Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 sierpnia 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego

2) zapisuje, uzupełnia i koryguje struktury interwałowe, akordowe i rytmiczne, jednogłosowe przebiegi melodyczne tonalne i proste atonalne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne oraz harmoniczne zawierające trój dźwięki triady, D^7^, TVI oraz czterodźwięk zmniejszony (dyktanda, ćwiczenia solfeżowe, przykłady z literatury muzycznej oraz z repertuaru uczniowskiego);

3) zapamiętuje i odtwarza motywy melodyczne i rytmiczne, fragmenty piosenek i utworów muzycznych;

4) zapisuje z pamięci jednogłosową melodię tonalną.

Uczeń realizuje z nut:

1) nierytmizowane następstwa dźwięków różnej wysokości;

2) proste motywy i melodie jedno- i dwugłosowe oparte o poznane struktury interwałowe i harmoniczne;

3) przebiegi rytmiczne;

4) melodie z akompaniamentem drugiej osoby;

5) proste dwugłosowe przebiegi melodyczne, rytmiczne lub melodyczno-rytmiczne z samodzielną realizacją jednego z głosów lub zespołowo. Zagadnienia melodyczne są realizowane głosem w kluczu wiolinowym i basowym następującymi sposobami: solmizacją, literowo, stopniami gamy oraz pracą z tekstem jako ćwiczenia tonalne i proste atonalne z dbałością o precyzję intonacyjną i rytmiczną. Zagadnienia rytmiczne są realizowane tataizacją, pracą z tekstem oraz technikami perkusyjnymi z dbałością o precyzję rytmiczną.

Uczeń:

1) tworzy własne wypowiedzi muzyczne (improwizuje głosem i na instrumentach, komponuje miniatury muzyczne);

2) odczytuje i realizuje zapisany tekst muzyczny, zgodnie z zawartymi oznaczeniami wykonawczymi i wskazówkami interpretacyjnymi;

3) aktywnie słucha muzyki, wykorzystując proste formy ruchu, w tym taktowanie.

Uczeń stosuje:

1) zasady notacji i kaligrafii muzycznej, dotyczące zapisu pojedynczych dźwięków i współbrzmień w kluczach wiolinowym i basowym, na pięciolinii oraz na liniach dodanych dolnych i górnych, symboli interwałów i akordów, wartości rytmicznych nut i pauz, grup rytmicznych, kropki przy nucie, fermaty, łuków, znaków przykluczowych, znaków chromatycznych pojedynczych i podwójnych, przenośników oktawowych, transpozycji, znaków zakończenia utworu i innych skrótów pisowni muzycznej;

2) solmizacyjne i literowe nazwy dźwięków odpowiadających stopniom gamy w poznanych tonacjach, nazwy oktaw w zakresie C - c^3^;

3) nazewnictwo związane z rodzajami gam i poznanych skal;

4) terminologię związaną z pokrewieństwem gam (równoległość, jednoimienność, koło kwintowe) w zakresie poznanych tonacji;

5) zasady budowy poznanych struktur melodycznych, harmonicznych i metrorytmicznych oraz zasady rozwiązywania dysonansów;

6) terminologię harmoniczną dotyczącą nazewnictwa funkcyjnego i przebiegów harmonicznych (kadencji).

Uczeń:

1) stosuje terminologię muzyczną w wypowiedziach ustnych i pisemnych w zakresie zdobytej wiedzy i umiejętności;

2) dostrzega, odczytuje i wykonuje poznane struktury melodyczne (gamy, skale, interwały), harmoniczne (struktury akordowe, funkcje harmoniczne i kadencje) i metrorytmiczne;

3) posługuje się notacją muzyczną do zapisu nut i tworzenia własnych wypowiedzi muzycznych;

4) wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności w realizacji innych przedmiotów, zwłaszcza instrumentu głównego, i świadomym odbiorze muzyki.

LITERATURA MUZYCZNA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń wykazuje się znajomością rozpoznawania wybranych dzieł muzycznych, określania ich przynależności do stylu epoki historycznej.

Uczeń wykazuje się umiejętnością rozpoznawania i określania elementów muzyki, faktury muzycznej, środków wyrazu, sposobów kształtowania dzieła muzycznego oraz charakterystycznych cech podstawowych form i gatunków muzycznych.

Uczeń posiłkuje się znajomością aparatu wykonawczego właściwego dla danej epoki w dziejach muzyki.

Uczeń przyswaja podstawowe wiadomości o pieśniach, tańcach, instrumentach i zespołach, zwyczajach i obrzędach w polskiej kulturze ludowej oraz o stylizacjach muzyki ludowej w kompozycjach XIX i XX wieku.

Uczeń wykorzystuje zdobytą wiedzę do opisu, analizy i interpretacji dzieł muzycznych.

Uczeń tworzy wypowiedzi o muzyce, jej twórcach i rozwoju historycznym na podstawie poznanej literatury muzycznej.

Uczeń aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym, w szczególności w różnych formach życia muzycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wykazuje znajomość dzieł reprezentatywnych dla kolejnych epok w dziejach muzyki:

2) charakteryzuje twórczość:

3) rozpoznaje i opisuje cechy stylu muzycznego:

4) porządkuje chronologicznie:

Uczeń:

1) poprawnie posługuje się terminami i pojęciami muzycznymi, określającymi:

2) określa i charakteryzuje:

3) określa funkcje muzyki, różnie rozumiane w poszczególnych epokach;

4) rozróżnia i charakteryzuje gatunki i formy muzyczne typowe dla poszczególnych epok.

Uczeń:

1) charakteryzuje praktykę wykonawczą: instrumenty, głosy ludzkie, rodzaje zespołów muzycznych;

2) określa sposoby ich stosowania - w gatunkach i formach właściwych dla poszczególnych epok.

Uczeń:

1) zna regiony muzyczne Polski;

2) posiada podstawowe wiadomości o zwyczajach i obrzędach;

3) wykazuje się znajomością pieśni i tańców ludowych oraz instrumentarium ludowego;

4) określa znaczenie polskiego folkloru muzycznego dla twórczości wybranych twórców muzyki XIX i XX wieku;

5) zna przykłady stylizacji muzyki ludowej oraz wykorzystania folkloru w sposób in crudo.

Uczeń stosuje posiadaną wiedzę do analizy słuchowej, wzrokowej lub słuchowo-wzrokowej utworów muzycznych:

1) rozpoznaje i opisuje podstawowe techniki kompozytorskie;

2) rozpoznaje i opisuje cechy stylów muzycznych, wskazując przynależność utworu do danego stylu (od średniowiecza do XXI wieku);

3) rozpoznaje i charakteryzuje podstawowe cechy języka muzycznego (np. tonalność, melodykę, harmonikę, fakturę, sposoby kształtowania formy, obsadę wykonawczą, typ wyrazowości);

4) rozpoznaje i opisuje cechy gatunków i form muzycznych typowych dla poszczególnych epok.

Uczeń:

1) wybiera i porządkuje informacje istotne dla literatury muzycznej;

2) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną do odczytania i porządkowania faktów, pojęć i terminów z zakresu literatury muzycznej.

Uczeń:

1) wykorzystuje wiedzę z zakresu literatury muzycznej w sposób praktyczny do tworzenia własnych interpretacji;

2) prezentuje własny pogląd na twórczość muzyczną poznaną podczas uczestnictwa w różnych formach życia kulturalnego.

