Besluit van de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking van 8 september 2016, nr. MinBuZa-2016.56930, tot vaststelling van beleidsregels en een subsidieplafond voor subsidiëring op grond van de Subsidieregeling Ministerie van Buitenlandse Zaken 2006 (Voice 2016–2020 Fonds)

Geldende tekst a fecha 2019-11-29

Gelet op artikel 6 en artikel 7 van het Subsidiebesluit Ministerie van Buitenlandse Zaken;

Gelet op artikel 5.1 van de Subsidieregeling Ministerie van Buitenlandse Zaken;

Besluit:

Artikel 1

Voor subsidieverlening op grond van artikel 5.1 van de Subsidieregeling Ministerie van Buitenlandse Zaken 2006 in het kader van het Voice 2016–2024 Fonds met het oog op de financiering van activiteiten die strekken tot het bevorderen van de participatie van gemarginaliseerde en gediscrimineerde mensen in ontwikkelingsprocessen, gelden de als bijlage bij dit besluit gevoegde beleidsregels.

Artikel 2

Voor subsidieverlening in het kader van het Voice 2016–2024 Fonds geldt voor de periode vanaf de datum van inwerkingtreding van dit besluit tot en met 30 september 2024 een subsidieplafond van € 60,2 miljoen. Jaarlijks gelden de volgende plafonds, waarbij geldt dat indien in één van deze jaren middelen resteren van de voor dat jaar beschikbare middelen, deze beschikbaar komen voor aanvragen die worden ingediend in het daarop volgende jaar:

a). 2016: € 1,0 miljoen;

b). 2017: € 12,7 miljoen;

c). 2018: € 13,425 miljoen;

d). 2019: € 5,375 miljoen;

e). 2020: € 12 miljoen;

f). 2021: € 10 miljoen;

g). 2022: € 5 miljoen;

h). 2023: € 0.7 miljoen;

i). 2024: € 0.

Van het subsidieplafond genoemd in het eerste lid is € 15,05 miljoen beschikbaar voor wereldwijde internationale subsidieopenstellingen en € 45,15 miljoen voor nationale subsidieopenstellingen ten behoeve van de tien Voice focuslanden zoals vermeld in de beleidsregels bij dit besluit.

De verdeling van de middelen van het subsidieplafond, bedoeld in het eerste lid, tussen de verschillende soorten subsidies is als volgt:

a). voor subsidies voor activiteiten gericht op empowerment: € 11,75 miljoen;

b). voor subsidies voor activiteiten gericht op beïnvloeding: € 22,6 miljoen;

c). voor subsidies voor activiteiten gericht op innoveren en leren: € 18, 85 miljoen;

d). voor subsidies voor activiteiten gericht op onvoorziene kansen: € 7 miljoen

De verdeling van de middelen bedoeld in het derde lid, onder b en onder e, vindt plaats op grond van een beoordeling overeenkomstig de maatstaven die in de bijlage bij dit besluit zijn neergelegd, met dien verstande dat alleen aanvragen die voldoen aan de maatstaven voor een subsidie in aanmerking kunnen komen, met inachtneming van de kwaliteit van de betreffende aanvragen en binnen het raam van een evenwichtige spreiding als bedoeld in artikel 8, derde lid, sub d, van het Subsidiebesluit Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Artikel 3

Aanvragen voor subsidies als bedoeld in artikel 2, derde lid, sub a, c en d, zullen worden behandeld in volgorde van ontvangst. Aanvragen worden ingediend in de periode vanaf de datum van inwerkingtreding van dit besluit tot en met vrijdag vrijdag 29 december 2023 23.59 uur Nederlandse tijd.

Aanvragen voor subsidies als bedoeld in artikel 2, derde lid, sub b en e, worden ingediend via www.voice.global naar aanleiding van een internationale of nationale subsidieopenstelling, welke zullen worden aangekondigd op www.voice.global.

Artikel 4

Aanvragen voor een subsidie in het kader van het Voice 2016–2024 Fonds worden ingediend aan de hand van het daartoe door de Minister vastgestelde aanvraagformulier en voorzien van de op het aanvraagformulier gevraagde bescheiden.1Het aanvraagformulier wordt geplaatst op www.voice.global.

Artikel 5

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst en vervalt met ingang van 1 januari 2025 met dien verstande dat het van toepassing blijft op subsidies die voor die datum zijn verleend.

Bijlage

1. Inleiding en achtergrond

Het programma Voice is onderdeel van de beleidskaders Samenspraak en Tegenspraak en Power of Voices van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. De overkoepelende doelstelling van dit beleidskader is het versterken van maatschappelijke organisaties in lage- en lage-middeninkomenslanden in hun rol als pleiter en beïnvloeder. Dit stelt deze organisaties, in samenwerking met hun (internationale) partners en via hun netwerken in staat, op lokaal, nationaal en internationaal niveau hun rol te spelen in pleitbezorging en beïnvloeding en zo bij te dragen aan duurzame inclusieve ontwikkeling voor iedereen en aan het bestrijden van armoede en onrecht. Voice is specifiek gericht op maatschappelijke organisaties en vertegenwoordigers van de meest gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen die vaak ook het moeilijkst te bereiken zijn.

Om die reden zijn empowerment en innovatieve manieren om de lobby te versterken en meer mogelijkheden voor organisaties te scheppen om hun stem te laten horen van groot belang voor Voice. Een ‘linking en learning’-aanpak moedigt betrokkenen aan om ideeën en ervaringen uit te wisselen en biedt de meest gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen een manier om van elkaar te leren.

