Νόμοι — ΦΕΚ A' 162/2006

ανέρχονται σε 112000 στρέμματα. Η μέση ετήσια απόληψη από τον ταμιευτήρα ανέρχεται στα 46.9106 . 6.3.2 Υπολογισμός εισροών ταμιευτήρα Παλαιοδερλί Ο υπολογισμός των εισροών στον ταμιευτήρα Παλαιοδερλί γίνεται με βάση την εκτίμηση στη θέση Σκοπιά του π. Ενιππέα. Οι δύο θέσεις πρακτικά ταυτίζονται. Ο ταμιευτήρας έχει ωφέλιμο όγκο με βάση τη μελέτη 129106 . Με βάση τη Συμπληρωματική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της εκτροπής του π. Αχελώου η μέση ετήσια εισροή στη θέση του φράγματος είναι ίση με 2.19 m³/s (ή 69.1 106 .). Από τους υπολογισμούς προκύπτει ότι η ονομαστική ετήσια απόληψη από τον ταμιευτήρα είναι 52.5 και 42.9 106 . για το κανονικό και δυσμενές σενάριο, αντίστοιχα. Η πραγματική μέση ετήσια απόληψη από τον ταμιευτήρα είναι 50.7 και 42.0 106 . για το κανονικό και δυσμενές σενάριο, αντίστοιχα. Παρακάτω παρατίθενται και οι εκτιμήσεις που έγιναν σε παλιότερες μελέτες. • Κουτσογιάννης (1988): Μέση ετήσια εισροή 86.8 106m³. • ELECTROWATT (1970α): Μέση ετήσια εισροή 85.5 106m³, ονομαστική απόληψη 78.0 106m³, από τα οποία 63.0 106m³ διατίθενται για άρδευση, 9.0 106m³ για εμπλουτισμό του υπόγειου ορίζοντα κατάντη, 3.0 106m³ καταναλώνονται σε εξάτμιση και διήθηση και 3.0 106m³ αποτελούν τις απώλειες κατά την προσαγωγή νερού για άρδευση. • ELECTROWATT (1968): Μέση ετήσια εισροή 83.8 106m³. • ΕΥΔΕ Αχελώου και ΥΔΡΟΕΞΥΓΙΑΝΤΙΚΗ (1995): Μέση ετήσια εισροή 80.4 και 56.2 106m³, ονομαστική απόληψη 65.0 και 56.2 106m³ για το κανονικό και το δυσμενές σενάριο αντίστοιχα. Από την παρούσα μελέτη προκύπτει ότι η μέση ετήσια εισροή είναι ίση με 2.55 m³/s (ή 80.5 106m³). Η μέση ετήσια απόληψη από τον ταμιευτήρα προκύπτει ίση με 48.1 106m³. Οι τιμές αυτές συμφωνούν εν γένει με τις προηγούμενες μελέτες και κυρίως με τη ΣΜΠΕ (2001). Με βάση τα σενάρια διαχείρισης που παρατίθενται στις παρακάτω ενότητες, αν αφαιρεθεί η περιβαλλοντική παροχή και η ετήσια αρδευτική κατανάλωση είναι ίση με 587 m³/στρέμμα, τότε με πιθανότητα αστοχίας 10%, αρδεύονται συνολικά 85000 στρέμματα αρδευτικής γης. Σε περίπτωση χαμηλότερης κατανάλωσης αρδευτικού νερού (452 m³/στρέμμα) τότε οι αρδευτικές εκτάσεις που θα αρδεύονται απευθείας από το ταμιευτήρα Παλαιοδερλί ανέρχονται σε 113000 στρέμματα. Η περιβαλλοντική παροχή εκτιμάται ίση με 0.5 m³/s καθόλη τη διάρκεια του έτους. 6.3.3 Υπολογισμός εισροών ταμιευτήρα Πύλη Σε αντίθεση με το σχήμα εκτροπής των προηγούμενων μελετών που ήθελαν τον ταμιευτήρα Πύλη συνδεδεμένο με το ταμιευτήρα Μουζακίου, στην παρούσα μελέτη ο ταμιευτήρας θεωρείται ως έχων ανεξάρτητη λειτουργία. Οι αρχικές μελέτες υποδεικνύουν ως ωφέλιμο όγκο μόνο 47 106m³ αλλά στα πλαίσια της διασύνδεσης με τον ταμιευτήρα Μουζακίου. Στην προκείμενη περίπτωση θεωρούμε ότι ο ταμιευτήρας Πύλη έχει ωφέλιμο όγκο 60 106m³. Η περιβαλλοντική παροχή κατάντη του φράγματος Πύλη ορίζεται σε 1.5 m³/s καθόλη τη διάρκεια του έτους. Λόγω της πολύ καλής βαθμονόμησης που επιτυγχάνεται με τα πραγματικά δεδομένα, οι μέσες μηνιαίες εισροές προκύπτουν από το μοντέλο MIKESHE. Η μέση ετήσια εισροή είναι ίση με 5.1 m³/s (ή 159.5 106m³). Η μέση ετήσια απόληψη από τον ταμιευτήρα προκύπτει ίσος με 53.2 106m³. Τα αντίστοιχα μεγέθη για την ΣΠΜΕ (2001) είναι τα εξής: Η μέση ετήσια εισροή στον ταμιευτήρα Πύλης είναι 162.0 και 139.6 106m³ για το κανονικό και δυσμενές σενάριο αντίστοιχα. ενώ μπορούν να αποληφθούν μόνο 60 106m³, ποσότητα η οποία αντιστοιχεί στο 40% περίπου της μέσης υπερετήσιας εισροής. Με βάση τα σενάρια διαχείρισης που παρατίθενται στις παρακάτω ενότητες, αν αφαιρεθεί η περιβαλλοντική παροχή και η ετήσια αρδευτική κατανάλωση είναι ίση με 587 m³/στρέμμα, τότε με πιθανότητα αστοχίας 10%, αρδεύονται συνολικά 95000 στρέμματα αρδευτικής γης. Σε περίπτωση χαμηλότερης κατανάλωσης αρδευτικού νερού (452 m³/στρέμμα) τότε οι αρδευτικές εκτάσεις που θα αρδεύονται απευθείας από το ταμιευτήρα Πύλη ανέρχονται σε 125000 στρέμματα. 