ORKIESTRA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija zamiłowanie do gry w orkiestrze, pracy w grupie oraz odczuwa satysfakcję z powierzonych i zrealizowanych zadań artystycznych.

Uczeń:

1) kształtuje wiedzę i umiejętności niezbędne do gry w zespole orkiestrowym;

2) wykorzystuje doświadczenia zdobyte w trakcie nauki innych zajęć edukacyjnych artystycznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) jest świadomy roli, jaką pełni instrumentalista w zespole;

2) wykazuje dyscyplinę artystyczną i ogólnowychowawczą;

3) jest systematyczny, punktualny, cierpliwy, wytrwały i koleżeński;

4) uczestniczy w prezentacjach zespołu;

5) posiada umiejętność koncentrowania się;

6) dba o estetykę sceniczną zespołu, zgodną z obowiązującymi normami.

Uczeń:

1) zna notację muzyczną, w szczególności: wartości nut i pauz, metrum, wysokości dźwięków, znaki chromatyczne; orientuje się we współzależności głosów w utworach orkiestrowych;

2) czyta nuty ze zrozumieniem w zakresie umożliwiającym wykonanie a vista prostych utworów muzycznych, wykonanych w wolnym tempie;

3) posiada podstawowe umiejętności w zakresie techniki gry na instrumencie;

4) wykorzystuje w grze podstawowe dla swojego instrumentu sposoby artykulacji, agogiki, dynamiki oraz frazowania;

5) samodzielnie stroi swój instrument i dba o prawidłową intonację;

6) zachowuje prawidłową postawę podczas gry;

7) dba o puls, swobodę ruchu oraz odpowiednią koncentrację podczas pracy w zespole;

8) kształtuje piękno barwy dźwięku podczas gry;

9) samodzielnie przygotowuje swoje miejsce pracy do zajęć, koryguje popełniane błędy, słuchając pozostałych członków zespołu;

10) dba o właściwe wyposażenie do pracy w orkiestrze;

11) samodzielnie zaznacza w nutach uwagi nauczyciela prowadzącego zajęcia;

12) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w zakresie wskazanym przez nauczyciela (np. dokonuje nagrań audio próby, lekcji lub własnej gry w domu) do lepszego przygotowania prezentacji muzycznej;

13) dokonuje krytycznej oceny wykonywanego utworu oraz koryguje popełniane błędy;

14) pracuje w zespole nad zadaniami wyznaczonymi przez nauczyciela;

15) wykazuje gotowość do występów.

RYTMIKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń realizuje ćwiczenia ruchowe, słuchowe i słuchowo-ruchowe.

Uczeń tworzy własne wypowiedzi muzyczne, rozwija wyobraźnię i kreatywność.

Uczeń rozpoznaje i świadomie nazywa zjawiska muzyczne.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) świadomie i aktywnie słucha muzyki;

2) jest uwrażliwiony na zmiany wysokości dźwięków i relacje między nimi;

3) rozpoznaje barwę brzmienia instrumentów muzycznych;

4) realizuje różnymi sposobami puls i akcent metryczny oraz rytmy złożone z poznanych wartości;

5) rozpoznaje słuchowo i wykonuje różnymi sposobami motywy, tematy i frazy melodyczne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne.

Uczeń:

1) interpretuje ruchem i za pomocą instrumentów orffowskich: wartości rytmiczne, akcenty metryczne, różnego rodzaju tematy rytmiczne, kanony i piosenki;

2) improwizuje ruchem, głosem oraz na instrumentach orffowskich;

3) wyraża ruchem nastrój i charakter muzyki;

4) reaguje ruchem na elementy dzieła muzycznego;

5) wykonuje lub tworzy akompaniament do piosenek i utworów instrumentalnych;

6) rozpoznaje podstawowe kroki tańców polskich i potrafi je wykonać;

7) wykazuje się kreatywnością w tworzeniu i realizacji własnych pomysłów;

8) współpracuje w zespole w ramach przydzielonych zadań;

9) buduje relacje w grupie, oparte na zaufaniu i dzieleniu się wiedzą.

Uczeń:

1) realizuje w ćwiczeniach i zabawach ruchowych poznane wartości rytmiczne: cała nuta, cała nuta z kropką, półnuta, półnuta z kropką, ćwierćnuta, ósemki, szesnastki oraz odpowiadające im pauzy, grupy rytmiczne: ćwierćnuta z kropką i ósemka, grupy szesnastkowe, synkopy, triola ósemkowa;

2) stosuje zasady notacji i kaligrafii muzycznej;

3) rozpoznaje metrum dwudzielne i trójdzielne o ćwierćnutowej i ósemkowej jednostce miary;

4) realizuje, analizuje i zapisuje dyktanda rytmiczne i melodyczno-rytmiczne w formie: „uzupełnianek” i „układanek”;

5) zna nazwy oraz sposoby gry na instrumentach orffowskich;

6) stosuje graficzny obraz wartości, grup rytmicznych oraz pauz, kojarzy go z wyobrażeniem słuchowym.

ZASADY MUZYKI Z ELEMENTAMI EDYCJI NUT

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa podstawową wiedzę z zakresu materiału dźwiękowego, elementów notacji muzycznej, metrorytmiki, budowy skal, gam, interwałów i akordów.

Uczeń:

1) w praktyce wykorzystuje poznane wiadomości w tworzeniu i określaniu zapisu muzycznego;

2) posługuje się edytorem nut.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) definiuje podstawowe cechy dźwięku;

2) zna zasady pisowni muzycznej (pięciolinia, nazwy oktaw, sposoby zapisywania nut i pauz, klucze: wiolinowy, basowy, altowy);

3) rozróżnia określenia: skala, gama, tonacja;

4) zna budowę gamy durowej (naturalnej) i gamy molowej (we wszystkich odmianach);

5) zna budowę pentatoniki bezpółtonowej oraz skal: modalnych, całotonowej, chromatycznej nieregularnej i góralskiej;

6) zna budowę trój dźwięków (durowy i molowy we wszystkich postaciach, zwiększony i zmniejszony) oraz budowę dominanty septymowej (we wszystkich postaciach) z rozwiązaniem;

7) definiuje podstawowe pojęcia metrorytmiczne;

8) zna podział wartości rytmicznych;

9) zna zasady grupowania wartości rytmicznych w różnego rodzaju taktach;

10) zna budowę interwałów prostych i złożonych;

11) określa interwały charakterystyczne z rozwiązaniami (major naturalny, minor naturalny i harmoniczny);

12) definiuje podstawowe elementy dzieła muzycznego (melodyka, rytmika, harmonika, agogika, dynamika, artykulacja, kolorystyka).

Uczeń:

1) stosuje poznane zasady notacji muzycznej;

2) zapisuje za pomocą edytora nutowego jeden głos i dwugłos (z wykorzystaniem agogiki, dynamiki i metrorytmiki);

3) rozpoznaje gamy durowe naturalne i gamy molowe (we wszystkich odmianach) do siedmiu znaków przykluczowych;

4) określa pokrewieństwo tonacji;

5) buduje pentatonike bezpółtonową, skale modalne, skale całotonową i chromatyczną nieregularną;

6) określa i buduje poznane trój dźwięki oraz dominantę septymową z rozwiązaniem;

7) stosuje poznane wartości rytmiczne i zasady ich grupowania;

8) określa i buduje poznane interwały;

9) rozwiązuje poznane interwały charakterystyczne;

10) transponuje melodię (do innego klucza, tonacji i oktaw);

11) posługuje się podstawowymi pojęciami z zakresu agogiki, dynamiki i artykulacji.

ZESPÓŁ INSTRUMENTALNY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa umiejętność współdziałania oraz pracy w grupie;

2) jest odpowiedzialny za wykonywaną pracę;

3) kształci umiejętność gry w zespole o różnorodnym składzie.

Uczeń:

1) posiada wiedzę i umiejętności zdobyte na indywidualnych lekcjach gry na instrumencie, umie je wykorzystać w pracy w zespole;

2) wykazuje się kreatywnością w odczytaniu i wykonaniu utworu.

Uczeń:

1) bierze aktywny udział w audycjach, koncertach indywidualnych i zespołowych;

2) rozwija swoją wrażliwość muzyczną i estetyczną;

3) rozwija swoje zainteresowania muzyczne i pasję do muzykowania zespołowego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) jest świadomy roli, jaką pełni instrumentalista w zespole;

2) motywuje innych członków grupy do współdziałania w zespole;

3) dostraja swój instrument pod kierunkiem nauczyciela do gry w zespole;

4) jest uwrażliwiony na zmiany intonacji;

5) wykazuje dbałość o elementy metrorytmiczne podczas pracy w zespole;

6) jest systematyczny, punktualny, cierpliwy i wytrwały oraz koleżeński w grupie;

7) potrafi samodzielnie przygotować swój warsztat pracy do zajęć;

8) pracuje w zespole nad zadaniami wyznaczonymi przez nauczyciela;

9) dostrzega i koryguje błędy popełniane w grze zespołowej.

Uczeń:

1) zna notację muzyczną, w szczególności: podział wartości nut i pauz, metrum, wysokości dźwięków, znaki chromatyczne;

2) wykazuje umiejętność gry z nut oraz orientację we współzależności głosów w utworach;

3) czyta nuty ze zrozumieniem, potrafi wykonać a vista łatwe utwory muzyczne o prostej fakturze, zagrane w wolnym tempie;

4) posługuje się prawidłową postawą podczas gry;

5) w sposób prawidłowy posługuje się techniką gry na swoim instrumencie;

6) wykazuje dbałość o barwę i jakość dźwięku podczas gry;

7) wykorzystuje w grze charakterystyczne dla swojego instrumentu sposoby artykulacji, agogiki, dynamiki oraz frazowania.

Uczeń:

1) wykonuje program przygotowany w ramach zespołu;

2) uczestniczy w prezentacjach zespołu;

3) dba o swój wizerunek sceniczny oraz estetykę zespołu;

4) potrafi dokonać krytycznej oceny wykonanego utworu;

5) wykorzystuje do prezentacji muzycznej technologię informacyjną i komunikacyjną w zakresie wskazanym przez nauczyciela.

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE DLA SZKOŁY MUZYCZNEJ I STOPNIA AUDYCJE MUZYCZNE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) posługuje się pojęciami muzycznymi;

2) potrafi opisać dzieło, posługując się terminologią muzyczną.

Uczeń rozpoznaje zagadnienia w słuchanych przykładach z literatury muzycznej, zwraca uwagę na różnorodność środków wyrazu.

Uczeń opisuje dzieło, posługując się terminologią muzyczną na podstawie zapisu nutowego.

Uczeń rozwija wyobraźnię i wrażliwość muzyczną, aktywnie słucha muzyki.

Uczeń świadomie słucha muzyki, uczestniczy w wydarzeniach muzycznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) stosuje podstawowe pojęcia z zakresu:

2) wymienia cechy polskich tańców narodowych oraz cechy polskiej muzyki ludowej, posługuje się pojęciem stylizacji muzyki ludowej;

3) wymienia i ogólnie charakteryzuje:

4) potrafi korzystać ze wskazanych tradycyjnych i multimedialnych zbiorów literatury muzycznej, oprogramowania komputerowego wspomagającego naukę i rozwój kompetencji muzycznych.

Uczeń:

1) rozpoznaje w słuchanych przykładach muzycznych:

2) określa na przykładach muzycznych cechy polskich tańców narodowych.

Uczeń:

1) zauważa w zapisie nutowym:

2) odczytuje z partytury obsadę wykonawczą.

Uczeń:

1) komponuje miniatury muzyczne z wykorzystaniem cech polskich tańców narodowych oraz wybranych form muzycznych;

2) stosuje proste formy ruchu podczas słuchania utworu muzycznego.

Uczeń:

1) zapoznaje się z różnorodną literaturą muzyczną;

2) kształtuje umiejętność świadomego odbioru muzyki i jej wartościowania;

3) wyraża własne opinie dotyczące słuchanych utworów;

4) bierze udział w koncertach i festiwalach.

CHÓR

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń posiada umiejętności pracy w zespole, potrafi ponosić odpowiedzialność za siebie i grupę oraz świadomie współtworzy dzieło.

Uczeń zna literaturę chóralną realizowaną w trakcie zajęć chóralnych.

Uczeń bierze czynny udział w audycjach, koncertach, konkursach i festiwalach.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas śpiewu w chórze (siedzącą i stojącą);

2) prawidłowo reaguje na gest dyrygenta;

3) dba o spójność i wyrównanie brzmienia;

4) współpracuje z grupą w zespole chóralnym;

5) świadomie współtworzy dzieło (interpretacja i ogólny wyraz artystyczny);

6) interpretuje ze zrozumieniem tekst słowny i muzyczny;

7) czyta nuty głosem a vista w stopniu podstawowym;

8) opanowuje pamięciowo część utworów poznanych podczas zajęć chóru.

Uczeń:

1) posiada podstawową wiedzę niezbędną do rozwijania techniki wokalnej;

2) posługuje się techniką wokalną w stopniu podstawowym (oddech, fonacja, artykulacja, rezonans, pozycja dźwięku, dykcja) w celu uzyskania prawidłowej intonacji zarówno linearnej, jak i pionowej;

3) świadomie operuje dynamiką;

4) precyzyjnie realizuje rytmikę utworu.

Uczeń:

1) potrafi przedstawić sylwetki kompozytorów wykonywanych utworów chóralnych;

2) posiada podstawowe wiadomości o stylach wykonywanych utworów;

3) wykorzystuje i łączy w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych.

Uczeń:

1) dba o estetykę zachowania się na scenie;

2) właściwie interpretuje dzieła muzyczne przygotowywane pod kierunkiem dyrygenta zespołu chóralnego;

3) świadomie współtworzy dzieło (ogólny wyraz artystyczny, interpretacja, rytmika, artykulacja, dynamika, agogika).

FORTEPIAN DODATKOWY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje budowę i możliwości brzmieniowe instrumentu.

Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry na fortepianie oraz nabywa podstawowe umiejętności techniczne i interpretacyjne w grze na instrumencie.

Uczeń kształci podstawowe umiejętności gry a vista łatwych utworów muzycznych.

Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując nabytą wiedzę i umiejętności muzyczne.

Uczeń:

1) świadomie realizuje wyznaczone przez nauczyciela cele;

2) w pracy nad utworem posługuje się posiadaną wiedzą oraz świadomie uczy się utworu na pamięć.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna i określa poszczególne części fortepianu;

2) zna możliwości brzmieniowe instrumentu;

3) prawidłowo rozpoznaje klawisze i oktawy.