Het programma heeft een looptijd van acht jaar, waarvan de laatste drie jaar een verlenging van de initiële eerste vijf jaar betreffen op basis van de positieve mid-term evaluatie. Voor de laatste drie jaren is een aantal beperkte inhoudelijke verschuivingen doorgevoerd die in lijn zijn met de initiële opgezette doelstellingen en werkwijze van het programma en de aanbevelingen van de mid-term review. Deze inhoudelijke verschuivingen zijn gebaseerd op geleerde lessen in de periode van 2016–2019.

Er is in totaal € 86 miljoen beschikbaar voor het programmamanagement, inclusief subsidies en de kosten van ‘linking en learning’. Voor de subsidies zelf die in het kader van Voice worden verstrekt was € 35 miljoen beschikbaar in de periode van 2016–2020, en is € 25,2 miljoen beschikbaar in de periode van 2021–2024.

Voice is gestart als één van de onderdelen binnen het beleidskader Samenspraak en Tegenspraak. De andere drie onderdelen zijn de Strategische Partnerschappen Pleiten & Beïnvloeden, het Accountability fonds en het Leading from the South programma. De strategische partners partners onder Samenspraak en Tegenspraak zijn 25 (allianties van) NGO’s die samenwerken met het Ministerie van Buitenlandse Zaken, met als doel een sterkere lobby en meer mogelijkheden voor maatschappelijke organisaties in lage- en lage- middeninkomenslanden om van zich te laten horen. De strategische partnerschappen zijn op 1 januari 2016 van start gegaan. Het accountability fonds wordt gefaciliteerd via Nederlandse ambassades in rechtstreekse samenwerking met lokale maatschappelijke organisaties en heeft hetzelfde doel als de strategische partners, maar op kleinere schaal. Leading from the South versterkt lokale, nationale en regionale vrouwenrechtenorganisaties, -bewegingen en -netwerken via vier regionale vrouwenfondsen. Met deze inzet ondersteunt Nederland de kabinetsinzet voor meer directe steun aan en zeggenschap van lokale vrouwenrechtenorganisaties.

Gedurende de laatste drie jaren van Voice 2016–2024 Fonds maakt Voice onderdeel uit van het beleidskader Versterking Maatschappelijk Middenveld. Ook de andere drie onderdelen van het beleidskader Samenspraak en Tegenspraak krijgen onder dat beleidskader een vervolg.

Voice is specifiek gericht op inclusiviteit en sluit aan op de plannen voor inclusieve ontwikkeling in de agenda van buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Deze visie is door de Minister voor Buitenlandse handel en Ontwikkelingssamenwerking uiteengezet in een brief aan de Tweede Kamer (28 september 2015, ref. 33 625-182).

De minister heeft besloten dat Voice zal worden beheerd en gefaciliteerd door een fondsbeheerder. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft aan de hand van een aanbestedingsprocedure ervoor gekozen om het fondsbeheer van Voice toe te kennen aan het consortium Oxfam Novib en Hivos. Het consortium heeft het mandaat om het Voice 2016–2024 Fonds namens de minister te beheren.

Maatschappelijke organisaties (MO’s) spelen een cruciale rol in ontwikkelingsprocessen.

Mondige burgers kunnen meer invloed uitoefenen op de besluitvorming op verschillende niveaus, door hun stem te laten horen en beleid te beïnvloeden. MO’s zijn actief op het snijvlak tussen de staat, burgers en de markt. Omdat zij een onafhankelijke positie hebben en geworteld zijn in het maatschappelijk leven, kunnen ze allerlei verschillende groepen met elkaar in contact brengen en hun belangen behartigen. Veel lokale MO’s in lage- en lage-middeninkomenslanden zijn de afgelopen jaren sterker geworden, terwijl zij tegelijkertijd onder steeds grotere druk hun werk moeten doen, omdat de omstandigheden waaronder zij werken steeds veranderen en verslechteren.

Voor Voice gaat het om drie soorten maatschappelijke organisaties:

Capaciteitsversterking in het algemeen is gericht op activiteiten die de expertise van maatschappelijke organisaties vergroten, het management en financieel beheer verbeteren en bijdragen aan de ontwikkeling van kerncompetenties die nodig zijn om relevant te blijven en resultaten te behalen in een veranderende context. Capaciteitsversterking op het gebied van pleiten en beïnvloeden is gericht op empowerment en het ontwikkelen van relevante competenties. Er zijn meerdere instrumenten en strategieën die kunnen worden ingezet om kwesties op de politieke en corporate agenda te krijgen of houden, met het doel om de oorzaken van structurele armoede en onrecht aan te pakken en beleid duurzaam te veranderen. Omdat groepen verschillende doelen nastreven, kan de lobby aan verschillende thema’s worden gekoppeld.

Een effectieve lobby is gebaseerd op onderzoek, analyses, lessen uit het verleden (dat wil zeggen: evidence-based) en gemeenschappelijke ervaringen. Welke instrumenten of combinaties van instrumenten worden gebruikt – adviseren, pleiten, lobbyen of activisme – hangt af van de context in het betreffende land, de fase van de ontwikkelingen in de beleidsprocessen, het machtsevenwicht en de betrokken partijen.