6.3.4 Υπολογισμός εισροών ταμιευτήρα Μουζάκι Σε αντίθεση με το σχήμα εκτροπής των προηγούμενων μελετών που ήθελαν τον ταμιευτήρα Μουζακίου κεντρικό σημείο του σχήματος εκτροπής, στην παρούσα μελέτη ο ταμιευτήρας δεν χρησιμοποιείται καθόλου. Ο ταμιευτήρας Μουζακίου με αξιοποιήσιμο αποθηκευτικό όγκο χρησιμοποιείται μόνο στα σενάρια χωρίς την εκτροπή του π. Αχελώου. Η μέση ετήσια εισροή στον ταμιευτήρα Μουζακίου είναι ίση με 3.77 m³/s (ή 118.9 106m³). Οι αντίστοιχες τιμές με βάση τη ΣΜΠΕ (2001) προκύπτουν ίσες με 3.61 m³/s (ή 114.0 106m³) αντίστοιχα. Έπειτα από δοκιμές δοκιμάζοντας διαφορετικές τιμές του ωφέλιμου όγκου του ταμιευτήρας, καταλήξαμε στην τιμή των 100 106m³ και περιβαλλοντική παροχή 1.5 m³/s καθόλη τη διάρκεια του έτους. Με βάση τα σενάρια διαχείρισης που παρατίθενται στις παρακάτω ενότητες, αν αφαιρεθεί η περιβαλλοντική παροχή και η ετήσια αρδευτική κατανάλωση είναι ίση με 587 m³/στρέμμα, τότε με πιθανότητα αστοχίας 10%, αρδεύονται συνολικά 100000 στρέμματα αρδευτικής γης. Σε περίπτωση χαμηλότερης κατανάλωσης αρδευτικού νερού (452 m³/στρέμμα) τότε οι αρδευτικές εκτάσεις που θα αρδεύονται απευθείας από το ταμιευτήρα Μουζακίου ανέρχονται σε 130000 στρέμματα. Παρακάτω παρατίθενται και οι εκτιμήσεις που έγιναν σε παλιότερες μελέτες: • ELECTROWATT (1968): Μέση ετήσια εισροή 139 106m³ στο Μουζάκι και 147 106m³ στην Πύλη (σύνολο 287 106m³). • Μιμίκου και Χατζησάββα (1986): Μέση ετήσια εισροή 188 106m³ στο Μουζάκι και 200 106m³ στην Πύλη (σύνολο 388 106m³). • ΕΥΔΕ Αχελώου και ΥΔΡΟΕΞΥΓΙΑΝΤΙΚΗ (1995): Συνολική μέση ετήσια εισροή 262.2 και 183.2 106m³, ονομαστική απόληψη μεταξύ 234.0−254.0 106m³ για το κανονικό σενάριο και 183.2 106m³ για το δυσμενές σενάριο. 6.3.5 Υπολογισμός εισροών ταμιευτήρα Νεοχώρι Ο υπολογισμός των εισροών του ταμιευτήρα Νεοχώρι γίνεται από τις εκτιμήσεις του υδρολογικού μοντέλου MIKESHE στη θέση Αλή Εφέντη με το λόγο των επιφανειών τους θεωρώντας ίδιους τους συντελεστές απορροής της υπολεκάνης του φράγματος Νεοχώρι και 79.7 106m³). Η περιβαλλοντική παροχή του φράγματος ορίστηκε στα 1.5 m³/s καθόλη τη διάρκεια του έτους. Η μέση ετήσια εισροή στον ταμιευτήρα με βάση τη ΣΜΠΕ (2001) υπολογίστηκε ίση είναι 28.3 και 20.3 106m³ για το κανονικό και δυσμενές σενάριο αντίστοιχα. Από τους υπολογισμούς προκύπτει ότι η ονομαστική ετήσια απόληψη από τον ταμιευτήρα είναι 22.9 και 20.2 106m³ για το κανονικό και δυσμενές σενάριο, αντίστοιχα. Η πραγματική μέση ετήσια απόληψη από τον ταμιευτήρα είναι 22.3 και 19.2 106m³ για το κανονικό και δυσμενές σενάριο αντίστοιχα. Ο υπολογισμός της μέσης ετήσιας παροχής στη θέση Νεοχώρι (όπου δεν υπάρχουν μετρήσεις παροχών) έγινε με βάση τις μετρήσεις στη θέση Μεσοχώρι του π. Τιταρήσιου με το λόγο των επιφανειακών τους βροχοπτώσεων. Αν εξαιρεθεί το γεγονός ότι οι παροχές στη θέση Μεσοχώρι χαρακτηρίζονται από μειωμένη αξιοπιστία, η παραδοχή του ίδιου ποσοστού υπόγειων διαφυγών στις δύο λεκάνες λόγω παραπλήσιας γεωλογικής σύνθεσης δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί αφού δεν υπάρχουν καθόλου μετρήσεις. Με βάση τα σενάρια διαχείρισης που παρατίθενται στις παρακάτω ενότητες, αν αφαιρεθεί η περιβαλλοντική παροχή και η ετήσια αρδευτική κατανάλωση είναι ίση με 587 m³/στρέμμα, τότε με πιθανότητα αστοχίας 10%, αρδεύονται συνολικά 32000 στρέμματα αρδευτικής γης. Σε περίπτωση χαμηλότερης κατανάλωσης αρδευτικού νερού (452 m³/στρέμμα) τότε οι αρδευτικές εκτάσεις που θα αρδεύονται απευθείας από το ταμιευτήρα Νεοχώρι ανέρχονται σε 42000 στρέμματα. Παρακάτω παρατίθενται και οι εκτιμήσεις που έγιναν σε παλιότερες μελέτες. • ELECTROWATT (1968): Μέση ετήσια εισροή 49 106m³ (εκτίμηση με τη μέθοδο Turk). • ΥΔΡΟΕΞΥΓΙΑΝΤΙΚΗ−ΜΑΧΑΙΡΑΣ (1987): Μέση ετήσια εισροή 84 106m³ (εκτίμηση με τη μέθοδο Thornthwaite). Ονομαστική απόληψη 32 106m³, για αξιοπιστία 90%. • ΕΥΔΕ Αχελώου και ΥΔΡΟΕΞΥΓΙΑΝΤΙΚΗ (1995): Μέση ετήσια εισροή 31.5 και 22.0 106m³, ονομαστική απόληψη 25.0 και 21.0 106m³ για το κανονικό και το δυσμενές σενάριο αντίστοιχα.

200 300 400 500 600 700 800 900 1980-1981 1981-1982 1982-1983 1983-1984 1984-1985 1985-1986 1986-1987 1987-1988 1988-1989 1989-1990 1990-1991 1991-1992 1992-1993 1993-1994 1994-1995 1995-1996 1996-1997 1997-1998 1998-1999 1999-2000 Υδρολογικό έτος Απολήψεις από υπόγεια νερά (hm3) . Δυτική πεδιάδα Ανατολική πεδιάδα Σχήμα 7-1: Απολήψεις από τα υπόγεια νερά για κάθε υδρολογικό έτος για τη Δυτικά και Ανατολική πεδιάδα και το σενάριο ΙΑ. 7.2 Διαχείριση με υφιστάμενη υποδομή και εξεταζόμενα νέα έργα στη Θεσσαλία χωρίς τα έργα εκτροπής Αχελώου Αναπτύσσονται συνολικά 12 διαχειριστικά σενάρια με το κανονικό, δυσμενές και ευμενές σενάριο ανανεώσιμων υπόγειων υδατικών πόρων και με αρδευτική κατανάλωση 587 και 452 m3 /στρέμμα. Με τη χαμηλή κατανάλωση εξετάζουμε μόνο το σενάριο με το σύνολο των προτεινόμενων έργων. Στον Πίν. 7-2 παρουσιάζονται τα κυριότερα αποτελέσματα των διαχειριστικών σεναρίων. Ο δείκτης α του κωδικού αριθμού σεναρίου σημαίνει τη δυσμενή παραδοχή των ανανεώσιμων υπόγειων υδάτων ενώ ο δείκτης β την ευμενή. Αντίστοιχα, ο κωδικός σεναρίου χωρίς δείκτη δηλώνει τη μέση παραδοχή για το όγκο των υπόγειων ανανεώσιμων. Διαπιστώνεται ότι με την κατασκευή όλων των έργων στη Θεσσαλία (Σενάριο ΙΓ) μειώνεται σημαντικά το ποσό απόληψης από τα μόνιμα αποθέματα ενώ η αστοχία κάλυψης της περιβαλλοντικής παροχής γενικά παραμένει σταθερή. Παρόλαυτά προκύπτει ακόμα σημαντικό πρόβλημα στη Θεσσαλία καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές απολήψεις από τα μόνιμα υπόγεια αποθέματα. Κωδικός σεναρίου Ετήσια αρδευτική κατανάλωσ η (m3 /στρ.) Ετήσιοι όγκοι ανανεώσιμων υπόγειων υδάτων (hm3 ) Περιλαμβανόμεν οι ταμιευτήρες1 Αρδευόμενες εκτάσεις από προτεινόμενο υς ταμιευτήρες (στρέμματα) Αριθμός μηνών που δεν καλύπτεται η περιβαλλοντι κή παροχή Απολήψεις από τους υπόγειους υδροφορείς (hm3 /έτος) Απολήψεις από μόνιμα αποθέματα (hm3 /έτος) ΙΒ 587 345 Κρλ-Σμβ-Πλδ– Νχρ-Αγν 328,500 76 (31.7%) 782.5 437.5 ΙΒα 587 280 Κρλ-Σμβ-Πλδ - Νχρ-Αγν 328,500 73 (30.4%) 776.9 496.9 ΙΒβ 587 410 Κρλ-Σμβ-Πλδ - Νχρ - Αγν 328,500 77 (32.1%) 787.0 377.0 ΙΓ 587 295 Κρλ-Σμβ- Πλδ - Νχρ - Αγν - Πύλη - Μζκ 523,500 72 (30%) 657.2 362.2 ΙΓα 587 230 Κρλ-Σμβ-ΠλδΝχρ-Αγν-ΠύλΜζκ 523,500 71 (29.6%) 648.8 418.8 ΙΓβ 587 360 Κρλ-Σμβ-ΠλδΝχρ-Αγν-ΠύλΜζκ 523,500 75 (31.2%) 663.2 303.2 ΙΔ 587 315 Κρλ-Σμβ-Πλδ - Νχρ-Αγν-Πύλ 423,500 75 (31.2%) 721.6 406.6 ΙΔα 587 250 Κρλ-Σμβ-Πλδ - Νχρ-Αγν-Πύλ 423,500 72 (30%) 714.4 464.4 ΙΔβ 587 380 Κρλ-Σμβ-Πλδ - Νχρ-Αγν-Πύλ 423,500 76 (31.7%) 726.8 346.8 ΙΕ 452 295 Κρλ-Σμβ-Πλδ - Νχρ-Αγν-ΠύληΜζκ 684,500 69 (28.7%) 457.8 162.8 ΙΕα 452 230 Κρλ-Σμβ-Πλδ - Νχρ-Αγν-ΠύληΜζκ 684,500 66 (27.5%) 450.7 220.7 ΙΕβ 452 360 Κρλ-Σμβ-Πλδ - Νχρ - Αγν - Πύλη - Μζκ 684,500 72 (30%) 472.8 112.8 Στην περίπτωση βέβαια της χαμηλής κατανάλωσης σε συνδυασμό με την ευμενή παραδοχή των υπόγειων ανανεώσιμων (ΙΕβ) η απόληψη από τα μόνιμα αποθέματα (η ελάχιστη από όλα τα σενάρια του Πίν. 7-2) περιορίζεται στα 112.8*106 m3 ανά έτος. Ωστόσο ο χρόνος μη επίτευξης της ελάχιστης παροχής παραμένει σημαντικός. Στο Σχήμα 7-2 παρουσιάζεται η εξέλιξη των απολήψεων ανά υδρολογικό έτος από τους υπόγειους υδροφορείς (ανανεώσιμους και μόνιμους) για την Ανατολική και Δυτική Θεσσαλική πεδιάδα. 1 Κρλ: Λίμνη Κάρλα, Σμβ: Σμόκοβο, Πλδ: Παλαιοδερλί, Νχρ: Νεοχώρι, Αγν: Αγιονέρι, Μζκ: Μουζάκι, Πλμ: Παλαιομονάστηρο

