Wijzigingsgeschiedenis

Het invullen van de modellen, opgenomen in de bij deze regeling behorende bijlagen en het beveiligen van het waardepapier geschiedt overeenkomstig de richtlijnen, opgenomen in de bij deze regeling behorende [bijlage 1](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=1&z=2016-08-01&g=2016-08-01).

1. Als modellen voor de diploma’s eindexamen vwo, havo en vmbo worden gehanteerd de [bijlagen 2a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=2a&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [2b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=2b&z=2016-08-01&g=2016-08-01) respectievelijk [2c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=2c&z=2016-08-01&g=2016-08-01).

2. Indien op grond van de [artikelen 39a van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39a) recht bestaat op vermelding van het judicium cum laude op het diploma, worden in afwijking van het eerste lid voor de diploma’s eindexamen vwo, havo en vmbo de [bijlagen 2a1](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=2a1&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [2b1](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=2b1&z=2016-08-01&g=2016-08-01) respectievelijk [2c1](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=2c1&z=2016-08-01&g=2016-08-01) gehanteerd.

De modellen voor de cijferlijsten eindexamen vwo, havo en vmbo zijn opgenomen in onderscheidenlijk de bij deze regeling behorende [bijlagen 3a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=3a&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [3b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=3b&z=2016-08-01&g=2016-08-01), en [3c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=3c&z=2016-08-01&g=2016-08-01).

De modellen voor de voorlopige cijferlijsten eindexamen vwo, havo en vmbo zijn opgenomen in onderscheidenlijk de bij deze regeling behorende [bijlagen 4a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=4a&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [4b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=4b&z=2016-08-01&g=2016-08-01), en [4c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=4c&z=2016-08-01&g=2016-08-01).

Het model voor het certificaat vmbo is opgenomen in de bij deze regeling behorende [bijlage 5](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=5&z=2016-08-01&g=2016-08-01).

Het model voor het getuigschrift basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo is opgenomen in de bij deze regeling behorende [bijlage 6](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=6&z=2016-08-01&g=2016-08-01).

Het model voor het getuigschrift praktijkonderwijs van het vmbo is opgenomen in de bij deze regeling behorende [bijlage 7](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=7&z=2016-08-01&g=2016-08-01).

- a. de cijferlijsten deeleindexamen vwo, havo en theoretische leerweg vmbo zijn opgenomen in onderscheidenlijk de bij deze regeling behorende [bijlagen 8a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=8a&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [8b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=8b&z=2016-08-01&g=2016-08-01) en [8c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=8c&z=2016-08-01&g=2016-08-01);

- b. de certificaten vwo, havo en theoretische leerweg vmbo zijn opgenomen in onderscheidenlijk de bij deze regeling behorende [bijlagen 9a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=9a&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [9b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=9b&z=2016-08-01&g=2016-08-01) en[9c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=9c&z=2016-08-01&g=2016-08-01).

- a. de diploma’s staatsexamen vwo, havo en vmbo worden gehanteerd de [bijlagen 10a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=10a&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [10b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=10b&z=2016-08-01&g=2016-08-01) respectievelijk [10c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=10c&z=2016-08-01&g=2016-08-01) of, indien op grond van artikel 28a van het Staatsexamenbesluit VO BES recht bestaat op vermelding van het judicium cum laude op het diploma, de [bijlagen 10a1](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=10a1&z=2016-08-01&g=2016-08-01) voor vwo, [10b1](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=10b1&z=2016-08-01&g=2016-08-01) voor havo respectievelijk [10c1](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=10c1&z=2016-08-01&g=2016-08-01) voor vmbo;

- b. de cijferlijsten staatsexamen vwo, havo en vmbo worden gehanteerd de [bijlagen 11a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=11a&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [11b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=11b&z=2016-08-01&g=2016-08-01) respectievelijk [11c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=11c&z=2016-08-01&g=2016-08-01);

- c. de cijferlijsten deelstaatsexamen vwo, havo en vmbo worden gehanteerd de [bijlagen 12a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=12a&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [12b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=12b&z=2016-08-01&g=2016-08-01) respectievelijk [12c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=12c&z=2016-08-01&g=2016-08-01);

- d. de certificaten staatsexamen vwo, havo en vmbo worden gehanteerd de [bijlagen 13a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=13a&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [13b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=13b&z=2016-08-01&g=2016-08-01) respectievelijk [13c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=13c&z=2016-08-01&g=2016-08-01).