De meest gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen zijn die groepen die weinig tot geen mogelijkheden hebben om van zich te laten horen of om op te komen voor hun belangen. Het doel van Voice is om die mogelijkheden voor hen te creëren en/of te verbeteren. In deze context wordt onder ‘groep’ verstaan: een aantal individuen dat een gemeenschappelijk doel en/of belang heeft en in een formele of informele setting samenkomen om zich te organiseren (al dan niet formeel) en op te komen voor hun rechten en belangen. Mochten bepaalde groepen zich nog niet hebben georganiseerd, dan wendt Voice zich tot organisaties die hun belangen behartigen, waarbij de leden van die groepen bij het proces worden betrokken. Voice richt zich op groepen die worden genegeerd en verwaarloosd door de maatschappij en het politieke systeem en die om die reden soms onzichtbaar en/of politiek kwetsbaar zijn, bijvoorbeeld: mensen met een beperking, vrouwen die worden uitgebuit, misbruikt en/of verminkt, inheemse volkeren, LHBTI, boeren die geen land bezitten en kwetsbare mensen die worden gediscrimineerd om hun leeftijd.

Marginalisatie heeft te maken met sociale, culturele, economische en politieke status en/of uitsluiting. Het is te definiëren als: een ernstige en aanhoudende benadeling gebaseerd op onderliggende sociale ongelijkheid. Marginalisatie ontstaat vaak door een combinatie van verschillende vormen van discriminatie, zoals bijvoorbeeld op basis van competenties en vaardigheden, leeftijd, etniciteit, economische status, gender, geografie, fysieke en geestelijke gezondheid, taal, burgerlijke staat, ras, religie, seksuele geaardheid en/of sociale status. Gemarginaliseerde groepen vallen vaak ongewild buiten de kaders van productiviteit, sociale activiteit, reproductie, politieke macht en/of culturele invloed. Het is voor hen onmogelijk om een bevredigend sociaal leven te leiden op individueel, interpersoonlijk of maatschappelijk niveau. Mensen die worden gemarginaliseerd hebben relatief weinig controle over hun leven en de middelen die hun ter beschikking staan; soms worden ze gestigmatiseerd en hebben ze vaak te maken met een negatieve houding van mensen om hen heen. Hun mogelijkheden om een maatschappelijke bijdrage te leveren zijn beperkt en ze hebben vaak weinig zelfvertrouwen en weinig eigenwaarde.

Discriminatie laat zich als volgt definiëren: elke vorm van onderscheid, uitsluiting, beperking of voorkeur op grond van geslacht, ras, huidskleur, afkomst of nationale of etnische afstamming, religie, beperking, seksuele geaardheid, sociale klasse, leeftijd (afhankelijk van de conventies op het gebied van pensionering), burgerlijke staat of gezinstaken, of als gevolg van voorwaarden en eisen die niet stroken met de principes van eerlijkheid en rechtvaardigheid, waarbij het doel of effect is de erkenning, het genot of de uitoefening, op voet van gelijkheid, van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden op politiek, economisch, sociaal of cultureel gebied, of op andere terreinen van het openbare leven, worden aangetast of teniet gedaan.2United Nations. The International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination, Article 1.

Legitimiteit zou het leidende principe moeten zijn bij de lobby en beleidsbeïnvloeding door en voor de meest gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen. Het motto ‘Nothing about us, without us’ is een van de fundamenten van de Werelddoelen voor duurzame ontwikkeling (Sustainable Development Goals) en van groot belang voor de implementatie van Voice. Maatschappelijke organisaties en vertegenwoordigers van gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen moeten in deze context passen en oprecht de juiste partijen zijn om hen te vertegenwoordigen. De lobbyactiviteiten moeten ertoe leiden dat de groepen waarvoor wordt opgekomen zich betrokken voelt bij de veranderingen, dat mensen gestimuleerd worden om mee te doen en een rol van betekenis te spelen in de ontwikkeling en uitvoering van nieuwe wetten en beleid. Op die manier ervaren ze zelf de veranderingen in hun omgeving en zien ze in dat ze rechten hebben die ze kunnen claimen. Ze worden aangemoedigd om de traditionele rol van de overheid en de maatschappij ter discussie te stellen en leren hun rechten en maatschappelijke verantwoordelijkheden beter kennen.

2. Beleidsbeginselen van Voice

2.1. Doel en beleidsthema’s

De afgelopen jaren kende een aanzienlijk aantal lage- en lage-middeninkomenslanden substantiële economische groei, maar dat heeft niet overal tot hetzelfde ontwikkelingsniveau geleid. In veel gevallen is de kloof tussen arm en rijk groter geworden. Minder ongelijkheid – niet alleen op economisch, maar ook op sociaal, politiek, religieus en etnisch gebied en wat betreft gender en seksuele geaardheid – en niemand achter te stellen (‘Leave no one behind’) zijn niet alleen voor het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken belangrijke doelen op het gebied van buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking, maar maken ook deel uit van de VN-plannen voor duurzame ontwikkeling (‘Sustainable Development Goals’).

Verschillenden partijen spelen een rol bij het terugdringen van ongelijkheid en het betrekken bij de samenleving van mensen voor wie tot nu toe geen plaats was. Ten eerste is het de taak van nationale overheden om beleid te maken waarin ook ruimte is voor gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen. Het ontwikkelen en uitvoeren van inclusief beleid (in lage- en lage-middeninkomenslanden) vergt van de beslissers in die landen meer bewustzijn, duurzame investeringen en bereidheid om te veranderen.

De afgelopen jaren kende een aanzienlijk aantal lage- en lage-middeninkomenslanden substantiële economische groei, maar dat heeft niet overal tot hetzelfde ontwikkelingsniveau geleid. In veel gevallen is de kloof tussen arm en rijk groter geworden. Minder ongelijkheid – niet alleen op economisch, maar ook op sociaal, politiek, religieus en etnisch gebied en wat betreft gender en seksuele geaardheid – en niemand achter te stellen (‘Leave no one behind’ en ‘Prioritise those furthest behind’) zijn niet alleen voor het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken belangrijke doelen op het gebied van buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking, maar maken ook deel uit van de VN-plannen voor duurzame ontwikkeling (‘Sustainable Development Goals’).