200 300 400 500 600 700 800 1980-1981 1981-1982 1982-1983 1983-1984 1984-1985 1985-1986 1986-1987 1987-1988 1988-1989 1989-1990 1990-1991 1991-1992 1992-1993 1993-1994 1994-1995 1995-1996 1996-1997 1997-1998 1998-1999 1999-2000 Υδρολογικό έτος Απολήψεις από υπόγεια νερά (hm3) . Δυτική πεδιάδα Ανατολική πεδιάδα Σχήμα 7-2: Απολήψεις από τα υπόγεια νερά για κάθε υδρολογικό έτος για τη Δυτικά και Ανατολική πεδιάδα και το σενάριο ΙΓ. 7.3 Διαχείριση με έργα εκτροπής χωρίς νέα έργα ταμίευσης στη Θεσσαλία Στην Παράγραφο αυτή θεωρούμε ότι τίθενται σε λειτουργία τα έργα εκτροπής του π. Αχελώου και δεν κατασκευάζονται άλλα έργα ταμίευσης στη Θεσσαλία πλέον των Σμοκόβου και Κάρλας. Αναπτύσσονται 6 σενάρια, τρία με αρδευτική κατανάλωση 587 και τρία με 452 m³/στρέμμα. Επίσης αναπτύσσονται και σενάρια με τις υψηλές καταναλώσεις, δηλαδή με 756 m³/στρέμμα, που θεωρείται ως ένα άνω όριο της κατανάλωσης και 673 m³/στρέμμα, η οποία είναι παραπλήσια με την υφιστάμενη των 587 m³/στρέμμα, θεωρώντας ότι οι αρδευτικές εκτάσεις αρδεύονται στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Οι απολήψεις από τους υπόγειους υδροφορείς περιορίζονται μόνο στα ανανεώσιμα αποθέματα ενώ δεν γίνεται καμία απόληψη από τα μόνιμα αποθέματα. Η ελάχιστη περιβαλλοντική παροχή στην έξοδο της λεκάνης επιτυγχάνεται πάντοτε ενώ στα αποτελέσματα προστίθενται οι παροχές εκτροπής από τον π. Αχελώο που σε ετήσια βάση δεν μπορούν να ξεπεράσουν τα 600106m³ νερού και οι εκτάσεις που θα πρέπει να αντικαταστήσουν τις πηγές υδροληψίας από τα υπόγεια νερά στα επιφανειακά. Στον Πίν. 7 − 3 παρουσιάζονται τα κυριότερα αποτελέσματα των διαχειριστικών σεναρίων. Ο δείκτης α του κωδικού αριθμού σεναρίου σημαίνει τη δυσμενή παραδοχή των ανανεώσιμων υπόγειων υδάτων ενώ ο δείκτης β την ευμενή. Αντίστοιχα, ο κωδικός σεναρίου χωρίς δείκτη δηλώνει τη μέση παραδοχή για το όγκο των υπόγειων ανανεώσιμων. Το πλέον δυσμενές σενάριο είναι το ΙΙΑα, σύμφωνα με το οποίο απαιτούνται από τον π. Αχελώο κατά μέσο όρο 547.3106 m³ το έτος, τιμή η οποία προσεγγίζει και ως μέση τιμή το ανώτατο όριο εκτροπής των 600106 m³ το έτος. Βέβαια για την αρδευτική κατανάλωση των 673 και 756 m³/στρέμμα, η μέση απόληψη από τον Αχελώο προσεγγίζει τη μέγιστη τιμή των 600106 m³ το έτος (586.3 και 596.1106 m³ το έτος αντίστοιχα). Οι αρδευτικές εκτάσεις για τις οποίες θα πρέπει να γίνει αλλαγή των πηγών υδροληψίας από τους υπόγειους υδροφορείς στα επιφανειακά νερά (5η στήλη στον Πίν. 7 3) περιλαμβάνουν και τις εκτάσεις που τροφοδοτούνται από τους ταμιευτήρες Σμοκόβου και Κάρλας, αφού οι εκτάσεις αυτές μέχρι σήμερα αρδεύονται από τους υπόγειους υδροφορείς. Συμπεραίνει κανείς ότι πρόκειται για ένα σαρωτικό πρόγραμμα αλλαγής των πηγών απόληψης που σημαίνει μια επίσης μεγάλης έκτασης επένδυση σε εγγειοβελτιωτικά έργα μικρής ή μεγάλης κλίμακας.

Κωδικός σεναρίου Ετήσια αρδευτική κατανάλωση (m3 /στρέμμα) Ετήσιοι όγκοι ανανεώσιμων υπόγειων υδάτων (hm3 ) Αρδευόμενες εκτάσεις από προτεινόμενους ταμιευτήρες (στρέμματα) Αρδευτικές εκτάσεις Θεσσαλίας που αντικαθιστώ νται Απολήψεις από τους υπόγειους υδροφορείς (hm3 /έτος) Μέση ετήσια εκτροπή π. Αχελώου (hm3 ) ΙΙΑ 587 360 191,000 861,000 323.6 508.1 ΙΙΑα 587 280 191,000 971,000 259.0 547.3 ΙΙΑβ 587 425 191,000 771,000 376.4 470.3 ΙΙΘ 452 360 247,000 777,000 323.2 325.7 ΙΙΘα 452 295 247,000 887,000 273.5 360.9 ΙΙΘβ 452 425 247,000 667,000 372.9 288.7 ΙΙ-Ι 673 360 166,000 896,000 323.7 586.3 ΙΙ-ΙΑ 756 360 147,500 927,500 320.2 596.1 Στο Σχήμα 7 − 3 παρουσιάζεται ο ετήσιος όγκος εκτροπής του π. Αχελώου προς τη Θεσσαλία για το δυσμενές σενάριο ΙΙΑα. Διαπιστώνεται ότι για 4 από τα 20 υδρολογικά έτη γίνεται η μέγιστη δυνατή εκτροπή των 600106 m³ ανά έτος. Για το ίδιο δυσμενές σενάριο των ανανεώσιμων υπόγειων υδατικών πόρων αλλά με τη χαμηλή αρδευτική κατανάλωση η μέση ετήσια εκτροπή του π. Αχελώου περιορίζεται στα 360106 m³ ανά έτος. Για το σενάριο αυτό δεν υπάρχει κανένα έτος για το οποίο εκτρέπεται το μέγιστο της δυνατότητας εκτροπής. Ειδικότερα για τις μεγάλες καταναλώσεις σχεδόν κάθε υδρολογικό έτος εμφανίζεται η μέγιστη δυνατή απόληψη. 100,000,000 400,000,000 500,000,000 600,000,000 700,000,000 1980 1982 1984 1986 1988 1990 1992 1994 1996 1998 2000 Υδρολογικό έτος Όγκος εκτροπής από Αχελώο (m3) . Σχήμα 7-3: Διάγραμμα ετήσιων όγκων εκτροπής του π. Αχελώου προς τη Θεσσαλία χωρίς κανένα νέο έργο ταμίευσης στη Θεσσαλία και δυσμενές σενάριο υπόγειων ανανεώσιμων.