Uczeń:

1) zachowuje odpowiednią postawę przy instrumencie;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (ułożenie rąk, pozycja dłoni i palców, swoboda nadgarstka, koordynacja i niezależność rąk);

3) realizuje podstawowy zapis notacji muzycznej w kluczu wiolinowym i basowym (przyporządkowuje nutę jako zapis graficzny właściwym klawiszom, prawidłowo odczytuje rytm i znaki chromatyczne);

4) prawidłowo realizuje zapis graficzny artykulacji i dynamiki;

5) posługuje się artykulacją portato, legato i staccato;

6) posługuje się techniką palcową w stopniu podstawowym;

7) stosuje zróżnicowaną dynamikę;

8) zna podstawowe zasady kształtowania dźwięku.

Uczeń:

1) dokonuje wstępnej analizy tekstu;

2) gra a vista proste utwory, każdą ręką osobno - w kluczu wiolinowym i basowym.

Uczeń:

1) gra łatwe utwory na 4 ręce z nauczycielem lub innym uczniem;

2) realizuje spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika).

1) realizuje zalecenia nauczyciela oraz koryguje popełniane błędy podczas samodzielnej pracy;

2) wykonuje z pamięci wybrane utwory;

3) wykorzystuje wiedzę zdobytą na innych przedmiotach (zwłaszcza ogólnomuzycznych).

INSTRUMENT GŁÓWNY - AKORDEON

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień ucznia, kształtowanie jego wrażliwości estetycznej, wyobraźni oraz poczucia piękna.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę ogólnomuzyczną, niezbędną do nauki gry na akordeonie;

2) poznaje podstawową literaturę akordeonową - oryginalną i transkrybowaną.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę na temat ogólnej budowy instrumentu, prawidłowej postawy podczas gry oraz zasad prawidłowego prowadzenia i zmian miecha;

2) zapoznaje się z podstawowymi sposobami wydobywania i kształtowania dźwięku na akordeonie.

Wdrażanie ucznia do systematycznego ćwiczenia na instrumencie, kształtowanie umiejętności ćwiczenia efektywnego oraz samodzielnego przygotowania łatwych utworów.

Uczeń:

1) kształtuje umiejętności koncentracji i panowania nad tremą oraz różnych sposobów zapamiętywania utworów;

2) przyswaja podstawowe elementy obycia scenicznego;

3) zdobywa umiejętności dokonywania właściwej samooceny występu publicznego;

4) rozwija psychiczną gotowość do występów publicznych;

5) poszerza liczbę utworów w swoim repertuarze.

Uczeń:

1) uczestniczy jako solista i kameralista w różnych formach muzykowania zespołowego;

2) jest świadomym odbiorcą kultury jako słuchacz koncertów, spektakli operowych i teatralnych;

3) czynnie uczestniczy w domowym muzykowaniu.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada podstawową wiedzę z zakresu zasad muzyki (notacja muzyczna, główne pojęcia i terminy muzyczne) niezbędną do gry na instrumencie;

2) zna repertuar akordeonowy - oryginalny i transkrybowany w zakresie szkoły muzycznej I stopnia;

3) czyta zapis nutowy w kluczu wiolinowym i basowym;

4) samodzielnie odczytuje tekst ze zrozumieniem;

5) wykorzystuje zdobytą wiedzę ogólnomuzyczną w pracy nad utworem.

Uczeń:

1) zna ogólną budowę instrumentu, potrafi nazwać poszczególne części akordeonu i określić ich rolę w procesie powstawania dźwięku;

2) zna podstawowe zasady prawidłowej eksploatacji akordeonu;

3) zna i stosuje podstawowe sposoby artykulacji akordeonowej: palcowej, miechowej i miechowo-palcowej;

4) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

5) prawidłowo prowadzi i zmienia miech;

6) posługuje się prawidłowo ukształtowanym aparatem gry;

7) jest wrażliwy na jakość i estetykę dźwięku;

8) poprawnie wykonuje utwory muzyczne o łatwym i średnim stopniu trudności, wykorzystując zdobyte umiejętności techniczne i ogólnomuzyczne.

Uczeń:

1) zna cele i sposoby efektywnego ćwiczenia;

2) samodzielnie pracuje w domu nad zadaniami wyznaczonymi przez nauczyciela;

3) świadomie ćwiczy i koryguje własne błędy;

4) opracowuje pod względem techniczno-wykonawczym łatwe utwory (wstępne opracowanie aplikatury, zmian miecha, regestracji).

Uczeń:

1) zna sposoby uczenia się utworów na pamięć;

2) przygotowuje utwory do wykonania estradowego;

3) wykonuje wybrane utwory z pamięci;

4) bierze udział w audycjach i koncertach szkolnych, przesłuchaniach oraz innych formach prezentacji artystycznej.

Uczeń:

1) poznaje życie kulturalne środowiska, korzystając z wiedzy ogólnomuzycznej i aktualnych informacji multimedialnych;

2) czynnie uczestniczy w życiu szkoły i środowiska lokalnego, występując jako solista lub muzykując w różnych zespołach;

3) jest aktywnym uczestnikiem muzykowania domowego w różnych formach życia rodzinnego;

4) posiada podstawowe przygotowanie do uczestnictwa w kulturze.

INSTRUMENT GŁÓWNY - ALTÓWKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne do realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę na temat budowy instrumentu.

Uczeń:

1) kształci prawidłową postawę podczas gry na instrumencie oraz umiejętność prawidłowego posługiwania się aparatem gry;

2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu;

3) rozwija podstawy techniki gry na instrumencie oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację;

4) potrafi tworzyć proste tematy melodyczne i grać ze słuchu.

Uczeń pod kierunkiem nauczyciela poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie organizacji pracy, kontroli swojej gry i samooceny.

Uczeń poznaje zasady występów solowych i zespołowych, kształtuje umiejętności koncentracji, prezentacji estradowej oraz współpracy z innymi muzykami.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) czynnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska;

2) rozróżnia i definiuje podstawowe gatunki muzyki (muzyka klasyczna, ludowa, rozrywkowa, jazz);

3) określa własne preferencje repertuarowe i brzmieniowe;

4) samodzielnie poszukuje interesujących interpretacji i wykonań.

Uczeń:

1) zna budowę altówki i smyczka;

2) definiuje poszczególne części instrumentu i smyczka;

3) czyta zapis nutowy w kluczu altowym i wiolinowym;

4) rozumie znaczenie podstawowych pojęć muzycznych;

5) zna zasady prawidłowego wydobywania i kształtowania dźwięku;

6) zdobywa podstawową wiedzę na temat stylów i epok.

Uczeń:

1) zna i stosuje podstawowe zasady konserwacji altówki i smyczka;

2) przyjmuje prawidłową postawę podczas gry;

3) posługuje się prawidłowym aparatem gry;

4) prawidłowo koryguje intonację;

5) zwraca uwagę na jakość dźwięku podczas gry;

6) samodzielnie odczytuje z nut łatwy utwór;

7) interpretuje utwór zgodnie z zapisem nutowym (metrorytmika, dynamika, agogika);

8) opanował technikę gry w stopniu umożliwiającym dalsze kształcenie, stosuje prawidłowy podział smyczka oraz operuje podstawowymi sposobami artykulacji (detache, portato, legato, martele);

9) stosuje różne techniki zapamiętywania tekstu;

10) potrafi prawidłowo zmieniać pozycje w zakresie I-III;

11) stosuje wibrację długich dźwięków;

12) prawidłowo realizuje proste akordy i dwudźwięki;

13) wykazuje się umiejętnością frazowania;

14) gra ze słuchu proste melodie.

