Obwieszczenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych dla marynarzy działu maszynowego

Instalacje napięcia powyżej 1 kV na statkach

Oprogramowanie układów sterowania urządzeń siłowni.

Pomiary i dokumentacja stanu izolacji:

Instalacje sygnalizacyjne i alarmowe na statku.

Okrętowe urządzenia łączności wewnętrznej.

Eksploatacja okrętowych urządzeń elektrycznych: konserwacja i naprawy wyposażenia elektrycznego, rozdzielnic, silników elektrycznych, generatorów oraz urządzeń i instalacji prądu stałego, zgodnie z instrukcjami obsługi i dobrą praktyką.

Wpływ pracy urządzeń energoelektronicznych na zakłócenia w sieci elektrycznej.

Eksploatacja okrętowych urządzeń elektrycznych:

Zasady bezpiecznej pracy z urządzeniami elektrycznymi na statku, procedury odłączania obwodów i demontażu elementów obwodów, zabezpieczenia dostępu osób postronnych.

Charakterystyka środków chemicznych stosowanych w naprawach i konserwacji urządzeń elektrycznych, karty MSDS.

Wykonanie podstawowych prac warsztatowych: obróbka końcówek przewodów i kabli, demontaż, naprawa i montaż elektrycznych opraw oświetleniowych, demontaż, naprawa i montaż kontenerowych gniazd stykowych jednofazowych i trójfazowych, demontaż, naprawa i montaż wyłączników i gniazd rozgałęźnych różnych typów, ułożyć kable w torach kablowych.

Dokonanie pomiarów wielkości elektrycznych: napięcia, prądu, oporności, mocy prądu jednofazowego i trójfazowego, stanu izolacji silnika elektrycznego, stanu izolacji sieci.

Sprawdzenie działania zabezpieczenia silników i prądnic: przekaźnika termobimetalicznego, bloku zabezpieczeń prądnicy synchronicznej, w tym zabezpieczeń nadmiarowo prądowych, zwarciowych i mocy zwrotnej, wyzwalaczy pod- i nadnapięciowych oraz nadprądowych w wyłącznikach zwarciowych.

Stosowanie zasad bezpiecznej pracy z urządzeniami średniego i wysokiego napięcia.

Konserwowanie i naprawa wyposażenia elektrycznego, rozdzielnic, silników elektrycznych, generatorów oraz urządzeń i instalacji prądu stałego, zgodnie z instrukcjami obsługi i dobrą praktyką.

Interpretowanie schematów elektrycznych.

Interpretowanie schematów elektronicznych.

Interpretowanie i lokalizowanie usterek w układach elektrycznych.

Interpretowanie i lokalizowanie usterek w układach elektronicznych.

Pomiar stanu izolacji i prowadzenie dokumentacji.

Nadzorowanie pracy wyposażenia elektrycznego i elektronicznego.

Nadzorowanie - po wystąpieniu awarii - prac remontowych przywracających do ruchu układy sterowania elektryczne i elektroniczne, zgodnie z procedurami technicznymi, prawnymi i bezpieczeństwa.

Obsługiwanie oprogramowania układów sterowania urządzeń siłowni.

Podstawowe człony układu automatyki i ich charakterystyki.

Struktura układu sterowania i regulacji.

Schemat blokowy układu regulacji stałowartościowej.

Funkcja przetwornika pomiarowego (transmitera).

Podstawowe człony przetwornika pomiarowego.

Proces kalibracji przetwornika pomiarowego.

Inteligentne przetworniki pomiarowe i sposoby ich kalibracji.

Przetworniki różnicy ciśnień stosowane w siłowni i sposoby ich podłączenia do pracy.

Funkcje pełnione przez regulator.

Sposoby wprowadzania do regulatora wartości zadanej.

Rola i przeznaczenie stacyjki nastawczej.

Typy regulatorów stosowanych w siłowni okrętowej.

Nastawy regulatorów.

Rodzaje pracy regulatora.

Pozycjonery (ustawniki pozycyjne) i ich zastosowanie.

Układy regulacji stałowartościowej i nadążnej; przykłady zastosowań.

Diagramy układów sterowania i regulacji automatycznej.

Podstawowe funkcje realizowane przez układ zdalnego sterowania SG.

Funkcja wolnego obracania SG; tzw. slow turning.

Stany alarmowe mogą powodować blokadę rozruch SG.

Pojęcie load program.

Pojęcie critical RPM limit.

Przekazywanie sterowania SG w trakcie ruchu silnika.

Funkcje realizowane przez układ bezpieczeństwa pracy SG; skróty SLD, SHD, Em. Run. 24a. Różnice w układach sterowania SG i SP.

Różnice w sterowaniu napędem statku ze śrubą stałą i nastawną.

Rzeczywisty system sterownia zespołem napędowym.

Zabezpieczenie SG przed przeciążeniem ze śrubą stałą i nastawną.

Zintegrowane systemy sterowania procesami wytwarzania i rozdziału energii elektrycznej na statku.

Wpływ załączenia prądnicy wałowej na sterowanie zespołem napędowym statku.

Układy sterowania pracą kotłów pomocniczych (ciśnienia pary, poziomu wody), sprężarek, wirówek.

Stany alarmowe, jakie mogą pojawić się w układach sterowania pracą kotłów pomocniczych, sprężarek, wirówek; reakcja układu sterowania na stany alarmowe.

Znaczenie symboli stosowane na schematach siłowni: PT, TI, FAL, TIAH, LIAHL.

Oznaczenia na schematach punktów pomiarowych (przetworników) z odczytem lokalnym i zdalnym.

Istota regulacji dwupołożeniowej i trójpołożeniowej.

Pojęcie przetwornika A/C, C/A, podać przykład jego zastosowania.

Funkcje układu automatycznego sterowania procesami wytwarzania i rozdziału energii elektrycznej:

Funkcje regulatora prędkości obrotowej zespołu prądotwórczego.

Miejsce regulatora w układzie stabilizacji prędkości obrotowej.

Dodatkowe wyposażenie umożliwiające:

Funkcje regulatora napięcia.

Zasady rozdziału mocy biernej.

Rola regulatora napięcia w rozdziale mocy biernej na pracujące równolegle zespoły prądotwórcze.

Nadzór nad pracą elektrowni w oparciu o przykładowy system.

Parametry statyczne i dynamiczne charakteryzujące jakość procesu wytwarzania energii elektrycznej.

Struktura komputerowego systemu alarmów, monitoringu i sterowania.

Proces wykrywania alarmów w systemie, rodzaje kanałów pomiarowych.

Przechowywanie danych dotyczące kanału alarmowego w pamięci komputera.

Dodatkowe opcje systemu alarmów i monitoringu oraz sposób wykorzystania.

Podstawowe funkcje komputerowego systemu sterowania i funkcja operatora.

Przeznaczenie lokalnych komputerów SAU, PCU, GCU.

Stanowiska sterowania i wykonywane funkcje.

Konfiguracja systemu nadzoru i wywoływania wachty.

Systemy sterowania urządzeniami przeładunkowymi.

Interpretowanie podstawowych schematów układów automatyki: sterowanie pracą pomp, automatyki kotła, silników głównych.

Dobieranie nastawy regulatorów typu PID w systemach okrętowych.

Ocena nieprawidłowego działania systemu automatyki i lokalizowanie przyczyny.

Podejmowanie racjonalnych działań w kierunku naprawy systemu.

Zidentyfikowanie elementów struktury układu regulacji, np.:

Obsługiwanie regulatorów elektronicznych, pneumatycznych i hydraulicznych.

Sprawdzenie prawidłowego działania systemów pomiarowo-kontrolno-alarmowych oraz układów regulacji automatycznej i ich zabezpieczeń.

Korzystanie z dokumentacji technicznej układów automatyki.

Ocena prawidłowości działania systemu automatyki sterowania tłokowymi silnikami spalinowymi.

Ocena prawidłowości działania systemu automatyki sterowania procesami wytwarzania i rozdziału energii elektrycznej na statku.

Podstawowe pojęcia ekologii.

Rola transportu wodnego w gospodarce w ujęciu globalnym i regionalnym, transport jako źródło emisji zanieczyszczeń środowiska naturalnego.