7.4.1 Διαχείριση χωρίς ενίσχυση της περιοχής Αλμυρού Μαγνησίας Στην Παράγραφο αυτή θεωρούμε ότι γίνεται η εκτροπή του π. Αχελώου και κατασκευάζονται και τα υπόλοιπα έργα ταμίευσης εκτός του φράγματος Μουζακίου, το οποίο δεν προβλέπεται να κατασκευαστεί με αποθηκευτικό όγκο. Θεωρείται ότι οι εκροές του φράγματος Παλαιοδερλί χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την άρδευση περιοχών εντός της λεκάνης απορροής του π. Πηνειού και δεν εκτρέπονται για την ενίσχυση της περιοχής Αλμυρού Μαγνησίας που παρουσιάζει σοβαρό έλλειμμα νερού. Αναπτύσσονται συνολικά 18 σενάρια, 12 από αυτά με αρδευτική κατανάλωση 587 m³/στρέμμα και τα υπόλοιπα με 452 m³/στρέμμα. Τα σενάρια αυτά παρουσιάζονται στον Πίν. 7 4. Ο δείκτης α του κωδικού αριθμού σεναρίου σημαίνει τη δυσμενή παραδοχή των ανανεώσιμων υπόγειων υδάτων ενώ ο δείκτης β την ευμενή. Αντίστοιχα, ο κωδικός σεναρίου χωρίς δείκτη δηλώνει τη μέση παραδοχή για το όγκο των υπόγειων ανανεώσιμων. Στην περίπτωση αυτή οι απολήψιμες ποσότητες νερού από τον π. Αχελώο είναι σαφώς μικρότερες. Με βάση το δυσμενέστερο από αυτά, το σενάριο ΙΙΒα (Νέα έργα: Παλαιοδερλί, Νεοχώρι και Αγιονέρι, κατανάλωση 587 m³/στρέμμα και δυσμενής παραδοχή υπόγειων ανανεώσιμων) ο μέσος όγκος εκτροπής από τον π. Αχελώο είναι ίσος με 485.7 hm³/έτος (σε αντίθεση με τα 547.3 hm³/έτος για το αντίστοιχο σενάριο ΙΙΑα) ενώ μόνο για ένα υδρολογικό έτος ο όγκος εκτροπής φτάνει τη μέγιστη τιμή της. Πίν. 7-4: Κυριότερα αποτελέσματα των σεναρίων με τα νέα έργα ταμίευσης και την εκτροπή του π. Αχελώου. Κωδικός σεναρίου Ετήσια αρδευτική κατανάλωσ η (m3 /στρ.) Ετήσιοι όγκοι ανανεώσιμων υπόγειων υδάτων (hm3 ) Περιλαμβανό μενοι ταμιευτήρες Αρδευόμενες εκτάσεις από προτεινόμενους ταμιευτήρες (στρ.) Αρδευτικές εκτάσεις Θεσσαλίας που αντικαθιστών ται Απολήψεις από τους υπόγειους υδροφορείς (hm3 /έτος) Μέση ετήσια εκτροπή π. Αχελώου (hm3 ) ΙΙΒ 587 345 Κρλ-Σμβ-ΠλδΝχρ-Αγν 328,500 918,500 305.2 454.3 ΙΙΒα 587 280 Κρλ-Σμβ-ΠλδΝχρ-Αγν 328,500 998,500 258.3 485.7 ΙΙΒβ 587 410 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ–Αγν 328,500 828,500 358.0 415.2 ΙΙΓ 587 315 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Αγν-Πύλ 423,500 993,500 263.7 430.4 ΙΙΓα 587 250 Κρλ-Σμβ-ΠλδΝχρ-Αγν-Πύλ 423,500 1,083,500 210.9 465.7 ΙΙΓβ 587 380 Κρλ-Σμβ-ΠλδΝχρ-Αγν-Πύλ 423,500 903,500 316.5 393.1 ΙΙΔ 587 315 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Πλμ-Πύλ 543,000 1,113,000 263.7 416.9 ΙΙΔα 587 250 Κρλ-Σμβ-ΠλδΝχρ-Πλμ-Πύλ 543,000 1,193,000 216.8 448.5 ΙΙΔβ 587 380 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Πλμ-Πύλ 543,000 1,023,000 316.5 379.5 ΙΙΕ 587 330 Κρλ-Σμβ-Νχρ -Αγν-Πύλη 338,500 948,500 287.9 453.9 ΙΙΕα 587 265 Κρλ-Σμβ-Νχρ -Αγν-Πύλη 338,500 1,038,500 235.1 488.5 ΙΙΕβ 587 345 Κρλ-Σμβ-Νχρ -Αγν-Πύλη 338,500 928,500 299.6 445.6 ΙΙΖ 452 315 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Αγν-Πύλ 553,500 953,500 262.3 244.1 ΙΙΖα 452 250 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Αγν-Πύλ 332,200 842,200 212.0 277.0 ΙΙΖΒ 452 380 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Αγν-Πύλ 332,200 622,200 311.8 209.4 ΙΙΗ 452 345 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Αγν 428,500 848,500 307.0 266.5 ΙΙΗα 452 280 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Αγν 428,500 958,500 257.3 300.9 ΙΙΗβ 452 410 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Αγν 428,500 738,500 356.7 229.7 II-IB 673 315 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Αγν-Πύλ 373,800 1,023,800 256.8 545.7 ΙΙ-ΙΓ 756 315 Κρλ-Σμβ-Πλδ -Νχρ-Αγν-Πύλ 332,200 1,033,200 259.4 591.4

/στρέμμα, τότε ο μέσος όγκος εκτροπής μπορεί να μειωθεί μέχρι τα 209.4 hm3 /έτος (Σενάριο ΙΙΖβ). 400,000,000 500,000,000 600,000,000 700,000,000 1980 1982 1984 1986 1988 1990 1992 1994 1996 1998 2000 Υδρολογικό έτος Όγκος εκτροπής από Αχελώο (m3) . Σχήμα 7-4: Διάγραμμα ετήσιων όγκων εκτροπής του π. Αχελώου προς τη Θεσσαλία νέα έργα ταμίευσης στη Θεσσαλία και δυσμενές σενάριο υπόγειων ανανεώσιμων. Στο Σχήμα 7-5 παρουσιάζονται μαζί τα αποτελέσματα των σεναρίων με τη μικρή και μεγάλη κατανάλωση τόσο με κατασκευασμένα όλα τα εξεταζόμενα έργα ταμίευσης (πλην Μουζακίου ασφαλώς) όσο και με κανένα νέο έργο. Είναι προφανές ότι η κατασκευή νέων έργων ταμίευσης στη Θεσσαλία επιδρά ιδιαιτέρως ευεργετικά στον ετήσιο όγκο εκτροπής ενώ μάλιστα στην προοπτική μείωσης της αρδευτικής κατανάλωσης ανά στρέμμα (με τον εκσυγχρονισμό των αρδευτικών δικτύων μεταξύ άλλων), τότε ο ετήσιος όγκος εκτροπής μπορεί να γίνει ακόμα μικρότερος. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 1801 ετήσιοι όγκοι εκτροπής είναι κάπως αυξημένοι σε σχέση με εκείνους χωρίς την ενίσχυση της περιοχής. Αναπτύχθηκαν συνολικά 12 σενάρια θεωρώντας ότι αφού κατασκευαστεί ο ταμιευτήρας Παλαιοδερλί θα κατασκευαστούν και οι ταμιευτήρες Αγιονερίου και Νεοχωρίου. Τα 6 σενάρια έγιναν θεωρώντας αρδευτική κατανάλωση 587 m3 /στρέμμα ενώ τα υπόλοιπα με 452 m3 /στρέμμα. Παρατηρούμε ότι στο δυσμενέστερο σενάριο (Σενάριο ΙΙΣΤ-Ια) ο μέσος ετήσιος όγκος εκτροπής ανέρχεται στα 543.2 hm3 , ενώ στο αντίστοιχο δυσμενές σενάριο χωρίς την εκτροπή του τ. Παλαιοδερλί (Σενάριο ΙΙΒα) ο αντίστοιχος όγκος εκτροπής ανέρχεται σε 485.7 hm3 /έτος. Πίν. 7-5: Πίνακας σεναρίων με εκτροπή του τ. Παλαιοδερλί για κάλυψη των αναγκών της περιοχής Αλμυρού Μαγνησίας Κωδικός σεναρίου Ετήσια αρδευτική κατανάλωση (m3 /στρ.) Ετήσιοι όγκοι ανανεώσιμ ων υπόγειων υδάτων (hm3 ) Περιλαμβανό μενοι ταμιευτήρες2 Αρδευόμενες εκτάσεις από προτεινόμενο υς ταμιευτήρες (στρ.) Αρδευτικές εκτάσεις Θεσσαλίας που αντικαθιστών ται Απολήψεις από τους υπόγειους υδροφορείς (hm3 /έτος) Μέση ετήσια εκτροπή π. Αχελώου (hm3 ) ΙΙΣΤ-Ι 587 385 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν 328,500 998,500 348.9 500.7 ΙΙΣΤ-Ια 587 310 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν 328,500 1,108,500 284.3 543.2 ΙΙΣΤ-Ιβ 587 455 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν 328,500 908,500 401.7 462.2 ΙΙΣΤ-ΙΙ 587 385 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν-Πύλ 423,500 1,023,500 336.7 459.3 ΙΙΣΤ-ΙΙα 587 310 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν-Πύλη 423,500 1,123,500 278.1 500.0 ΙΙΣΤ-ΙΙβ 587 455 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν-Πύλη 423,500 933,500 389.5 420.1 ΙΙΣΤ-ΙΙΙ 452 385 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν 428,500 918,500 345.1 300.1 ΙΙΣΤ-ΙΙΙα 452 310 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν 428,500 1,048,500 286.4 342.8 ΙΙΣΤ-ΙΙΙβ 452 455 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν 428,500 798,500 399.3 259.1 ΙΙΣΤ-IV 452 385 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν-Πύλη 553,500 953,500 332.0 256.4 ΙΙΣΤ-IVα 452 310 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν-Πύλη 553,500 1,083,500 273.3 298.3 ΙΙΣΤ-IVβ 452 455 Κρλ-Σμβ-ΝχρΑγν-Πύλη 553,500 833,500 386.3 215.9 Στο Σχήμα 7-7 παρουσιάζεται η χρονοσειρά των ετήσιων απολήψεων για το δυσμενέστερο σενάριο ΙΙΣΤ-Ια. Διαπιστώνουμε ότι για 4 υδρολογικά έτη γίνεται η μέγιστη εκτροπή από τον π. Αχελώο. 2 Ο ταμιευτήρας Παλαιοδερλί εννοείται ότι συμμετέχει στο σχήμα.

400,000,000 500,000,000 600,000,000 700,000,000 1980 1982 1984 1986 1988 1990 1992 1994 1996 1998 2000 Υδρολογικό έτος Όγκος εκτροπής από Αχελώο (m3) . Σχήμα 7-6: Ετήσιοι όγκοι εκτροπής με βάση το δυσμενέστερο σενάριο. Στο Σχήμα 7-7 παρουσιάζεται τα συγκριτικά αποτελέσματα διαφόρων σεναρίων. Είναι φανερό ότι καταρχήν η μειωμένη κατανάλωση αλλά και η κατασκευή όλων των προδιαγραφόμενων νέων έργων ταμίευσης στη Θεσσαλία επιδρά ευεργετικά στον μέσο όγκο εκτροπής του π. Αχελώου προς τη Θεσσαλία. κών σεναρίων είναι η εκτροπή ή όχι του π. Αχελώου στη Θεσσαλία με μέγιστο ετήσιο όγκο εκτροπής ίσο με 600*106 m³ νερού. Στα σενάρια που περιλαμβάνουν την εκτροπή του π. Αχελώου εξετάζεται επίσης και η εκτροπή του εξεταζόμενου ταμιευτήρα Παλαιοδερλί για την άρδευση της περιοχής Αλμυρού Μαγνησίας. Πάνω σε αυτήν την κατηγοριοποίηση εισάγονται και άλλες παράμετροι σεναρίων, όπως η (α) αρδευτική κατανάλωση του τυπικού στρέμματος στη Θεσσαλία, (β) κατασκευή έργων ταμίευσης νερού στη Θεσσαλία πέραν των υφιστάμενων ή εκείνων που η κατασκευή τους ολοκληρώνεται σύντομα, και (γ) η διαθεσιμότητα των υπόγειων ανανεώσιμων αποθεμάτων στη Θεσσαλία, η οποία διακρίνεται στο κανονικό, ευμενές και δυσμενές σενάριο. Στα υφιστάμενα έργα ταμίευσης στη Θεσσαλία συγκαταλέγονται ο ταμιευτήρας Σμοκόβου και Κάρλας καθώς επίσης και ο ταμιευτήρας Πλαστήρας. Ο τελευταίος ενώ γεωγραφικά υπάγεται στο Υδατικό Διαμέρισμα της Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, εντούτοις εξετάζεται στο σύστημα των έργων ταμίευσης της Θεσσαλίας καθόσον το υδατικό δυναμικό του εκτρέπεται σχεδόν καθολικά προς τη Θεσσαλία. Στους εξεταζόμενους ταμιευτήρες περιλαμβάνονται οι Πύλη, Μουζάκι, Νεοχώρι, Παλαιοδερλί, Αγιονέρι και Παλαιομονάστηρο. Ο ταμιευτήρας Μουζάκι στον π. Πάμισο εξετάζεται μόνο στο σχήμα χωρίς της εκτροπή του π. Αχελώου. Σε ότι αφορά την αρδευτική κατανάλωση εξετάζονται τέσσερις διαφορετικές τιμές της που κυμαίνονται από εκείνη με τις πιο υδροβόρες καλλιέργειες και χωρίς εκσυγχρονισμό των αρδευτικών δικτύων μέχρι τις λιγότερο απαιτητικές καλλιέργειες σε νερό και τον εκσυγχρονισμό των αρδευτικών δικτύων. Εξετάστηκαν συνολικά 58 σενάρια, 18 χωρίς την εκτροπή του π. Αχελώου και 40 με την εκτροπή του π. Αχελώου, περιλαμβάνοντας διάφορους συνδυασμούς των παραμέτρων που αναφέρθηκαν παραπάνω. Αναλυτικά τα σενάρια παρουσιάζονται στην διαχειριστική μελέτη για την λεκάνη απορροής Πηνειού. Η διαθεσιμότητα νερού σε κάθε θέση ταμιευτήρα και του π. Πηνειού στο διαχειριστικό μοντέλο προκύπτει από την εφαρμογή του υδρολογικού μοντέλου MIKE SHE για τη χρονική περίοδο 1980−81 έως 1999−2000, αφού πρώτα ρυθμίστηκε με βάση μετρημένες τιμές της απορροής σε επιλεγμένες θέσεις του π. Πηνειού. 7.5.1 Χωρίς την εκτροπή του π. Αχελώου Τα αποτελέσματα των διαχειριστικών σεναρίων χωρίς την εκτροπή του π. Αχελώου στη Θεσσαλία, είναι: (α) Το έλλειμμα ικανοποίησης της ζήτησης νερού ανά μήνα για κάθε εξεταζόμενο ταμιευτήρα και τα υπόλοιπα επιφανειακά νερά, (β) οι μηνιαίες απολήψεις από τους υπόγειους υδροφορείς και τα μόνιμα αποθέματα, και (γ) ο αριθμός μηνών που δεν καλύπτεται η περιβαλλοντική παροχή στον π. Πηνειό. Με βάση τα σενάρια αυτά προέκυψε ότι με κατανάλωση 452 m³/στρέμμα (η μικρότερη δυνατή κατανάλωση ανά τυπικό στρέμμα) οι ετήσιες απολήψεις από τα μόνιμα υπόγεια αποθέματα κυμαίνονται από 160 έως 300 106 m³ περίπου ανάλογα με τα έργα που θα υλοποιηθούν. Όσο περισσότερα έργα ταμίευσης στη Θεσσαλία κατασκευαστούν τόσο μικρότερος είναι ο όγκος απόληψης από τα μόνιμα αποθέματα. Ο αριθμός μηνών που δεν καλύπτεται η περιβαλλοντική παροχή στα Τέμπη κυμαίνεται από 66 έως 77 μήνες. Αντίστοιχα, με κατανάλωση 587 m³/στρέμμα οι ετήσιες απολήψεις από τα μόνιμα υπόγεια αποθέματα κυμαίνονται από 360 έως 500 106 m³ περίπου ανάλογα με τα έργα που θα υλοποιηθούν. Αντίστοιχα, όσο περισσότερα έργα ταμίευσης στη Θεσσαλία κατασκευαστούν τόσο μικρότερος είναι ο όγκος απόληψης από τα μόνιμα αποθέματα. Ο αριθμός μηνών που δεν καλύπτεται η περιβαλλοντική παροχή στα Τέμπη κυμαίνεται από 71 έως 77 μήνες. Συμπεραίνοντας για την περίπτωση της μη – εκτροπής του π Αχελώου, η συνέχιση του ίδιου καθεστώτος άρδευσης στη Θεσσαλικής πεδιάδας θα οδηγήσει σε σοβαρή περαιτέρω μείωση της στάθμης των υπόγειων υδροφορέων και επιτάχυνση της εισόδου της θάλασσας στους πλησιέστερους υδροφορείς. Επίσης η περιβαλλοντική υποβάθμιση του π. Πηνειού θα εξακολουθεί καθόσον η μείωση των διερχόμενων παροχών θα έχει ως συνέπεια την αύξηση των συγκεντρώσεων των ρυπαντών. Εκτιμάται, με βάση τα αποτελέσματα της διαχειριστικής μελέτης, ότι χωρίς την εκτροπή του π. Αχελώου και χωρίς κανένα νέο έργο ταμίευσης στη Θεσσαλία, για να αποφευχθεί η περαιτέρω υποβάθμιση των υπόγειων υδροφορέων, θα πρέπει οι αρδευόμενες εκτάσεις να μειωθούν κατά 800 χιλιάδες στρέμματα περίπου. Αντίστοιχα, με υλοποίηση όλων των εξεταζόμενων έργων ταμίευσης της Θεσσαλίας και με μείωση των αρδευτικών αναγκών σε 450 m³/στρέμμα, για να αποφευχθεί η περαιτέρω υποβάθμιση των υπόγειων υδροφορέων, θα πρέπει οι αρδευόμενες εκτάσεις να μειωθούν κατά 450 χιλιάδες στρέμματα περίπου. 7.5.2 Με την εκτροπή του π. Αχελώου Τα αποτελέσματα των διαχειριστικών σεναρίων με την εκτροπή του π. Αχελώου στη Θεσσαλία, είναι: (α) Το έλλειμμα ικανοποίησης της ζήτησης νερού ανά μήνα για κάθε εξεταζόμενο ταμιευτήρα και τα υπόλοιπα επιφανειακά νερά, (β) η περιβαλλοντική παροχή του π. Πηνειού κατάντη της συμβολής του π. Τιταρήσιου (ίση με 10 m³/s) έως τις εκβολές καλύπτεται πάντοτε, (γ) ο ετήσιος και μηνιαίος όγκος εκτροπής από τον π. Αχελώο με μέγιστο όριο τα 600 106 m³, (δ) οι αρδευτικές εκτάσεις για τις οποίες μεταβάλλεται η πηγή υδροληψίας από υπόγεια νερά σε επιφανειακά (δηλαδή από τα νερά της εκτροπής του π. Αχελώου και των εξεταζόμενων φραγμάτων στη Θεσσαλία), προκειμένου να καλύπτονται οι ανάγκες χωρίς άντληση από τα μόνιμα υπόγεια αποθέματα, και (ε) οι απολήψεις μόνο από τα υπόγεια ανανεώσιμα νερά στη Θεσσαλία. Με βάση τα διαχειριστικά αυτά σενάρια προκύπτουν τα εξής αποτελέσματα: • Με κατανάλωση 452 m³/στρέμμα η μέση ετήσια απόληψη από τον π. Αχελώο κυμαίνεται από 210 έως 360 106 m³ περίπου, ανάλογα με τα έργα που θα υλοποιηθούν. Όσο περισσότερα έργα ταμίευσης στη Θεσσαλία κατασκευαστούν τόσο μικρότερος είναι ο όγκος εκτροπής