Uczeń:

1) dba o prawidłowe warunki pracy (materiały nutowe, ustawienie pulpitu, oświetlenie);

2) pokonuje problemy techniczne poprzez dobór odpowiednich sposobów ćwiczenia;

3) prawidłowo odtwarza głosem linię melodyczną;

4) rozpoznaje i koryguje błędy;

5) opracowuje plan pracy, uwzględniając ćwiczenie w harmonogramie dnia.

Uczeń:

1) potrafi skupić się przed i w trakcie występu;

2) współpracuje z innymi muzykami;

3) w prezentacji estradowej wykorzystuje wyobraźnię muzyczną i ekspresję.

INSTRUMENT GŁÓWNY - FAGOT

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija uzdolnienia muzyczne i predyspozycje do gry na fagocie - odpowiednio do wieku;

2) zdobywa wiedzę o muzyce, zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne;

3) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym.

Uczeń zna i stosuje w praktyce różnorodne metody pracy z instrumentem.

Uczeń realizuje indywidualne i zespołowe projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności.

Uczeń posiada umiejętności w zakresie występów publicznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) świadomie słucha muzyki i dokonuje właściwego wyboru literatury muzycznej oraz nagrań;

2) rozpoznaje brzmienie fagotu w słuchanych utworach;

3) znajduje w środkach masowego przekazu informacje o interesujących go nagraniach muzycznych, poszerzających jego wiedzę w tym zakresie;

4) porównuje różne interpretacje wysłuchanych utworów;

5) poszerza wiedzę na temat epok w historii muzyki i kompozytorów;

6) zna podstawową literaturę muzyczną przeznaczoną na fagot;

7) zna w stopniu podstawowym historię swojego instrumentu;

8) gra utwory o zróżnicowanym charakterze wybrane przez pedagoga;

9) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord;

10) wykorzystuje poznaną wiedzę z zakresu epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce;

11) wykazuje szczególne zainteresowanie grą na instrumencie.

Uczeń:

1) czyta poprawnie nuty w kluczu basowym;

2) zna zasady notacji muzycznej w stopniu umożliwiającym samodzielne odczytanie zapisu nutowego w ramach realizowanego programu;

3) zna budowę i higienę użytkowania stroika fagotowego;

4) przestrzega podstawowych warunków higieny pracy (np. wietrzenie pomieszczeń, odpowiednie oświetlenie, prawidłowe ustawienie pulpitu);

5) dba i właściwie troszczy się o instrument;

6) potrafi określić poszczególne części fagotu;

7) samodzielnie składa i rozkłada instrument;

8) opanował technikę prawidłowego oddechu i zadęcia;

9) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza;

10) utrzymuje właściwą postawę ciała podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce;

11) zna i stosuje właściwą aplikaturę w obrębie skali B1-f^1^;

12) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności legato, non legato;

13) umiejętnie stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo;

14) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa;

15) właściwie odczytuje i realizuje rytm w wykonywanych utworach;

16) potrafi nastroić instrument z pomocą nauczyciela oraz dba o poprawną intonację dźwięków;

17) dysponuje biegłością palcową w stopniu podstawowym;

18) zwraca uwagę na jakość i estetykę dźwięku;

19) realizuje w stopniu zadowalającym przewidziane dla niego zadania techniczno- wykonawcze.

Uczeń:

1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje dostosowany do jego możliwości zapis nutowy; uwzględnia metrorytmikę, dynamikę i agogikę;

2) interpretuje utwory pod nadzorem pedagoga zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej; wyraża emocje i wydobywa charakter utworu;

3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy, korygując popełniane błędy;

4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczoną przez pedagoga część utworu lub ćwiczenia;

5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem;

6) w muzykowaniu zespołowym uczy się współpracy i odpowiedzialności.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do występów publicznych;

2) potrafi dostroić instrument podczas występów publicznych;

3) koncentruje się zarówno przed grą, jak i podczas występu przed publicznością;

4) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry;

5) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych.

INSTRUMENT GŁÓWNY - FLET

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija uzdolnienia muzyczne i predyspozycje do gry na flecie - odpowiednio do wieku;

2) zdobywa wiedzę o muzyce, zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne;

3) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym.

Uczeń zna możliwości techniczne instrumentu i stara się w prawidłowy sposób wykorzystywać metody pracy z fletem.

Uczeń realizuje indywidualnie i zespołowo projekty w zakresie swojej specjalności.

Uczeń posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczęszcza na koncerty;

2) interesuje się kulturą;

3) zna historię swojego instrumentu oraz literaturę fletową, odpowiednią do etapu nauczania;

4) gra wyznaczone przez pedagoga (z uwzględnieniem upodobań ucznia) utwory o zróżnicowanym charakterze;

5) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności;

6) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord;

7) wykorzystuje poznaną wiedzę na temat epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami;

8) wykazuje szczególne zainteresowanie grą na instrumencie.

Uczeń:

1) zna budowę fletu, potrafi dbać o instrument;

2) potrafi samodzielnie złożyć i rozłożyć instrument;

3) zna podstawy techniki oddechu i zadęcia, niezbędne do dalszego rozwoju;

4) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza;

5) zna i stosuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie oraz poprawnie układa ręce i palce;

6) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności legato, non legato;

7) zna i stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo;

8) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa;

9) właściwie odczytuje i realizuje struktury rytmiczne w wykonywanych utworach;

10) potrafi nastroić instrument z pomocą nauczyciela oraz dba o prawidłową intonację;

11) dysponuje podstawową biegłością palcową;

12) zna zasady notacji muzycznej;

13) dba o estetykę wykonania i jest wrażliwy na jakość dźwięku;

14) realizuje przewidziane programem nauczania zadania techniczno-wykonawcze.

Uczeń:

1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje łatwy, dostosowany do jego możliwości zapis nutowy, uwzględnia metrorytmikę, dynamikę i agogikę;

2) interpretuje utwory pod kierunkiem pedagoga, zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej, wyraża emocje i charakter utworu;

3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy oraz koryguje popełniane błędy;

4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczony przez pedagoga utwór lub ćwiczenie;

5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem i w zespołach kameralnych.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do występów publicznych;

2) koncentruje się zarówno przed grą, jak i podczas występu przed publicznością;

3) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry;

4) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych;

5) jest świadomym odbiorcą sztuki i kultury.

INSTRUMENT GŁÓWNY - FORTEPIAN

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zna w zakresie podstawowym historię i budowę instrumentu, wymienia jego części;

2) poznaje podstawy teoretyczne: muzyki tonalnej, zagadnień metrorytmicznych, notacji muzycznej, budowy formalnej utworów, wiedzy o epoce i kompozytorze wykonywanych utworów.

Uczeń:

1) nabywa umiejętność właściwego posługiwania się aparatem gry, prezentując prawidłową postawę, ułożenie rąk, odpowiedni sposób wydobycia dźwięku, różną artykulację, użycie pedału;

2) rozwija sprawność w zakresie stosowania podstawowych technik gry na fortepianie;

3) kształtuje umiejętność prawidłowej realizacji faktury homofonicznej i polifonicznej, gry gam i pasaży oraz transponowania od różnych dźwięków prostych struktur muzycznych.

Uczeń:

1) rozwija umiejętności w zakresie interpretacji muzycznej zgodnej ze stylem, charakterem i budową formalną utworów;

2) opanowuje utwory z literatury fortepianowej w jej podstawowych formach oraz stylach muzycznych;

3) zdobywa niezbędne umiejętności do poprawnego wykonania programu artystycznego na zakończenie szkoły muzycznej I stopnia.

Uczeń:

1) zna zasady notacji muzycznej właściwej dla gry na fortepianie;

2) samodzielnie realizuje zapis nutowy utworu;

3) nabywa umiejętność prawidłowej gry a vista łatwych utworów;

4) opracowuje proste utwory muzyczne od strony techniczno-wykonawczej i interpretacyjno-muzycznej.

Uczeń doskonali poprawność techniczną i umiejętność korygowania własnych błędów podczas samodzielnego ćwiczenia.

Uczeń rozwija swą muzykalność przez grę zespołową. Prawidłowo stosuje swoją wiedzę i umiejętności muzyczne podczas gry z innym instrumentalistą, na 4 ręce lub 2 fortepiany.

Uczeń:

1) rozwija zdolności do prezentacji przygotowanych utworów przed publicznością;

2) wykazuje umiejętność koncentracji na zadaniu muzycznym i pokonywania tremy;

3) zna i stosuje różne sposoby opanowania pamięciowego utworów;

4) zdobywa wiedzę i praktykę w zakresie obycia estradowego;

5) potrafi krytycznie ocenić wykonywane utwory.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada podstawowe wiadomości z historii i budowy instrumentu:

2) zna podstawowe terminy i pojęcia z zakresu systemu temperowanego:

3) zna podstawowe zagadnienia metrorytmiczne:

4) zna podstawy notacji muzycznej:

5) rozpoznaje i wskazuje cechy charakterystyczne budowy formalnej utworów, np.: ABA, forma sonatowa, rondo, wariacje, inwencja polifoniczna, etiuda;

6) rozpoznaje i wskazuje cechy charakterystyczne epoki, stylu oraz kompozytora wykonywanych utworów, np. technika imitacyjna w polifonii barokowej, faktura homofoniczna w utworach klasycznych, tempo rabato i oddech w romantycznej kantylenie.

Uczeń:

1) wydobywa i kształtuje odpowiedni dźwięk w zależności od charakteru, dynamiki i rejestru;

2) operuje aparatem gry, zachowując:

niezależność pracy rak i palców;

3) stosuje w tempach umiarkowanych podstawowe techniki gry:

4) gra różnymi sposobami artykulacji: portato, legato i staccato;

5) prawidłowo realizuje, w grze na fortepianie, fakturę homofoniczną i polifoniczną, zachowując:

6) właściwie posługuje się prawym pedałem: rytmicznym i synkopowanym;

7) prawidłowo gra gamy i pasaże majorowe oraz minorowe harmoniczne i melodyczne do pięciu znaków przykluczowych; odpowiednie do nich pasaże toniczne z przewrotami, pasaże oparte na czterodźwiękach dominanty septymowej z przewrotami i akordach septymowych zmniejszonych bez przewrotów; kadencje i gamy chromatyczne;

8) transponuje od różnych, wskazanych przez nauczyciela, dźwięków proste melodie i inne struktury muzyczne (np. kadencje).

Uczeń:

1) interpretuje utwory muzyczne, zgodnie z ich stylem, charakterem i budową formalną, zwracając szczególną uwagę na: jakość dźwięku, metrorytmikę, agogikę, dynamikę, artykulację i frazowanie;

2) wykonuje nieskomplikowane utwory literatury fortepianowej z różnych epok muzycznych: baroku, klasycyzmu, romantyzmu, współczesności (XX i XXI wieku), zgodnie z odpowiednim stylem;

3) prawidłowo i ze zrozumieniem prezentuje w grze różne formy muzyczne: etiudy, utwory polifoniczne, klasyczny cykl sonatowy (do wyboru np.: sonatinę, sonatę, koncert), utwory kantylenowe, utwory taneczne, utwory ilustracyjne;

4) poprawnie wykonuje, podczas występu publicznego, z pamięci następujący program: etiudę uwzględniającą technikę palcową obydwu rąk, etiudę zawierającą inny problem techniczny, utwór polifoniczny, jedną część sonatiny lub sonaty klasycznej (do wyboru: allegro sonatowe, rondo lub wariacje), utwór dowolny.

Uczeń:

1) samodzielnie odczytuje zapis nutowy utworu w kluczach wiolinowym i basowym, poprawnie realizując od strony techniczno-wykonawczej i interpretacyjno-muzycznej: wysokość dźwięków, aplikaturę, rytm, metrum, tempo, artykulację, dynamikę, frazowanie, pedalizację, charakter muzyczny, interpretację;

2) gra a vista łatwe utwory muzyczne w wolnym tempie:

3) samodzielnie opracowuje proste utwory, dbając o poprawność tekstową.

Uczeń:

1) podczas samodzielnego ćwiczenia świadomie doskonali poprawność wykonawczą zgodnie z posiadaną wiedzą i umiejętnościami technicznymi oraz interpretacyjnymi;

2) koryguje popełniane błędy podczas swojej pracy.

Uczeń, grając z innym instrumentalistą na 4 ręce lub 2 fortepiany:

1) wykonuje utwory oryginalne lub transkrypcje oraz akompaniamenty;

2) realizuje zapis nutowy zawarty w partyturze;

3) dąży do zgodności w zespołowej interpretacji utworu (wspólne tempo, artykulacja, dynamika, frazowanie);

4) słyszy w czasie wykonywania jednej warstwy utworu pełne jego brzmienie;

5) odpowiedzialnie współpracuje z innym wykonawcą.

Uczeń:

1) stosuje różne sposoby pamięciowego opanowania utworów muzycznych;

2) posiada umiejętność koncentracji na zadaniu muzycznym podczas publicznego występu;

3) potrafi dokonać krytycznej oceny wykonanych przez siebie utworów.

INSTRUMENT GŁÓWNY - GITARA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń pod kierunkiem nauczyciela rozwija swoje zainteresowania, wrażliwość i wyobraźnię muzyczną oraz naturalną potrzebę ekspresji twórczej. Kształtuje swój smak i gust muzyczny. Poznaje pojęcia i terminy muzyczne, historię gitary, jej budowę i zasady konserwacji.

Uczeń:

1) poznaje podstawy gry na instrumencie: prawidłowe funkcjonowanie aparatu gry, elementy techniki gitarowej oraz środki wyrazu artystycznego;

2) wykorzystuje wiedzę ogólnomuzyczną do zrozumienia i wykonywania utworów;

3) poznaje notację muzyczną (w tym oznaczenia notacji gitarowej), kształci umiejętność odczytywania muzycznego sensu utworu oraz grę a vista prostych utworów solowych i kameralnych;

4) poznaje sposoby efektywnej pracy, kształci nawyki systematycznego i świadomego ćwiczenia oraz samodzielnego opracowywania krótkich i łatwych utworów.

Uczeń:

1) potrafi publicznie prezentować swoje umiejętności, zna zasady obycia estradowego, kształci umiejętności koncentracji oraz radzenia sobie z tremą;

2) aktywnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska (solista, kameralista, akompaniator);

3) potrafi współpracować z innymi wykonawcami.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania i uzdolnienia muzyczne;

2) uczestniczy jako świadomy odbiorca w życiu muzycznym szkoły i w wydarzeniach kulturalnych poza szkołą;

3) świadomie korzysta z nagrań muzycznych i ze źródeł informacji;

4) zna podstawy budowy gitary klasycznej, zasady użytkowania, strojenia, wymiany strun i konserwacji instrumentu;

5) rozróżnia rodzaje gitar;

6) zna historię gitary i muzyki gitarowej w zakresie podstawowym;

7) poznaje literaturę gitarową z różnych epok.