Rodzaje i ilości eksploatacyjnych zanieczyszczeń pochodzących ze statków:

Skutki oddziaływania zanieczyszczeń eksploatacyjnych na środowisko.

Międzynarodowe i lokalne przepisy ochrony środowiska w eksploatacji statku.

Metody i środki zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska przez statek.

Warunki stosowania technicznych środków zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska.

Rodzaje dokumentacji i odpowiedzialność za nadzór nad dokumentacją.

Rodzaje i zasady inspekcji w zakresie przepisów ochrony środowiska.

Prawne aspekty odpowiedzialności za zanieczyszczanie środowiska w eksploatacji statku.

Rola i znaczenie członków załogi statku w ograniczaniu zanieczyszczania środowiska morskiego.

Definiowanie podstawowych pojęć ekologii.

Wskazanie źródła zanieczyszczeń statkowych i określenie czynników wpływających na ich ilości.

Określenie wpływu poszczególnych zanieczyszczeń statkowych na środowisko.

Wskazanie źródła prawa międzynarodowego dotyczącego ochrony środowiska w eksploatacji statku, nazwy aktów prawnych i podstawowe wymagania dotyczące usuwania zanieczyszczeń ze statków.

Opisanie technicznych metod zapobiegania zanieczyszczeniom ze statku.

Wymienienie i opisanie dokumentów opisujących nadzór nad procedurami dotyczącymi ochrony środowiska i wskazanie członków załogi odpowiedzialnych za nadzór nad nimi.

Wymienienie rodzajów i zasad inspekcji w zakresie ochrony środowiska.

Określenie odpowiedzialności członków załogi za zanieczyszczanie środowiska w eksploatacji statku.

Opisanie roli członków załogi w redukcji zanieczyszczeń powstających w czasie eksploatacji statku.

Terminologia obejmująca budowę statku.

Terminologia obejmująca: budowę, zasadę działania i obsługę urządzeń statku i siłowni.

Terminologia, zwroty i skróty dotyczące prac remontowych i konserwacyjnych.

Terminologia, zwroty i skróty dotyczące procedur postępowania w sytuacjach alarmowych.

Terminologia, zwroty i skróty stosowane w korespondencji dotyczącej eksploatacji statku.

Terminologia, zwroty i skróty stosowane w listach kontrolnych (np. bunkrowania paliwa).

Stosowanie instrukcji w zakresie opisu budowy, działania i obsługi urządzeń statkowych.

Komunikowanie się z załogą zakresie obsługi statku.

Komunikowanie się w sytuacjach awaryjnych.

Przygotowanie korespondencji dotyczącej:

Stosowanie poleceń procedur z kodeksów ISM i ISPS.

Wymagania stawiane członkom załogi przez konwencję STCW.

Zasady szkolenia i egzaminowania członków załogi statku.

Zasady wachtowej i bezwachtowej obsługi siłowni okrętowych:

Zasady kierowania zespołem:

Ustawy i konwencje dotyczące bezpiecznej eksploatacji statku:

Zasady organizacji nadzoru technicznego statku:

Zasady organizacji i nadzoru bezpieczeństwa żeglugi i ratowania życia na morzu:

Zasady analizy ryzyka w technicznej eksploatacji statku i podstawy analizy przyczyn wypadków występujących na statkach.

Zasady weryfikacji zdolności statku i jego załogi do bezpiecznej żeglugi morskiej:

Statkowe plany awaryjne.

Zasady zachowania podczas alarmów i sytuacji awaryjnych.

Obowiązki członków załogi statku w sytuacjach awaryjnych.

Określenie wymagań stawianych członkom załóg działu maszynowego w konwencji STCW.

Kierowanie zespołem.

Opisanie zasady organizacji nadzoru technicznego statku.

Wymienienie najważniejszych certyfikatów statkowych.

Wykonywanie obowiązków przygotowania, odstawiania i nadzoru siłowni wachtowej i bezwachtowej w różnych stanach eksploatacji statku.

Korzystanie ze statkowej i lądowej księgi systemu bezpiecznego zarządzania eksploatacją - SMS (Safety Management System).

Interpretowanie postanowień konwencji MARPOL.

Interpretowanie postanowień konwencji SOLAS.

Kierowanie zespołem.

Wypełnienie przykładowych list kontrolnych (check lists) i zezwoleń na pracę (work permits) wymaganych przez kodeksy ISM i ISPS.

Wykonanie analizy ryzyka - Risk Assessment.

Wykonywanie czynności związanych z ograniczeniem zagrożenia w sytuacjach awaryjnych.

Przygotowanie statku do inspekcji pod kątem bezpieczeństwa.

Podstawowe pojęcia z zakresu prawa morskiego.

Status statku morskiego: przynależność państwowa, rejestr statkowy, właściciel statku, armator, umowy o korzystanie ze statku.

Kompetencje administracji morskiej państwa bandery statku.

Kompetencje administracji morskiej państwa portu.

Zasady odprawy statku w porcie: paszportowej, celnej, sanitarnej.

Sytuacja prawna statku na wodach morskich.

Struktura i najważniejsze wymagania międzynarodowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa żeglugi: regulacje prawne dotyczące stanu załadowania statku, regulacje prawne dotyczące bezpieczeństwa życia na morzu - konwencja SOLAS, regulacje prawne dotyczące standardów szkolenia, certyfikacji i pełnienia służby na statku - konwencja STCW.

Struktura i najważniejsze wymagania konwencji MARPOL.

Dokumenty statkowe wymagane przepisami prawnymi z pkt 7 i 8.

Najważniejsze przepisy prawa pracy stosowane na statku.

Przepisy dotyczące ubezpieczeń morskich: przedmiot ubezpieczenia morskiego, ryzyko ubezpieczeniowe, wyłączenia, sporządzanie dokumentacji powypadkowej.

Podstawy budowy ciał stałych:

Mechanizmy niszczenia materiałów:

Podstawy budowy strukturalnej stopów metali.

Typy układów równowagi, składniki fazowe stopów.

Techniczne stopy żelaza:

Techniczne stopy metali nieżelaznych:

Materiały niemetalowe:

Materiały spawalnicze.

Zastosowanie metali i ich stopów w okrętownictwie.

Zastosowanie materiałów naturalnych, ceramiki i polimerów w okrętownictwie.

Zastosowanie kompozytów na bazie polimerów i metali w okrętownictwie.

Zastosowanie klejów, szczeliw i innych materiałów pomocniczych do regeneracji części maszyn i w eksploatacji siłowni.

Zastosowanie materiałów spawalniczych w okrętownictwie.

Procesy metalurgiczne i odlewnicze oraz ich wpływ na właściwości metali:

Podstawy obróbki plastycznej i jej wpływ na właściwości metali, odkształcenie plastyczne, zgniot i rekrystalizacja.

Podstawy procesów obróbki cieplnej oraz ich wpływ na właściwości materiału, obróbka cieplna stopów.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące materiałów okrętowych.

Cele i zadania grafiki inżynierskiej.

Podstawowe normy (formaty arkuszy, podziałki rysunkowe, pismo, linie rysunkowe i ich zastosowanie).

Rysunkowe odwzorowania przedmiotów za pomocą rzutów prostokątnych na trzy i sześć rzutni.

Widoki, przekroje i kłady (zasady dokonywania przekrojów i kładów).

Zasady wymiarowania przedmiotów ze szczególnym uwzględnieniem sposobów wymiarowania i uproszczeń.

Tolerancje wymiarów i ich oznaczenia na rysunkach.

Chropowatość powierzchni i jej oznaczenia na rysunkach.

Uproszczenia rysunkowe połączeń.

Rysunki złożeniowe - wiadomości ogólne o czytaniu rysunku.

Wykonanie rysunku na znormalizowanym formacie, przy zastosowaniu linii rysunkowych znormalizowanych i właściwie dobranej podziałce.

Wykreślenie podstawowych konstrukcji geometrycznych, takich jak: podział odcinków, rozwinięcie okręgu metodą Kochańskiego, wielokąty foremne, wykreślenie krzywych płaskich.

Narysowanie dowolnego elementu maszynowego na trzy i sześć rzutni.

Dokonanie przekroju elementu maszynowego.