Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 sierpnia 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego

1) przyjmuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie (postawa stojąca, postawa siedząca);

2) poprawnie dysponuje aparatem gry;

3) jest wrażliwy na jakość dźwięku, intonacji i rytmu;

4) posiada kompetencje do publicznej prezentacji utworów;

5) stosuje podstawową technikę gry z uwzględnieniem właściwego podziału smyczka (gra całym smyczkiem oraz jego poszczególnymi częściami);

6) operuje podstawowymi sposobami artykulacji: detaché, martelé, portato, legato, staccato i pizzicato;

7) gra w pozycjach „szyjkowych” (bez użycia kciuka);

8) realizuje poprawnie oznaczenia agogiczne i dynamiczne;

9) podejmuje próby wibracji oraz swobodnie ją stosuje;

10) samodzielnie stroi instrument;

11) zna i wykorzystuje w swojej grze flażolety naturalne;

12) zna i stosuje podstawowe sposoby frazowania;

13) czyta nuty a vista w stopniu pozwalającym na zagranie prostych melodii.

Uczeń:

1) realizuje uwagi nauczyciela podczas pracy nad utworem;

2) zna i wykorzystuje metody samodzielnego ćwiczenia;

3) świadomie i systematycznie ćwiczy oraz koryguje własne błędy;

4) samodzielnie odczytuje prosty zapis nutowy;

5) kontroluje jakość dźwięku, intonację i rytm.

Uczeń:

1) rozumie potrzebę współdziałania w zespole;

2) zdobywa doświadczenia w zakresie występów publicznych;

3) wykorzystuje elementy „zabaw dydaktycznych” do rozwoju techniki instrumentalnej;

4) wykazuje umiejętność pamięciowego opanowania części repertuaru;

5) współpracuje z akompaniatorem oraz z muzykami zespołu kameralnego i orkiestry;

6) jest świadomy znaczenia muzykowania zespołowego w rozwoju artystycznym.

INSTRUMENT GŁÓWNY - OBÓJ

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija swoje zainteresowania muzyczne;

2) rozwija zdolności i predyspozycje muzyczne oraz wrażliwość;

3) zdobywa wiedzę o muzyce.

Uczeń:

1) zna budowę oboju i jego możliwości techniczne;

2) zdobywa umiejętności posługiwania się aparatem gry, techniką i ekspresją wyrazu.

Uczeń:

1) realizuje indywidualnie i zespołowo projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności;

2) uczestniczy w audycjach i koncertach szkolnych oraz poza szkołą;

3) potrafi samodzielnie pracować nad repertuarem.

Uczeń jest przygotowany do świadomego odbioru muzyki i innych form życia kulturalnego.

Uczeń posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) interesuje się kulturą, uczęszcza na koncerty;

2) pogłębia zainteresowania muzyczne, słuchając nagrań;

3) zna podstawową literaturę muzyczną na obój;

4) posiada podstawowe wiadomości z zakresu budowy i historii swojego instrumentu;

5) gra wybrane przez pedagoga (z uwzględnieniem swoich upodobań) utwory o zróżnicowanym charakterze;

6) zna i definiuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord;

7) wykorzystuje poznaną wiedzę na temat epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce.

Uczeń:

1) zna historię, budowę i odmiany oboju;

2) zna zasady konserwacji oboju, dba o stroiki;

3) właściwie posługuje się techniką oddechu i zadęcia;

4) prawidłowo operuje i kontroluje strumień powietrza;

5) utrzymuje właściwą postawę podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce;

6) zwraca uwagę na jakość i barwę dźwięku;

7) świadomie posługuje się środkami artykulacyjnymi, dynamiką i agogiką;

8) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa oraz struktury rytmiczne w wykonywanych utworach;

9) samodzielnie stroi instrument oraz świadomie dba o czystość intonacji;

10) posiada umiejętności techniczne oraz biegłość palcową, umożliwiające wykonywanie utworów o bardziej skomplikowanej budowie;

11) dba o estetykę wykonania;

12) realizuje zadania techniczno-wykonawcze przewidziane programem szkoły I stopnia.

Uczeń:

1) samodzielnie i prawidłowo odczytuje dostosowany do swoich możliwości tekst nutowy, realizuje oznaczenia metrorytmiczne, dynamiczne i agogiczne;

2) pod kierunkiem pedagoga interpretuje utwory zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej, wyraża emocje i wydobywa charakter utworu;

3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy, korygując popełniane błędy;

4) organizuje swoją pracę w sposób przemyślany, rozumie potrzebę systematyczności;

5) wykorzystuje nabytą wiedzę teoretyczną do pracy nad repertuarem;

6) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczony przez pedagoga zakres materiału;

7) czyta proste utwory a vista, wykorzystując znajomość notacji muzycznej;

8) jest przygotowany do gry z akompaniamentem oraz w zespołach kameralnych i orkiestrze;

9) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności za poziom wykonywanych utworów.

Uczeń:

1) bierze udział w koncertach szkolnych, audycjach i konkursach;

2) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do swoich występów;

3) koncentruje się przed wyjściem na scenę i podczas gry przed publicznością;

4) dba o właściwy strój i odpowiednie zachowanie na scenie;

5) uczy się panować nad tremą;

6) umie dokonać krytycznej oceny własnej gry.

Uczeń:

1) bierze czynny udział w różnych formach życia muzycznego - jako słuchacz i wykonawca;

2) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych;

3) bierze udział w kursach, lekcjach otwartych i warsztatach;

4) poznaje literaturę muzyczną za pomocą tradycyjnych środków oraz technik multimedialnych.

INSTRUMENT GŁÓWNY - ORGANY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje elementy notacji muzycznej oraz zaznajamia się z terminami muzycznymi dotyczącymi konstrukcji i wykonania dzieła muzycznego.

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań;

2) bierze udział w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) zaznajamia się z obsługą i działaniem organów;

2) kształci umiejętność zachowania prawidłowej postawy podczas gry na instrumencie oraz odpowiedniego posługiwania się aparatem gry.

Uczeń zdobywa umiejętności samodzielnej organizacji pracy, ćwiczenia oraz interpretacji utworów muzycznych.

Uczeń kształci umiejętności koncentracji przed występem oraz podczas prezentacji estradowej.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne w zakresie: melodyki, rytmiki, dynamiki, agogiki i artykulacji;

2) prawidłowo odczytuje zapis nutowy w kluczu wiolinowym i basowym;

3) wykorzystuje wiedzę ogólnomuzyczną w praktyce wykonawczej (potrafi odpowiednio odczytać i zastosować w grze oznaczenia rytmiczne, dynamiczne, agogiczne i artykulacyjne).

Uczeń:

1) uczestniczy w różnych przejawach życia kulturalnego, w szczególności w audycjach klasowych, koncertach szkolnych, konkursach i innych imprezach muzycznych;

2) poznaje literaturę muzyczną za pomocą tradycyjnych środków oraz technik multimedialnych.

Uczeń:

1) zna budowę, działanie i sposób obsługi organów;

2) kształci nawyki zachowania prawidłowej postawy (dobre ułożenie rąk na manuale i nóg na klawiaturze pedałowej);

3) posługuje się techniką gry organowej (manuałowej, pedałowej i wzajemnej ich korelacji);

4) wykonuje utwory różnymi sposobami artykulacji;

5) wykorzystuje technikę gry fortepianowej, stosowaną w różnych formach muzycznych, do doskonalenia umiejętności gry na organach.

Uczeń:

1) organizuje swoją pracę, ćwiczy w sposób przemyślany;

2) stosuje w praktyce wskazówki i zalecenia nauczyciela;

3) rozumie potrzebę systematycznej pracy dla osiągnięcia wyznaczonych celów.

Uczeń:

1) prezentuje przygotowane utwory publicznie;

2) zna i stosuje sposoby koncentracji przed występem i w trakcie koncertu.

INSTRUMENT GŁÓWNY - PERKUSJA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa teoretyczną wiedzę, niezbędną do realizacji zadań muzycznych oraz obsługi instrumentów.

Uczeń kształci umiejętność zachowania prawidłowej postawy przy instrumencie oraz technikę gry w celu poprawnej realizacji zadań na instrumencie.

Uczeń nabywa i rozwija umiejętność świadomego ćwiczenia oraz korekty własnych błędów.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zdobywa podstawową wiedzę na temat historii instrumentów perkusyjnych, ich budowy, pochodzenia i roli;

2) posiada podstawową wiedzę dotyczącą użytkowania i konserwacji instrumentarium, np.: wymiany membrany oraz jej strojenia, przygotowania instrumentu do bezpiecznego transportu;

3) zna nazwy wybranych instrumentów w podstawowych językach nowożytnych.

Uczeń:

1) przyjmuje prawidłową postawę przy poszczególnych instrumentach, uwzględnia specyfikę każdego z nich;

2) zna prawidłowe zasady posługiwania się aparatem gry na poszczególnych instrumentach;

3) prawidłowo wydobywa dźwięk na instrumentach, uwzględnia ich specyfikę, barwę i teksturę;

4) prawidłowo odczytuje tekst muzyczny oraz wykonuje łatwy utwór a vista;

5) posługuje się podstawowymi technikami gry na instrumentach perkusyjnych z uwzględnieniem:

6) realizuje różne formy muzykowania zespołowego:

7) zapoznaje się z literaturą perkusyjną w zakresie:

8) realizuje różnorodne formy swobodnej improwizacji na różnych instrumentach lub zestawach instrumentów.

Uczeń:

1) zna notacje właściwe dla poszczególnych instrumentów;

2) samodzielnie odczytuje tekst nutowy;

3) dąży do osiągnięcia wyznaczonego celu;

4) definiuje problem;

5) wykorzystuje nowoczesne technologie w celu skorygowania własnych błędów: metronom, nagrania audio-wideo;

6) zna i stosuje różne formy zapamiętywania utworu;

7) realizuje zgodnie z zapisem metrorytmikę, agogikę i dynamikę;

8) realizuje frazę muzyczną nakreśloną przez nauczyciela.

Uczeń:

1) stosuje sposoby koncentracji przed występem i w trakcie koncertu;

2) dba o wygląd osobisty;

3) przygotowuje i ustawia instrumenty na estradzie;

4) dokonuje krytycznej oceny prezentacji;

5) uczestniczy w życiu kulturalnym.

INSTRUMENT GŁÓWNY - PUZON

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę dotyczącą budowy i funkcjonowania instrumentu;

3) poznaje podstawy technicznego warsztatu instrumentalisty.

Uczeń nabywa zdolności do samodzielnej pracy z instrumentem oraz realizacji bieżących zadań otrzymywanych od pedagoga.

Uczeń:

1) reprezentuje szkołę w projektach szkolnych oraz poza placówką;

2) zdobywa doświadczenia estradowe oraz rozwija swoje kompetencje.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym;

2) rozwija uzdolnienia muzyczne stosownie do wieku i predyspozycji;

3) zdobywa podstawową wiedzę o muzyce;

4) wypowiada się w sposób prosty i zrozumiały na temat doznań artystycznych.

Uczeń:

1) rozwija umiejętności techniczne i interpretacyjne;

2) rozwija wrażliwość na jakość dźwięku;

3) rozwija umiejętność samodzielnego odczytania zapisu nutowego;

4) potrafi samodzielnie opracować krótkie, łatwe utwory;

5) zna i wykorzystuje w grze możliwości techniczne instrumentu.

Uczeń:

1) realizuje indywidualnie i w zespole projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności;

2) prezentuje swoje umiejętności i postępy w grze na instrumencie;

3) poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny.

Uczeń:

1) uczestniczy jako solista i kameralista w audycjach, koncertach, konkursach i przesłuchaniach;

2) posiada umiejętność koncentracji przed występem i w trakcie koncertu;

3) krytycznie ocenia swoje prezentacje;

4) prezentuje utwory muzyczne z pamięci;

5) jest przygotowany do świadomego odbioru muzyki.

RYTMIKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń realizuje ćwiczenia ruchowe, słuchowe i słuchowo-ruchowe.

Uczeń tworzy własne wypowiedzi muzyczne, rozwija wyobraźnię i kreatywność.

Uczeń rozpoznaje i świadomie nazywa zjawiska muzyczne.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) świadomie i aktywnie słucha muzyki;

2) jest uwrażliwiony na zmiany wysokości dźwięków i relacje między nimi;

3) rozpoznaje barwę brzmienia instrumentów muzycznych;

4) realizuje różnymi sposobami puls i akcent metryczny oraz rytmy złożone z poznanych wartości;

5) rozpoznaje słuchowo i wykonuje różnymi sposobami motywy, tematy i frazy melodyczne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne.

Uczeń:

1) interpretuje ruchem i za pomocą instrumentów orffowskich: wartości rytmiczne, akcenty metryczne, różnego rodzaju tematy rytmiczne, kanony i piosenki;

2) improwizuje ruchem, głosem oraz na instrumentach orffowskich;

3) wyraża ruchem nastrój i charakter muzyki;

4) reaguje ruchem na elementy dzieła muzycznego;

5) wykonuje lub tworzy akompaniament do piosenek i utworów instrumentalnych;

6) rozpoznaje podstawowe kroki tańców polskich i potrafi je wykonać;

7) wykazuje się kreatywnością w tworzeniu i realizacji własnych pomysłów;

8) współpracuje w zespole w ramach przydzielonych zadań;

9) buduje relacje w grupie, oparte na zaufaniu i dzieleniu się wiedzą.

Uczeń:

1) realizuje w ćwiczeniach i zabawach ruchowych poznane wartości rytmiczne: cała nuta, cała nuta z kropką, półnuta, półnuta z kropką, ćwierćnuta, ósemki, szesnastki oraz odpowiadające im pauzy, grupy rytmiczne: ćwierćnuta z kropką i ósemka, grupy szesnastkowe, synkopy, triola ósemkowa;

2) stosuje zasady notacji i kaligrafii muzycznej;

3) rozpoznaje metrum dwudzielne i trójdzielne o ćwierćnutowej i ósemkowej jednostce miary;

4) realizuje, analizuje i zapisuje dyktanda rytmiczne i melodyczno-rytmiczne w formie: „uzupełnianek” i „układanek”;

5) zna nazwy oraz sposoby gry na instrumentach orffowskich;

6) stosuje graficzny obraz wartości, grup rytmicznych oraz pauz, kojarzy go z wyobrażeniem słuchowym.

INSTRUMENT GŁÓWNY - SAKSHORN

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa teoretyczną wiedzę muzyczną niezbędną do prawidłowej realizacji zadań praktycznych w swojej dziedzinie artystycznej.

Uczeń:

1) zdobywa podstawy gry na instrumencie w różnych rejestrach;

2) posiada umiejętność samodzielnej pracy.

Uczeń realizuje indywidualnie i zespołowo projekty w zakresie swojej dziedziny artystycznej.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wykorzystuje w praktyce wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

2) samodzielnie wyszukuje informacje z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych, wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną;

3) zna i stosuje notację muzyczną, pojęcia i terminy muzyczne;

4) rozwija swoje zainteresowania i pasje muzyczne.

Uczeń:

1) zna i definiuje budowę i zasady konserwacji instrumentu;

2) zna i stosuje podstawowe zasady higieny w użytkowaniu instrumentu;

3) prawidłowo stosuje aparat gry (oddech, zadęcie, przyłożenie ustnika);

4) zna odpowiednie dla sakshornu zasady notacji muzycznej;

5) interpretuje utwory zgodnie z zapisem nutowym; uwzględnia ich budowę formalną;

6) czyta nuty a vista, radząc sobie z utworem o niewielkim stopniu trudności;

7) samodzielnie przygotowuje prosty utwór;

8) opanowuje pamięciowo część utworów ze swojego repertuaru.

Uczeń:

1) publicznie prezentuje program artystyczny w grze solowej i zespołowej;

2) aktywnie uczestniczy w różnych formach życia muzycznego.

INSTRUMENT GŁÓWNY - SAKSOFON

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa teoretyczną wiedzę muzyczną niezbędną do prawidłowej realizacji zadań praktycznych w swojej dziedzinie artystycznej. Rozwija uzdolnienia muzyczne stosownie do wieku i predyspozycji.

Uczeń poznaje zasady notacji oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego. Zdobywa wiedzę dotyczącą budowy instrumentu i potrafi wykorzystać w grze jego możliwości techniczno-wyrazowe.

Uczeń realizuje indywidualnie i zespołowo projekty w zakresie swojej specjalności.

Uczeń

1) posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych, uczestnicząc w koncertach szkolnych i poza placówką;

2) jest przygotowany do świadomego odbioru muzyki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczęszcza na koncerty oraz słucha muzyki z nagrań;

2) rozwija zainteresowanie kulturą;

3) zna podstawową literaturę przeznaczoną na saksofon;

4) zna w stopniu podstawowym historię i budowę swojego instrumentu;

5) gra wyznaczone przez pedagoga (z uwzględnieniem upodobań ucznia) utwory o zróżnicowanym charakterze;

6) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności w grupie;

7) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord;

8) wykorzystuje poznaną wiedzę na temat epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce.

Uczeń:

1) zna budowę i zasady konserwacji instrumentu;

2) samodzielnie składa i rozkłada instrument;

3) samodzielnie dobiera, oznacza i zmienia stroik, przymocowuje go ligaturą do ustnika;

4) prawidłowo posługuje się techniką oddechu i zadęcia;

5) prawidłowo podpiera, kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza;

6) utrzymuje prawidłową postawę podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce;

7) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności legato, non legato;

8) zna i stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo;

9) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa;

10) prawidłowo odczytuje i realizuje struktury rytmiczne w wykonywanych utworach;

11) samodzielnie stroi instrument oraz dba o właściwą intonację;

12) osiągnął podstawowy stopień biegłości palcowej;

13) zna zasady notacji muzycznej;

14) dba o estetykę wykonania, jest wrażliwy na jakość dźwięku;

15) zna sposoby stosowania wibracji na instrumencie.

Uczeń:

1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje łatwy, dostosowany do jego możliwości tekst nutowy, uwzględnia oznaczenia metrorytmiczne, dynamiczne i agogiczne;

2) pod kierunkiem pedagoga interpretuje utwory zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej, wyraża emocje i wydobywa charakter utworu;

3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy na instrumencie, koryguje własne błędy;

4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczony przez pedagoga zakres materiału;

5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem oraz w zespołach kameralnych.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do występów publicznych;

2) koncentruje się przed występem i podczas gry przed publicznością;

3) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry;

4) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych;

5) wykazuje szczególne zainteresowanie grą na instrumencie;

6) potrafi wykorzystać umiejętności i wiedzę zdobytą w procesie kształcenia w szkole muzycznej I stopnia w kształtowaniu swojej osobowości.

INSTRUMENT GŁÓWNY - SKRZYPCE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija muzyczne zainteresowania, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę dotyczącą budowy instrumentu.

Uczeń:

1) kształci umiejętność zachowania odpowiedniej postawy podczas gry na instrumencie oraz prawidłowego posługiwania się aparatem gry;

2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu;

3) rozwija podstawy techniki instrumentalnej oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację;

4) próbuje improwizować proste tematy melodyczne i grać ze słuchu.

Uczeń, pod kierunkiem nauczyciela, poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny.

Uczeń poznaje zasady występów publicznych: umiejętności koncentracji, prezentacji estradowej oraz współpracy z innymi instrumentalistami.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozwija muzyczne zainteresowania poprzez uczęszczanie na koncerty, słuchanie muzyki z nagrań, poznaje wybrane pozycje z literatury wiolinistycznej;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska;

3) odróżnia i definiuje podstawowe gatunki muzyki (muzyka klasyczna, ludowa, rozrywkowa, jazz);

4) uczestniczy w różnych formach muzykowania zespołowego;

5) przestrzega zasad dobrego wychowania.

Uczeń:

1) dysponuje podstawowym zasobem terminów i pojęć niezbędnych do odczytania zapisu muzycznego;

2) zna podstawową notację właściwą dla skrzypiec: oznaczenie strun, palcowanie, kierunki prowadzenia smyczka;

3) zna i stosuje podstawowe oznaczenia wykonawcze w zakresie agogiki, dynamiki i artykulacji;

4) wykazuje się podstawową wiedzą dotyczącą budowy skrzypiec i smyczka, umie nazwać ich poszczególne części;

5) korzysta ze źródeł i pomocy naukowych, takich jak: metronom, słowniczek muzyczny, encyklopedie, Internet.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

2) wykazuje umiejętność prawidłowego ułożenia prawej i lewej ręki oraz prawidłowego wydobycia dźwięku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry;

3) samodzielnie stroi instrument, dba o jego czystość i należyty stan techniczny;

4) stosuje właściwy podział smyczka (gra całym smyczkiem oraz jego poszczególnymi częściami);

5) operuje podstawowymi sposobami artykulacji: detache, martele, portato, legato, staccato i pizzicato prawą i lewą ręką;

6) prawidłowo realizuje proste dwudźwięki (tercje, seksty, oktawy) i proste akordy;

7) posługuje się techniką przygotowawczą;

8) gra w pozycjach - przynajmniej do piątej;

9) zna budowę gam durowych i molowych oraz pasaży; potrafi je rozpoznać i wykonać;

10) opanował wibrację w stopniu pozwalającym na swobodne jej stosowanie;

11) realizuje przebieg muzyczny z dbałością o jakość dźwięku, intonację i rytm;

12) posiada umiejętność wykonania trylu, mordentu, prostych ozdobników, flażoletów naturalnych oraz prostych flażoletów sztucznych;

13) stosuje w grze frazowanie;

14) transponuje proste tematy muzyczne, wykonując je od podanego dźwięku;

15) gra ze słuchu proste przebiegi melodyczne;

16) poprawnie odczytuje a vista prosty utwór w wolnym tempie.

Uczeń:

1) samodzielnie realizuje opracowany z pedagogiem plan pracy nad utworem;

2) zna i stosuje metody efektywnego ćwiczenia;

3) posiada umiejętność świadomego i systematycznego ćwiczenia oraz korygowania błędów;

4) rozwiązuje problemy min. poprzez realizowanie wskazówek nauczyciela;

5) samodzielnie odczytuje prosty zapis nutowy;

6) kontroluje na bieżąco jakość dźwięku, intonację i rytm.

Uczeń:

1) zdobywa praktykę estradową poprzez udział w koncertach, audycjach, popisach, przesłuchaniach i egzaminach;

2) realizuje na estradzie założenia muzyczno-wykonawcze: stosuje właściwą artykulację i dynamikę, dba o estetykę i jakość dźwięku, a także o ogólny wyraz artystyczny;

3) zna i stosuje różne techniki zapamiętywania utworów;

4) współpracuje z pianistą akompaniatorem oraz z współwykonawcami w zespole.

INSTRUMENT GŁÓWNY - TRĄBKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija uzdolnienia i zainteresowania muzyczne (dostosowane do wieku i predyspozycji) przez uczęszczanie na koncerty i słuchanie muzyki z nagrań

2) zdobywa podstawową wiedzę o muzyce i o instrumencie.

Uczeń kształci podstawowe umiejętności gry i poznaje możliwości techniczne instrumentu.

Uczeń realizuje indywidualne i zespołowe projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności.

Uczeń:

1) posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych;

2) jest przygotowany do świadomego odbioru muzyki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada podstawową wiedzę na temat historii i budowy swojego instrumentu;

2) poznaje właściwości techniczne i wyrazowe instrumentu;

3) uczestniczy (zgodnie z sugestiami nauczyciela) w wydarzeniach kulturalnych i artystycznych;

4) zdobywa i wykorzystuje wiadomości o muzyce z dostępnych mu źródeł;

5) wypowiada się w sposób prosty i zrozumiały na temat doznań artystycznych.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

2) jest wrażliwy na emisję, jakość i intonację dźwięku (ze szczególnym uwzględnieniem techniki oddechowej);

3) operuje podstawowymi sposobami artykulacji: legato, staccato, non legato;

4) samodzielnie opracowuje krótkie, łatwe utwory.

Uczeń:

1) samodzielnie odczytuje zapis nutowy;

2) dokonuje oceny swojej gry i koryguje popełniane błędy;

3) realizuje w sposób odpowiedzialny powierzone mu zadania, m. in. w prostych formach muzykowania zespołowego;

4) postępuje zgodnie z zasadami etyki koleżeńskiej.

Uczeń:

1) posiada umiejętności koncentracji i krytycznej oceny swoich występów;

2) uczestniczy jako solista i kameralista w audycjach, koncertach, konkursach i przesłuchaniach;

3) potrafi grać z akompaniamentem;

4) część programu koncertowego wykonuje na pamięć;

5) samodzielnie wykonuje zadania wyznaczone przez nauczyciela;

6) uczestniczy w różnych formach życia muzycznego.

INSTRUMENT GŁÓWNY - TUBA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę dotyczącą budowy i funkcjonowania instrumentu;

3) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie, jest wrażliwy na emisję, jakość i intonację dźwięku (ze szczególnym uwzględnieniem techniki oddechowej);

4) operuje podstawowymi sposobami artykulacji: legato, staccato, non legato.

Uczeń nabywa zdolności do samodzielnej pracy z instrumentem oraz realizacji bieżących zadań otrzymywanych od pedagoga.

Uczeń:

1) reprezentuje szkołę w projektach szkolnych oraz poza placówką;

2) zdobywa doświadczenia estradowe oraz rozwija swoje kompetencje.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym;

2) rozwija uzdolnienia muzyczne stosownie do wieku i predyspozycji;

3) zdobywa podstawową wiedzę o muzyce;

4) wypowiada się w sposób prosty i zrozumiały na temat doznań artystycznych.

Uczeń:

1) doskonali umiejętności techniczne i interpretacyjne;

2) rozwija wrażliwość na jakość dźwięku;

3) rozwija umiejętność samodzielnego odczytania zapisu nutowego;

4) potrafi samodzielnie opracować krótkie, łatwe utwory;

5) zna i wykorzystuje w grze możliwości techniczne instrumentu.

Uczeń:

1) realizuje indywidualnie i w zespole projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności;

2) prezentuje swoje umiejętności i postępy w grze na instrumencie;

3) poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny.

Uczeń:

1) uczestniczy jako solista i kameralista w audycjach, koncertach, konkursach i przesłuchaniach;

2) posiada umiejętność koncentracji przed występem i w trakcie koncertu;

3) krytycznie ocenia swoje prezentacje;

4) prezentuje utwory muzyczne z pamięci;

5) jest przygotowany do kontynuacji nauki oraz świadomego odbioru muzyki.

INSTRUMENT GŁÓWNY - WALTORNIA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija uzdolnienia i zainteresowania muzyczne (dostosowane do wieku i predyspozycji) poprzez uczęszczanie na koncerty i słuchanie muzyki z nagrań;

2) zdobywa podstawową wiedzę o muzyce i o instrumencie.

Uczeń zna i wykorzystuje w praktyce prawidłową technikę gry.

Uczeń realizuje indywidualne i zespołowe projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności.

Uczeń

1) posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych;

2) jest przygotowany do świadomego odbioru muzyki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada podstawową wiedzę na temat historii i budowy swojego instrumentu;

2) poznaje praktycznie właściwości techniczno-wyrazowe instrumentu;

3) uczestniczy w wydarzeniach kulturalnych i artystycznych zgodnie z sugestiami nauczyciela;

4) zdobywa i wykorzystuje wiadomości o muzyce z dostępnych mu źródeł;

5) korzysta z oferty edukacyjnej szkoły;

6) wypowiada się w sposób prosty i zrozumiały na temat doznań artystycznych.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

2) jest wrażliwy na emisję, jakość i intonację dźwięku (ze szczególnym uwzględnieniem techniki oddechowej);

3) operuje podstawowymi sposobami artykulacji: legato, staccato, non legato;

4) samodzielnie opracowuje krótkie, łatwe utwory.

Uczeń:

1) samodzielnie odczytuje zapis nutowy;

2) ocenia i koryguje popełniane błędy;

3) realizuje w sposób odpowiedzialny powierzone mu zadania, min. w prostych formach muzykowania zespołowego;

4) postępuje zgodnie z zasadami etyki koleżeńskiej.

Uczeń:

1) posiada umiejętności koncentracji i krytycznej oceny swoich występów;

2) uczestniczy jako solista i kameralista w audycjach, koncertach, konkursach i przesłuchaniach;

3) potrafi grać z akompaniamentem;

4) część programu koncertowego wykonuje z pamięci;

5) samodzielnie wykonuje zadania wyznaczone przez nauczyciela;

6) uczestniczy w różnych formach życia muzycznego.

INSTRUMENT GŁÓWNY - WIOLONCZELA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń poznaje zasady notacji oraz podstawowe terminy i pojęcia, niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego. Zdobywa wiedzę dotyczącą budowy instrumentu.

Uczeń:

1) kształci umiejętność zachowania prawidłowej postawy podczas gry na instrumencie oraz właściwego posługiwania się aparatem gry;

2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu;

3) rozwija podstawy techniki instrumentalnej oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację;

4) próbuje improwizować proste tematy melodyczne i grać ze słuchu.

Uczeń, pod kierunkiem nauczyciela, poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny.

Uczeń poznaje zasady występów publicznych: umiejętność koncentracji, prezentacji estradowej oraz współpracy z innymi instrumentalistami.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły, biorąc udział w koncertach oraz audycjach szkolnych;

2) orientuje się w zasadach obowiązujących w świecie muzycznym, zarówno jako uczestnik czynny, jak i bierny;

3) odróżnia i definiuje podstawowe gatunki muzyki (muzyka klasyczna, muzyka ludowa, muzyka rozrywkowa, jazz);

4) na podstawie swoich doświadczeń z muzyką określa własne potrzeby i oczekiwania odnośnie do realizowanego repertuaru;

5) uczestniczy w różnych formach muzykowania zespołowego;

6) wykazuje naturalną potrzebę ekspresji i kreatywności artystycznej.

Uczeń:

1) zna system notacji muzycznej w zakresie klucza basowego, wiolinowego i tenorowego;

2) zna i stosuje podstawowe terminy i pojęcia muzyczne, umożliwiające poprawne odczytanie i realizację tekstu muzycznego;

3) zna podstawowe środki wyrazu muzycznego (agogika, dynamika, artykulacja, barwa, wibracja);

4) zna zasady poprawnego wydobywania i kształtowania dźwięku;

5) dba i stosuje poprawną intonację w grze;

6) wykazuje się podstawową wiedzą na temat budowy instrumentu, umie nazwać jego poszczególne części oraz ich funkcję.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

2) określa poprawność nastrojenia instrumentu i podejmuje próby samodzielnego strojenia;

3) jest wrażliwy na jakość wydobywanego dźwięku, potrafi go kreować;

4) prawidłowo układa prawą i lewą rękę oraz wydobywa dźwięk przy zachowaniu swobodnego aparatu gry;

5) sprawnie porusza się w pozycjach szyjkowych, stosując prawidłowe zmiany pozycji;

6) wykazuje się podstawową techniką gry, stosuje właściwy podział smyczka i operuje podstawowymi sposobami artykulacji (detache, legato, portato, martele, staccato);

7) posługuje się techniką przygotowawczą;

8) prawidłowo realizuje zapis muzyczny pod względem metrorytmiki, agogiki i dynamiki;

9) poznaje budowę gam majorowych i minorowych oraz pasaży; uczy się je rozpoznawać i wykonywać;

10) prawidłowo realizuje proste dwudźwięki i akordy;

11) dba o czystość intonacji;

12) prawidłowo odtwarza głosem linię melodyczną;

13) wykazuje się umiejętnością frazowania;

14) używa wibracji jako środka wyrazu muzycznego;

15) zna różne sposoby zapamiętywania utworów i potrafi zastosować je w praktyce;

16) poprawnie odczytuje a vista prosty utwór w wolnym tempie;

17) gra ze słuchu proste tematy melodyczne.

Uczeń:

1) dba o swój warsztat pracy (dobór krzesła i jego wysokości, ustawienie pulpitu, oświetlenie) i jego estetykę;

2) opracowuje plan pracy, uwzględniając ćwiczenie w harmonogramie dnia;

3) samodzielnie koryguje błędy dotyczące aparatu gry, tekstu, intonacji i artykulacji;

4) dostosowuje sposób ćwiczenia do zaistniałego problemu;

5) ocenia efekty własnej pracy;

6) prezentuje umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu w zakresie opanowanych dotychczas elementów techniki.

Uczeń:

1) koncentruje się przed występem i podczas koncertu;

2) wykazuje się umiejętnością gry w różnych formach muzykowania solowego i zespołowego;

3) wykorzystuje wyobraźnię muzyczną i ekspresję w prezentacji estradowej.

KSZTAŁCENIE SŁUCHU

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija umiejętności słuchowego rozpoznawania struktur melodycznych, metrorytmicznych i harmonicznych;

2) potrafi zaznaczyć w przebiegu muzycznym poznane struktury i rozróżnić zjawiska muzyczne.

Uczeń odtwarza głosem zapis nutowy na podstawie znajomości notacji muzycznej oraz wykształconych wyobrażeń słuchowych (kierunek melodii, brzmienie poszczególnych interwałów, relacje czasowe), zwraca uwagę na intonację.

Uczeń rozwija wyobraźnię i wrażliwość muzyczną, potrafi wypowiadać się poprzez aktywność muzyczną, kształtuje twórczą postawę wobec stawianych zadań.

Uczeń posługuje się właściwą terminologią muzyczną, rozumie podstawowe pojęcia i oznaczenia muzyczne, dostrzega, rozróżnia i buduje poznane struktury.

Uczeń wykorzystuje wiedzę i umiejętności do realizacji innych przedmiotów muzycznych, dostrzega korelację między zagadnieniami pochodzącymi z różnych przedmiotów.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozpoznaje:

2) zapisuje, uzupełnia i koryguje przebiegi melodyczne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne jednogłosowe (dyktanda, ćwiczenia solfeżowe, przykłady z literatury muzycznej oraz z repertuaru uczniowskiego);

3) zapamiętuje motywy melodyczne i rytmiczne, fragmenty piosenek i utworów muzycznych.

Uczeń realizuje głosem z nut:

1) nierytmizowane następstwa dźwięków różnej wysokości;

2) proste motywy i melodie oparte o poznane struktury interwałowe i harmoniczne;

3) przebiegi rytmiczne;

4) melodie z akompaniamentem drugiej osoby. Zagadnienia są realizowane następującymi sposobami: solmizacją, literowo, stopniami gamy, tataizacją oraz pracą z tekstem.

Uczeń:

1) tworzy własne wypowiedzi muzyczne (improwizuje głosem i na instrumentach, komponuje miniatury muzyczne);

2) odczytuje i realizuje zapisany tekst muzyczny, zgodnie z zawartymi oznaczeniami wykonawczymi i wskazówkami interpretacyjnymi;

3) aktywnie słucha muzyki, wykorzystując proste formy ruchu, w tym taktowanie.

Uczeń stosuje:

1) zasady notacji i kaligrafii muzycznej, dotyczące zapisu pojedynczych dźwięków i współbrzmień w kluczach wiolinowym i basowym, na pięciolinii oraz na liniach dodanych dolnych i górnych, symboli interwałów i akordów, wartości rytmicznych nut i pauz, grup rytmicznych, kropki przy nucie, fermaty, łuków, znaków przykluczowych, znaków chromatycznych pojedynczych, przenośników oktawowych, transpozycji, znaków zakończenia utworu i innych skrótów pisowni muzycznej;

2) solmizacyjne i literowe nazwy dźwięków odpowiadających stopniom gamy w poznanych tonacjach, nazwy oktaw w zakresie C - c^3^;

3) terminologię związaną z pokrewieństwem gam (równoległość, jednoimienność, koło kwintowe) w zakresie poznanych tonacji;

4) zasady budowy poznanych struktur melodycznych, harmonicznych i metrorytmicznych.

Uczeń:

1) stosuje terminologię muzyczną w wypowiedziach ustnych i pisemnych w zakresie zdobytej wiedzy i umiejętności;

2) dostrzega, odczytuje i wykonuje poznane struktury melodyczne, harmoniczne i metrorytmiczne;

3) wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności w realizacji innych przedmiotów, zwłaszcza instrumentu głównego.

ORKIESTRA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija zamiłowanie do gry w orkiestrze, pracy w grupie oraz odczuwa satysfakcję z powierzonych i zrealizowanych zadań artystycznych.

Uczeń:

1) kształtuje wiedzę i umiejętności niezbędne do gry w zespole orkiestrowym;

2) wykorzystuje doświadczenia zdobyte w trakcie nauki innych zajęć edukacyjnych artystycznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) jest świadomy roli, jaką pełni instrumentalista w zespole;

2) wykazuje dyscyplinę artystyczną i ogólnowychowawczą;

3) jest systematyczny, punktualny, cierpliwy, wytrwały i koleżeński;

4) uczestniczy w prezentacjach zespołu;

5) posiada umiejętność koncentrowania się;

6) dba o estetykę sceniczną zespołu, zgodną z obowiązującymi normami.

Uczeń:

1) zna notację muzyczną, w szczególności: wartości nut i pauz, metrum, wysokości dźwięków, znaki chromatyczne; orientuje się we współzależności głosów w utworach orkiestrowych;

2) czyta nuty ze zrozumieniem w zakresie umożliwiającym wykonanie a vista prostych utworów muzycznych, wykonanych w wolnym tempie;

3) posiada podstawowe umiejętności w zakresie techniki gry na instrumencie;

4) wykorzystuje w grze podstawowe dla swojego instrumentu sposoby artykulacji, agogiki, dynamiki oraz frazowania;

5) samodzielnie stroi swój instrument i dba o prawidłową intonację;

6) zachowuje prawidłową postawę podczas gry;

7) dba o puls, swobodę ruchu oraz odpowiednią koncentrację podczas pracy w zespole;

8) kształtuje piękno barwy dźwięku podczas gry;

9) samodzielnie przygotowuje swoje miejsce pracy do zajęć, koryguje popełniane błędy, słuchając pozostałych członków zespołu;

10) dba o właściwe wyposażenie do pracy w orkiestrze;

11) samodzielnie zaznacza w nutach uwagi nauczyciela prowadzącego zajęcia;

12) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w zakresie wskazanym przez nauczyciela (np. dokonuje nagrań audio próby, lekcji lub własnej gry w domu) do lepszego przygotowania prezentacji muzycznej;

13) dokonuje krytycznej oceny wykonywanego utworu oraz koryguje popełniane błędy;

14) pracuje w zespole nad zadaniami wyznaczonymi przez nauczyciela;

15) wykazuje gotowość do występów.

ZESPÓŁ INSTRUMENTALNY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa umiejętność współdziałania oraz pracy w grupie;

2) jest odpowiedzialny za wykonywaną pracę;

3) kształci umiejętność gry w zespole o różnorodnym składzie.

Uczeń:

1) posiada wiedzę i umiejętności zdobyte na indywidualnych lekcjach gry na instrumencie, umie je wykorzystać w pracy w zespole;

2) wykazuje się kreatywnością w odczytaniu i wykonaniu utworu.

Uczeń:

1) bierze aktywny udział w audycjach, koncertach indywidualnych i zespołowych;

2) rozwija swoją wrażliwość muzyczną i estetyczną;

3) rozwija swoje zainteresowania muzyczne i pasję do muzykowania zespołowego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) jest świadomy roli, jaką pełni instrumentalista w zespole;

2) motywuje innych członków grupy do współdziałania w zespole;

3) dostraja swój instrument pod kierunkiem nauczyciela do gry w zespole;

4) jest uwrażliwiony na zmiany intonacji;

5) wykazuje dbałość o elementy metrorytmiczne podczas pracy w zespole;

6) jest systematyczny, punktualny, cierpliwy i wytrwały oraz koleżeński w grupie;

7) potrafi samodzielnie przygotować swój warsztat pracy do zajęć;

8) pracuje w zespole nad zadaniami wyznaczonymi przez nauczyciela;

9) dostrzega i koryguje błędy popełniane w grze zespołowej.

Uczeń:

1) zna notację muzyczną, w szczególności: podział wartości nut i pauz, metrum, wysokości dźwięków, znaki chromatyczne;

2) wykazuje umiejętność gry z nut oraz orientację we współzależności głosów w utworach;

3) czyta nuty ze zrozumieniem, potrafi wykonać a vista łatwe utwory muzyczne o prostej fakturze, zagrane w wolnym tempie;

4) posługuje się prawidłową postawą podczas gry;

5) w sposób prawidłowy posługuje się techniką gry na swoim instrumencie;

6) wykazuje dbałość o barwę i jakość dźwięku podczas gry;

7) wykorzystuje w grze charakterystyczne dla swojego instrumentu sposoby artykulacji, agogiki, dynamiki oraz frazowania.

Uczeń:

1) wykonuje program przygotowany w ramach zespołu;

2) uczestniczy w prezentacjach zespołu;

3) dba o swój wizerunek sceniczny oraz estetykę zespołu;

4) potrafi dokonać krytycznej oceny wykonanego utworu;

5) wykorzystuje do prezentacji muzycznej technologię informacyjną i komunikacyjną w zakresie wskazanym przez nauczyciela.

OGÓLNOKSZTAŁCĄCA SZKOŁA MUZYCZNA II STOPNIA I SZKOŁA MUZYCZNA II STOPNIA

WSPÓLNE EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W OGÓLNOKSZTAŁCĄCEJ SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA I W SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA

Uczeń:

1) szanuje dziedzictwo kulturowe własnego i innych narodów;

2) przestrzega zasad kultury i etyki, prawa autorskiego oraz innych aktów prawnych związanych z ochroną dóbr kultury;

3) zna historię dziedziny artystycznej, w obszarze której działa;

4) posiada wiedzę niezbędną do prawidłowej realizacji zadań praktycznych w dziedzinie artystycznej, którą reprezentuje;

5) zna związki między swoją i innymi dziedzinami sztuki;

6) aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym;

7) prezentuje swoje dokonania;

8) kreatywnie realizuje zadania, wykazując się wrażliwością artystyczną;

9) potrafi ocenić jakość wykonywanych zadań;

10) realizuje indywidualnie i zespołowo zadania i projekty artystyczne w zakresie wyuczonej specjalności;

11) pracuje w zespole w ramach przydzielonych zadań, biorąc współodpowiedzialność za efekt końcowy wspólnej pracy;

12) nawiązuje kontakty i współpracuje z muzykami zespołu;

13) buduje relacje oparte na zaufaniu;

14) prezentuje aktywną postawę w działaniu;

15) potrafi organizować swoją pracę;

16) dba o bezpieczne i higieniczne warunki swojej pracy oraz o kondycję fizyczną i zdrowie;

17) konsekwentnie dąży do celu;

18) przewiduje skutki podejmowanych działań;

19) stosuje sposoby radzenia sobie ze stresem, w szczególności z tremą;

20) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;

21) wyszukuje, dokonuje wyboru i oceny informacji zawartych w różnych tekstach kultury;

22) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w realizacji zadań artystycznych do pogłębienia wiedzy i doskonalenia umiejętności;

23) jest przygotowany do kontynuowania nauki;

24) pracuje nad własnym rozwojem artystycznym i zawodowym;

25) potrafi świadomie określić swoje możliwości.

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE WSPÓLNE DLA WSZYSTKICH

SPECJALNOŚCI

FORMY MUZYCZNE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń posługuje się pojęciami i terminami muzycznymi z zakresu wiedzy o formie muzycznej umożliwiającymi poznanie różnych sposobów kształtowania i konstruowania utworu muzycznego.

Uczeń wykorzystuje posiadaną wiedzę do opisu i analizy dzieła muzycznego.

Uczeń prezentuje wnioski z analizy dzieła muzycznego, przedstawia i uzasadnia własne stanowisko.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posługuje się terminami i pojęciami określającymi:

2) rozpoznaje elementarne współczynniki formy muzycznej oaz ich współdziałanie w tworzeniu struktur formalnych, faktury, energetyki i wyrazowości dzieła muzycznego;

3) rozpoznaje formy i gatunki stanowiące materiał analityczny:

• forma repryzowa,

• formy figuracyjne,

• tańce stylizowane,

• pieśń,

• rondo,

• fuga,

• forma wariacyjna,

• forma sonatowa,

• cykl suitowy,

• cykl sonatowy.

Uczeń:

1) analizuje, wnioskuje i opisuje elementarne współczynniki formy współdziałające w tworzeniu złożonych struktur formalnych;

2) analizuje, wnioskuje i opisuje zjawiska w zakresie energetyki i wyrazowości dzieła muzycznego;

3) rozpoznaje techniki kompozytorskie:

4) porównuje zjawiska związane z procesami ewolucyjnymi określonej formy lub gatunku muzycznego;

5) dostrzega cechy stylistyczne w odniesieniu do twórczości danego kompozytora oraz porównuje środki techniki kompozytorskiej różnych twórców.

Uczeń rozpoznaje i porównuje poprzez analizę słuchową, wzrokową, wzrokowo-słuchową formy i gatunki muzyczne z różnych epok i różnych twórców.

HARMONIA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje budowę i sposób łączenia akordów w ramach systemu tonalnego dur-moll;

2) poznaje zasady rozwiązywania składników dysonansowych w akordzie;

3) kształci umiejętność rozumienia podstawowych pojęć harmonicznych.

Uczeń rozpoznaje akordy oraz określa ich funkcje.

Uczeń realizuje na instrumencie, w śpiewie zespołowym i w formie pisemnej konstrukcje harmoniczne.

Uczeń tworzy przebiegi harmoniczne.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna cechy harmoniki funkcyjnej;

2) zna podstawowe pojęcia z zakresu harmonii funkcyjnej, posługuje się nimi i wykorzystuje je do opisu zjawisk harmonicznych;

3) zna zasady budowy, określania i łączenia trój dźwięków, czterodźwięków i pięciodźwięków jako akordów głównych, pobocznych i wtrąconych, w układzie czterogłosowym, w różnych odmianach skali majorowej i minorowej;

4) zna następujące rodzaje kadencji: doskonałą, plagalną, neapolitańską, zawieszoną, zwodniczą i rozszerzoną;

5) zna zasady budowy, łączenia i rozwiązywania różnych form dominanty dysonansowej (dominanta z podwójnym opóźnieniem, septymowa, septymowa bez prymy, nonowa, nonowa bez prymy, dominanta alterowana, dominanta chopinowska);

6) zna zasady logiki funkcyjnej, harmonizowania melodii i realizacji basu cyfrowanego (w odniesieniu do epoki baroku);

7) zna różne rodzaje dźwięków obcych: osiągnięte razem z akordem (opóźnienia) i w czasie trwania akordu: przejściowe, pomocnicze, wyprzedzające, oderwane i zamienne;

8) zna zjawisko alteracji i akord tristanowski;

9) zna zasady wychylenia modulacyjnego oraz modulacji diatonicznej, chromatycznej i enharmonicznej;

10) zna pojęcia dotyczące przezwyciężania systemu dur-moll: bitonalność, politonalność, poliharmonika, centralizacja tonalna;

11) zna charakterystyczne cechy harmoniki XX wieku wynikające z zastosowanego materiału dźwiękowego (skale całotonowe, dwunastodźwiękowe, pentatoniczne, wąskozakresowe, modalne, modi messiaenowskie) oraz wykorzystanych akordów (tercjowe, kwartowe, sekundowe) i brzmienia (harmonika sonorystyczna);

12) zna zasady analizy harmonicznej.

Uczeń:

1) na podstawie zapisu nutowego, dokonując analizy słuchowej, rozpoznaje poznane akordy i wynikające z nich relacje funkcyjne, kadencje, wychylenia modulacyjne, modulacje, progresje;

2) rozróżnia w zapisie nutowym składniki akordu (w tym dysonujące), dźwięki obce i alterowane;

3) potrafi odczytać treść harmoniczną podaną w postaci basu cyfrowanego (w odniesieniu do epoki baroku);

4) określa poznane zagadnienia harmoniczne w utworach utrzymanych w harmonice dur- moll;

5) potrafi wskazać w utworach XX wieku charakterystyczne cechy harmoniki oraz zastosowane środki harmoniczne (skala, seria, akordy, współbrzmienia, centra tonalne).

Uczeń:

1) realizuje na fortepianie różne rodzaje kadencji (doskonałą, plagalną, neapolitańską, zawieszoną, zwodniczą i rozszerzoną);

2) realizuje pisemnie i na fortepianie konstrukcje harmoniczne z użyciem poznanych akordów, według podanego sopranu, basu lub funkcji, oraz nazw literowych akordów i stopni; odtwarza zapisane konstrukcje na fortepianie, w opracowaniu instrumentalnym lub wokalnym;

3) realizuje pisemnie i na fortepianie różne rodzaje modulacji w formie krótkich przebiegów, zawierających wszystkie elementy procesu modulacyjnego;

4) wykorzystuje w swoich ćwiczeniach poznane środki harmoniki XX wieku, zwracając uwagę na odpowiedni dla danej konwencji stylistycznej lub techniki kompozytorskiej dobór dźwięków, współbrzmień, akordów i skal.

Uczeń:

1) tworzy, w oparciu o poznaną wiedzę i zasady dotyczące języka harmonicznego, własne konstrukcje różnorodne pod względem faktury, formy, obsady wykonawczej i stylistyki;

2) potrafi zaprezentować własną konstrukcję (na fortepianie, w opracowaniu instrumentalnym lub wokalnym).

HARMONIA JAZZOWA Z PODSTAWAMI IMPROWIZACJI

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozpoznaje budowę formalną i harmonikę utworów jazzowych.

Uczeń dostosowuje istniejącą harmonię do potrzeb aktualnej sytuacji muzycznej, zgodnie z teoretyczną wiedzą i swoją wrażliwością estetyczną.

Uczeń poznaje teoretyczne i praktyczne zasady improwizacji.

Uczeń poznaje style improwizacji muzyki jazzowej.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna historyczną ewolucję harmonii z cechami charakterystycznymi dla poszczególnych okresów;

2) zna i stosuje skale, kadencje, struktury harmoniczne, rodzaje akordów charakterystycznych dla jazzu;

3) zna i potrafi zastosować w praktyce symbole akordowe stosowane w muzyce jazzowej (np. standardowe, europejskie, Roman numerals) i różnice w porównaniu z nomenklaturą klasyczną.

Uczeń:

1) zna typowe dla jazzu struktury harmoniczne (blues, rhythm changes i ich odmiany);

2) zna podstawy logicznego ruchu basu i jego rolę w analizie;

3) zna metody analizy harmonicznej i jej składowe elementy;

4) zna harmonikę funkcyjną (podział akordów pod względem pełnionej roli w progresji).

Uczeń:

1) zna oraz potrafi rozpoznać i zinterpretować harmonikę niefunkcyjną;

2) zna i rozpoznaje współczesną harmonikę modalną i jej cechy charakterystyczne;

3) zna i rozpoznaje charakterystyczne dla muzyki jazzowej cechy wykonawcze i improwizacyjne.

Uczeń:

1) czyta nuty a vista w sposób pozwalający na zagranie utworu;

2) potrafi grać i improwizuje na podstawie funkcji harmonicznych, bez wcześniejszego przygotowania;

3) odczytuje oznaczenia wykonawcze, charakterystyczne dla muzyki jazzowej;

4) obsługuje programy komputerowe, w tym wskazane edytory nut.

Uczeń:

1) stosuje różne typy voicingu jazzowego (np.: tercjowy, kwartowy, rootless);

2) stosuje reharmonizacje diatoniczną;

3) stosuje reharmonizacje za pomocą zmiany trybu akordów;

4) stosuje reharmonizacje za pomocą substytutu trzytonowego;

5) stosuje reharmonizacje za pomocą akordów blokowych i drop 2;

6) reharmonizuje akordy diatoniczne z wykorzystaniem tzw. modal interchange.

Uczeń:

1) odczytuje zapis nutowy i określenia wykonawcze, charakterystyczne dla muzyki jazzowej;

2) improwizuje, stosując poznane zasady harmonii jazzowej oraz techniki improwizacji, takie jak: skale czy charakterystyczną rytmikę;

3) rozpoznaje i definiuje formy oraz style muzyki jazzowej;

4) wymienia i zna reprezentatywne dla historii jazzu improwizacje oraz ich autorów;

5) improwizuje na podstawie standardów muzyki jazzowej oraz wybranej literatury muzycznej.

Uczeń:

1) korzysta ze zdobytej wiedzy w rozwijaniu własnych umiejętności improwizacyjnych;

2) zna historię powstania i rozwoju improwizacji jazzowej;

3) improwizuje w różnych stylach, wykorzystując charakterystyczne dla nich środki wyrazowe, takie jak: melodyka, artykulacja, dynamika, frazowanie oraz podziały rytmiczne;

4) potrafi improwizować a vista na podstawie funkcji harmonicznych oraz budowy formalnej utworu - w przypadku instrumentów perkusyjnych.