Uczeń:

1) prawidłowo posługuje się aparatem gry (postawa, układ rąk, właściwy sposób wydobycia dźwięku);

2) dba o właściwy dobór akcesoriów (krzesło, ustawienie pulpitu, oświetlenie oraz wykorzystanie podnóżka, podgitarnika lub poduszki);

3) posługuje się metronomem i tunerem lub kamertonem;

4) kształci podstawową technikę gry (koordynacja pracy obu rąk, niezależność palców, tłumienie strun, uderzenie tirando i apoyando, gra dwudźwięków, trój dźwięków, czterodźwięków i podstawowych akordów gitarowych, gra naturalnych i sztucznych flażoletów, chwyt barre, gra w pozycjach i zmiany pozycji, realizacja arpeggio, legato, tremolo, rasgueado i podstawowych ozdobników);

5) samodzielnie odczytuje zapis nutowy;

6) analizuje własną grę;

7) dba o jakość dźwięku;

8) analizuje własną grę pod kątem realizacji wskazówek nauczyciela, interpretacji i poprawności technicznej;

9) świadomie ćwiczy i koryguje własne błędy;

10) realizuje oznaczenia dynamiczne i agogiczne;

11) z pomocą nauczyciela interpretuje utwory muzyczne zgodnie ze stylem, z charakterem i budową formalną, zwracając uwagę na rytm, agogikę, dynamikę, barwę, artykulację i frazowanie;

12) gra a vista łatwe utwory solowe i kameralne;

13) samodzielnie opracowuje łatwe utwory pod względem techniczno-wykonawczym (aplikatura, frazowanie, dynamika, interpretacja);

14) wykorzystuje wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych do zrozumienia i wykonywania utworów gitarowych;

15) realizuje różne formy muzykowania zespołowego (np. zespoły gitarowe, akompaniament lub zespoły kameralne z udziałem innych instrumentów);

16) wykonuje utwory z różnych epok (od renesansu do muzyki współczesnej) i gatunków: miniatury instrumentalne, formy cykliczne w całości lub wybrane części, opracowane samodzielnie utwory dowolne oraz etiudy o zróżnicowanych problemach technicznych;

17) wykonuje z pamięci wybrane utwory;

18) wykonuje gamę C-dur oraz gamy krzyżykowe do czterech znaków - jednogłosowo, w tercjach i sekstach;

19) zna podstawowe akordy durowe i molowe w wyżej wymienionych tonacjach;

20) z pomocą nauczyciela planuje swoją pracę domową.

Uczeń:

1) uczestniczy w publicznych występach jako solista, kameralista lub akompaniator;

2) nawiązuje kreatywną współpracę z innymi wykonawcami;

3) jest otwarty i wrażliwy na potrzeby innych osób;

4) dokonuje krytycznej oceny swojej prezentacji;

5) aktywnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska jako wykonawca.

INSTRUMENT GŁÓWNY - HARFA HACZYKOWA / PEDAŁOWA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija wrażliwość artystyczną oraz zainteresowania muzyczne przez uczęszczanie na koncerty i słuchanie muzyki z nagrań. Uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) kształci prawidłową postawę przy instrumencie oraz posługiwanie się prawidłowym, naturalnym i swobodnym aparatem gry;

2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu;

3) rozwija podstawy techniki instrumentalnej oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację;

4) próbuje improwizować proste tematy melodyczne i grać ze słuchu.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne do realizacji utworu muzycznego;

2) zdobywa podstawową wiedzę dotyczącą budowy i historii instrumentu.

Uczeń pod kierunkiem nauczyciela poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny.

Uczeń kształci umiejętności koncentracji, zasad zachowania się na estradzie podczas występu, współpracy z innymi instrumentalistami w zespole, wspierając ich swoją wiedzą i wrażliwością artystyczną.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) muzykuje na instrumencie oraz rozwija swoją muzyczną wrażliwość;

2) rozwija muzykalność przez grę w duetach i większych zespołach;

3) czynnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły;

4) uczęszcza na koncerty w szkole i poza szkołą;

5) potrafi określić własne preferencje repertuarowe i brzmieniowe;

6) rozwija zainteresowania muzyczne przez wyszukiwanie ciekawych nagrań;

7) odróżnia i nazywa podstawowe gatunki muzyki, takie jak: muzyka klasyczna, folklorystyczna, popularna i jazzowa.

Uczeń:

1) prawidłowo, naturalnie i swobodnie posługuje się aparatem gry;

2) kształci odpowiednie nawyki siedzenia przy instrumencie, gwarantujące prawidłowy rozwój oraz zdobycie właściwej techniki gry;

3) posługuje się podstawową techniką gry na harfie pozwalającą na wykonywanie utworów;

4) potrafi nastroić harfę, używając elektronicznego aparatu do strojenia instrumentu;

5) samodzielnie ustawia odpowiednie haczyki lub pedały przed rozpoczęciem gry oraz w trakcie wykonywania utworu;

6) prawidłowo odczytuje zapis muzyczny od strony melodyki, harmonii, rytmiki i frazowania;

7) właściwie realizuje zawarte w utworze oznaczenia artykulacyjne oraz typowe dla harfy wybrane efekty brzmieniowe, takie jak: glissanda, flażolety, arpeggia, dźwięki ksylofonowe, zarywanie strun paznokciami, wykonywanie efektów perkusyjnych;

8) prawidłowo interpretuje utwór;

9) dba o piękno dźwięku i intonację w wykonywanych utworach;

10) w pracy nad utworami rozwija pamięć muzyczną, potrafi zagrać ze słuchu nieskomplikowane melodie;

11) potrafi zaaranżować łatwe utwory do celów muzykowania zespołowego;

12) zapoznaje się z techniką pedałową harfy koncertowej i uczy wrażliwości na zmiany chromatyczne poszczególnych dźwięków; dostrzega zmiany harmoniczne w przebiegu utworu oraz rolę mechanizmu pedałowego.

Uczeń:

1) dysponuje elementarną wiedzą w zakresie historii harfy oraz jej budowy (umie nazwać poszczególne, najważniejsze części instrumentu);

2) zna notację w kluczu wiolinowym i basowym;

3) zna terminologię muzyczną w zakresie melodyki, frazowania, rytmiki, artykulacji, dynamiki i agogiki oraz podstawowych harfowych efektów brzmieniowych;

4) rozpoznaje formę, prostą harmonię, określa czas powstania i stylistykę utworów, które wykonuje;

5) zna i stosuje zasady prawidłowego wydobywania i kształtowania dźwięku.

Uczeń:

1) rozpoznaje i koryguje błędy;

2) umie dostosować metodę ćwiczenia do sposobu rozwiązania występującego problemu technicznego, stosując wskazówki nauczyciela i respektując wymagania tekstu;

3) opracowuje plan pracy, uwzględniając ćwiczenie na instrumencie w harmonogramie dnia;

4) ocenia efekty swojej pracy;

5) dba o prawidłowe warunki pracy (materiały nutowe, ustawienie harfy, stołka i pulpitu).

Uczeń:

1) koncentruje się przed wyjściem na estradę i podczas występu przed publicznością;

2) potrafi prawidłowo nastroić harfę przed występem publicznym;

3) w prezentacji estradowej wykorzystuje swoją wyobraźnię muzyczną i wrażliwość;

4) potrafi umiejętnie słuchać drugiego głosu podczas gry w duetach;

5) bierze udział w popisach i audycjach muzycznych.

INSTRUMENT GŁÓWNY - KLARNET

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę z zakresu zasad muzyki i notacji muzycznej;

2) rozwija uzdolnienia muzyczne stosownie do wieku i predyspozycji.

Uczeń poznaje możliwości techniczne instrumentu i prawidłowy sposób wydobywania dźwięków na klarnecie.

Uczeń realizuje projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności - indywidualnie i w pracy zespołowej.

Uczeń:

1) posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych;

2) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym, biorąc udział w audycjach szkolnych i koncertach pozaszkolnych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczęszcza na koncerty, słucha muzyki z nagrań i interesuje się kulturą;

2) zna podstawową literaturę przeznaczoną na klarnet;

3) zna w stopniu podstawowym historię swojego instrumentu;

4) gra wyznaczone przez pedagoga (z uwzględnieniem własnych upodobań) utwory o zróżnicowanym charakterze;

5) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności;

6) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord;

7) wykorzystuje, w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce, poznaną wiedzę na temat epok, stylów i kompozytorów;

8) wykazuje zainteresowanie grą na instrumencie;

9) potrafi wykorzystać umiejętności i wiedzę zdobytą w procesie kształcenia w szkole muzycznej I stopnia w kształtowaniu swojej osobowości.

Uczeń:

1) zna budowę i zasady konserwacji instrumentu;

2) samodzielnie składa i rozkłada instrument;

3) samodzielnie dobiera, oznacza i zmienia stroik, przymocowuje go ligaturą do ustnika;

4) zna podstawy techniki oddechu i zadęcia, niezbędne do dalszego rozwoju;

5) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza;

6) utrzymuje prawidłową postawę podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce;

7) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności: legato i non legato;

8) zna i stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo;

9) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa;

10) prawidłowo realizuje struktury rytmiczne w wykonywanych utworach;

11) potrafi samodzielnie lub z pomocą nauczyciela nastroić instrument oraz wydobyć właściwą intonację;

12) dysponuje biegłością palcową, umożliwiającą mu wykonanie wybranych utworów;

13) zna zasady notacji muzycznej;

14) dba o estetykę wykonania -jest wrażliwy na jakość techniczną i artystyczną dźwięku.

Uczeń:

1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje zapis nutowy, dostosowany do jego możliwości; uwzględnia oznaczenia metrorytmiczne, dynamiczne i agogiczne;

2) interpretuje utwory pod kierunkiem pedagoga, zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej; wyraża emocje i wydobywa charakter utworu;

3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy, korygując popełniane błędy;

4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczony przez pedagoga zakres materiału;

5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem i w zespołach kameralnych.

Uczeń:

1) stara się odpowiedzialnie przygotowywać do występów publicznych;

2) rozwija umiejętność koncentracji przed występem i podczas gry przed publicznością;

3) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry;

4) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych;

5) czynnie uczestniczy w życiu kulturalnym.

INSTRUMENT GŁÓWNY - KLAWESYN

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) kształci prawidłowe posługiwanie się aparatem gry;

2) zdobywa podstawy techniki klawesynowej.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę na temat budowy klawesynu i sposobów gry na instrumencie;

2) poznaje reprezentatywne utwory z literatury klawesynowej skomponowane w różnych epokach i stylach;

3) kształci umiejętności analizy i interpretacji materiału muzycznego.

Uczeń:

1) postępuje zgodnie z zasadami etyki;

2) poznaje i stosuje zasady komunikacji społecznej;

3) uczestniczy w życiu kulturalnym szkoły i środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

2) poprawnie posługuje się aparatem gry z dobrą korelacją lewej i prawej ręki oraz podstawową biegłością palcową;

3) prawidłowo odczytuje prosty zapis muzyczny, interpretuje zawarte w nim oznaczenia wykonawcze i artykulacyjne;

4) starannie realizuje zaplanowaną ornamentację;

5) stosuje różne sposoby zapamiętywania utworów;

6) samodzielnie wykonuje a vista proste utwory;

7) samodzielnie opracowuje proste utwory;

8) dysponuje repertuarem obejmującym zróżnicowane formy i style, w tym proste formy taneczne, polifoniczne i sonaty wczesnoklasyczne;

9) wykonuje proste utwory w różnych formach muzykowania zespołowego.

Uczeń:

1) zna i definiuje podstawowe terminy i pojęcia muzyczne;

2) potrafi wymienić podstawowe cechy form i gatunków muzyki klawesynowej;

3) definiuje strukturę formalną wykonywanego utworu, zna zasady akcentowania, wskazuje motywy, frazy i inne odcinki muzyczne;

4) wykorzystuje wiedzę z zakresu obsługi klawesynu;

5) pozyskuje niezbędne materiały i wiedzę ze zbiorów bibliotecznych lub z multimediów.

Uczeń:

1) jest zdolny do samodzielnej i dobrze zorganizowanej pracy;

2) jest przygotowany do pracy zespołowej oraz do współpracy w grupie i na rzecz grupy;

3) potrafi krytycznie ocenić własną prezentację;

4) czynnie uczestniczy w życiu muzycznym i korzysta z zasobów kultury w różnych dziedzinach sztuki.

INSTRUMENT GŁÓWNY - KONTRABAS

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija muzyczne zainteresowania, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji oraz podstawowe terminy i pojęcia muzyczne, niezbędne do odczytania i realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę z zakresu historii, budowy instrumentu oraz zasad jego konserwacji.

Uczeń:

1) kształci umiejętność zachowania prawidłowej postawy podczas gry na instrumencie oraz właściwego posługiwania się aparatem gry;

2) poznaje zasady strojenia instrumentu;

3) rozwija podstawy techniki instrumentalnej oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację;

4) próbuje improwizować proste tematy melodyczne i grać ze słuchu.

Uczeń, pod kierunkiem nauczyciela, poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, stosowania odpowiednich technik oraz kształci umiejętność kontrolowania własnej gry i samooceny.

Uczeń poznaje zasady występów publicznych, nabywa umiejętności koncentracji, prezentacji estradowej, pokonywania tremy oraz współpracy z akompaniatorem i innymi instrumentalistami w ramach zespołu kameralnego i orkiestry.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczestniczy w życiu muzycznym swojej szkoły i środowiska (koncerty, audycje, uroczystości okolicznościowe), występuje solo i w różnych formach muzykowania zespołowego;

2) korzysta z dostępnych dóbr kultury;

3) zna podstawowe gatunki muzyki;

4) rozwija swoje muzyczne zainteresowania: uczęszcza na koncerty, słucha muzyki z nagrań, poznaje wybrane utwory z literatury kontrabasowej;

5) posiada wiedzę niezbędną do uczestnictwa w życiu muzycznym.

Uczeń:

1) zna i stosuje podstawowe terminy i pojęcia muzyczne;

2) zna i odczytuje zapis nutowy, w szczególności: nazwy strun, oznaczenia pozycji, aplikaturę, kierunki smyczka, oznaczenia dynamiczne i artykulacyjne;

3) wykorzystuje wiedzę ogólnomuzyczną w działaniach praktycznych;

4) zna budowę gam durowych i molowych oraz pasaży (do 4 znaków przykluczowych);

5) zna w stopniu podstawowym historię, budowę oraz zasady konserwacji kontrabasu i smyczka, a także ich bezpiecznego transportu;

6) stosuje wybrane elementy technologii informacyjnych i komunikacyjnych.

Uczeń: