Obwieszczenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych dla marynarzy działu maszynowego

Siły bezwładności w układzie korbowo-tłokowym i zasada ich wyrównoważenia.

Przykłady wyrównoważenia sił i momentów bezwładności w silnikach wielocylindrowych.

Definicja nierównomierności biegu silnika.

Przyczyny niewyrównoważenia silnika.

Budowa i działanie koła zamachowego.

Drgania skrętne wału korbowego - zakresy rezonansu drgań skrętnych.

Tłumiki drgań skrętnych - budowa, działanie i zalecenia eksploatacyjne.

Zasady tworzenia momentu napędowego w czasie rozruchu pneumatycznego, działanie elementów w pneumatycznej instalacji rozruchu, działanie rozdzielacza i zaworu rozruchowego.

Zasady przesterowania wału korbowego w czasie rozruchu w dwóch kierunkach obrotów silnika (nawrotność).

Zabezpieczenia w systemie sterowania silnikiem.

Działanie układu sterowania podczas manewrowania silnikiem.

Obciążenia cieplne silnika.

Czynności obsługowe silnika spalinowego (napęd główny i pomocniczy): przygotowanie do ruchu, nadzór w czasie pracy, nadzór w czasie manewrów, zatrzymanie silnika.

Wybrane zagadnienia eksploatacyjne okrętowego spalinowego silnika tłokowego: układ tłokowo-korbowy, układ wtryskowy, układ smarowania łożysk, układ smarowania gładzi cylindrowej, układ rozruchowy i rozruchowo-nawrotny, układ doładowania.

Procedury postępowania w awaryjnych stanach pracy silnika okrętowego.

Wykonanie podstawowych czynności obsługowych silnika spalinowego tłokowego: przygotowanie instalacji obsługujących silnik i silnika do ruchu, uruchomienie silnika, regulacja parametrów pracy silnika, nadzór w czasie pracy, odczyty parametrów i interpretacja, zatrzymanie silnika.

Dokonanie podstawowych nastaw regulatorów silników głównych i pomocniczych.

Dokonanie nastaw pomp wtryskowych.

Dokonanie oceny stanu technicznego wtryskiwaczy.

Zmierzenie lub wyznaczenie i zinterpretowanie podstawowych wskaźników energetycznych silnika:

Rodzaje siłowni okrętowych i związanych z nimi układów napędowych głównych statku.

Rodzaje instalacji statku i siłowni.

Sposoby klasyfikacji i rodzaje siłowni okrętowych.

Budowa siłowni okrętowej, głównego układu napędowego i elektrowni okrętowej.

Rozmieszczenie mechanizmów i urządzeń siłowni okrętowej.

Pojęcia: bilansu energetycznego siłowni okrętowej z wyszczególnieniem elementów składowych, sprawności energetycznej siłowni i sprawności ogólnej napędu głównego oraz jej elementy składowe.

Budowa i zasada działania podstawowych i pomocniczych instalacji obsługujących statek oraz siłownię okrętową wraz z ich prawidłowymi parametrami pracy.

Budowa i zasada działania instalacji wody morskiej.

Budowa i zasada działania instalacji wody słodkiej.

Budowa i zasada działania centralnych instalacji chłodzenia, chłodzenia silników głównych i pomocniczych.

Budowa i zasada działania instalacji paliwowej z wyszczególnieniem transportu, przechowywania, oczyszczania i zasilania paliwem silników i kotłów okrętowych.

Budowa i zasada działania instalacji oleju smarowego z wyszczególnieniem transportu, przechowywania, oczyszczania oleju smarowego dla poszczególnych urządzeń siłowni okrętowej.

Budowa i zasada działania instalacji pomocniczych grzewczych: parowo-wodnej oraz oleju termicznego.

Budowa i zasada działania instalacji utylizacji energii strat cieplnych oraz czynniki wpływające na celowość zastosowania utylizacji strat energii, źródła energii strat i możliwości ich wykorzystania.

Budowa i zasada działania instalacji zęzowych.

Budowa i zasada działania instalacji balastowych.

Budowa i zasada działania instalacji sprężonego powietrza.

Opory kadłuba statku.

Charakterystyki obrotowe i hydrodynamiczne śrub, sprawności śruby i kadłuba, warunki współpracy śruby z kadłubem statku, zjawisko kawitacji śruby.

Siłę naporu śruby i moc zapotrzebowaną napędu.

Napęd statku, główne typy układów napędowych.

Rodzaje silników napędów głównych i pomocniczych, charakterystyki podstawowe.

Specyfikacja osiągów silników, deklarowane pola obciążeń silników.

Podstawy doboru silników napędu głównego.

Ograniczenia eksploatacyjne obciążeń silników, czynniki eksploatacyjne wpływające na te ograniczenia, dopuszczalne przeciążenia silników głównych.

Podstawy współpracy silnika, śruby i kadłuba w stanach ustalonych i przejściowych, w różnych warunkach pływania.

Charakterystyki napędowe statku.

Opis pracy układu napędowego przy manewrowaniu - krzywe Robinsona.

Układy napędowe pośrednie, cechy i właściwości charakterystyczne.

Zasady eksploatacji statku, w szczególności silników napędowych, w zróżnicowanych warunkach klimatycznych.

Zasady bezpiecznego włączania i wyłączania poszczególnych urządzeń siłowni.

Organizacja pracy w siłowni.

Rutynowe czynności związane z przyjmowaniem, pełnieniem i przekazywaniem wachty.

Podstawowe pojęcia diagnostyki.

Podstawowe modele i metody diagnostyczne.

Podstawy diagnostyki okrętowego silnika spalinowego: ocena obciążenia mechanicznego i cieplnego grupy tłokowo-cylindrowej, ocena szczelności komory spalania, ocena warunków współpracy tłoka i tulei, ocena zużycia tulei cylindrowej, ocena stanu pierścieni tłokowych.

Podstawy diagnostyki układu doładowania: ocena stanu filtra powietrza, ocena stanu sprężarki powietrza, ocena stanu chłodnicy powietrza, ocena stanu turbiny.

Podstawy diagnostyki procesu wtrysku paliwa i ocena procesu spalania.

Podstawy diagnostyki łożysk, pomiary temperatury łożysk i trajektorii czopa.

Podstawy diagnostyki kotłów i turbin parowych.

Podstawy diagnostyki pomp i urządzeń hydraulicznych.

Czynności przygotowawcze siłowni statku do dokowania.

Procedury dokowania statku, podłączenia do zasilania z lądu.

Czynności przygotowawcze do zejścia z doku.

Procedury zejścia z doku i uruchomienia siłowni.

Wpływ warunków pływania na zdolność i aktywność człowieka.

Wykonanie czynności związanych z przejęciem, pełnieniem i przekazaniem wachty.

Posługiwanie się listą sprawdzeń (check list).

Interpretowanie schematów siłowni okrętowej.

Odczytywanie parametrów pracy poszczególnych instalacji, mechanizmów i urządzeń siłowni.

Prowadzenie dziennika maszynowego.

Lokalizowanie niesprawności poszczególnych instalacji, mechanizmów i urządzeń siłowni, podejmowanie prawidłowych decyzji eksploatacyjnych.

Określenie elementów składowych siłowni okrętowej z wyszczególnieniem: elementów głównego układu napędowego i elektrowni okrętowej oraz mechanizmów pomocniczych siłowni.

Przygotowanie do pracy, uruchomienie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawienie - wyłączenie z działania podstawowych i pomocniczych instalacji statku i siłowni okrętowej.

Przygotowanie do pracy, uruchomienie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawienie - wyłączenie z działania instalacji wody morskiej, wody słodkiej, centralnej instalacji chłodzenia, chłodzenia silników głównych i pomocniczych.

Przygotowanie do pracy, uruchomienie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawienie - wyłączenie z działania instalacji paliwowej z wyszczególnieniem transportu, przechowywania, oczyszczania i zasilania paliwem silników i kotłów okrętowych.

Przygotowanie do pracy, uruchomienie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawienie - wyłączenie z działania instalacji oleju smarowego z wyszczególnieniem transportu, przechowywania, oczyszczania oleju smarowego dla poszczególnych urządzeń siłowni okrętowej.

Przygotowanie do pracy, uruchomienie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawienie - wyłączenie z działania instalacji pomocniczej grzewczej: parowo-wodnej oraz oleju termicznego.

Przygotowanie do pracy, uruchomienie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawienie - wyłączenie z działania instalacji spalin wylotowych silników i kotłów.

Przygotowanie do pracy, uruchomienie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawienie - wyłączenie z działania instalacji zęzowej.

Przygotowanie do pracy, uruchomienie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawienie - wyłączenie z działania instalacji balastowej, bezpieczne wykonanie operacji balastowych.

Przygotowanie do pracy, uruchomienie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawienie - wyłączenie z działania instalacji sprężonego powietrza.

Ocena bieżących zmian oporu kadłuba i prowadzenie właściwej dokumentacji w tym zakresie.

Prowadzenie bieżącej oceny jakości współpracy silnika napędu głównego i pędnika.

Prowadzenie bieżącej eksploatacji silników napędowych statku.

Dostosowanie bieżących osiągów silników do warunków pracy wynikających ze zmiennych stref pływania statków, właściwości paliwa i stanu technicznego silnika oraz instalacji obsługujących.

Planowanie w sposób optymalny zapasów niezbędnego paliwa, olejów smarowych, wody i innych czynników eksploatacyjnych siłowni i statku.

Planowanie właściwych przeglądów i sprawdzenie wszystkich silników i urządzeń statku.

Eksploatowanie silników napędowych i innych urządzeń statku w warunkach szczególnych - przeciążenia, trudne warunki pogodowe.

Opracowanie bieżącej dokumentacji eksploatacyjnej statku: raportów, rozliczeń paliwowych, specyfikacji serwisowych i remontowych.

Właściwe stosowanie zaleceń technicznych dotyczących zakresów prędkości obrotowych silników napędowych.

Przygotowanie do uruchomienia wszystkich niezbędnych instalacji obsługujących silniki napędowe.

Stosowanie procedury uruchomienia, nadzoru w czasie pracy oraz odstawiania wszystkich instalacji obsługujących silniki napędowe.

Uruchamianie systemu zasilania elektrycznego statku: agregaty prądotwórcze awaryjne, główne, zasilanie z lądu.

Konfigurowanie sieci energetycznej statku w celu uzyskania bezpiecznej i dostosowanej do warunków pływania sprawności.

Przygotowanie do rozruchu silników napędu głównego i pomocniczego statku.

Przeprowadzenie rozruchu silników, utrzymywanie nadzoru w czasie pracy i odstawianie zgodnie z wymogami bezpieczeństwa i eksploatacji.

Prawidłowe realizowanie procedur diagnostycznych dla silników napędowych w oparciu o dostępne wyposażenie statku i siłowni.

Stosowanie procedury postępowania ze ściekami i odpadami ropopochodnymi.

Wykorzystanie możliwości optymalizacji zużycia energii dzięki wykorzystaniu urządzeń i systemów utylizacji.

Eksploatowanie urządzeń ograniczających emisję składników szkodliwych spalin.

Stosowanie procedury postępowania w przypadku awarii silników napędowych oraz innych istotnych urządzeń i systemów funkcjonalnych statku.

Eksploatowanie instalacji, mechanizmów i urządzeń siłowni w warunkach:

Eksploatowanie siłowni okrętowej w warunkach klimatycznych szczególnie odbiegających od przeciętnych.

Posługiwanie się systemem łączności wewnętrznej statku.

Klasyfikacja, budowa, wielkości charakterystyczne i charakterystyki układów pompowych.

Klasyfikacja pomp, przeznaczenie.

Stosowane rodzaje napędu pomp (elektryczny prądu zmiennego i stałego, hydrauliczny, spalinowy, turbina parowa), charakterystyki poszczególnych napędów, sposoby połączenia z pompami.

Budowa i zasada działania pomp wirowych, parametry pracy pomp, charakterystyki przepływu, mocy i sprawności, charakterystyki zupełne, wpływ czynników konstrukcyjnych i eksploatacyjnych na przebieg charakterystyk pomp, wyróżniki szybkobieżności, ich wpływ na charakterystyki pomp wirowych.

Siły hydrauliczne działające na wirnik i sposoby ich równoważenia.

Budowa i zasada działania pomp wyporowych, parametry pracy, charakterystyki przepływu, mocy i sprawności, wpływ czynników eksploatacyjnych na przebieg charakterystyk pomp.

Zasady doboru pompy do układu pompowego, punkt pracy, wpływ wielkości charakterystycznych układu pompowego na wydajność pompy.

Sposoby regulacji wydajności pomp wirowych i wyporowych, możliwości zastosowania, zalety i wady, opis jakościowy i ilościowy.

Wpływ regulacji na sprawność pompy, parametry optymalne pracy.

Zasady współpracy pomp w instalacjach (szeregowa i równoległa).

Zasady doboru rodzaju i mocy silnika napędzającego pompę.

Warunki sprzyjające, przebieg i skutki zjawiska kawitacji w instalacjach pompowych, sposoby zapobiegania.

Zasady obsługi pomp (przygotowanie, uruchomienie, nadzór w czasie pracy, wyłączenie z ruchu).

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące pomp okrętowych.

Najczęstsze usterki pomp w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Klasyfikacja, cechy eksploatacyjne i zastosowanie strumienic.

Budowa i wielkości charakterystyczne strumienic, parametry pracy, charakterystyki strumienic.

Zasady współpracy strumienicy z instalacją.

Sprężarki: podział, klasyfikacja i zastosowanie sprężarek.

Sprężarki wyporowe: budowa i zasada działania, wykresy p(V), T(s), rzeczywisty współczynnik objętościowy, sprężanie wielostopniowe, temperatura końca sprężania, chłodzenie i smarowanie sprężarek,

Rozrząd sprężarek wyporowych.

Wielkości charakterystyczne sprężarek wyporowych, parametry pracy sprężarek wyporowych, zasady współpracy z instalacją sprężonego powietrza.

Zasady pomiaru i regulacja wydajności sprężarki powietrza na statku.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie).

Najważniejsze czynności w trakcie przeglądów sprężarek wyporowych (pomiar przestrzeni szkodliwej, regulacja ciśnienia międzystopniowego).

Najczęstsze usterki sprężarek wyporowych w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Zabezpieczenia sprężarek i instalacji sprężonego powietrza.

Sprężarki wirowe: budowa i zasada działania, wykres p(V), T(s), sprężanie wielostopniowe, temperatura końca sprężania, chłodzenie i smarowanie sprężarek.

Wielkości charakterystyczne sprężarek wirowych, charakterystyki sprężarek wirowych, parametry pracy sprężarek wirowych.

Zasady współpracy z instalacją sprężonego powietrza, regulacja wydajności.

Zjawisko pompowania sprężarek wirowych i sposoby zapobiegania.

Dmuchawy i wentylatory: charakterystyki, współpraca z instalacją wentylacyjną.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące sprężarek okrętowych.

Rodzaje zanieczyszczeń paliw i olejów, wpływ na eksploatację urządzeń i instalacji okrętowych.

Zjawisko sedymentacji grawitacyjnej, podstawy teoretyczne, zastosowanie zjawiska w wirówkach.

Budowa wirówek.

Zasady doboru wirówek pod kątem wydajności dla różnych instalacji siłowni, dobór metod i parametrów wirowania paliw okrętowych, dobór metod i parametrów wirowania olejów smarowych.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie).

Najczęstsze usterki wirówek w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Filtrowanie: podstawy teoretyczne, przegrody filtracyjne, wielkości charakterystyczne przegród.

Budowa i obsługa filtrów paliwowych i olejowych.

Metody pomiaru i regulacji lepkości w okrętowych instalacjach paliwowych.

Budowa, przeznaczenie i obsługa instalacji regulacji lepkości paliwa.

Elementy i nastawy urządzeń instalacji regulacji lepkości paliwa.

Budowa i zasada działania mieszalników i homogenizatorów.

Zastosowanie układów regulacji lepkości w instalacjach mieszania paliw.

Procedury zamiany rodzaju paliwa zasilającego silnik: HFO/MDOi MDO/HFO.

Najczęstsze usterki w czasie pracy instalacji regulacji lepkości paliwa, objawy i sposoby ich usuwania,

Podstawy ruchu ciepła, przewodzenie, unoszenie przenikanie i promieniowanie ciepła, wielkości charakterystyczne procesu.

Podział, budowa i zastosowanie wymienników ciepła.

Wymienniki ciepła współprądowe, przeciwprądowe, z prądem mieszanym.

Elementy konstrukcyjne wymienników ciepła.

Parametry pracy wymienników ciepła.

Zasady obsługi wymienników ciepła, układy automatycznej regulacji temperatury czynników.

Rodzaje korozji i sposoby zapobiegania w wymiennikach ciepła.

Metody czyszczenia, konserwacji i procedury prób szczelności wymienników ciepła.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące wymienników ciepła.

Budowa, zasada działania i obsługa wyparowników podciśnieniowych.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie).

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Budowa, zasada działania i obsługa urządzeń działających z wykorzystaniem zjawiska odwróconej osmozy.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie) urządzeń działających z wykorzystaniem zjawiska odwróconej osmozy.

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania w urządzeniach działających z wykorzystaniem zjawiska odwróconej osmozy.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące urządzeń wytwarzających wodę słodką.

Budowa, zasada działania i obsługa urządzeń do odolejania wód zęzowych.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące urządzeń do odolejania wód zęzowych.

Budowa, zasada działania i obsługa urządzeń do oczyszczania ścieków sanitarnych.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące urządzeń do oczyszczania ścieków sanitarnych.

Teoretyczne podstawy działania instalacji hydraulicznych.

Rodzaje i klasyfikacja cieczy hydraulicznych, zastosowania, kryteria czystości cieczy hydraulicznych.

Elementy instalacji hydraulicznych: pompy hydrauliczne, silniki hydrauliczne, siłowniki, zawory, rozdzielacze, przewody, zbiorniki.

Symbole stosowane w dokumentacji instalacji hydraulicznych.

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania w instalacjach hydraulicznych.

Najważniejsze zasady obsługiwania instalacji hydraulicznych, procedury nadzoru w czasie pracy, procedury demontażu, montażu, płukania, zamiany płynu hydraulicznego.

Budowa i zasady obsługi elektrohydraulicznych maszyn sterowych (tłokowej, nurnikowej, łopatkowej, toroidalnej).

Zasady regulacji elektrohydraulicznych maszyn sterowych.

Najważniejsze czynności obsługowe elektrohydraulicznych maszyn sterowych (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie).

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania w elektrohydraulicznych maszynach sterowych.

Awaryjna procedura obsługi maszyny sterowej.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące maszyn sterowych.

Zasada działania i budowa sterów strumieniowych i aktywnych.

Śruby nastawne: budowa i zasada działania mechanizmu zmiany kąta wychylenia płatów śruby.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie) mechanizmów śruby nastawnej, najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Urządzenia kotwiczne: elementy urządzenia kotwicznego.

Budowa i obsługa elektrycznych kabestanów i wind kotwicznych.

Budowa i obsługa hydraulicznych kabestanów i wind kotwicznych.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie) urządzenia kotwicznego.

Najczęstsze usterki w czasie pracy urządzenia kotwicznego, objawy i sposoby ich usuwania.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące urządzeń kotwicznych.

Instalacje otwierania i zamykania pokryw luków ładowni: instalacje hydrauliczne - budowa i obsługa, najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Procedury awaryjnego zamykania i otwierania ładowni.

Instalacje hydrauliczne drzwi wodoszczelnych: budowa i obsługa drzwi przedziałów wodoszczelnych, budowa i obsługa furt dziobowych i rufowych, najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Urządzenia przeładunkowe: budowa bomów ładunkowych, budowa i obsługa wind topenantowych i gajowych.

Budowa i obsługa dźwigów elektrycznych, budowa i obsługa dźwigów hydraulicznych.

Warunki współpracy urządzeń przeładunkowych.

Stabilizatory przechyłów: rodzaje i zastosowania stabilizatorów przechyłów.

Budowa i obsługa urządzeń i instalacji stabilizacji przechyłów.

Windy łodziowe: budowa i obsługa wind łodzi ratunkowych, budowa i obsługa zrzutni łodzi ratunkowych.

Linie wałów: wały śrubowe, pośrednie, oporowe, zasady montażu śruby napędowej z silnikiem.

Łożyska wałów śrubowych i ich obsługa.

Budowa, instalacje smarowania i uszczelnienia wałów okrętowych.

Budowa i zasady obsługi sprzęgieł.

Budowa i obsługa przekładni okrętowych.

Uruchomienie, ocena prawidłowości parametrów pracy, regulowanie parametrów pracy i wyłączenie z ruchu pompy.

Przygotowanie sprężarki i instalacja sprężonego powietrza do ruchu.

Załączenie sprężarki, odczytanie i interpretowanie wartości parametrów pracy sprężarki, ocena prawidłowości wartości parametrów na podstawie zaleceń producenta, wykonanie czynności obsługowych w trakcie pracy sprężarki, wyłączenie sprężarki.

Dokonanie pomiaru wydajności sprężarki i porównanie z wymaganiami instytucji klasyfikacyjnych.

Zdemontowanie, ocena stanu elementów i zmontowanie bębna wirówki.

Przezbrojenie bębna wirówki: klaryfikator → puryfikator lub puryfikator → klaryfikator.

Dobranie parametrów wirowania różnych rodzajów paliw okrętowych.

Przygotowanie do pracy wirówki paliwa w systemie obsługi ręcznej i automatycznej.

Uruchomienie, ocena prawidłowości parametrów pracy, wyłączenie z ruchu wirówki paliwa.

Nastawienie parametrów wirowania obiegowych olejów smarowych.

Uruchomienie, ocena prawidłowości parametrów pracy i wyłączenie z ruchu wirówki olejowej.

Interpretowanie schematów instalacji hydraulicznych.

Przygotowanie instalacji automatycznej regulacji lepkości paliwa do pracy.

Sprawdzenie poprawności parametrów pracy automatycznej regulacji lepkości paliwa.

Dokonanie nastaw automatycznej regulacji lepkości paliwa.

Wyłączenie instalacji automatycznej regulacji lepkości paliwa z pracy.

Dokonanie kalibracji elementów instalacji automatycznej regulacji lepkości paliwa.

Teoretyczne podstawy pracy kotłów okrętowych.

Procesy robocze zachodzące w kotle.

Klasyfikacja i budowa pomocniczych kotłów okrętowych.

Wielkości charakterystyczne, parametry i wskaźniki współczesnych kotłów okrętowych pomocniczych.

Budowa i zasada działania kotłów utylizacyjnych.

Bilans cieplny i sprawność kotła.

Elementy konstrukcyjne kotłów okrętowych.

Armatura i osprzęt kotłowy.

Instalacje kotłowe.

Instalacje paliwowe kotłów.

Palniki kotłowe.

Automatyka regulacji wydajności kotłów.

Instalacje bezpieczeństwa kotłów.

Obsługa kotłów okrętowych.

Bezpieczeństwo obsługi kotłów okrętowych i procedury awaryjne.

Wymagane właściwości wody kotłowej.

Wymagane właściwości olejów diatermicznych.

Blokady palnika kotła opalanego.

Podstawy technologii chłodniczej: przechowywanie i transport żywności, przechowywanie i transport innych ładunków chłodzonych.

Podstawowe parametry komfortu klimatycznego.

Podstawy termodynamiczne obiegów chłodniczych.

Obiegi chłodnicze stosowane na statkach.

Oznaczenia i symbole stosowane w schematach chłodniczych.

Klasyfikacja i zastosowanie obiegów chłodniczych.

Czynniki chłodnicze, właściwości, oznaczenia, zastosowanie, zamienność czynników chłodniczych.

Budowa i zasada działania instalacji chłodni prowiantowych.

Budowa i zasada działania instalacji ładowni chłodzonych.

Budowa i zasada działania kontenerów chłodzonych.

Budowa i zasada działania instalacji klimatyzacji pomieszczeń.

Parametry pracy obiegów chłodniczych.

Sprężarki i agregaty chłodnicze: klasyfikacja i zastosowanie sprężarek chłodniczych.

Budowa, zasada działania, parametry pracy i obsługa sprężarek tłokowych.

Budowa, zasada działania, parametry pracy i obsługa sprężarek śrubowych.

Budowa, zasada działania, parametry pracy i obsługa sprężarek spiralnych.

Budowa, zasada działania, parametry pracy i obsługa sprężarek agregatów chłodniczych.

Budowa, zasada działania, parametry pracy i obsługa sprężarek chłodziarek i zamrażarek domowych.

Regulacja wydajności sprężarek chłodniczych.

Przyrządy pomiarowo-kontrolne sprężarek.

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Aparatura chłodnicza: wymienniki ciepła (skraplacze, chłodnice, podgrzewacze, parowniki), osuszacze, odolejacze, odgazowywacze, odpowietrzacze, pompy ziębnika, zbiorniki ziębnika i oleju.

Instalacje pomocnicze: ziębnika, oleju, odszraniania.

Zasady współpracy sprężarki z instalacją chłodniczą.

Automatyzacja nadzoru urządzeń i instalacji chłodniczych: przyrządy pomiarowo-kontrolne, zabezpieczenia instalacji chłodniczych, układy regulacji ciśnień, temperatur, poziomów.

Procedura przygotowania instalacji do pracy i uruchomienie.

Zasady nadzoru i regulacji temperatur.

Zasady kontroli szczelności instalacji.

Zasady kontroli ilości czynnika chłodniczego w obiegu i uzupełnianie.

Zasady kontroli ilości oleju w obiegu i uzupełnianie.

Procedury odszraniania.

Procedury wyłączenia instalacji.

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania występujące w instalacjach chłodniczych.

Cele stosowania wentylacji i klimatyzacji pomieszczeń: zasady regulacji temperatury i wilgotności powietrza.

Cele stosowania wentylacji ładowni chłodzonych: zasady regulacji temperatury i wilgotności powietrza.

Zasady tworzenia bilansu cieplnego komory chłodzonej i wpływ warunków zewnętrznych na składowe bilansu.

Zasady bezpiecznej pracy w obsłudze instalacji chłodniczych.

Procedury obsługowe w stanach awaryjnych.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące instalacji chłodniczych, dokumenty statkowe.

Stosowanie zdobytej wiedzy w bezpiecznej eksploatacji sprężarek i instalacji chłodniczych.

Posługiwanie się schematami instalacji chłodniczych w celu wyjaśniania zasady działania, przygotowanie do uruchomienia, wyłączenie, przygotowanie do demontażu elementów instalacji, czyszczenie, uzupełnianie czynnika, oleju smarowego, odsysanie czynnika, remonty, umiejscawianie usterek.

Przygotowanie do uruchomienia i uruchomienie, odczytywanie parametrów pracy (kontrola ciśnień, temperatur, wilgotności, poboru prądu, hałasu itp.), ocena ich poprawności, regulowanie nastawy i zatrzymanie instalacji chłodniczej i klimatyzacyjnej.

Realizowanie czynności obsługi okresowej: uzupełnianie ziębnika i ziębiwa, uzupełnianie lub wymiana oleju smarnego, odpowietrzanie, odszranianie, wykrywanie i usuwanie nieszczelności, odwadnianie instalacji.

Interpretowanie odczytu przyrządów pomiarowych.

Dokonanie nastaw w układach automatyki chłodniczej i klimatyzacyjnej.

Prowadzenie dokumentacji związanej z eksploatacją instalacji chłodniczych i klimatyzacyjnych.

Lepkość, gęstość, definicje, jednostki, podstawowe metody pomiaru.

Rodzaje tarcia, smarowania, zużycia.

Rodzaje płynów eksploatacyjnych stosowanych na statku, ich właściwości i podstawowe klasyfikacje:

Metody wytwarzania wybranych płynów eksploatacyjnych:

Wpływ pochodzenia i procesów wytwarzania wybranych płynów eksploatacyjnych na ich właściwości:

Wpływ właściwości płynów na eksploatację instalacji:

Zagadnienia eksploatacyjne wybranych instalacji:

Zasady pobierania próbek płynów eksploatacyjnych oraz ich wpływ na wyniki analiz.

Starzenie i zanieczyszczenia wybranych płynów eksploatacyjnych:

Podstawowe analizy wybranych płynów eksploatacyjnych:

Metody użytkowania płynów eksploatacyjnych:

Dane dotyczące zamienności i mieszalności wybranych płynów eksploatacyjnych.

Zasady bezpiecznej pracy z wybranymi płynami eksploatacyjnymi i chemikaliami stosowanymi na statku.

Podstawowe informacje zawarte w MSDS (Material Safety Data Sheet).

Identyfikowanie płynów eksploatacyjnych na podstawie specyfikacji handlowej i ich przydatności w przewidywanym zastosowaniu.

Wykonanie podstawowej analizy wybranych płynów eksploatacyjnych przy pomocy statkowych zestawów przenośnych:

Interpretowanie wyników analiz próbek wybranych płynów eksploatacyjnych.

Podejmowanie właściwych decyzji eksploatacyjnych w oparciu o wyniki analiz wybranych płynów:

Dobranie zamienników wybranych płynów eksploatacyjnych:

Dobranie środków ochrony osobistej i wskazanie niezbędnych środków bezpieczeństwa przy używaniu lub kontakcie z wybranymi płynami eksploatacyjnymi lub chemikaliami.

Korzystanie z kart MSDS (Material Safety Data Sheet).

Ogólne zasady bezpieczeństwa i higieny pracy w warsztacie mechanicznym.

Zasady wykonywania pomiarów warsztatowych, dobór przyrządów pomiarowych.

Metody kalibracji i sprawdzania przyrządów pomiarowych.

Procedury bezpiecznego postępowania przy obsługiwaniu narzędzi ślusarskich ręcznych.

Procedury bezpiecznego postępowania przy obsługiwaniu narzędzi ręcznych napędzanych elektrycznie, hydraulicznie i pneumatycznie.

Procedury bezpiecznego postępowania przy obsługiwaniu obrabiarek.

Procedury bezpiecznego postępowania przy pracach spawalniczych.

Wartości parametrów spawania gazowego i elektrycznego.

Technologia napraw rurociągów.

Rodzaje narzędzi stosowanych w demontażu i montażu urządzeń.

Zasady demontażu urządzeń, podzespołów i elementów w siłowni okrętowej oraz sposoby usuwania zanieczyszczeń, zasady wymiany elementów i podzespołów, zasady montażu i próby szczelności.

Zasady bezpieczeństwa przy pracach demontażowych i montażowych.

Podstawy metrologii warsztatowej: przyrządy pomiarowe stosowane w remontach maszyn i urządzeń i ich przeznaczenie, zasady pomiaru przyrządami.

Metody regeneracji elementów maszyn i urządzeń: przy pomocy napawania, z wykorzystaniem żywic epoksydowych, z wykorzystaniem tworzyw sztucznych, z wykorzystaniem kompozytów.

Technologia remontu okrętowych tłokowych silników spalinowych: przygotowanie i organizacja remontu silnika, pomiary przed rozpoczęciem demontażu, demontaż podstawowych zespołów silnika, weryfikacja i naprawa elementów silnika, próby silnika po remoncie.

Technologia remontu turbosprężarek.

Technologia remontu maszyn i urządzeń pomocniczych: pomp, sprężarek, wentylatorów, filtrów, wymienników ciepła, wirówek, urządzeń hydraulicznych, urządzeń ochrony środowiska morskiego.

Technologia napraw rurociągów i armatury okrętowej.

Metody wykrywania nieciągłości struktury materiału metodami: penetracyjnymi, magnetyczno-proszkowymi, ultradźwiękowymi i radiologicznymi.

Podstawy diagnostyki wibroakustycznej maszyn wirnikowych i tłokowych.

Zasady przeprowadzania remontów i odbiorów: kadłubów, zbiorników, kotłów i zbiorników ciśnieniowych, przekładni, linii wałów i pędników, urządzeń pokładowych, urządzeń ochrony środowiska morskiego, urządzeń automatyki i sterowania.

Zasady zarządzania remontami na statkach: procesy starzenia kadłuba i wyposażenia statku, organizacja remontu statku (rodzaje remontów: klasowy, roczny, awaryjny itd.), planowanie przeglądów i remontów, zarządzanie częściami zamiennymi.

Stosowanie rysunków technicznych do prac w warsztacie.

Dobieranie i stosowanie właściwych przyrządów pomiarowych.

Sprawdzanie przyrządów pomiarowych (kalibracja).

Dobieranie i stosowanie właściwych narzędzi ręcznych wraz z akcesoriami do operacji ślusarskich (cięcie, gradowanie, wiercenie otworów, szlifowanie, piłowanie, polerowanie, zginanie itp.).

Wykonanie podstawowych operacji obróbki skrawaniem na tokarce:

Przygotowanie sprzętu do spawania gazowego.

Przygotowanie elementów do spawania gazowego i wykonanie typowej spoiny.

Przygotowanie sprzętu do spawania elektrycznego.

Przygotowanie elementów do spawania elektrycznego i wykonanie typowej spoiny.

Doraźne usuwanie przecieków na skorodowanych rurach.

Zaślepianie wybranych odcinków instalacji pod ciśnieniem (wodne, parowe, paliwowe, olejowe).

Przygotowanie wybranych odcinków rurociągów do demontażu i naprawy.

Wykonanie nowych odcinków rur z kołnierzami.

Sprawdzenie prostoliniowości, płaskości i prostopadłości płaszczyzn.

Sprawdzenie współosiowości, prostopadłości i równoległości osi otworów.

Wykonanie pomiarów odchyłek kształtu wałków (w tym czopów wału korbowego).

Wykonanie pomiarów odchyłek kształtu otworów (tuleje cylindrowe, otwory łożysk panewek).

Wykonanie pomiarów odchyłek położenia (tłoka, korbowodu, wału korbowego itp.).

Wykrycie nieciągłości struktury materiału metodami penetracyjnymi.

Wykrycie nieciągłości struktury materiału metodami magnetyczno-proszkowymi.

Wykrycie nieciągłości struktury materiału metodami ultradźwiękowymi.

Sprawdzenie szczelności i wykonanie próby szczelności.

Wykonanie połączenia wciskowo walcowego (przez wtłaczanie, ogrzewanie, oziębianie).

Wykonanie połączenia wciskowo stożkowego (przez wtłaczanie, hydrauliczne rozszerzanie piasty, ogrzewanie, oziębianie).

Przeprowadzenie naprawy przez wstawianie elementów: tulejowanie, kołkowanie, szycie.

Przeprowadzenie montażu połączenia śrubowego: kontrola położenia śrub, kontrola napięcia wstępnego, montaż połączeń wciskowych, montaż uszczelnień spoczynkowych.

Montowanie połączeń klinowych i wpustowych.

Zamontowanie wirników i przeprowadzenie kontroli prawidłowości montażu.

Montaż i demontaż łożyska tocznego.

Montaż wałów wielopodporowych: kontrola współosiowości otworów pod łożyska, montaż łożysk ślizgowych, pomiary luzów.

Montaż wałów wielopodporowych: sprawdzanie ułożenia wału gładkiego i wykorbionego (pomiar sprężynowania i opadu wału).

Montaż uszczelnień ruchowych.

Montaż układów tłokowo-korbowych.

Montaż układu rozrządu spalinowego silnika tłokowego.

Ustawienie współosiowo wałów agregatów.

Zamontowanie maszyny na fundamencie.

Sprawdzenie ułożenia linii wałów.

Przeprowadzenie naprawy elementu z zastosowaniem klejów i mas chemoutwardzalnych.

Podstawowe pojęcia elektrotechniki: prąd stały, przemienny, jednostki układu SI.

Źródła i odbiorniki prądu.

Obwody prądu elektrycznego, podstawowe prawa:

Zjawisko elektromagnetyzmu:

Prąd sinusoidalny jedno- i trójfazowy:

Transformatory:

Maszyny wirujące:

Elektryczne napędy urządzeń okrętowych:

Podstawy pomiarów wielkości elektrycznych:

Podstawy elektrotechniki okrętowej:

Podstawy elektroniki:

Podstawy energoelektroniki: zastosowanie energoelektroniki w elektrotechnice i energetyce okrętowej, klasyfikacja przekształtników energoelektronicznych, prostownik niesterowany i sterowany, sterownik prądu przemiennego, przemiennik częstotliwości (bezpośredni i pośredni), przerywacz.

Elementy i układy elektroniczne i energoelektroniczne, obsługa i wymiana: elementy półprzewodnikowe, diody, tranzystory, tyrystory, tranzystory mocy, oporniki, kondensatory, filtry, układy scalone, mikroprocesory, wzmacniacze, zasilacze, prostowniki, stabilizatory, prostowniki sterowane, falowniki, sterowniki napięcia, cyklokonwertery.

Podstawy elektroenergetyki okrętowej: