Legalize
Legalize / United Kingdom / Wales / Welsh-Statutory-Instrument

The Senedd Cymru (Representation of the People) Order 2025

Type Welsh-Statutory-Instrument
Publication 2025-07-09
Last updated 2026-02-05
State In force
Jurisdiction Wales
Department King's Printer of Acts of Parliament
Source legislation.gov.uk
PDF Download
articles 1
Reform history JSON API
338

Art. 129 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

339

Sch. 6 para. 5 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

340

Sch. 1 para. 16 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

341

Sch. 4 para. 21 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

342

Art. 63 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

343

Art. 124 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

344

Sch. 2 para. 6 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

345

Sch. 6 para. 2 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

346

Art. 33 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

347

Sch. 2 para. 9 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

348

Art. 90 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

349

Art. 131 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

350

Art. 37 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

351

Sch. 5 rule 69 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

352

Sch. 2 para. 17 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

353

Sch. 3 para. 12 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

354

Sch. 5 rule 74 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

355

Sch. 1 para. 9 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

356

Art. 80 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

357

Sch. 5 rule 68 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

358

Art. 8 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

359

Sch. 5 rule 67 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

360

Sch. 7 para. 6 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

361

Sch. 4 para. 4 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

362

Sch. 3 para. 5 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

363

Art. 77 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

364

Art. 55 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

365

Sch. 7 para. 14 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

366

Art. 66 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

367

Sch. 2 para. 10 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

368

Sch. 1 para. 18 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

369

Sch. 3 para. 17 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

370

Sch. 4 para. 16 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

371

Sch. 7 para. 9 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

372

Sch. 2 para. 21 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

373

Sch. 4 para. 20 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

374

Sch. 5 rule 63 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

375

Sch. 4 para. 3 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

376

Art. 92 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

377

Sch. 4 para. 8 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

378

Art. 134 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

379

Art. 143 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

380

Sch. 7 para. 18 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

381

Sch. 4 para. 15 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

382

Sch. 3 para. 23 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

383

Art. 67 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

384

Art. 9 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

385

Sch. 3 para. 19 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

386

Sch. 5 rule 2 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

387

Sch. 2 para. 22 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

388

Art. 136 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

389

Art. 69 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

390

Art. 21 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

391

Art. 35 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

392

Art. 51 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

393

Art. 110 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

394

Sch. 6 para. 12 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

395

Art. 122 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

396

Art. 75 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

397

Art. 99 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

398

Art. 97 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

399

Art. 2 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

400

Sch. 2 para. 19 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

401

Sch. 12 para. 3 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

402

Art. 132 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

403

Art. 78 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

404

Sch. 4 para. 5 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

405

Art. 81 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

406

Sch. 7 para. 8 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

407

Art. 79 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

408

Art. 36 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

409

Art. 125 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

410

Art. 1 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

411

Art. 44 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

412

Sch. 2 para. 24 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

413

Art. 40 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

414

Sch. 3 para. 3 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

415

Sch. 6 para. 7 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

416

Art. 112 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

417

Sch. 2 para. 5 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

418

Art. 72 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

419

Art. 146 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

420

Sch. 3 para. 4 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

421

Art. 111 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

422

Sch. 12 para. 11 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

423

Sch. 1 para. 8 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

424

Sch. 1 para. 11 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

425

Art. 17 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

426

Sch. 3 para. 28 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

427

Sch. 1 para. 17 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

428

Sch. 7 para. 2 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

429

Sch. 3 para. 11 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

430

Sch. 1 para. 12 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

431

Art. 18 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

432

Art. 42 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

433

Art. 54 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

434

Sch. 8 para. 5 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

435

Art. 87 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

436

Sch. 5 rule 1 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

437

Art. 24 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

438

Sch. 5 rule 76 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

439

Sch. 6 para. 9 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

440

Sch. 6 para. 6 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

441

Art. 61 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

442

Sch. 4 para. 9 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

443

Sch. 3 para. 14 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

444

Art. 57 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

445

Art. 15 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

446

Art. 135 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

447

Sch. 5 rule 73 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

448

Sch. 7 para. 13 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

449

Sch. 11 para. 3 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

450

Sch. 8 para. 4 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

451

Art. 68 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

452

Sch. 12 para. 10 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

453

Art. 100 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

454

Sch. 2 para. 28 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

455

Art. 60 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

456

Sch. 3 para. 6 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

457

Sch. 5 rule 70 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

458

Art. 20 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

459

Sch. 3 para. 10 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

460

Sch. 11 para. 2 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

461

Sch. 1 para. 10 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

462

Sch. 12 para. 4 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

463

Sch. 2 para. 18 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

464

Sch. 4 para. 10 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

465

Art. 53 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

466

Art. 94 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

467

Art. 140 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

468

Art. 109 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

469

Art. 96 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

470

Sch. 12 para. 8 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

471

Art. 145 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

472

Sch. 3 para. 20 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

473

Sch. 2 para. 14 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

474

Sch. 8 para. 3 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

475

Sch. 5 rule 3 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

476

Sch. 5 rule 4 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

477

Sch. 5 rule 5 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

478

Sch. 5 rule 6 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

479

Sch. 5 rule 7 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

480

Sch. 5 rule 8 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

481

Sch. 5 rule 9 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

482

Sch. 5 rule 10 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

483

Sch. 5 rule 11 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

484

Sch. 5 rule 12 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

485

Sch. 5 rule 13 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

486

Sch. 5 rule 14 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

487

Sch. 5 rule 15 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

488

Sch. 5 rule 16 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

489

Sch. 5 rule 17 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

490

Sch. 5 rule 18 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

491

Sch. 5 rule 19 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

492

Sch. 5 rule 20 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

493

Sch. 5 rule 21 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

494

Sch. 5 rule 22 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

495

Sch. 5 rule 23 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

496

Sch. 5 rule 24 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

497

Sch. 5 rule 25 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

498

Sch. 5 rule 26 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

499

Sch. 5 rule 27 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

500

Sch. 5 rule 28 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

501

Sch. 5 rule 29 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

502

Sch. 5 rule 30 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

503

Sch. 5 rule 31 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

504

Sch. 5 rule 32 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

505

Sch. 5 rule 33 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

506

Sch. 5 rule 34 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

507

Sch. 5 rule 35 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

508

Sch. 5 rule 36 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

509

Sch. 5 rule 37 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

510

Sch. 5 rule 38 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

511

Sch. 5 rule 39 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

512

Sch. 5 rule 40 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

513

Sch. 5 rule 41 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

514

Sch. 5 rule 42 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

515

Sch. 5 rule 43 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

516

Sch. 5 rule 44 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

517

Sch. 5 rule 45 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

518

Sch. 5 rule 46 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

519

Sch. 5 rule 47 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

520

Sch. 5 rule 48 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

521

Sch. 5 rule 49 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

522

Sch. 5 rule 50 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

523

Sch. 5 rule 51 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

524

Sch. 5 rule 52 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

525

Sch. 5 rule 53 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

526

Sch. 5 rule 54 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

527

Sch. 5 rule 55 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

528

Sch. 5 rule 56 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

529

Sch. 5 rule 57 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

530

Sch. 5 rule 58 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

531

Sch. 5 rule 59 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

532

Sch. 5 rule 60 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

533

Sch. 5 rule 61 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

534

Sch. 5 rule 62 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

535

Sch. 9 para. 1 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

536

Sch. 9 para. 2 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

537

Sch. 9 para. 3 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

538

Sch. 9 para. 4 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

539

Sch. 9 para. 5 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

540

Sch. 9 para. 6 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

541

Sch. 9 para. 7 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

542

Sch. 9 para. 8 in force at 18.7.2025, see art. 1(2)

543

Sch. 7 para. 19A inserted (21.7.2025 with effect in accordance with reg. 1(4) of the amending S.I.) by The Welsh Elections Financial Assistance Scheme (Disabled Candidates) Regulations 2025 (S.I. 2025/897), regs. 1(2), 17(2) (with reg. 1(3))

19A

A matter in respect of which expenses are paid or reimbursed in accordance with the financial assistance scheme established by the Welsh Elections Financial Assistance Scheme (Disabled Candidates) Regulations 2025 (S.I. 2025/897 (W. 157)) (to the extent that the matter does not fall within paragraph 17).

Enwi, cychwyn, dirymu a darpariaeth arbed

Dehongli

Cofrestru a phleidleisio absennol

Dosbarthau pôl a mannau pleidleisio yn etholiadau’r Senedd

Y dull o bleidleisio yn etholiadau’r Senedd

Pleidlais absennol yn etholiadau’r Senedd ar gyfer cyfnod penodol neu amhenodol

Pleidlais absennol mewn etholiad penodol i’r Senedd

Rhestrau pleidleiswyr absennol yn etholiadau’r Senedd

Dirprwyon yn etholiadau’r Senedd

Pleidleisio fel dirprwy yn etholiadau’r Senedd

Llofnodion etholwyr a defnyddio gwybodaeth dynodyddion personol

Trosedd: gwybodaeth ffug

Troseddau eraill yn ymwneud â phleidleisio absennol

Pleidleisio absennol yn etholiadau’r Senedd: amrywiol

Cyfuno polau yn etholiadau’r Senedd ac etholiadau llywodraeth leol

Cyfuno polau yn etholiadau’r Senedd ac etholiadau Comisiynwyr Heddlu a Throseddu

Rheolau ar gyfer etholiadau’r Senedd

Swyddogion canlyniadau

Swyddogion cynghorau i’w rhoi at ddefnydd swyddogion canlyniadau

Swyddogion canlyniadau: cyflawni swyddogaethau

Swyddogion canlyniadau: cywiro camgymeriadau gweithdrefnol

Swyddogion canlyniadau: cyffredinol

Taliadau gan y swyddog canlyniadau ac iddo

Asesiad manwl o gyfrif swyddog canlyniadau

Rhoi benthyg cyfarpar ar gyfer etholiadau’r Senedd

Effaith cofrestrau

Effaith camddisgrifio

Cyflawni dyletswyddau cofrestru

Talu treuliau swyddog cofrestru

Cambersonadu

Troseddau pleidleisio eraill

Torri dyletswydd swyddogol

Ymyrryd â phapurau enwebu, papurau pleidleisio etc.

Datganiadau anwir mewn papurau enwebu etc.

Gofyniad cyfrinachedd

Gwahardd cyhoeddi arolygon barn ymadael

Dehongli Rhan 3

Cyfrifo amser at ddibenion Rhan 3

Yr Asiant Etholiad

Penodi asiant etholiad

Enwebu is-asiant

Swyddfa asiant etholiad ac is-asiant

Effaith diffyg wrth benodi asiant etholiad

Rhoddion i Ymgeiswyr

Rheoli rhoddion i ymgeiswyr unigol

Ymgeiswyr unigol: talu treuliau gan asiant etholiad neu drwyddo

Ymgeiswyr unigol ac ymgeiswyr rhestr plaid: treuliau y caniateir eu talu ac eithrio gan asiant etholiad

Ymgeiswyr unigol: treuliau yr eir iddynt ac eithrio at ddibenion etholiad

Ymgeiswyr unigol: gwahardd treuliau nad ydynt wedi eu hawdurdodi gan asiant etholiad etc.

Ymgeiswyr unigol: cyfyngu treuliau etholiad

Ymgeiswyr unigol: y cyfnod rheoleiddiedig

Pŵer i amrywio darpariaethau ynglŷn â threuliau etholiad

Amser i anfon hawliadau i mewn a’u talu

Hawliadau y mae anghydfod yn eu cylch

Hawliad asiant etholiad

Ymgeiswyr unigol: ffurflen ynghylch treuliau etholiad

Ymgeiswyr unigol: datganiad ynghylch treuliau etholiad

Ymgeiswyr rhestr plaid: datganiadau ynghylch treuliau personol

Amgylchiadau pan nad yw’n ofynnol cael ffurflen na datganiad

Cosb am fethiant mewn cysylltiad â ffurflen neu ddatganiadau

Cosb am eistedd neu bleidleisio pan na ddanfonwyd ffurflen a datganiadau etc.

Esgusodion awdurdodedig am fethiannau o ran y ffurflen a’r datganiadau

Pŵer y llys i wneud gwybodaeth gan asiant etholiad neu is-asiant yn ofynnol

Dyletswydd y swyddog canlyniadau i anfon ffurflenni a datganiadau i’r Comisiwn Etholiadol

Cyhoeddi amser a lle ar gyfer edrych ar ffurflenni a datganiadau

Edrych ar ffurflenni a datganiadau

Ystyr “treuliau etholiad”

Eiddo, nwyddau, gwasanaethau etc. a ddarperir am ddim neu am ddisgownt

Cyhoeddusrwydd mewn etholiadau i’r Senedd

Hawl i anfon anerchiad etholiadol heb dalu i’w bostio

Darlledu o’r tu allan i’r Deyrnas Unedig

Darlledu eitemau lleol yn ystod cyfnod yr etholiad

Cardiau a hysbysiadau pleidleisio ffug

Cyfarfodydd etholiad

Ysgolion ac ystafelloedd ar gyfer cyfarfodydd etholiadau’r Senedd

Aflonyddwch mewn cyfarfodydd etholiadau’r Senedd

Swyddogion etholiadau yn gweithredu fel asiantiaid a chanfasio gan swyddogion heddlu

Swyddogion i beidio â gweithredu ar ran ymgeiswyr

Canfasio anghyfreithlon gan swyddogion heddlu

Datganiadau anwir ynghylch ymgeiswyr

Tynnu’n ôl o fod yn ymgeisydd mewn modd llwgr

Taliadau am arddangos hysbysiadau etholiad

Enw a chyfeiriad yr argraffydd ar gyhoeddiadau etholiad

Gwahardd canfaswyr sy’n cael eu talu

Darparu arian at ddibenion anghyfreithlon

Llwgrwobrwyo

Tretio

Dylanwad amhriodol

Hawliau credydwyr

Darpariaethau arbed ynghylch etholiad i’r Senedd

Dehongli Rhan 4

Dull cwestiynu etholiad i’r Senedd

Rheolau gweithdrefnol

Cynnig a chyflwyno deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd

Amser ar gyfer cynnig neu ddiwygio deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd

Cyfansoddiad y llys etholiadol a man treial

Treuliau barnwyr a chroesawu barnwyr

Presenoldeb ysgrifennwr llaw-fer

Sicrhad ar gyfer costau

Deiseb yn bwnc dadl

Rhestr o ddeisebau

Treial deiseb

Tystion

Dyletswydd i ateb cwestiynau perthnasol

Treuliau tystion

Treial deiseb etholiad ar gyfer etholiad i’r Senedd yn dod i ben

Dyfarnu etholiad yn ddi-rym gan y llys etholiadol

Achos arbennig i’w ddyfarnu gan yr Uchel Lys

Tynnu deiseb yn ôl

Costau deiseb

Esgeuluso neu wrthod talu costau

Darpariaeth bellach o ran costau

Apelau

Awdurdodaeth

Adroddiad ar euogrwydd person o arfer lwgr neu anghyfreithlon

Adroddiad ar euogrwydd ymgeisydd o arfer lwgr neu anghyfreithlon

Canlyniad adrodd bod ymgeisydd yn euog o arfer lwgr neu anghyfreithlon

Anghymwysterau yn sgil adrodd yn euog yn bersonol o arfer lwgr neu anghyfreithlon

Ynad heddwch

Aelodau’r proffesiwn cyfreithiol a phroffesiynau penodol eraill

Deiliad trwydded neu dystysgrif o dan Ddeddfau Trwyddedu

Dirymu etholiad am lygredigaeth gyffredinol

Dirymu etholiad am gyflogi asiant llwgr

Pleidleisiau i’w dileu am arferion llwgr neu anghyfreithlon

Cais am ryddhad

Erlyniadau am arferion llwgr

Erlyniadau am arferion anghyfreithlon

Euogfarn am arfer anghyfreithlon ar gyhuddiad o arfer lwgr

Anghymwysterau ar euogfarn am arfer lwgr neu anghyfreithlon mewn etholiad i’r Senedd

Lliniaru a dileu anghymwysterau

Taliadau neu gyflogaeth anghyfreithlon

Terfyn amser ar gyfer erlyniadau

Erlyn troseddau a gyflawnir y tu allan i’r Deyrnas Unedig

Troseddau gan gymdeithasau neu gorff o bersonau

Tystiolaeth drwy dystysgrif swyddog canlyniadau

Tystiolaeth drwy dystysgrif cofrestru etholiadol

Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus

Costau

Cyflwyno hysbysiadau

Cyfrifo amser at ddibenion Rhan 4

Hysbysebion

Etholaethau’r Senedd nad ydynt yn gyfan gwbl o fewn sir neu fwrdeistref sirol

Hygyrchedd dogfennau penodol

Ffurfiau: cyffredinol

Hysbysiadau cyhoeddus a datganiadau

Ceisiadau, hysbysiadau a llofnodion electronig

Cyhoeddi ac edrych ar ddogfennau

Ymyrryd â hysbysiadau etc.

Mangreoedd a ddefnyddir at ddibenion etholiad

Diddymu’r Senedd

Diwygiadau canlyniadol

Gofynion cyffredinol ar gyfer ceisiadau am bleidlais absennol

Gofynion ychwanegol ar gyfer ceisiadau i bapurau pleidleisio gael eu hanfon i gyfeiriad gwahanol i’r hyn a ddatgenir yn y cais

Gofynion ychwanegol ar gyfer ceisiadau i bapurau pleidleisio gael eu hanfon i gyfeiriad gwahanol i’r un a ddangosir yn y cofnod a gedwir o dan erthygl 6 neu 10

Y cofnod dynodyddion personol

Hysbysiad ynghylch datganiad pleidlais drwy’r post a wrthodwyd

Gofynion ychwanegol ar gyfer ceisiadau i benodi dirprwy

Gofynion ychwanegol ar gyfer ceisiadau am bleidlais drwy ddirprwy am gyfnod penodol neu amhenodol ar sail amhariad difrifol ar y golwg neu anabledd arall

Gofynion ychwanegol ar gyfer ceisiadau am bleidlais drwy ddirprwy am gyfnod penodol neu amhenodol yn seiliedig ar alwedigaeth, gwasanaeth, cyflogaeth neu bresenoldeb ar gwrs

Gofynion ychwanegol ar gyfer ceisiadau i bleidleisio drwy ddirprwy mewn cysylltiad ag etholiad penodol i’r Senedd

Gofynion ychwanegol ar gyfer ceisiadau am bleidlais drwy ddirprwy mewn argyfwng mewn cysylltiad ag etholiad penodol: seiliau sy’n ymwneud â galwedigaeth, gwasanaeth neu gyflogaeth

Y dyddiadau cau ar gyfer ceisiadau

Caniatáu neu wrthod ceisiadau

Hysbysiad apêl

Canslo penodiad dirprwy

Ymholiadau gan swyddog cofrestru

Gofyniad i ddarparu llofnodion newydd bob pum mlynedd

Gofyniad i ddarparu llofnodion newydd ar ôl gwrthod datganiad pleidlais drwy’r post

Cofnodion a rhestrau a gedwir o dan erthyglau 6, 8 a 10

Amodau o ran defnyddio, cyflenwi ac edrych ar gofnodion neu restrau o bleidleiswyr absennol

Diogelu gwybodaeth am bersonau o dan 16 oed

Cofrestr a farciwyd ar gyfer gorsafoedd pleidleisio

Tystysgrif cyflogaeth mewn etholiad i’r Senedd

Hysbysiad gan swyddog cofrestru

Dehongli

Cyfuno polau

Ffurf datganiad pleidlais drwy’r post

Y personau sydd â hawlogaeth i fod yn bresennol mewn gweithdrefnau ynghylch dyroddi papurau pleidleisio drwy’r post

Y personau sydd â hawlogaeth i fod yn bresennol mewn gweithdrefnau ynghylch derbyn papurau pleidleisio drwy’r post

Penodi asiantiaid i fod yn bresennol mewn gweithdrefnau ynghylch derbyn papurau pleidleisio drwy’r post

Hysbysiad o ofyniad cyfrinachedd

Yr amser y mae papurau pleidleisio drwy’r post i’w dyroddi

Y weithdrefn ynghylch dyroddi papur pleidleisio drwy’r post

Gwrthod dyroddi papurau pleidleisio drwy’r post

Amlenni

Diogelwch rhestrau wedi eu marcio

Danfon papurau pleidleisio drwy’r post

Papur pleidleisio drwy’r post a ddifethwyd

Papurau pleidleisio drwy’r post a gollwyd

Canslo papurau pleidleisio drwy’r post

Derbyn papurau pleidleisio drwy’r post

Hysbysu ynghylch agor amlenni papurau pleidleisio drwy’r post

Blychau a daliedyddion pleidleisio drwy’r post

Derbyn prif amlen

Agor blwch pleidleisio pleidleiswyr drwy’r post

Agor prif amlenni

Cadarnhau bod datganiadau pleidleisiau drwy’r post wedi dod i law

Y weithdrefn mewn perthynas â datganiadau pleidleisiau drwy’r post: gwirhau dynodyddion personol

Agor amlenni papurau pleidleisio

Adalw papurau pleidleisio drwy’r post a ganslwyd

Rhestrau o bapurau pleidleisio drwy’r post a wrthodwyd

Gwirio rhestrau a gedwir o dan baragraff 26

Selio’r daliedyddion

Rhoi’r gorau i bôl

Anfon dogfennau ymlaen

Swyddogion canlyniadau a gorsafoedd pleidleisio

Swyddogaethau mewn polau cyfunol

Addasu darpariaethau ynghylch treuliau yn y Gorchymyn hwn ac yn Neddf 1983

Addasiadau i Atodlen 5: darpariaeth gyffredinol

Rheol 27A (lliw papurau pleidleisio)

Rheol 31 (hysbysiad pôl)

Rheol 36 (dyroddi cardiau pleidleisio swyddogol)

Rheol 37 (cyfarpar gorsaf bleidleisio)

Rheol 38 (penodi asiantiaid pôl ac asiantiaid cyfrif)

Rheol 41 (derbyn i’r orsaf bleidleisio)

Rheol 44 (cwestiynau i’w gofyn i bleidleiswyr)

Rheol 46 (gweithdrefn pleidleisio)

Rheol 47 (pleidleiswyr ag anabledd neu anallu i ddarllen: marcio pleidleisiau gan y swyddog llywyddu)

Rheol 48 (pleidleiswyr ag anabledd neu anallu i ddarllen: cymorth cymdeithion)

Rheol 49 (pleidleisio gyda chymorth cydymaith: darpariaeth atodol)

Rheol 51 (papurau pleidleisio a dendrwyd: dyletswyddau’r swyddog llywyddu)

Rheol 53 (cywiro gwallau ar ddiwrnod y pôl)

Rheol 55 (y weithdrefn wrth gau’r pôl)

Rheol 58 (y cyfrif: camau)

Rheol 72 (marwolaeth ymgeisydd)

Rheol 73 (pôl y rhoddir y gorau iddo)

Cymhwyso ac addasu Rheolau Etholiadau Lleol (Prif Ardaloedd) (Cymru) 2021: darpariaeth gyffredinol

Rheol 3 (dehongli)

Rheol 5 (cynnal etholiadau i gyngor prif ardal)

Atodlen 2 (rheolau cynnal etholiad cynghorwyr ar gyfer prif ardal pan gynhelir y bleidlais ynghyd â phleidlais mewn etholiad perthnasol)

Cymhwyso ac addasu Rheolau Etholiadau Lleol (Cymunedau) (Cymru) 2021: darpariaeth gyffredinol

Rheol 3 (dehongli)

Rheol 4 (cynnal etholiadau i gyngor cymuned)

Atodlen 2 (rheolau cynnal etholiad cynghorwyr ar gyfer cymuned pan gynhelir y bleidlais ynghyd â phleidlais mewn etholiad perthnasol)

Swyddogion canlyniadau a gorsafoedd pleidleisio

Swyddogaethau mewn polau cyfunol

Addasu darpariaethau ynghylch treuliau yn y Gorchymyn hwn ac yn Neddf 2011

Addasiadau i Atodlen 5: darpariaethau cyffredinol

Rheol 27A (lliw papurau pleidleisio)

Rheol 31 (hysbysiad pôl )

Rheol 36 (dyroddi cardiau pleidleisio swyddogol)

Rheol 37 (cyfarpar gorsaf bleidleisio)

Rheol 38 (penodi asiantiaid pôl ac asiantiaid cyfrif)

Rheol 41 (derbyn i’r orsaf bleidleisio)

Rheol 44 (cwestiynau i’w gofyn i bleidleiswyr)

Rheol 46 (gweithdrefn pleidleisio)

Rheol 47 (pleidleiswyr ag anabledd neu anallu i ddarllen: marcio pleidleisiau gan y swyddog llywyddu)

Rheol 48 (pleidleiswyr ag anabledd neu anallu i ddarllen: cymorth cymdeithion)

Rheol 49 (pleidleisio gyda chymorth cydymaith: darpariaeth atodol)

Rheol 51 (papurau pleidleisio a dendrwyd: dyletswyddau’r swyddog llywyddu)

Rheol 53 (cywiro gwallau ar ddiwrnod y pôl)

Rheol 55 (y weithdrefn wrth gau’r pôl)

Rheol 56 (trefniadau cyfrif y pleidleisiau)

Rheol 58 (y cyfrif: camau)

Rheol 67 (danfon dogfennau at y swyddog cofrestru mewn etholiadau a ymleddir)

Rheol 72 (marwolaeth ymgeisydd)

Rheol 73 (pôl y rhoddir y gorau iddo)

Amserlen

1
  • (1) Rhaid i weithdrefnau etholiadau’r Senedd gael eu cynnal yn unol â’r amserlen a ganlyn—
Gweithdrefnau Amser
Cyhoeddi hysbysiad etholiad Dim hwyrach na’r pumed diwrnod ar hugain cyn dyddiad y pôl.
Danfon papurau enwebu Dim hwyrach na 4.00 p.m. ar y pedwerydd diwrnod ar bymtheg cyn dyddiad y pôl.
Gwneud gwrthwynebiadau i bapurau enwebu Yn ystod yr oriau a ganiateir ar gyfer danfon papurau enwebu ar y diwrnod olaf i’w danfon ac am yr awr wedyn, ond—ni chaniateir gwneud gwrthwynebiad ar ôl 12 canol dydd ar y diwrnod olaf ar gyfer danfon papurau enwebu, ac eithrio i bapur enwebu a ddanfonwyd o fewn 24 awr i’r amser olaf ar gyfer ei ddanfon, ayn achos papur enwebu a ddanfonwyd felly, ni chaniateir gwneud gwrthwynebiad i ddigonolrwydd na natur manylion ymgeisydd oni bai ei fod yn cael ei wneud ar yr amser y caiff y papur enwebu ei ddanfon neu yn union ar ei ôl.
Danfon hysbysiadau tynnu ymgeisyddiaeth yn ôl Dim hwyrach na 4.00 p.m. ar y pedwerydd diwrnod ar bymtheg cyn dyddiad y pôl.
Cyhoeddi datganiad o’r pleidiau a’r personau a enwebwyd Dim hwyrach na 4.00 p.m. ar y deunawfed diwrnod cyn dyddiad y pôl.
Pleidleisio Rhwng 7.00 a.m. a 10.00 p.m. ar ddyddiad y pôl.
  • (2) Yn y Tabl ym mharagraff (1)—
  • (a) mae’r cyfeiriad at “papurau enwebu” yn cynnwys papurau enwebu unigolyn a phapurau enwebu plaid;
  • (b) mae “gwneud gwrthwynebiadau i bapurau enwebu”, yn achos gwneud gwrthwynebiad i bapur enwebu plaid, yn cynnwys gwneud gwrthwynebiad i enwebiad unrhyw ymgeisydd rhestr plaid ar y rhestr o ymgeiswyr sy’n mynd gyda phapur enwebu plaid.
  • (3) Mae paragraff (4) yn gymwys—
  • (a) pan fo papur enwebu yn cael ei anfon yn electronig neu ei gyflwyno ar-lein yn unol â threfniadau a nodir yn yr hysbysiad etholiad (gweler rheol 3), neu
  • (b) pan fo hysbysiad tynnu ymgeisyddiaeth yn ôl o dan reol 16 yn cael ei anfon yn electronig.-
  • (4) At ddiben penderfynu a yw’r papur neu’r hysbysiad wedi ei ddanfon yn unol â’r amserlen ym mharagraff (1), mae’r papur neu’r hysbysiad i’w drin fel pe bai wedi ei ddanfon ar yr amser y mae ei ddanfon yn cael ei gofnodi ar y system gyfrifiadurol a ddefnyddir gan y swyddog canlyniadau ar gyfer cael y papur neu’r hysbysiad i law.

Cyfrif amser

2
  • (1) Mae diwrnod eithriedig i’w ddiystyru wrth gyfrif unrhyw gyfnod a nodir yn ail golofn yr amserlen yn rheol 1.
  • (2) Ni chaniateir i weithdrefnau o dan y rheolau hyn hyd at gau’r pôl gael eu cynnal ar ddiwrnod eithriedig.
  • (3) Nid yw’n ofynnol i’r swyddog canlyniadau fwrw ymlaen â chyfrif pleidleisiau ar ddiwrnod eithriedig.
  • (4) At ddiben y rheolau hyn, ystyr “diwrnod eithriedig” yw diwrnod sydd—
  • (a) yn ddydd Sadwrn;
  • (b) yn ddydd Sul;
  • (c) yn noswyl Nadolig;
  • (d) yn ddydd Nadolig;
  • (e) yn ddydd Gwener y Groglith;
  • (f) yn ddiwrnod sy’n ŵyl banc yng Nghymru a Lloegr o dan Ddeddf Bancio a Thrafodion Ariannol 1971109;
  • (g) yn ddiwrnod a bennir ar gyfer diolchgarwch neu alaru cyhoeddus.

Hysbysiad etholiad

3
  • (1) Rhaid i swyddog canlyniadau un o etholaethau’r Senedd gyhoeddi hysbysiad etholiad ar gyfer yr etholaeth honno.
  • (2) Rhaid i’r hysbysiad etholiad ddatgan—
  • (a) dyddiad y pôl os ymleddir yr etholiad,
  • (b) yr amser hwyraf ar gyfer danfon papurau enwebu unigolyn a phapurau enwebu plaid, gan gynnwys rhestrau plaid,
  • (c) y lle neu’r lleoedd y caniateir danfon y papurau enwebu hynny a’r amserau pan ganiateir eu danfon i’r lle hwnnw neu’r lleoedd hynny, a
  • (d) y lle neu’r lleoedd y gellir cael ffurflenni papurau enwebu unigolyn a phapurau enwebu plaid, gan gynnwys rhestrau plaid, a pha bryd, a gwybodaeth am sut y gellir cael y ffurflenni papurau enwebu hynny ar-lein a pha bryd.
  • (3) Rhaid i’r hysbysiad etholiad hefyd—
  • (a) cynnwys datganiad danfon electronig,
  • (b) datgan y trefniadau sy’n gymwys ar gyfer talu’r ernes y mae’n ofynnol gan reol 11 iddi gael ei gwneud drwy gyfrwng trosglwyddiad cyllid electronig, ac
  • (c) datgan erbyn pa ddyddiad y mae rhaid i geisiadau am bleidleisio drwy’r post neu drwy ddirprwy, a cheisiadau a hysbysiadau eraill ynghylch pleidleisio drwy’r post neu drwy ddirprwy, gyrraedd y swyddog cofrestru er mwyn bod yn effeithiol ar gyfer yr etholiad.
  • (4) Mae datganiad danfon electronig yn ddatganiad y caniateir i bapurau enwebu gael eu danfon—
  • (a) drwy eu hanfon yn electronig i gyfeiriad e-bost yn unol â threfniadau a nodir yn y datganiad,
  • (b) drwy eu cyflwyno ar-lein yn unol â threfniadau a nodir yn y datganiad, neu
  • (c) naill ai drwy eu hanfon yn electronig fel y crybwyllir yn is-baragraff (a) neu drwy eu cyflwyno ar-lein fel a grybwyllir yn is-baragraff (b).

Dyletswydd y swyddog canlyniadau i gyflenwi ffurflenni enwebu etc.

4
  • (1) Yn y lle neu’r lleoedd ac ar yr amserau ar gyfer cael ffurflenni papurau enwebu a nodir yn yr hysbysiad etholiad, rhaid i’r swyddog canlyniadau gyflenwi cynifer o ffurflenni papurau enwebu i unrhyw berson ag a fydd yn ofynnol gan y person.
  • (2) Rhaid i’r swyddog canlyniadau wneud trefniadau hefyd i sicrhau bod modd cael ffurflenni papurau enwebu ar-lein yn unol â’r wybodaeth a roddir yn yr hysbysiad etholiad.
  • (3) Er hynny, nid oes angen i enwebiad gael ei wneud ar ffurflen a gyflenwir gan y swyddog canlyniadau neu a geir ar-lein.

Enwebu ymgeiswyr unigol

5
  • (1) Rhaid i ymgeisydd unigol yn un o etholaethau’r Senedd gael ei enwebu drwy bapur enwebu unigolyn yn ffurf 7 a nodir yn Gymraeg ac yn Saesneg yn Atodlen 10, neu ffurf i’r un perwyl.
  • (2) Caniateir i’r papur enwebu gael ei ddanfon—
  • (a) i un o’r lleoedd a bennir gan y swyddog canlyniadau yn hysbysiad yr etholiad at y diben hwnnw, neu
  • (b) yn unol â’r trefniadau a nodir yn y datganiad danfon electronig.
  • (3) Caniateir i’r papur enwebu gael ei ddanfon—
  • (a) gan yr ymgeisydd, neu
  • (b) gan asiant etholiad yr ymgeisydd os yw enw a chyfeiriad yr asiant wedi eu rhoi cyn hynny i’r swyddog canlyniadau fel sy’n ofynnol gan erthygl 39 neu os ydynt yn cael eu rhoi iddo ar yr amser y mae’r papur enwebu’n cael ei ddanfon.
  • (4) Rhaid i’r papur enwebu—
  • (a) datgan enwau llawn yr ymgeisydd, gan osod y cyfenwau’n gyntaf, a
  • (b) os dymunir, datgan disgrifiad sy’n cynnwys y gair “Annibynnol” neu’r gair “Independent” neu’r ddau.
  • (5) Os yw ymgeisydd yn defnyddio’n gyffredin enwau blaen neu gyfenwau sy’n wahanol mewn unrhyw ffordd i’r enwau blaen neu’r cyfenwau a ddatgenir yn unol â pharagraff (4)(a), gan gynnwys pan y gwahaniaeth yw defnyddio’r enwau blaen neu’r cyfenwau a ddefnyddir yn gyffredin mewn trefn wahanol, cynnwys rhai o’r enwau yn unig neu gynnwys enwau ychwanegol, caniateir i’r papur enwebu hefyd ddatgan yr enwau blaen neu’r cyfenwau a ddefnyddir yn gyffredin.
  • (6) Rhaid i bob papur enwebu a ddanfonir o dan y rheol hon gael ei danysgrifio gan un person, ac os nad y tanysgrifiwr yw’r ymgeisydd, rhaid nodi enw llawn a chyfeiriad y tanysgrifiwr yn y papur.
  • (7) I fynd gyda’r papur enwebu rhaid cael ffurflen sy’n cydymffurfio â rheol 8 (ffurflen cyfeiriad cartref).

Enwebu pleidiau gwleidyddol cofrestredig ac ymgeiswyr rhestr plaid

6
  • (1) Caiff plaid wleidyddol gofrestredig sefyll i’w hethol mewn etholiad etholaethol i’r Senedd—
  • (a) os yw’n blaid gymwys (gweler rheol 76) mewn perthynas â’r etholaeth honno, a
  • (b) os yw’n cael ei henwebu drwy bapur enwebu plaid yn ffurf 8 a nodir yn Gymraeg ac yn Saesneg yn Atodlen 10, neu ffurf i’r un perwyl.
  • (2) Caniateir i’r papur enwebu plaid gael ei ddanfon—
  • (a) i un o’r lleoedd a bennir gan y swyddog canlyniadau yn yr hysbysiad etholiad at y diben hwnnw, neu
  • (b) yn unol â’r trefniadau a nodir yn y datganiad danfon electronig.
  • (3) Rhaid i bapur enwebu plaid gynnwys naill ai—
  • (a) enw neu enwau’r blaid a gofrestrwyd o dan adran 28 o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol 2000110, neu
  • (b) disgrifiad o’r blaid a gofrestrwyd o dan adran 28A o’r Ddeddf honno111.
  • (4) Pan fo enw’r blaid gofrestredig yn cael ei ddarparu ac nad yw’r enw’n cynnwys “Wales”, “Welsh”, “Cymru” neu “Cymreig”, caniateir atodi “Wales”, “Welsh”, “Cymru” neu “Cymreig” at enw’r blaid gofrestredig fel a nodir yn rheol 7(2) a (3).
  • (5) Rhaid i bapur enwebu plaid gynnwys y rhestr (“rhestr plaid”) o ymgeiswyr (“ymgeiswyr rhestr plaid”) a gyflwynir gan y blaid ar gyfer yr etholiad etholaethol hwnnw, a’r papur enwebu plaid fydd y papur enwebu ar gyfer pob ymgeisydd ar y rhestr honno.
  • (6) Mewn cysylltiad â phob ymgeisydd rhestr plaid, rhaid i’r rhestr plaid ddatgan enwau llawn yr ymgeisydd, gan osod y cyfenwau’n gyntaf.
  • (7) Os yw ymgeisydd rhestr plaid yn defnyddio’n gyffredin enwau blaen neu gyfenwau sy’n wahanol mewn unrhyw ffordd i’r enwau blaen neu’r cyfenwau a ddatgenir yn unol â pharagraff (6), gan gynnwys pan y gwahaniaeth yw defnyddio’r enwau blaen neu’r cyfenwau a ddefnyddir yn gyffredin mewn trefn wahanol, cynnwys rhai o’r enwau yn unig neu gynnwys enwau ychwanegol, caniateir i’r papur enwebu hefyd ddatgan yr enwau blaen neu’r cyfenwau a ddefnyddir yn gyffredin.
  • (8) Rhaid i bapur enwebu plaid gael ei danysgrifio gan swyddog enwebu cofrestredig y blaid wleidyddol gofrestredig sy’n ei gyflwyno neu gan berson a awdurdodwyd mewn ysgrifen gan y swyddog hwnnw.
  • (9) I fynd gyda’r papur enwebu plaid rhaid cael ffurflen sy’n cydymffurfio â rheol 8 (ffurflen cyfeiriad cartref), mewn cysylltiad â phob ymgeisydd rhestr plaid.

Papur enwebu plaid: enw plaid wleidyddol gofrestredig neu ddisgrifiad ohoni

7
  • (1) Rhaid i’r enw neu’r enwau, neu’r disgrifiad, y mae’n ofynnol gan reol 6(3) ei gynnwys neu eu cynnwys mewn papur enwebu plaid gael ei awdurdodi neu eu hawdurdodi gan dystysgrif yn ffurf 9 a nodir yn Gymraeg ac yn Saesneg yn Atodlen 10 a ddyroddwyd gan swyddog enwebu cofrestredig y blaid wleidyddol gofrestredig.
  • (2) Mae paragraff (3) yn gymwys pan na fo’r un o’r geiriau “Wales”, “Welsh”, “Cymru” a “Cymreig” yn cael ei ddefnyddio yn enw’r blaid a gofrestrwyd o dan adran 28 o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol 2000.
  • (3) Caiff y blaid wleidyddol gofrestredig wneud un o’r canlynol—
  • (a) ychwanegu’r gair “Wales” o flaen yr enw;
  • (b) ychwanegu’r gair “Welsh” o flaen yr enw;
  • (c) ychwanegu’r gair “Cymru” ar ôl yr enw;
  • (d) ychwanegu’r gair “Cymreig” ar ôl yr enw.
  • (4) Os cynigir bod arwyddlun cofrestredig y blaid i’w ddangos ar y papur pleidleisio gyferbyn ag enw neu ddisgrifiad y blaid, rhaid i’r dystysgrif a ddyroddir o dan baragraff (1) ofyn am iddo gael ei ddangos felly, ond, mewn achos pan fo gan blaid fwy nag un arwyddlun cofrestredig, fel mai dim ond un o’i arwyddluniau y caniateir gofyn am ei ddangos ar y papur pleidleisio.
  • (5) Rhaid i dystysgrif a ddyroddir o dan baragraff (1) gael ei chyfuno â’r papur enwebu plaid a ddanfonir o dan reol 6(1).
  • (6) Mae person yn euog o arfer lwgr os yw’r person hwnnw’n honni’n dwyllodrus ei fod wedi ei awdurdodi yn rhinwedd rheol 77 i ddyroddi tystysgrif o dan baragraff (1) ar ran swyddog enwebu cofrestredig plaid.

Ffurflen cyfeiriad cartref

8
  • (1) Mae’r rheol hon yn nodi’r gofynion ynglŷn â ffurflenni cyfeiriad cartref y mae rhaid iddynt fynd gyda phapurau enwebu unigolyn a phapurau enwebu plaid o dan reolau 5(7) a 6(9).
  • (2) Rhaid i ffurflen cyfeiriad cartref yn ffurf 10 a nodir yn Gymraeg ac yn Saesneg yn Atodlen 10, neu ffurf i’r un perwyl, ddatgan—
  • (a) enwau llawn yr ymgeisydd unigol neu’r ymgeisydd rhestr plaid, a
  • (b) cyfeiriad cartref yr ymgeisydd unigol neu’r ymgeisydd rhestr plaid yn llawn.
  • (3) Os yw papur enwebu unigolyn neu restr plaid yn cynnwys enwau blaen neu gyfenwau a ddefnyddir yn gyffredin ar gyfer ymgeisydd, rhaid i’r ffurflen cyfeiriad cartref hefyd ddatgan yr enwau a ddefnyddir yn gyffredin.
  • (4) Caiff y ffurflen cyfeiriad cartref gynnwys datganiad a wnaed ac a lofnodwyd gan ymgeisydd unigol neu ymgeisydd rhestr plaid na chaniateir cyhoeddi cyfeiriad cartref yr ymgeisydd.
  • (5) Os yw’r ffurflen cyfeiriad cartref yn cynnwys datganiad o’r fath, mae rhaid iddi—
  • (a) pan fo cyfeiriad cartref yr ymgeisydd yn y Deyrnas Unedig, ddatgan enw’r ardal berthnasol;
  • (b) pan fo cyfeiriad cartref yr ymgeisydd y tu allan i’r Deyrnas Unedig, ddatgan y wlad y mae wedi ei leoli ynddi.
  • (6) Yn y rheol hon, ystyr “ardal berthnasol” yw—
  • (a) pan fo cyfeiriad cartref yr ymgeisydd yng Nghymru, yr etholaeth Senedd y mae’r cyfeiriad wedi ei leoli ynddi;
  • (b) pan fo cyfeiriad cartref yr ymgeisydd mewn lle arall yn y Deyrnas Unedig, etholaeth Seneddol y DU y mae’r cyfeiriad wedi ei leoli ynddi.
  • (7) Pan fo ffurflen cyfeiriad cartref wedi ei chwblhau a’i dychwelyd gyda phapur enwebu a bod ymgeisydd unigol neu ymgeisydd rhestr plaid wedi gofyn am i’w gyfeiriad cartref beidio â chael ei gyhoeddi, dim ond yr wybodaeth a ddarparwyd yn unol â pharagraff (5) a fydd yn ymddangos ar y datganiad o’r pleidiau a’r personau a enwebwyd.

Cydsynio ag enwebiad

9
  • (1) Nid yw person wedi ei enwebu’n ddilys fel ymgeisydd unigol neu ymgeisydd rhestr plaid oni bai bod cydsyniad y person hwnnw â’r enwebiad—
  • (a) yn cael ei roi a’i ddyddio mewn ysgrifen yn ffurf 11 a nodir yn Gymraeg ac yn Saesneg yn Atodlen 10, neu ffurf i’r un perwyl, ar y diwrnod a bennwyd fel y diwrnod olaf ar gyfer danfon papurau enwebu, neu o fewn mis cyn y diwrnod hwnnw,
  • (b) yn cael ei ardystio gan un tyst, ac
  • (c) yn cael ei ddanfon o fewn yr amser ar gyfer danfon papurau enwebu unigolyn a phapurau enwebu plaid.
  • (2) Caniateir i gydsyniad ag enwebiad gael ei ddanfon—
  • (a) i un o’r lleoedd a bennir gan y swyddog canlyniadau yn yr hysbysiad etholiad ar gyfer danfon papurau enwebu, neu
  • (b) yn unol â’r trefniadau a nodir yn y datganiad danfon electronig (rheol 3).
  • (3) Rhaid i gydsyniad ymgeisydd a roddir o dan y rheol hon—
  • (a) datgan diwrnod, mis a blwyddyn geni’r ymgeisydd;
  • (b) datgan cyfeiriad o fewn yr ardal berthnasol y bernir ei fod yn swyddfa’r ymgeisydd fel asiant etholiad at ddibenion erthygl 42(7);
  • (c) datgan enw ardal awdurdod lleol yng Nghymru y mae’r ymgeisydd wedi ei gofrestru fel etholwr llywodraeth leol ynddi;
  • (d) datgan hyd eithaf gwybodaeth a chred yr ymgeisydd nad yw wedi ei anghymhwyso rhag cael ei ethol o dan adran 16(A1) o Ddeddf 2006112 (anghymhwyso rhag bod yn aelod o’r Senedd);
  • (e) cynnwys datganiad o aelodaeth plaid sy’n cydymffurfio â rheol 10;
  • (f) yn achos ymgeisydd unigol, datgan nad yw’r ymgeisydd—
  • (i) yn ymgeisydd rhestr plaid yn yr etholiad ar gyfer yr etholaeth Senedd y mae’r cydsyniad yn ymwneud â hi,
  • (ii) yn ymgeisydd unigol yn unrhyw un o etholaethau eraill y Senedd y mae’r pôl ar ei chyfer i’w chynnal ar yr un diwrnod â’r pôl ar gyfer yr etholiad y mae’r cydsyniad yn ymwneud ag ef, na
  • (iii) yn ymgeisydd rhestr plaid yn unrhyw un o etholaethau eraill y Senedd y mae’r pôl ar ei chyfer i’w chynnal ar yr un diwrnod â’r pôl ar gyfer yr etholiad y mae’r cydsyniad yn ymwneud ag ef;
  • (g) yn achos ymgeisydd rhestr plaid, datgan nad yw’r ymgeisydd—
  • (i) yn ymgeisydd unigol yn yr etholiad ar gyfer yr etholaeth Senedd y mae’r cydsyniad yn ymwneud â hi,
  • (ii) yn ymgeisydd unigol yn unrhyw un o etholaeth eraill y Senedd y mae’r pôl ar ei chyfer i’w chynnal ar yr un diwrnod â’r pôl ar gyfer yr etholiad y mae’r cydsyniad yn ymwneud ag ef, na
  • (iii) yn ymgeisydd rhestr plaid yn unrhyw un o etholaethau eraill y Senedd y mae’r pôl ar ei chyfer i’w chynnal ar yr un diwrnod â’r pôl ar gyfer yr etholiad y mae’r cydsyniad yn ymwneud ag ef.
  • (4) Mae’n ofynnol i ymgeisydd unigol roi cydsyniad o dan y rheol hon er gwaethaf y ffaith bod yr ymgeisydd hwnnw wedi tanysgrifio’r papur enwebu yr enwebwyd yr ymgeisydd yn ei rinwedd.
  • (5) At ddibenion paragraff (3)(b), mae “yr ardal berthnasol” i’w ddehongli yn unol ag erthygl 41(5) a (6).

Cydsynio ag enwebiad: datganiadau o aelodaeth plaid

10
  • (1) Mae’r rheol hon yn nodi’r gofynion ynglŷn â datganiadau o aelodaeth plaid y mae rhaid eu cynnwys mewn cydsyniadau ag enwebiad fel a grybwyllir yn rheol 9(3)(e).
  • (2) Yn ddarostyngedig i baragraffau (3) a (5), rhaid i’r datganiad ddatgan a yw’r ymgeisydd wedi bod yn aelod o unrhyw blaid wleidyddol gofrestredig unrhyw bryd yn ystod y cyfnod perthnasol.
  • (3) Nid yw paragraff (2) yn gymwys pan nad yw ymgeisydd rhestr plaid, yn ystod y cyfnod perthnasol, ond wedi bod yn aelod o’r blaid wleidyddol gofrestredig y mae wedi ei gynnwys ar ei rhestr fel ymgeisydd plaid ar bapur enwebu plaid a gyflwynwyd o dan reol 6.
  • (4) Yn ddarostyngedig i baragraff (5), os yw’r ymgeisydd wedi bod yn aelod o un neu ragor o bleidiau gwleidyddol cofrestredig unrhyw bryd yn ystod y cyfnod perthnasol, rhaid i’r datganiad hefyd gynnwys yr wybodaeth a ganlyn mewn perthynas â phob un o’r pleidiau hynny—
  • (a) enw cofrestredig y blaid neu, pan fo gan y blaid fwy nag un enw cofrestredig, enwau cofrestredig y blaid, a
  • (b) y dyddiadau yn ystod y cyfnod perthnasol y bu’r ymgeisydd yn aelod o’r blaid rhyngddynt.
  • (5) Nid yw’n ofynnol i ymgeisydd rhestr plaid gynnwys manylion y blaid wleidyddol gofrestredig y mae wedi ei gynnwys ar ei rhestr fel ymgeisydd plaid ar bapur enwebu plaid a gyflwynir o dan reol 6.
  • (6) Mae ymgeisydd sy’n methu’n fwriadol â chynnwys yn y cydsyniad ag enwebiad ddatganiad o aelodaeth plaid sy’n cydymffurfio â gofynion y rheol hon yn euog o arfer lwgr.
  • (7) Yn y rheol hon—
  • (a) ystyr “plaid wleidyddol gofrestredig” yw plaid sydd wedi ei chofrestru o dan Ran 2 o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol 2000 unrhyw bryd yn ystod y cyfnod perthnasol pan fo’r ymgeisydd yn aelod;
  • (b) mae cyfeiriadau at enw cofrestredig plaid wleidyddol gofrestredig yn gyfeiriadau at enw’r blaid a gofrestrwyd o dan adran 28 o’r Ddeddf honno;
  • (c) ystyr “y cyfnod perthnasol” yw’r cyfnod o 12 mis sy’n dod i ben â’r diwrnod y cyhoeddir yr hysbysiad etholiad.

Ernes

11
  • (1) Nid yw person wedi ei enwebu’n ddilys fel ymgeisydd unigol i’w ddychwelyd mewn etholaeth mewn etholiad i’r Senedd oni bai bod swm o £500 yn cael ei adneuo gan yr ymgeisydd hwnnw, neu ar ran yr ymgeisydd hwnnw, gyda’r swyddog canlyniadau yn un o’r lleoedd ac yn ystod yr amser ar gyfer danfon papurau enwebu.
  • (2) Nid yw plaid wleidyddol gofrestredig, a phob un o’r ymgeiswyr rhestr plaid ar y rhestr a gyflwynwyd ganddi, wedi ei henwebu neu ei enwebu’n ddilys i’w dychwelyd neu ei ddychwelyd mewn etholaeth mewn etholiad i’r Senedd oni bai bod yr amodau ym mharagraff (3) wedi eu bodloni.
  • (3) Yr amodau y cyfeirir atynt ym mharagraff (2) yw—
  • (a) rhaid i swm o £500 gael ei adneuo ar gyfer yr ymgeisydd rhestr plaid cyntaf sy’n ymddangos ar restr y blaid wleidyddol gofrestredig;
  • (b) rhaid i swm o £200 gael ei adneuo ar gyfer pob un o’r pum ymgeisydd nesaf sy’n ymddangos ar restr y blaid wleidyddol gofrestredig;
  • (c) rhaid i’r ernes gael ei thalu gan swyddog enwebu cofrestredig y blaid, neu ar ei ran, i’r swyddog canlyniadau yn un o’r lleoedd ac yn ystod yr amser ar gyfer danfon papurau enwebu.
  • (4) Yn ddarostyngedig i baragraff (5), caniateir i’r ernes gael ei gwneud naill ai—
  • (a) drwy adneuo unrhyw arian cyfreithlon,
  • (b) drwy gyfrwng drafft banc, neu
  • (c) gyda chydsyniad y swyddog canlyniadau, drwy unrhyw ddull arall, gan gynnwys drwy gyfrwng cerdyn debyd neu gredyd neu drosglwyddiad cyllid electronig.
  • (5) Caiff y swyddog canlyniadau wrthod derbyn ernes y ceisir ei gwneud drwy gyfrwng drafft banc os nad yw’r swyddog canlyniadau yn gwybod bod y tynnwr yn cynnal busnes fel banciwr yn y Deyrnas Unedig.
  • (6) Rhaid cydymffurfio â’r gofyniad ym mharagraff (7) pan fo’r ernes yn cael ei gwneud—
  • (a) ar ran ymgeisydd unigol yn unol â pharagraff (1), neu
  • (b) ar ran swyddog enwebu cofrestredig plaid yn unol â pharagraff (3)(c).
  • (7) Rhaid i’r person sy’n gwneud yr ernes (“P”), ar yr amser y mae P yn ei gwneud, roi enw a chyfeiriad P i’r swyddog canlyniadau oni bai bod yr wybodaeth honno eisoes wedi ei rhoi i’r swyddog canlyniadau o dan erthygl 39.

Lleoedd ar gyfer danfon papurau enwebu

12
  • (1) Rhaid i’r lle neu’r lleoedd ar gyfer danfon papurau enwebu—
  • (a) bod yn yr etholaeth Senedd, neu
  • (b) bod yn yr ardal gofrestru sy’n cynnwys yr etholaeth Senedd gyfan neu unrhyw ran ohoni.
  • (2) Rhaid i’r swyddog canlyniadau bennu’r lle neu’r lleoedd y mae papurau enwebu i’w danfon iddynt yn unol â pharagraff (1), a rhaid iddo fod yn bresennol yno yn ystod yr amser ar gyfer eu danfon ac ar gyfer gwneud gwrthwynebiadau iddynt.
  • (3) At ddibenion paragraff (1)(b), ystyr “ardal gofrestru” yw ardal dwy neu ragor o etholaethau Senedd a chanddynt yr un swyddog cofrestru.

Hawl i fod yn bresennol adeg enwebiad

13
  • (1) Yn ddarostyngedig i baragraff (6), dim ond y personau a restrir ym mharagraff (2) sydd â hawlogaeth i fod yn bresennol yn y gweithdrefnau yn ystod yr amser ar gyfer danfon papurau enwebu neu ar gyfer gwneud gwrthwynebiadau iddynt.
  • (2) Y personau sydd â hawlogaeth i fod yn bresennol mewn gweithdrefnau yw—
  • (a) person sy’n dal wedi ei enwebu fel ymgeisydd unigol,
  • (b) asiant etholiad person o’r fath,
  • (c) ymgeisydd rhestr plaid,
  • (d) swyddog enwebu cofrestredig plaid wleidyddol gofrestredig sydd wedi cyflwyno rhestr plaid, neu asiant etholiad y blaid honno mewn cysylltiad â’r rhestr honno,
  • (e) person sydd â hawlogaeth i fod yn bresennol yn rhinwedd adran 6A neu 6B o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol 2000113,
  • (f) person sy’n danfon papur enwebu, neu
  • (g) person sy’n cynorthwyo’r swyddog canlyniadau.
  • (3) Pan fo ymgeisydd unigol yn gweithredu fel ei asiant etholiad ei hun, neu ymgeisydd rhestr plaid yn gweithredu fel asiant etholiad y blaid honno mewn perthynas â’r rhestr honno, caiff yr ymgeisydd enwi un person arall sydd i gael hawlogaeth i fod yn bresennol yn lle’r asiant etholiad ar gyfer yr ymgeisydd unigol hwnnw neu’r blaid honno.
  • (4) Mae’r hawl i fod yn bresennol a roddir gan y rheol hon yn cynnwys yr hawl—
  • (a) i edrych ar, a
  • (b) i wrthwynebu dilysrwydd,

unrhyw bapur enwebu unigolyn neu unrhyw bapur enwebu plaid a gyflwynwyd mewn perthynas â’r etholaeth, gan gynnwys enwebiad unrhyw ymgeisydd rhestr plaid ar y rhestr plaid a gyflwynwyd gyda’r papur enwebu plaid hwnnw.

  • (5) Nid yw paragraff (4) yn gymwys i berson a grybwyllir ym mharagraff (2)(e) i (g).
  • (6) Mae gan un person arall a ddewisir gan yr ymgeisydd hawlogaeth i fod yn bresennol pan ddanfonir y papur enwebu y caiff yr ymgeisydd hwnnw ei enwebu drwyddo, ac ar ôl hynny, cyhyd â bod yr ymgeisydd yn dal wedi ei enwebu, caiff fod yn bresennol yn y gweithdrefnau y cyfeirir atynt ym mharagraff (1), ond heb fod ganddo unrhyw hawl a roddir gan baragraff (4).
  • (7) Pan fo papurau enwebu wedi eu danfon yn unol â’r datganiad danfon electronig, rhaid i’r swyddog canlyniadau gymryd camau rhesymol i sicrhau bod y papurau hynny ar gael i’r personau a grybwyllir ym mharagraff (2)(a) i (d) i edrych arnynt.

Penderfyniadau ynglŷn â dilysrwydd papurau enwebu unigolyn

14
  • (1) Mae’r rheol hon yn gymwys pan ddanfonir y canlynol yn unol â’r rheolau hyn—
  • (a) papur enwebu unigolyn a’r ffurflen cyfeiriad cartref sy’n mynd gydag ef,
  • (b) cydsyniad yr ymgeisydd â’i enwebiad, ac
  • (c) yr ernes.
  • (2) Mae’r ymgeisydd yn dal wedi ei enwebu oni bai a hyd nes y bydd un o’r digwyddiadau a ganlyn yn digwydd—
  • (a) bod y swyddog canlyniadau’n penderfynu bod y papur enwebu’n annilys;
  • (b) bod y swyddog canlyniadau wedi ei fodloni bod yr ymgeisydd wedi marw;
  • (c) bod yr ymgeisydd yn tynnu’n ôl.
  • (3) Mae gan y swyddog canlyniadau hawlogaeth i ddyfarnu bod papur enwebu unigolyn yn annilys ar un o’r seiliau a ganlyn yn unig—
  • (a) nad yw manylion yr ymgeisydd yn unol â gofynion y gyfraith,
  • (b) nad yw’r papur wedi ei danysgrifio yn unol â gofynion rheol 5(6),
  • (c) bod yr ymgeisydd wedi ei anghymhwyso o dan adran 16(A1) o Ddeddf 2006 rhag bod yn aelod o’r Senedd a rhag bod yn ymgeisydd i fod yn aelod o’r Senedd, neu
  • (d) bod ymgeisyddiaeth yr ymgeisydd yn groes i adran 7(5) o Ddeddf 2006114.
  • (4) Rhaid i’r swyddog canlyniadau, cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl i bob papur enwebu unigolyn, ffurflen cyfeiriad cartref a ffurflen cydsynio ag enwebiad gael eu danfon, eu harchwilio a phenderfynu a yw’r ymgeisydd wedi ei enwebu’n ddilys.
  • (5) Rhaid i’r swyddog canlyniadau benderfynu ar unrhyw wrthwynebiad i bapur enwebu unigolyn—
  • (a) cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl iddo gael ei wneud, a
  • (b) beth bynnag, cyn diwedd y cyfnod o 24 awr sy’n dechrau â diwedd y cyfnod ar gyfer danfon papurau enwebu.

Reading this document does not replace reading the official text published on legislation.gov.uk. Contains public sector information licensed under the Open Government Licence v3.0. We assume no responsibility for any inaccuracies arising from the conversion of the original CLML XML to this format.

This text is published under legislation.gov.uk's own terms of reuse, not a Legalize or public-domain licence. legislation.gov.uk
Open Government Licence v3.0 (attribution required)
© Crown and database right. Derived from content available under the Open Government Licence v3.0 from legislation.gov.uk.