Een andere belangrijke partij is de maatschappij zelf. Maatschappelijke organisaties (MO’s) spelen allerlei verschillende rollen in inclusieve en duurzame ontwikkelingen, bijvoorbeeld: humanitaire hulp, dienstverlening, beleidsbeïnvloeding, pleiten en innoveren. De rol van MO’s op het gebied van inclusiviteit is misschien wel de belangrijkste. Sommige MO’s zijn uitzonderlijk effectief gebleken in het bereiken of vertegenwoordigen van armen en verstotenen, door de gemeenschap te mobiliseren, aandacht te vragen voor mensenrechten (bijvoorbeeld gelijke rechten voor mannen en vrouwen), beslissers van de nationale overheid te beïnvloeden en te helpen hun omgeving mondiger te maken.

Voor de aanpak van ongelijkheid die duurzame inclusieve ontwikkelingen in de weg staat, is het nodig dat er een veilig en vruchtbaar klimaat en omgeving – een ‘enabling environment’ – ontstaat waarin het maatschappelijk middenveld optimaal kan functioneren en ook de meest gemarginaliseerde groepen weet te bereiken. Met ‘enabling environment’ wordt bedoeld: de voorwaarden waaraan moet zijn voldaan op sociaal-cultureel, politiek, economisch, financieel en juridisch gebied, zodat MO’s hun werk goed kunnen doen. Het is essentieel dat de maatschappij inziet wat het belang is van pluralisme en van de rol van MO’s als voorvechters en bewakers van het democratische proces. Het is belangrijk om deze te formaliseren in een wettelijk kader; daarmee zouden overheden ook de op vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering erkennen en moeten respecteren.

Het doel van Voice sluit aan op een van de vijf strategieën die wereldwijd wordt gezien als een belangrijke voorwaarde voor inclusieve ontwikkeling: een eind maken aan discriminatie en marginalisatie. Niemand mag worden buitengesloten. Ongelijkheid en marginalisatie zijn met elkaar verweven. Marginalisatie en barrières die deelname aan het maatschappelijk leven tegenhouden, kunnen ertoe leiden dat het potentieel van gemarginaliseerde en gediscrimineerde te weinig benut wordt. Deze groepen krijgen geen politieke functies en hun stem wordt gehoord noch gerespecteerd. Uitsluiting en marginalisatie ondermijnen de sociale samenhang en vergroten het risico op conflicten, extremisme en geweld, bijvoorbeeld wanneer bepaalde groepen niet worden betrokken bij beleidsvorming of beslissingen over kwesties die hen aangaan.

Werken aan inclusiviteit voor de meest gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen maakt al jaren deel uit van het beleid van ontwikkelingssamenwerking, maar tot op heden met nog onvoldoende succes. Er zijn innovatieve maatregelen en instrumenten nodig, die royaal de ruimte bieden om te experimenteren, innoveren, fouten te maken en daarvan te leren. Voice biedt die ruimte met het ‘linking en learning’-proces, maar ook met de verschillende onderdelen van de subsidiefaciliteit, zoals het monitoring- en evaluatiesysteem, de selectieprocedure en de aanpak voor capaciteitsversterking.

Om de meest gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen te bereiken en vooruit te helpen zijn innovatieve, vooruitstrevende en onbewezen methodes en instrumenten nodig. Wat innovatief is, hangt af van de context; het kan bijvoorbeeld gaan om nieuwe partijen om mee samen te werken, of het toepassen van nieuwe technologieën of wetenschappelijke bevindingen. Ook onderzoeksinstituten kunnen een rol spelen bij het ondersteunen en faciliteren van een innovatief leerproces.

Voice concentreert zich op vijf groepen die zijn geselecteerd op basis van onderzoek en landenanalyse (zie de tabel hieronder), waarbij de belangrijkste selectiecriteria waren:

Onderstaande tabel geeft weer welke groepen zijn geselecteerd en om welke redenen.

Ongelijkheid: gender en jeugd

Deze groepen lopen ook het grootste risico om ingeperkt te worden in hun vrijheid om zich te organiseren en uit te spreken, volgens de speciale rapporteur van de VN op het gebied van de vrijheid van vereniging en vergadering.3Rapport van de VN-Mensenrechtenraad 2014.

Vrouwen en jongeren krijgen wel aandacht binnen ontwikkelingssamenwerking maar hebben zelf vaak weinig te zeggen over de inhoud en kwaliteit van de interventies. Daarmee wordt voorbijgegaan aan hun enorme potentieel om veranderingen te bewerkstelligen; jongeren staan vaak veel meer open voor veranderingen, zitten minder vast in tradities, zijn energieker, vasthoudender en creatiever in hun streven naar ontwikkeling.

Vrouwen en jongeren ervaren vaak nog extra nadelen, bijvoorbeeld:

Voice zal zich richten op drie specifieke thema’s:

2.2. Subsidiecategorieën

Voice is gericht op tien landen in drie regio’s: West-Afrika (Nigeria, Niger en Mali), Oost-Afrika (Kenia, Tanzania en Oeganda) en Zuidoost-Azië (Cambodja, Laos, de Filippijnen en Indonesië).