Uczeń:

1) określa styl improwizacji jazzowej na podstawie analizy słuchowych transkrypcji solowych;

2) zapisuje ze słuchu partię solową;

3) przygotowuje i prezentuje fragmenty improwizacji w różnorodnych stylach jazzowych, solo oraz we współpracy z zespołem.

HISTORIA MUZYKI

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń posługuje się pojęciami i terminami muzycznymi oraz faktami w celu rozumienia muzyki w jej ciągłości historycznej.

Uczeń wykazuje się znajomością chronologii dziejów muzyki.

Uczeń wykorzystuje zdobytą wiedzę do opisu, analizy i interpretacji dzieł muzycznych.

Uczeń tworzy wypowiedzi o muzyce, jej twórcach i rozwoju historycznym na podstawie poznanej literatury muzycznej.

Uczeń aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym, w szczególności w różnych formach życia muzycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) poprawnie posługuje się terminami i pojęciami muzycznymi, określającymi:

2) rozróżnia rodzaje notacji muzycznej oraz potrafi rozwinąć stosowane w partyturze skróty nazw instrumentów orkiestry;

3) określa i charakteryzuje:

4) określa funkcje muzyki, różnie rozumiane w poszczególnych epokach;

5) rozróżnia i charakteryzuje gatunki i formy muzyczne typowe dla poszczególnych epok;

6) charakteryzuje praktykę wykonawczą: instrumenty, głosy ludzkie, rodzaje zespołów muzycznych, sposoby ich stosowania w gatunkach i formach właściwych dla poszczególnych epok.

1) wykazuje znajomość chronologii epok w dziejach muzyki:

2) charakteryzuje twórczość:

3) rozpoznaje i opisuje cechy stylu muzycznego:

4) porządkuje chronologicznie:

Uczeń stosuje posiadaną wiedzę do analizy słuchowej, wzrokowej lub słuchowo-wzrokowej utworów muzycznych:

1) rozpoznaje i opisuje podstawowe techniki kompozytorskie;

2) rozpoznaje i opisuje cechy stylów muzycznych, wskazując przynależność utworu do danego stylu (od średniowiecza do XXI wieku);

3) rozpoznaje i charakteryzuje podstawowe cechy języka muzycznego (np. tonalność, melodykę, harmonikę, fakturę, sposoby kształtowania formy, obsadę wykonawczą, typ wyrazowości);

4) rozpoznaje i opisuje cechy gatunków i form muzycznych typowych dla poszczególnych epok;

5) rozpoznaje rodzaj zapisu muzycznego.

Uczeń:

1) wybiera i porządkuje informacje istotne dla problemu i kontekstu historycznego;

2) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną do odczytania i porządkowania faktów, pojęć i terminów z zakresu historii muzyki.

Uczeń:

1) wykorzystuje wiedzę z zakresu historii muzyki w sposób praktyczny do tworzenia własnych interpretacji;

2) prezentuje własny pogląd na twórczość muzyczną poznaną podczas uczestnictwa w różnych formach życia kulturalnego.

HISTORIA JAZZU Z LITERATURĄ

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń posługuje się zasobem faktów, pojęć i terminów muzycznych, umożliwiających rozumienie muzyki całego obszaru historycznego muzyki XX wieku oraz poznaje niezbędną dla muzyka jazzowego literaturę muzyczną.

Uczeń tworzy i prezentuje wypowiedzi o muzyce, jej twórcach i dziejach na podstawie znajomości literatury muzycznej.

Uczeń samodoskonali się w zakresie historii muzyki jazzowej, gromadzi nagrania, wyszukuje, selekcjonuje i dokonuje oceny informacji o muzyce i jej dziejach, min. wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną.

Uczeń aktywnie uczestniczy w różnych formach życia muzycznego w środowisku szkolnym i w wydarzeniach pozaszkolnych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posługuje się faktami, pojęciami i terminami muzycznymi, zna literaturę muzyczną;

2) posługuje się terminami i pojęciami muzycznymi, związanymi z elementami muzyki: rodzaje melodyki, rytmiki, harmoniki, artykulacji, dynamiki i ich spotykane angielskie określenia;

3) rozróżnia rodzaje notacji muzycznej, stosowane skróty nazw akordów, zapisu melodii i rytmu;

4) określa i charakteryzuje techniki improwizacyjne i kompozytorskie różnych stylów;

5) potrafi rozróżnić funkcje muzyki (np. artystyczna, sakralna, taneczna, rozrywkowa);

6) rozróżnia i określa instrumentarium oraz obsady wykonawcze typowe dla poszczególnych stylów muzyki;

7) charakteryzuje twórczość:

8) rozpoznaje i opisuje cechy stylów muzycznych XX wieku - od bluesa do jazzu współczesnego oraz muzykę jazzową w Polsce II poł. XX wieku;

9) porządkuje chronologicznie: style, postaci kompozytorów reprezentatywnych dla stylu, techniki improwizacji i kompozycji, instrumentacje i obsady wykonawcze.

Uczeń:

1) zna ramy czasowe okresów i stylów w muzyce jazzowej oraz ich historyczne i kulturowe uwarunkowania;

2) opisuje dzieje muzyki na podstawie znajomości dzieł muzycznych i twórców, reprezentatywnych dla stylu, szkoły kompozytorskiej i szkoły aranżacji;

3) opisuje cechy stylów muzycznych i indywidualnych stylów improwizacyjnych.

Uczeń:

1) samodzielnie rozwiązuje zadania interpretacyjne, ocenia zjawiska występujące w muzyce jazzowej w oparciu o zapis nutowy, nagrania muzyczne, źródła tekstowe, encyklopedie, literaturę przedmiotu i medialne źródła informacji;

2) wykorzystuje posiadaną wiedzę do analizy słuchowej utworów muzycznych;

3) rozpoznaje i opisuje cechy stylów muzycznych, podstawowe techniki improwizacyjne i kompozytorskie;

4) rozpoznaje i charakteryzuje podstawowe cechy języka muzycznego (tonalność, melodykę, harmonikę, improwizację, obsadę wykonawczą).

Uczeń:

1) zna podstawowy repertuar standardów jazzowych;

2) posiada zbiory fonograficzne, nutowe i teksty o muzyce;

3) zna twórczość, biografię wykonawców i kompozytorów reprezentatywnych dla stylu jazzowego;

4) wybiera i porządkuje informacje, istotne dla problemu i kontekstu historycznego;

5) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną do odczytania i porządkowania faktów, pojęć i terminów z zakresu historii muzyki.

Uczeń:

1) wykorzystuje wiedzę z zakresu historii muzyki w sposób praktyczny do tworzenia własnych interpretacji literatury, np. standardów jazzowych;

2) prezentuje własne poglądy na temat muzycznej twórczości, uczestnicząc w różnych formach życia muzycznego, jak koncerty, popisy i inne wydarzenia artystyczne.

KSZTAŁCENIE SŁUCHU

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń kształci słuch wysokościowy, harmoniczny i barwowy, poczucie rytmu, pamięć muzyczną oraz rozwija kreatywność i wyobraźnię muzyczną.

Uczeń:

1) rozwija i doskonali percepcję, umożliwiającą mu słuchową analizę zjawisk muzycznych;

2) utrwala wiedzę, poprzez działania praktyczne, z zakresu języka muzycznego różnych epok i stylów;

3) doskonali zdolność słuchania ukierunkowanego, koncentracji i podzielności uwagi.

Uczeń utrwala i rozwija umiejętność odtwarzania zapisu nutowego.