g=2015-01-01), mondeling worden ingediend. De [artikelen 9:23 onder a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:23) en [9:28 van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:28) zijn in dat geval niet van toepassing.

3. In afwijking van [artikel 9:18, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:18) is de Kinderombudsman niet verplicht een onderzoek in te stellen, indien de klacht een orgaan als bedoeld in [artikel 11c, eerste lid, onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=IIa&artikel=11c&z=2015-01-01&g=2015-01-01), betreft.

4. De in [artikel 9:33 van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:33) bedoelde vergoeding van kosten vindt plaats ten laste van het Rijk indien het onderzoek betrekking heeft op een orgaan van een rechtspersoon als bedoeld in [artikel 11c, eerste lid, onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=IIa&artikel=11c&z=2015-01-01&g=2015-01-01).

- a. naar aanleiding van klachten of uit eigen beweging een onderzoek in te stellen naar de wijze waarop een instantie als bedoeld in [artikel 11h, eerste lid](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=IIb&artikel=11h&z=2015-01-01&g=2015-01-01), zich in een bepaalde aangelegenheid heeft gedragen, tenzij [artikel 9:22 van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:22) van toepassing is;

- a. een bestuursorgaan als bedoeld in [artikel 1a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01);

2. Een klacht over een bestuursorgaan als bedoeld in [artikel 1a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=I&artikel=1a&z=2015-01-01&g=2015-01-01), geldt als een verzoek als bedoeld in [artikel 9:18, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:18).

1. Op de behandeling van klachten over en onderzoek uit eigen beweging naar organen van rechtspersonen als bedoeld in [artikel 11h, eerste lid, onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=IIb&artikel=11h&z=2015-01-01&g=2015-01-01), door de Veteranenombudsman zijn [artikel 15](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=III&artikel=15&z=2015-01-01&g=2015-01-01) alsmede [titel 9.2 van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&titeldeel=9.2) van overeenkomstige toepassing.

2. De in [artikel 9:33 van de Algemene wet bestuursrecht](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0005537&artikel=9:33) bedoelde vergoeding van kosten vindt plaats ten laste van het Rijk indien het onderzoek betrekking heeft op een orgaan van een rechtspersoon als bedoeld in [artikel 11h, eerste lid, onder b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0003372&hoofdstuk=IIb&artikel=11h&z=2015-01-01&g=2015-01-01).