Voice onderscheidt de volgende subsidiecategorieën:

De opzet van het subsidieprogramma is bedoeld om zowel informele groepen als formele organisaties en netwerken te ondersteunen; de aanvrager moet echter wel een rechtspersoon zijn.

Voice onderscheidt de volgende subsidiecategorieën:

De subsidiecategorieën, wie aanvragen kunnen indienen en voor welk bedrag en welke periode, zijn samengevat in Bijlage A voor aanvragen ten laste van de plafonds voor de jaren 2016 tot en met 2020, in Bijlage B voor aanvragen ten laste van de plafonds voor de jaren 2021 tot en met 2024.

2.3. Het verstrekken van Voice-subsidies

Voice zal zich onderscheiden van andere subsidieprogramma’s door zijn toegankelijke aanvraag- en rapportageproces dat gebruiksvriendelijk en vernieuwend is en aangepast aan de subsidieontvangers, de doelgroepen en de subsidiecategorie.

De subsidies van Voice zijn in eerste instantie bestemd voor organisaties in: Cambodja, Indonesië, Kenia, Laos, Mali, Niger, Nigeria, de Filippijnen, Tanzania en Uganda. De nadruk komt te liggen op landelijke subsidieopenstellingen, maar er zijn ook fondsen (ten hoogste 25%) beschikbaar voor internationale en regionale subsidieopenstellingen.

Alleen organisaties met een bankrekening op naam van de aanvrager kunnen een aanvraag indienen. Tevens moet de aanvrager een officieel geregistreerde erkende maatschappelijke organisatie zonder winstoogmerk of kleinschalige organisatie met sterke wortels in de gemeenschap (‘community-based organisations’) zijn. Organisaties kunnen zelfstandig een financieringsaanvraag indienen of als onderdeel van een consortium, een samenwerkingsverband van twee of meer maatschappelijke organisaties die een gezamenlijk en geïntegreerd project uitvoeren waaraan alle partijen bijdragen. Ze stellen daarvoor ook een samenwerkingsovereenkomst op. Een vertegenwoordiger van het consortium (de ‘hoofdaanvrager’, die een rechtspersoon moet zijn) dient de aanvraag namens het consortium in. Indien de aanvraag wordt gehonoreerd, is de hoofdaanvrager verantwoordelijk voor de uitvoering van het project van het consortium. Aanvragers kunnen (een deel van) hun project ook in samenwerking met andere organisaties zonder winstoogmerk of commerciële bedrijven uitvoeren, maar dienen wel bij de aanvraag te vermelden welke bedrijven/organisaties dat zijn.

3. Beoordelingsprocedure

3.1. Beoordelingscriteria

Organisaties die een Voice-subsidie aanvragen, moeten aan een aantal criteria voldoen om in aanmerking te kunnen komen voor een subsidie. De criteria zijn onderverdeeld in drie categorieën:

Voorstellen en aanvragers waarvan de kwaliteit onvoldoende is, komen niet in aanmerking voor subsidie.

Organisaties die een Voice-subsidie aanvragen, moeten aan een aantal criteria voldoen om in aanmerking te kunnen komen voor een subsidie. De criteria zijn onderverdeeld in drie categorieën:

Voorstellen en aanvragers waarvan de kwaliteit onvoldoende is, komen niet in aanmerking voor subsidie.

3.2. Beoordeling

Voor de kleinere subsidies (subsidies tot € 25.000) gelden minder strenge eisen.

De beoordeling van subsidieaanvragen voor activiteiten bedoeld in artikel 2, derde lid, sub b, en het toewijzen en de verdeling van de beschikbare fondsen vindt plaats aan de hand van een subsidietender: de kwaliteit van alle aanvragen wordt beoordeeld op basis van dezelfde criteria. Alleen aanvragen die voldoen aan de minimale criteria (zie 3.1) kunnen in aanmerking komen voor een subsidie. Of een subsidieaanvraag wordt gehonoreerd ligt aan de kwaliteit van het projectvoorstel in de betreffende aanvraag. De fondsmanager neemt binnen zes weken na de deadline voor het indienen van aanvragen voor de subsidietender een besluit op de aanvragen.

De bepalingen in de Algemene wet bestuursrecht, het Subsidiebesluit Ministerie van Buitenlandse Zaken en de Subsidieregeling Ministerie van Buitenlandse Zaken 2006 van het Ministerie van Buitenlandse Zaken zijn onverkort van toepassing op de beoordeling van aanvragen en de uiteindelijke subsidieverstrekking. Aanvragen zullen worden beoordeeld met inachtneming van deze regelgeving en in overeenstemming met de maatstaven die in deze beleidsregels zijn neergelegd.

3.2.1. Stap 1: minimale criteria

De beoordeling van aanvragen voor Voice-subsidies vindt in drie stappen plaats, waarbij stap 2 en 3 elkaar snel kunnen opvolgen. De eerste stap is de controle van de minimale criteria. Bij stap 2 worden de projectvoorstellen beoordeeld – voor zover ze voldoen aan de minimale criteria. Aanvragers die ook bij stap 2 een positieve beoordeling krijgen, worden bij stap 3 beoordeeld op de kwaliteit van hun organisatie.

3.2.1. Stap 1: minimale criteria

De minimale criteria zijn de basiseisen waaraan alle aanvragen voor Voice-subsidies moeten voldoen, ook wel drempelcriteria genoemd. Aanvragen die niet aan de minimale criteria voldoen en geen punten krijgen, vallen daarmee af in de drempeltoets, ontvangen een afwijzingsbeschikking en worden verder niet in behandeling genomen.

3.2.2. Stap 2: de projectvoorstellen

Bij stap 2 wordt de kwaliteit van het projectvoorstel beoordeeld, de zogeheten projecttoets. Mocht de kwaliteit van een project als onvoldoende beoordeeld worden, dan wordt de aanvraag niet gehonoreerd en krijgt de aanvrager een afwijzingsbeschikking.

3.2.3. Stap 3: de organisatie

Stap 3 behelst een organisatietoets; daarbij gaat het om kwaliteit en efficiëntie (geschiedenis en staat van dienst, planning, monitoring en evaluatie, en financieel en administratief management) van de aanvragende organisatie. De beoordeling van de organisatie moet volledig uitgevoerd worden. Organisaties die als te risicovol worden beoordeeld, komen niet voor financiering in aanmerking. Zij en organisaties waarvan de kwaliteit onvoldoende blijkt te zijn krijgen een afwijzingsbeschikking.

De beschikbare middelen voor subsidies voor beïnvloeding zullen worden verdeeld op basis van jaarlijkse subsidietenders. Voorstellen die voldoende kwaliteit laten zien op de projecttoets en de organisatietoets worden geselecteerd op basis van de kwaliteit van het projectvoorstel.

De beschikbare middelen voor subsidies voor empowerment, leren en innoveren zullen op chronologische volgorde van datum en tijdstip van binnenkomst van de aanvraag worden verdeeld mits er een uitnodiging om aanvragen in te dienen open staat. De beschikbare middelen voor subsidies voor onvoorziene kansen zullen op chronologische volgorde van datum en tijdstip van binnenkomst van de aanvraag worden verdeeld, waarbij geldt dat aanvragen kunnen worden ingediend vanaf het moment van inwerkingtreding van deze beleidsregels. Aanvragen die van onvoldoende kwaliteit zijn komen niet in aanmerking voor een subsidie.

De beschikbare middelen voor subsidies voor beïnvloeding en leren en innoveren zullen worden verdeeld op basis van jaarlijkse subsidietenders. Voorstellen die voldoende kwaliteit laten zien op de projecttoets en de organisatietoets worden geselecteerd op basis van de kwaliteit van het projectvoorstel.

3.3. Aanvraagprocedure

Indien de kwaliteit van de aanvragen voor een subsidiecategorie, gemeten aan de hand van de maatstaven van deze beleidsregels, onvoldoende is om de voor die categorie beschikbare middelen uit te putten, zullen de overblijvende middelen naar rato worden verdeeld over de plafonds voor de overige categorieën. Middelen die overblijven van de voor een jaar beschikbare middelen, worden toegevoegd aan de middelen die beschikbaar zijn voor het daarop volgende jaar.

Calls for proposal met alle relevante deadlines zullen jaarlijks worden gepubliceerd via www.voice.global. Bijvoorbeeld de eerste mondiale call for proposals wordt op de datum van inwerkingtreding van dit besluit gepubliceerd; subsidieaanvragen die naar aanleiding daarvan worden ingestuurd moeten op vrijdag 15 oktober vóór 16.30 uur (Nederlandse tijd) binnen zijn.

Aanvragen voor Voice- subsidies moeten worden ingediend met behulp van het modelaanvraagformulier dat beschikbaar wordt gesteld door de Fondsmanager)6Het modelaanvraagformulier is als download beschikbaar via http://www.voice.global. Informatie over de subsidie aanvraagprocedure wordt gepubliceerd op www.voice.global.

4. Beoordeling van aanvragen

4.1. Minimale criteria

Aanvragen die niet voldoen aan alle minimale criteria die hieronder genoemd worden, zullen worden afgewezen. De criteria staan in de opsomming hieronder en zijn voorzien van nadere uitleg waar nodig.

4.2. Projectbeoordeling

Als de kwaliteit van het project niet voldoende is, wordt de subsidieaanvraag niet in behandeling genomen. Bij de projectbeoordeling gaat het om een aantal algemene criteria en een aantal specifieke criteria per subsidiecategorie:

4.2.1. Algemene criteria

Contextanalyses:de mate waarin het voorstel - met name het probleem en de doelstellingen – aansluit bij de bevindingen van de contextanalyse.

Naast de algemene criteria zullen subsidieaanvragen voor empowerment worden beoordeeld op het volgende criterium:

4.2.3. Subsidies voor beïnvloeding

Naast de algemene criteria zullen subsidieaanvragen voor beïnvloeding worden beoordeeld op de volgende criteria:

Vertegenwoordiging van de doelgroep:de mate waarin het project en de organisatie de doelgroep betrekken en vertegenwoordigen, meer bewustzijn weten te creëren, leiderschap verder ontwikkelen en werken aan het zelfvertrouwen en de vaardigheden van de doelgroep.

Naast de algemene criteria zullen subsidieaanvragen voor leren en innoveren worden beoordeeld op de volgende criteria:

4.2.5. Subsidies voor onvoorziene kansen

Vertegenwoordiging van de doelgroep:de mate waarin het project en de organisatie de Voice-doelgroep betrekken, vertegenwoordigen, ervoor zorgen dat hun stem gehoord wordt en werken aan meer invloed voor de doelgroep.

Om voor subsidie in aanmerking te kunnen komen, dient de organisatorische kwaliteit van de (hoofd)aanvrager van voldoende niveau te zijn. De beoordeling van de organisatie moet volledig uitgevoerd worden. Mochten er tekortkomingen zijn, dan worden die aan de aanvrager gecommuniceerd, zodat een plan voor capaciteitsontwikkeling kan worden opgesteld om eventueel met Voice-subsidie uit te voeren. Organisaties die als te risicovol worden beoordeeld, komen niet voor financiering in aanmerking. Bij de beoordeling wordt aandacht besteed aan de volgende onderwerpen: governance en integriteit, financieel management, human resources en programma- en projectmanagement.

Pleiten en beïnvloeden: de mate waarin het project de Voice-doelgroep ondersteunt bij het overtuigen van belanghebbenden om nieuwe procedures en beleid te implementeren en nieuwe relaties en partnerschappen aan te gaan.

4.2.4. Subsidies voor leren en innoveren

Vertegenwoordiging van de doelgroep:de mate waarin het project en de organisatie de Voice-doelgroep betrekken en vertegenwoordigen.

Naast de criteria die gelden voor aanvragers van subsidie voor empowerment, gelden er voor aanvragers van een subsidie voor beïnvloeding (in één land) en onvoorziene kansen (in één land) binnen de hierboven genoemde financiële marges de volgende extra criteria:

Innovatie en mogelijkheden om op te schalen:de mate waarin het idee nieuw is in een bepaalde context en ertoe zal bijdragen dat één of meer van de Voice-doelgroepen meer invloed op hun eigen leven krijgen en beter gehoord worden. Dit omvat ook een analyse van het vermogen van de aanvrager om een plan uit te voeren, op te schalen en vol te houden.

4.2.5. Subsidies voor onvoorziene kansen

Mogelijkheden benutten: de mate waarin het project nieuwe mogelijkheden voor één of meer Voice-doelgroepen ziet en aangrijpt, met het doel bewustzijn te vergroten, leiderschap te ontwikkelen, en te werken aan het zelfvertrouwen en de vaardigheden van die doelgroep(en).

4.3. Beoordeling van de organisatie

Subsidies voor empowerment

Goed bestuur en integriteit

Financieel management:

Naast criteria die gelden voor aanvragers van subsidie voor empowerment, gelden er voor beïnvloeding en onvoorziene kansen extra criteria:

Subsidies voor leren en innoveren en voor beïnvloeding (internationale subsidie van meer dan € 200.000)

Organisaties die een subsidie aanvragen voor leren en innoveren of voor beïnvloeding in een specifiek land krijgen niet alleen een organisatiebeoordeling, maar worden ook op de volgende punten beoordeeld:

Bijlage A. Categorieën, potentiële aanvragers en aanvraagmogelijkheden

Dit besluit zal met de bijlage in de Staatscourant worden geplaatst.

4.2.3. Subsidies voor beïnvloeding

Naast de algemene criteria zullen subsidieaanvragen voor beïnvloeding worden beoordeeld op de volgende criteria:

Subsidies voor empowerment

Aanvragers van subsidies voor empowerment worden beoordeeld op basis van de volgende criteria:

Subsidies voor leren en innoveren (ten minste € 5.000 en ten hoogste € 200.000, voor projecten in een land en voor internationale projecten), subsidies voor beïnvloeding (groter dan € 200.000 en ten hoogste € 500.000, voor een internationaal project) en subsidies voor onvoorziene kansen (ten minste € 5.000 en ten hoogste € 200.000, voor een internationaal project)

Naast de criteria die gelden voor aanvragers van subsidie voor empowerment, gelden er voor aanvragers van een subsidie voor leren en innoveren op nationaal en/of internationaal niveau, voor beïnvloeding op internationaal niveau of onvoorziene kansen op internationaal niveau binnen de hierboven genoemde financiële marges de volgende extra criteria:

4.3. Beoordeling van de organisatie

Subsidies voor empowerment

Aanvragers van subsidies voor empowerment worden beoordeeld op basis van de volgende criteria:

Subsidies voor beïnvloeding (ten minste € 25.000 en ten hoogste € 200.000, voor een project in een land), en onvoorziene kansen (ten minste € 5.000 en ten hoogste € 200.000, voor een project in een land)

Subsidies voor leren en innoveren (ten minste € 5.000 en ten hoogste € 200.000, voor projecten in een land en voor internationale projecten), subsidies voor beïnvloeding (groter dan € 200.000 en ten hoogste € 500.000, voor een internationaal project) en subsidies voor onvoorziene kansen (ten minste € 5.000 en ten hoogste € 200.000, voor een internationaal project)

Bijlage A. Categorieën potentiële aanvragers en aanvraagmogelijkheden

Dit besluit zal met de bijlage in de Staatscourant worden geplaatst.

Empowerment is een proces dat mensen zeggenschap geeft over hun leven en hen in staat stelt eigen beslissingen te nemen, met andere woorden, dat hen de mogelijkheid geeft om strategische keuzes te maken over zaken die van invloed zijn op hun leven. Het is belangrijk om in te zien dat onder bepaalde omstandigheden zaken als gender, kaste, etniciteit, bezit en inkomen, familie en leeftijd van grote invloed kunnen zijn op de zeggenschap van het individu. Welke empowerment-strategie de meeste kans van slagen heeft, is daarom sterk afhankelijk van de context.

Er is voor de meest gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen een belangrijke rol weggelegd bij het identificeren van zaken die inclusiviteit in de weg staan en de lobby om daar iets tegen te doen. Mensen die worden uitgesloten missen vaak de eigenwaarde en het zelfvertrouwen om hun rechten te claimen. Gemarginaliseerde en gediscrimineerde groepen worden mondiger als ze ervan overtuigd worden dat zij het recht hebben om zich in het openbaar uit te spreken en gehoord te worden. Met ondersteuning kunnen zij zich organiseren en vanuit die positie hun stem laten horen en hun recht op inclusiviteit opeisen. Op die manier krijgen deze groepen meer invloed op beslissingen die hen direct aangaan. Voice is gericht op zowel het individuele als het collectieve empowerment-proces. Bij het individuele proces gaat het om werken aan meer eigenwaarde, een sine qua non voor het collectieve proces. Bij het collectieve proces gaat het erom dat mensen hun recht op vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vereniging en vrijheid van vreedzame vergadering kunnen inzetten om hun stem te laten horen en de besluitvorming te beïnvloeden.

2. Beleidsbeginselen van Voice

2.1. Doel en beleidsthema’s

1 De voornaamste bronnen die zijn gebruikt: Wereldbank, World Report on Disability, 2011 and World Development Indicators, 2015; UN Enable, 2015, UNESCO EFA Flagship Initiative, VN-commissaris voor de mensenrechten; Rapport over discriminatie van en geweld tegen LGBT, 2015, Wereld Gezondheidsorganisatie; onderzoek van de Wereld Gezondheidsorganisatie naar de gezondheid van vrouwen en huiselijk geweld en een contextanalyse van de tien landen van het VOICE consortium.

Ongelijkheid: gender en jeugd

De thema’s vallen samen met de economische, sociale en ruimtelijke dimensies van marginalisatie; ze bieden subsidieontvangers ruimte voor hun eigen focus in de specifieke context van hun land. Subsidies kunnen ook worden ingezet om isolement te doorbreken en te werken aan zelfacceptatie en zelfvertrouwen.

2.2. Subsidiecategorieën

Voor iedere subsidiecategorie wordt een eigen procedure voor het indienen en beoordelen van aanvragen gehanteerd, evenals rapportageverplichtingen. Voor subsidies boven de € 25.000 gelden strengere voorwaarden en rapportageverplichtingen om het risico te beperken en verantwoording zeker te stellen conform de rijksbreed geldende Aanwijzingen voor subsidieverstrekking (Uniform SubsidieKader) en het RUS (raamwerk voor uitvoering van subsidies).5Regeling van de Minister-President, Minister van Algemene Zaken, van 15 december 2009, nr. 3086451, houdende vaststelling van Aanwijzingen voor subsidieverstrekking, Stcrt. 2009, nr. 20306.

2.3. Het verstrekken van Voice-financiering

De subsidies van Voice zijn bestemd voor organisaties in: Cambodja, Indonesië, Kenia, Laos, Mali, Niger, Nigeria, de Filippijnen, Tanzania en Uganda. De nadruk komt te liggen op landelijke subsidieopenstellingen, maar er zijn ook fondsen (ten hoogste 25% van het totale subsidiebudget) beschikbaar voor internationale en regionale subsidieopenstellingen.

Maatschappelijke organisaties waarmee het Ministerie van Buitenlandse Zaken een strategisch partnerschap is aangegaan in het kader van het beleidskader Samenspraak en Tegenspraak en Power of Voices, dan wel die deel uitmaken, hetzij als penvoerder, hetzij als mede-indiener, van een alliantie waarmee het Ministerie van Buitenlandse Zaken een dergelijk partnerschap is aangegaan, komen niet als aanvrager, hoofdaanvrager of mede-indiener in aanmerking voor een subsidie in het kader van Voice. Organisaties die reeds een bijdrage ontvangen van een dergelijke maatschappelijke organisatie zijn niet uitgesloten van financiering in het kader van Voice, mits de Voice-subsidieaanvraag betrekking heeft op andere activiteiten dan die waarvoor reeds een dergelijke bijdrage wordt ontvangen.

3. Beoordelingsprocedure

3.1. Beoordelingscriteria

De criteria worden in hoofdstuk 4 nader toegelicht.

3.2. Beoordeling

De beoordeling van subsidieaanvragen voor activiteiten bedoeld in artikel 2, derde lid, sub a, c en d, vindt doorlopend plaats voor de kleine empowerment en onvoorziene kansen subsidies terwijl voor de andere subsidies er strikte deadlines zijn. De aanvragen worden beoordeeld op grond van de criteria zoals vastgesteld in deze beleidsregels, inclusief de minimale criteria. Alleen aanvragen die aan de criteria voldoen, kunnen in aanmerking komen voor subsidie, indien en voor zover de beschikbare middelen nog niet zijn uitgeput in verband met eerder ingediende en gehonoreerde aanvragen. De fondsmanager neemt binnen 13 weken na ontvangst van een complete aanvraag een besluit op de aanvraag.

3.2.4. Verdeling van de beschikbare middelen

Indien onvoldoende middelen beschikbaar zijn om alle aanvragen die van voldoende kwaliteit zijn te honoreren, worden deze aanvragen gerangschikt op basis van de uitkomsten van de projecttoets van deze aanvragen. De omvang van de subsidie die zij ontvangen zal afhangen van de mate waarin zij aan de criteria voldoen, binnen het raam van een evenwichtige spreiding als bedoeld in artikel 8, derde lid, sub d, van het Subsidiebesluit Ministerie van Buitenlandse Zaken.

3.3. Aanvraagprocedure

4.2.2. Subsidie voor empowerment

4.2.4. Subsidies voor leren en innoveren

4.3. Beoordeling van de organisatie

Subsidies voor beïnvloeding (ten minste € 25.000 en ten hoogste € 200.000, voor een project in een land), en onvoorziene kansen (ten minste € 5.000 en ten hoogste € 200.000, voor een project in een land)

Dit besluit zal met de bijlage in de Staatscourant worden geplaatst.