Het model voor het bewijs van ontheffing ten behoeve van het vwo, havo en vmbo en de bijbehorende verklaring zijn opgenomen in onderscheidenlijk de bij deze regeling behorende [bijlagen 14a](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=14a&z=2016-08-01&g=2016-08-01) en [14b](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=14b&z=2016-08-01&g=2016-08-01).

1. Deze regeling is van toepassing op de waardedocumenten van de kandidaten die het eindexamen of deeleindexamen, niet zijnde een staatsexamen, hebben afgelegd volgens de bij en krachtens de [WVO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030284) gegeven voorschriften zoals deze zijn gaan gelden met ingang van 1 augustus 2011, met dien verstande dat:

2. Ten aanzien van leerlingen die (deel)eindexamens of (deel)staatsexamens hebben afgelegd volgens de bij of krachtens de wet gegeven voorschriften, zoals luidend op 31 juli 2016, blijven de [bijlagen 2c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=2c&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [2c1](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=2c1&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [3c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=3c&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [4c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=4c&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [5](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=5&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [8c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=8c&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [9c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=9c&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [10c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=10c&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [10c1](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=10c1&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [11c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=11c&z=2016-08-01&g=2016-08-01), [12c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=12c&z=2016-08-01&g=2016-08-01) en [13c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030380&bijlage=13c&z=2016-08-01&g=2016-08-01), zoals die luidden op die datum van toepassing.

## Bijlage 1. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

Het is noodzakelijk dat de waardedocumenten gedrukt worden op papier dat namaak en vervalsing tegengaat. Het papier dient daarom te zijn voorzien van: een uniek watermerk, UV-vezels, een vloeiend kleurverloop, microtekst en een beschermlaag die verkleurt bij mechanische of chemische aantasting. Dit papier moet zorgvuldig uit handen van onbevoegden worden gehouden.

### Gebruik van de modellen

Afhankelijk van het aantal vakken worden de regels voor de vermelding van de vakken op de cijferlijst:

Op de examendocumenten wordt steeds – voor zover van toepassing – achter het woord ‘aan’ vermeld: de naam van de school voor voortgezet onderwijs of instelling voor educatie en beroepsonderwijs. Betreft het zo'n instelling, dan komt er na 'aan' te staan: de opleiding vavo van .... De naam van de school of de instelling is de naam zoals geregistreerd in de basisregistratie instellingen (BRIN). Een ‘andere’ locatienaam mag hieraan worden toegevoegd, mits deze als zodanig is geregistreerd in BRIN. Na de naam van de school/instelling volgt in dat geval een komma en het woord ‘locatie’ gevolgd door de naam van de locatie.

Bovenstaande geldt ook in het geval een school geen directeur kent maar een centrale directie. Op het diploma dient dan voor directeur te worden gelezen de centrale directie. De centrale directie is in dat geval verantwoordelijk voor het ondertekenen van de diploma's. Het is echter ook mogelijk dat de centrale directie de tekenbevoegdheid overdraagt.

Ingevolge [artikel 39, zesde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39) tekenen de directeur en de secretaris van het eindexamen de diploma's en de cijferlijsten. De functionarissen die de examendocumenten moeten tekenen zijn en blijven onder alle omstandigheden verantwoordelijk voor de ondertekening. Tenzij anders bepaald door het bevoegd gezag, mogen zij, mits het bevoegd gezag hen die bevoegdheid heeft gegeven, een andere functionaris, die door hen daartoe schriftelijk gemandateerd is, laten tekenen, doch slechts met vermelding van ‘namens deze’ gevolgd door de handtekening, de naam en de functie van de ondertekenaar. De handtekening moet feitelijk (met pen) geschreven worden. Een gescande of gekopieerde handtekening is niet toegestaan.

### Cijferlijsten algemeen

Het is vanzelfsprekend dat de mandatering in het examenreglement van de school wordt vermeld om kandidaten en ouders hiervan op de hoogte te stellen.

Op een cijferlijst voor het eindexamen/staatsexamen wordt/worden in de cijfer/beoordelingstabel voor zover van toepassing vermeld:

### Extra vakken

Indien in meer examenvakken examen is afgelegd dan in de vakken die ten minste samen een eindexamen vormen, worden die vakken vermeld in het vrije deel. Extra vakken die niet bij de vaststelling van de uitslag zijn betrokken, worden in het vrije deel op de cijferlijst vermeld, tenzij de kandidaat daartegen bedenkingen heeft geuit (zie [artikel 39, derde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39) en [artikel 28, vierde lid, van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28))

### Afronding onderdelen na aanvang van het eerste tijdvak van het centraal examen in het laatste leerjaar

Op een cijferlijst voor het eindexamen/staatsexamen wordt/worden in de cijfer/beoordelingstabel voor zover van toepassing vermeld:

### Extra vakken

Indien in meer examenvakken examen is afgelegd dan in de vakken die ten minste samen een eindexamen vormen, worden die vakken vermeld in het vrije deel. Extra vakken die niet bij de vaststelling van de uitslag zijn betrokken, worden in het vrije deel op de cijferlijst vermeld, tenzij de kandidaat daartegen bedenkingen heeft geuit (zie [artikel 39, derde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39) en [artikel 28, vierde lid, van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28))

### Afronding onderdelen na aanvang van het eerste tijdvak van het centraal examen in het laatste leerjaar

[Artikel 19, derde en vierde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=19) noemt uitzonderingen op de hoofdregel dat het schoolexamen wordt afgesloten voor de aanvang van het eerste tijdvak van het centraal examen. Het kan voorkomen dat een kandidaat uit het laatste leerjaar in alle vakken die met een eindcijfer worden beoordeeld examen heeft afgelegd op grond waarvan de uitslag kan worden vastgesteld, maar niet voldoet aan de aanvullende bepalingen. Het betreft hier de aanvullende bepalingen ten aanzien van de vakken of het profielwerkstuk waarvoor geen cijfer wordt vastgesteld, maar die ‘voldoende’ of ‘goed’ afgesloten moeten zijn. Deze kandidaat kan in dit geval niet slagen, maar ontvangt wel een cijferlijst. De uitslag luidt: afgewezen. Voor de onderdelen die niet naar behoren zijn afgerond wordt de vermelding gegeven: 'n.a.' (niet afgerond). Betreft dit een vmbo-kandidaat die de school verlaat, dan ontvangt hij tevens een certificaat.

### Vak aan andere school

Indien een vak aan een andere school is afgesloten op grond van [artikel 7 van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=7), dan wordt achter het betreffende vak tussen haakjes de naam van de andere school vermeld zoals opgenomen in BRIN.

### Vrijstelling of ontheffing

[Artikel 39, vijfde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39) respectievelijk [artikel 28, zesde lid, van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28), regelt de vermelding op de cijferlijst van vakken waarvoor de kandidaat vrijstelling of ontheffing is verleend bij het eindexamen. In alle gevallen waarbij er sprake is van ontheffing of vrijstelling worden de vakken zonder vermelding van een cijfer op de cijferlijst vermeld en wordt op de plaats voor het cijfer ‘Vr’ (vrijstelling of ontheffing) vermeld. (Zie ook profielen vwo en havo).

### Vermelding van vakken die niet met een eindcijfer beoordeeld worden

Bij vakken waarvoor de eindbeoordeling niet in de vorm van een cijfer maar als ‘voldoende’ of ‘goed’ is gegeven, wordt deze beoordeling vermeld in de plaats van het cijfer (in de kolom in letters’).

### Vermelding van vakken die op een hoger niveau zijn afgesloten

Vakken waarin het examen op een hoger niveau is afgelegd, worden op de cijferlijst vermeld met de naam van het vak uit het betreffende niveau met de toevoeging van dat niveau tussen haakjes. Een nadere uitwerking wordt gegeven onder de schoolsoorten.

De resultaten van de voorlopige cijferlijst worden betrokken bij de vaststelling van de uitslag van het betreffende eindexamen op de nieuwe school. Zij worden overgenomen op de cijferlijst die op grond van de definitieve uitslag wordt uitgereikt. De voorlopige cijferlijst komt dan te vervallen.

Bij ‘uitslag’ voor het eindexamen of staatsexamen wordt het volgende ingevuld (zie [artikel 36, tweede lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=36) en [artikel 23, vijfde lid, Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=23)):

Op de voorlopige cijferlijst wordt geen sector of profiel vermeld.

### Cijferlijst deeleindexamen vavo en deelstaatsexamen

De resultaten van de voorlopige cijferlijst worden betrokken bij de vaststelling van de uitslag van het betreffende eindexamen op de nieuwe school. Zij worden overgenomen op de cijferlijst die op grond van de definitieve uitslag wordt uitgereikt. De voorlopige cijferlijst komt dan te vervallen.

### Certificaat

Op de voorlopige cijferlijst wordt geen profiel vermeld.

Op het certificaat wordt voor zover van toepassing vermeld:

Op de cijferlijst deeleindexamen vavo en deelstaatsexamen worden alle vakken vermeld waarin deeleindexamen/deelstaatsexamen is afgelegd en voor zover van toepassing het profielwerkstuk, zoals voorgeschreven in [artikel 41, eerste lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=41) voor het vavo en [artikel 29, eerste lid, van het Staatsexamenbesluit BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=29). Deze cijferlijst kent geen verdeling in vakken van het gemeenschappelijk deel, profieldeel en vrij deel.

### Certificaat

Ingevolge [artikel 41, tweede en derde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=41) en, [artikel 29, tweede lid, van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=29), krijgt een definitief voor het eindexamen vmbo afgewezen kandidaat die de school verlaat, een certificaat.

### Bewijs van ontheffing

De school kan wanneer nodig meer regels toevoegen.

**Afwijkende/bijzondere vermeldingen**

### Profielen vwo en havo

### Bewijs van ontheffing

Op het bewijs van ontheffing dient achter de regel: ‘recht heeft op ontheffing bij het verwerven van het diploma, de schoolsoort voluit te worden vermeld met indien van toepassing: de leerweg.

Op het diploma eindexamen vwo wordt achter eindexamen vermeld: gymnasium of atheneum.

### Diploma vwo en havo

Als de examenresultaten voor twee of meer profielen leiden tot de uitslag ‘geslaagd’, dan worden de namen van de betreffende profielen vermeld op het diploma (zie [artikel 39, tweede lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39) en [artikel 28, derde lid, van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28)).

Op het diploma eindexamen vwo wordt achter eindexamen vermeld: gymnasium of atheneum.

### Profielvermelding

Op de cijferlijst voor het eindexamen wordt in het tekstgedeelte boven de cijfer-/beoordelingstabel achter de regel ‘heeft deelgenomen aan het eindexamen voorbereidend wetenschappelijk onderwijs of hoger algemeen voortgezet onderwijs conform het profiel’, de officiële benaming van het profiel vermeld zoals genoemd in [artikel 38, derde lid van de Wet voortgezet onderwijs BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030284&artikel=38) (WVO BES).

Voor:

### Combinatiecijfer

Alle andere vermeldingen dan de vermeldingen genoemd in bovenstaande artikelen maken de cijferlijst ongeldig.

Onder het gemeenschappelijk deel wordt achter ‘combinatiecijfer’ het rekenkundig gemiddelde van de afgeronde eindcijfers van de betreffende vakken/onderdelen, afgerond vermeld op de cijferlijst (in een cijfer en in letters). Deze afronding gebeurt overeenkomstig de vaststelling van het eindcijfer per vak, door het eerste cijfer achter de komma naar beneden af te ronden indien dat een 4 of lager is en naar boven, indien dat cijfer een 5 of hoger is (een 5,5 wordt dus een 6 en 5,45 een 5): [artikel 37, achtste lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=37). Achter het ‘combinatiecijfer’ (tot slot van het gemeenschappelijk deel) is een asterisk *) opgenomen die verwijst naar de vakken/onderdelen die deel uitmaken van het combinatiecijfer (zie [artikel 37, zesde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=37), welke onder aan de cijferlijst worden genoemd. Onder ‘*) onderdelen van het combinatiecijfer’ worden de betreffende vakken/onderdelen opgenomen met vermelding van het afgeronde cijfer en het(zelfde) afgeronde eindcijfer (in een cijfer en in letters).

Op de cijferlijst voor het eindexamen wordt in het tekstgedeelte boven de cijfer-/beoordelingstabel achter de regel ‘heeft deelgenomen aan het eindexamen voorbereidend wetenschappelijk onderwijs of hoger algemeen voortgezet onderwijs conform het profiel’, de officiële benaming van het profiel vermeld zoals genoemd in [artikel 38, derde lid, van de WVO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030284&artikel=38).

In het geval een kandidaat kan slagen voor twee of meer profielen, wordt voor elk profiel afzonderlijk een cijferlijst afgegeven. Om te kunnen slagen voor twee of meer profielen is het overigens voldoende om voor één profiel een profielwerkstuk te maken. Als dat profielwerkstuk past’ in de overige profielen, wordt het op elk van de cijferlijsten vermeld. Als het in één profiel niet past, wordt in de desbetreffende ruimte vermeld: n.v.t.

De cijfers van de onderdelen en vakken waaruit het combinatiecijfer is samengesteld mogen om te slagen, geen van alle lager zijn dan een 4. In de uitslagregel wordt het combinatiecijfer beschouwd als het eindcijfer van één vak.

Onder het gemeenschappelijk deel wordt achter combinatiecijfer’ het rekenkundig gemiddelde van de afgeronde eindcijfers van de betreffende vakken/onderdelen, afgerond vermeld op de cijferlijst (in een cijfer en in letters). Deze afronding gebeurt overeenkomstig de vaststelling van het eindcijfer per vak, door het eerste cijfer achter de komma naar beneden af te ronden indien dat een 4 of lager is en naar boven, indien dat cijfer een 5 of hoger is (een 5,5 wordt dus een 6 en 5,45 een 5): [artikel 37, achtste lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=37). Achter het ‘combinatiecijfer’ (tot slot van het gemeenschappelijk deel) is een asterisk *) opgenomen die verwijst naar de vakken/onderdelen die deel uitmaken van het combinatiecijfer (zie artikel 37, zesde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES, welke onder aan de cijferlijst worden genoemd. Onder '*) onderdelen van het ‘combinatiecijfer’ worden de betreffende vakken/onderdelen opgenomen met vermelding van het afgeronde cijfer en het(zelfde) afgeronde eindcijfer (in een cijfer en in letters).

### Vrijstelling of ontheffing

### Vrijstelling of ontheffing

De cijfers van de onderdelen en vakken waaruit het combinatiecijfer is samengesteld mogen om te slagen, geen van alle lager zijn dan een 4. In de uitslagregel wordt het combinatiecijfer beschouwd als het eindcijfer van één vak.

### Vermelding van vrijstelling aan vavo/staatsexamen voor profielwerkstuk oud naar nieuw

Daarnaast kan het bevoegd gezag de volgende vakken toevoegen aan het combinatiecijfer (zie hiervoor de voorwaarde uit [artikel 37, zevende lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=37)):

Een kandidaat kan worden vrijgesteld van een profielwerkstuk indien hij reeds eerder een profielwerkstuk heeft gemaakt dat betrekking heeft op een of meer vakken van dezelfde schoolsoort en dat behoort tot het profiel van de kandidaat, mits hij daarvoor een eindcijfer 6 of hoger of een daarmee overeenkomende waardering heeft behaald,. (zie [artikel 8 van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=8) en [artikel 9 van het Staatsexamenbesluit BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=9)).

### Ontheffing van een taal

Indien in het atheneum op grond van artikel 23, vierde lid, van het Inrichtingsbesluit VO BES ontheffing is verleend voor het volgen van een taal, waarbij de taal moet worden vervangen door een ander examenvak, dan wordt dat examenvak vermeld op de cijferlijst in plaats van de vervangen taal (dus in het gemeenschappelijke deel).

### Vermelding van vrijstelling aan vavo/staatsexamen voor profielwerkstuk oud naar nieuw

Een kandidaat kan worden vrijgesteld van een profielwerkstuk indien hij reeds eerder een profielwerkstuk heeft gemaakt dat betrekking heeft op een of meer vakken van dezelfde schoolsoort en dat behoort tot het profiel van de kandidaat, mits hij daarvoor een eindcijfer 6 of hoger of een daarmee overeenkomende waardering heeft behaald (zie [artikel 8 van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=8) en [artikel 9 van het Staatsexamenbesluit BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=9)).

### Vermelding bij twee kunstvakken (die naast elkaar gekozen mogen worden)

Indien de kandidaat met het profiel cultuur en maatschappij het eindexamen aflegt in een van de vakken kunst (beeldende vormgeving, muziek, drama of dans) in het vrije deel – dit teneinde te voldoen aan de verplichting dat in dat vrije deel het eindexamen tenminste één vak omvat met een normatieve studielast van tenminste 320 (havo, of 440 bij vwo) studielasturen – en hij ook als onderdeel van het profieldeel reeds eindexamen aflegt in een van de vakken kunst (een andere variant), wordt het onderdeel kunst (algemeen) in het examen (en dus het centraal examen) vervangen door aanvullende verdiepende en/of verbredende onderdelen op het gebied van kunst in het schoolexamen met een normatieve studielast van tenminste 120 (havo, of 160 in vwo) studielasten, door het bevoegd gezag te bepalen. Er is dan dus geen centraal examen. Op de cijferlijst wordt dan ook alleen het cijfer voor het schoolexamen vermeld.

### Leerwegen vmbo

### Vermelding van vwo-vak in plaats van havo-vak

Op het havo kunnen één of meer vakken worden vervangen door de overeenkomstige vakken op vwo-niveau. Bij toepassing van deze mogelijkheid wordt achter het afgesloten overeenkomstige vwo-vak op de havo-cijferlijst opgenomen: (vwo). [Artikel 39, vijfde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39) regelt dat de vakken waarvoor de kandidaat (met diploma) in het havo of vwo is vrijgesteld op grond van eerder afgelegd examen worden vermeld op de cijferlijst met overname van de eerder behaalde resultaten.

Op het diploma wordt/worden naast de leerweg ook de sector(en) vermeld. Dit houdt in dat op de regel die volgt na ‘aan het eindexamen’ de officiële naam van de betreffende leerweg wordt ingevuld met daar achter ‘conform de sector’ de vermelding van de officiële naam van de gevolgde sector, zoals genoemd in:

Indien de kandidaat met het profiel cultuur en maatschappij het eindexamen aflegt in een van de vakken kunst (beeldende vormgeving, muziek, drama of dans) in het vrije deel – dit teneinde te voldoen aan de verplichting dat in dat vrije deel het eindexamen tenminste één vak omvat met een normatieve studielast van tenminste 320 (havo, of 440 bij vwo) studielasturen – en hij ook als onderdeel van het profieldeel reeds eindexamen aflegt in een van de vakken kunst (een andere variant), wordt het onderdeel kunst (algemeen) in het examen (en dus het centraal examen) vervangen door aanvullende verdiepende en/of verbredende onderdelen op het gebied van kunst in het schoolexamen met een normatieve studielast van tenminste 120 (havo, of 160 in vwo) studielasten, door het bevoegd gezag te bepalen. Er is dan dus geen centraal examen. Op de cijferlijst wordt dan ook alleen het cijfer voor het schoolexamen vermeld.

### LEERWEGEN VMBO

Op het diploma van een kandidaat die is geslaagd wordt – indien van toepassing – ingevolge [artikel 39a van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39a) en [artikel 28a van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28a), het judicium cum laude vermeld.

Op het diploma wordt/worden naast de leerweg ook de profiel(en) vermeld. Dit houdt in dat op de regel die volgt na ‘aan het eindexamen’ de officiële naam van de betreffende leerweg wordt ingevuld met daar achter ‘conform het profiel/de profielen’ de vermelding van de officiële naam van het gevolgde profiel/de gevolgde profielen, zoals genoemd in:

### Vermelding leerweg én sector(en)

De kandidaat die de gemengde leerweg met een extra algemeen vak heeft afgerond ontvangt op zijn verzoek een diploma vmbo theoretische leerweg en een bijbehorende cijferlijst; zie [artikel 39, achtste lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39). Het eindexamen van de theoretische leerweg kan, op grond van [artikel 14, zevende lid, onder b, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=14) en [artikel 16, zevende lid, onderdeel a, van de WVO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030284&artikel=16), een extra vak omvatten dat behoort tot het eindexamen van de gemengde leerweg. Extra vakken kunnen vermeld worden op de cijferlijst bij de theoretische leerweg. In de theoretische leerweg tellen extra beroepsgerichte keuzevakken allen mee in de uitslagbepaling als die vakken samen een beroepsgericht programma in de gemengde leerweg vormen.

### Vermelding leerweg én sector(en)

Ook op de cijferlijst wordt nu in het tekstgedeelte boven de cijfer-/beoordelingstabel achter de regel ‘heeft deelgenomen aan het eindexamen voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs’ de leerweg conform de sector(en)vermeld. Indien de kandidaat kan slagen voor meer dan één sector, dan wordt ook de naam van die sector(en) op de cijferlijst vermeld. De cijferlijst wordt bij de verdeling van de vakken over het sector- en het vrije deel, overeenkomstig de eerstgenoemde sector ingevuld.

### Sectorwerkstuk

wordt verwezen naar de volgende artikelen:

Alle andere vermeldingen dan de vermeldingen genoemd in bovenstaande artikelen, maken de cijferlijst ongeldig.

### Combinatiecijfer

Onder de ‘vakken van het vrije deel’ wordt ‘het combinatiecijfer’ genoemd. Net als in havo/vwo al langer het geval is, is er voor elke leerweg van het vmbo bepaald dat de eindcijfers voor de kleine vakken worden gecombineerd tot één combinatiecijfer, zodat deze vakken op een evenredige wijze met de eindcijfers voor grotere vakken kunnen meewegen in de uitslagbepaling.

## Bijlage 2a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 2b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 2a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 2a1

## Bijlage 2b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 2b1

## Bijlage 2c. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 2c1

## Bijlage 3a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 3b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 3c. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 4a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 4b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 4c. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 5. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 6. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 7. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 2a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 2a1

## Bijlage 2b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 2b1

## Bijlage 2c. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 2c1. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 3a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 3b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 3c. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 4a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 4b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 4c. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 5. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 6. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 7. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

Deze regeling zal met toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

### Getuigschrift

Op het diploma van een kandidaat die is geslaagd wordt – indien van toepassing – ingevolge [artikel 39a van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39a) en [artikel 28a van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28a), het judicium cum laude vermeld.

### Cijferlijsten vwo en havo

Op het diploma van een kandidaat die is geslaagd wordt – indien van toepassing – ingevolge [artikel 39a van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39a) en [artikel 28a van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28a), het judicium cum laude vermeld.

### Cijferlijsten vwo en havo

wordt verwezen naar de volgende artikelen van het [Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990):

### Combinatiecijfer

Het profielwerkstuk wordt vermeld onderaan de cijferlijst in de daarvoor bestemde kolom onder vermelding van de titel of het onderwerp en het vak of de vakken waarop het betrekking heeft.

### Ontheffing van een taal

Vakken die in ieder geval tot het combinatiecijfer behoren zijn:

### Vermelding van vrijstelling aan vavo/staatsexamen voor profielwerkstuk oud naar nieuw

Vakken waarvoor de kandidaat is vrijgesteld op grond van deze artikelen worden op de cijferlijst opgenomen met vermelding van het eerder behaalde cijfer (zie [artikel 39, vijfde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39)[artikel 28, zesde lid, van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28)). Hierop bestaat een uitzondering indien de kandidaat zijn profielwerkstuk volgens de ‘oude profielen’ heeft gemaakt, dat is beoordeeld als ‘voldoende'’ of ‘goed’ en vervolgens het diploma volgens de ‘nieuwe profielen’ aan het vavo of met het staatsexamen wil behalen. Het volgende is dan mogelijk:

### Combinatiecijfer aan het vavo/staatsexamen

Indien achter het profielwerkstuk ‘vr’ wordt vermeld en de vakken anw en maatschappijleer hoeven geen deel uit te maken van het eindexamen en er zijn geen andere onderdelen die deel uitmaken van het combinatiecijfer, dan wordt ook achter ‘het combinatiecijfer’: ‘vr’ vermeld.

### Vermelding van vwo-vak in plaats van havo-vak

Vakken waarvan de kandidaat is vrijgesteld op grond van deze artikelen worden op de cijferlijst opgenomen met vermelding van het eerder behaalde cijfer (zie [artikel 39, vijfde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39)[artikel 28, zesde lid, van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28)). Hierop bestaat een uitzondering indien de kandidaat zijn profielwerkstuk volgens de ‘oude profielen’ heeft gemaakt, dat is beoordeeld als ‘voldoende’ of ‘goed’, en vervolgens het diploma volgens de ‘nieuwe profielen’ aan het vavo of met het staatsexamen wil behalen. Het volgende is dan mogelijk:

### Combinatiecijfer aan het vavo/staatsexamen

Indien achter het profielwerkstuk ‘vr’ wordt vermeld en de vakken algemene natuurwetenschappen en maatschappijleer hoeven geen deel uit te maken van het eindexamen en er zijn geen andere onderdelen die deel uitmaken van het combinatiecijfer, dan wordt ook achter ‘het combinatiecijfer’: ‘vr’ vermeld.

### Diploma

De kandidaat die de gemengde leerweg met een extra algemeen vak heeft afgerond ontvangt op zijn verzoek een diploma vmbo theoretische leerweg en een bijbehorende cijferlijst; zie [artikel 39, achtste lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39).

### Cijferlijsten

Indien de kandidaat kan slagen voor meer dan één profiel, dan worden de namen van alle profielen vermeld.

### Vak op hoger niveau

Indien toepassing is gegeven aan de mogelijkheid één of meer vakken op een hoger niveau af te sluiten, dan wordt achter de desbetreffende vaknaam (uit dat niveau) tussen haakjes de leerweg (KB, GL of TL) of schoolsoort (vwo of havo), afgekort vermeld op de cijferlijst.

### Leer-werktraject

In de gemengde leerweg wordt het combinatiecijfer gevormd door het rekenkundige gemiddelde van het eindcijfer profielvak en de eindcijfers voor de twee (of naar keuze meer) gevolgde beroepsgerichte keuzevakken. Het eindcijfer profielvak telt in deze berekening net zo vaak mee als het aantal eindcijfers van de beroepsgerichte vakken dat in de berekening wordt betrokken.

## Bijlage 8a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 8b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 8c. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 9a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 9b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 9c. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 10a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 10a1

Deze regeling zal met toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

### Vaknamen

De te hanteren wettelijke benamingen van de vakken staan opgenomen in een bijlage bij de jaarlijks te publiceren Regeling elementcodetabel voortgezet onderwijs (VO), opleidingentabel volwasseneneducatie en vakcodetabel VO en volwasseneneducatie.

De afgifte van cijferlijsten is voor scholen voor voortgezet onderwijs en instellingen voor educatie en beroepsonderwijs, voor zover het betreft door die instellingen verzorgde opleidingen vavo, geregeld in [artikel 41, eerste lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=41) en voor staatsexamens in [artikel 28, eerste en tweede lid van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28).

### PROFIELEN VWO EN HAVO

### Profielvermelding

### Combinatiecijfer

Naast de relatief kleine (becijferde) vakken maakt ook het profielwerkstuk onderdeel uit van het combinatiecijfer. Het profielwerkstuk wordt nu ook met een cijfer gewaardeerd.

### VRIJSTELLING OF ONTHEFFING

### Vermelding bij twee kunstvakken (die naast elkaar gekozen mogen worden)

### Diploma

Op het diploma van een kandidaat die is geslaagd wordt – indien van toepassing – ingevolge [artikel 39a van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=39a) en [artikel 28a van het Staatsexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029981&artikel=28a), het judicium cum laude vermeld.

### Cijferlijsten

In de basis- en de kaderberoepsgerichte leerweg wordt het combinatiecijfer gevormd door het rekenkundig gemiddelde van de eindcijfers voor de vier (of naar keuze meer) gevolgde beroepsgerichte keuzevakken.

Het combinatiecijfer wordt achter ‘combinatiecijfer’ aangemerkt als één vak conform het rekenkundig gemiddelde van de afgeronde eindcijfers van de betreffende vakken/onderdelen. Het eindcijfer voor dit vak wordt afgerond vermeld op de cijferlijst (in een cijfer en een letter).

Deze afronding gebeurt overeenkomstig de vaststelling van het eindcijfer per vak, door het eerste cijfer achter de komma naar beneden af te ronden indien dat een 4 of lager is en naar boven, indien dat cijfer een 5 of hoger is (een 5,5 wordt dus een 6 en 5,45 een 5): [artikel 37, vijfde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=37).

Achter het ‘combinatiecijfer’ is een asterisk met verzamelhaakje *) opgenomen die verwijst naar de vakken/onderdelen elk afzonderlijk aangemerkt met een asterisk*, die deel uitmaken van het combinatiecijfer (zie [artikel 37, derde en vierde lid, van het Eindexamenbesluit VO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=37) en de eerdere uitleg hierover), welke in de cijferlijst, onder de vakken van het profieldeel en de vakken van het vrije deel worden genoemd.

De beroepsgerichte keuzevakken worden opgenomen met vermelding van de afgeronde cijfers en de(zelfde) afgeronde eindcijfers (in een cijfer en in letters). Het profielvak wordt opgenomen met de onafgeronde cijfers voor het schoolexamen (indien van toepassing) en het centraal examen en de bijbehorende afgeronde eindcijfers voor het profielvak in cijfers en letters.

De onderdelen/vakken die het combinatiecijfer samenstellen mogen om te slagen geen van alle lager zijn dan een 4: [artikel 37, eerste lid, onder c](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0029990&artikel=37).

In de uitslagregel wordt het combinatiecijfer telkens beschouwd als het eindcijfer van één vak.

### Vermelding leerweg én profiel(en)

Ook op de cijferlijst wordt nu in het tekstgedeelte boven de cijfer-/beoordelingstabel achter de regel ‘heeft deelgenomen aan het eindexamen voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs’ de leerweg conform het profiel/de profielen vermeld. Indien de kandidaat kan slagen voor meer dan één profiel, dan worden de namen van alle profielen op de cijferlijst vermeld. De cijferlijst wordt bij de verdeling van de vakken over het profiel- en het vrije deel, overeenkomstig het eerstgenoemde profiel ingevuld.

### Profielwerkstuk

De vermelding van ‘thema of titel van profielwerkstuk’ is alleen voor de theoretische en de gemengde leerweg van toepassing en dient bij de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg weggelaten te worden.

### Vak op hoger niveau

Indien toepassing is gegeven aan de mogelijkheid één of meer vakken op een hoger niveau af te sluiten, dan wordt achter de desbetreffende vaknaam (uit dat niveau) tussen haakjes de leerweg (KB, GL of TL) of schoolsoort (vwo of havo), afgekort vermeld op de cijferlijst.

Indien het een leer-werktraject van de basisberoepsgerichte leerweg betreft, worden minimaal de cijfers van het vak Nederlandse taal (gemeenschappelijk deel) en het beroepsgerichte programma (vrije deel) vermeld (zie [artikel 19 van de WVO BES](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0030284&artikel=19)).

## Bijlage 10c1. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 12a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 12b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 12c. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 13a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 13b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 13c. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 14a. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES

## Bijlage 14b. behorend bij de Regeling modellen diploma’s VO BES