από τον π. Αχελώο. Οι αρδευτικές εκτάσεις στη Θεσσαλία για τις οποίες θα πρέπει να κατασκευαστούν αρδευτικά δίκτυα από επιφανειακές πηγές υδροληψίας (σε αντικατάσταση των αντλήσεων από τα μόνιμα αποθέματα) κυμαίνονται από 770 έως 1080 χιλιάδες στρέμματα. Δεν αντλούνται από τα μόνιμα αποθέματα ενώ η περιβαλλοντική παροχή επιτυγχάνεται πάντοτε. • Με κατανάλωση 587 m³/στρέμμα η μέση ετήσια απόληψη από τον π. Αχελώο κυμαίνεται από 380 έως 550 κατασκευαστούν τόσο μικρότερος είναι ο όγκος εκτροπής από τον π. Αχελώο. Οι αρδευτικές εκτάσεις για τις οποίες θα πρέπει να κατασκευαστούν αρδευτικά δίκτυα από επιφανειακές πηγές υδροληψίας (σε αντικατάσταση των αντλήσεων από τα μόνιμα αποθέματα) κυμαίνονται από 770 έως 1193 χιλιάδες στρέμματα. Δεν αντλούνται από τα μόνιμα αποθέματα ενώ η περιβαλλοντική παροχή επιτυγχάνεται πάντοτε. • Με κατανάλωση 673 m³/στρέμμα η μέση ετήσια απόληψη από τον π. Αχελώο κυμαίνεται από 545 έως 586 106 m³ περίπου, ανάλογα με τα έργα που θα υλοποιηκατασκευαστούν τόσο μικρότερος είναι ο όγκος εκτροπής από τον π. Αχελώο. Οι αρδευτικές εκτάσεις για τις οποίες θα πρέπει να κατασκευαστούν αρδευτικά δίκτυα από επιφανειακές πηγές υδροληψίας (σε αντικατάσταση των αντλήσεων από τα μόνιμα αποθέματα) κυμαίνονται από 896 έως 1023 χιλιάδες στρέμματα. Δεν αντλούνται από τα μόνιμα αποθέματα ενώ η περιβαλλοντική παροχή επιτυγχάνεται πάντοτε. • Με κατανάλωση 756 m³/στρέμμα η μέση ετήσια απόληψη από τον π. Αχελώο κυμαίνεται από 591 έως 596 106 m³ περίπου, ανάλογα με τα έργα που θα υλοποιηθούν. Οι αρδευτικές εκτάσεις για τις οποίες θα πρέπει να κατασκευαστούν αρδευτικά δίκτυα από επιφανειακές πηγές υδροληψίας (σε αντικατάσταση των αντλήσεων από τα μόνιμα αποθέματα) κυμαίνονται από 927 έως 1033 χιλιάδες στρέμματα. Δεν αντλούνται από τα μόνιμα αποθέματα ενώ η περιβαλλοντική παροχή επιτυγχάνεται πάντοτε. Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι με την εκτροπή από τον π. Αχελώου έως 600 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως και την ανάπτυξη αρδευτικών δικτύων επιτυγχάνεται η τήρηση της περιβαλλοντικής παροχής στον π. Πηνειό και αποφεύγεται η άντληση των μόνιμων αποθεμάτων των υπόγειων υδροφορέων. Ανάλογα με την κατανάλωση ανά στρέμμα και την υλοποίηση έργων ταμίευσης στη Θεσσαλία, η μέση ετήσια εκτροπή από τον π. Αχελώο κυμαίνεται από 210 έως 596 εκατ. κυβικά μέτρα νερού. Καταλήγοντας θα πρέπει να τονιστεί ότι η εκτροπή του π. Αχελώου στη Θεσσαλία θα πρέπει να συνοδεύεται από ένα ιδιαίτερα σημαντικό και εκτεταμένο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης των αρδευτικών δικτύων. Η αναδιάρθρωση αυτή συμπεριλαμβάνει την εκτεταμένη κατάργηση των αρδευτικών γεωτρήσεων στη Θεσσαλία και την κατασκευή υδροληψιών στον π. Πηνειό και στους παραποτάμους του καθώς και των δικτύων μεταφοράς και διανομής του αρδευτικού νερού. Σε πρώτη φάση, η αναδιάρθρωση αυτή μπορεί να γίνει χρησιμοποιώντας το στραγγιστικό δίκτυο τάφρων που σε ορισμένες περιοχές (π.χ. Νομός Καρδίτσας) είναι ιδιαίτερα εκτεταμένο με ορισμένες μικρής κλίμακας διορθωτικές επεμβάσεις. 7.6 Πρόγραμμα μέτρων παρακολούθησης των υδρολογικών μεταβλητών στη Θεσσαλία Για την επιτυχή εφαρμογή των διαχειριστικών σεναρίων στη Θεσσαλία ώστε να εκτρέπεται από τον π. Αχελώο ο απολύτως αναγκαίος όγκος νερού θα πρέπει, εκτός φυσικά των μετρητικών διατάξεων στη σήραγγα εκτροπής, να εγκατασταθεί πρότυπο σύστημα μέτρησης των υδρο−μετεωρολογικών μεταβλητών στη Θεσσαλική πεδιάδα. Απαραίτητη προϋπόθεση καταρχήν είναι η σωστή εκτίμηση του υδατικού ισοζυγίου στους υφιστάμενους αλλά και στους μελλοντικούς ταμιευτήρες, όταν αυτοί κατασκευαστούν. Όπως διαπιστώθηκε στο Μέρος Α΄ και στο παρόν Μέρος (Παράγραφος 6.3) η υδρομετρική πληροφορία της Θεσσαλίας δεν είναι αξιόπιστη και παρουσιάζει σημαντικά κενά, επομένως η εκτίμηση της μέσης απολήψιμης ποσότητας για κάθε ταμιευτήρα εμπεριέχει ένα ποσοστό αβεβαιότητας. Σε κάθε ταμιευτήρα θα πρέπει να τοποθετείται πρότυπος μετεωρολογικός σταθμός μέτρησης αφενός της βροχόπτωσης αφετέρου των μεταβλητών που επιτρέπουν τον αναλυτικό υπολογισμό της Δυνητικής Εξατμοδιαπνοής (Θερμοκρασία, Σχετική Υγρασία, Ηλιοφάνεια, Ταχύτητα Ανέμου). Επίσης θα πρέπει να μετρώνται, βάσει αξιόπιστων μετρητικών διατάξεων, με ακρίβεια οι απολήψεις για αρδευτική ή άλλη χρήση καθώς και οι περιβαλλοντικές εκροές. Με τον τρόπο αυτό θα είναι δυνατή η κατάρτιση του υδατικού δυναμικού του ταμιευτήρα και επομένως η οριοθέτηση των αρδευτικών εκτάσεων που θα δύνανται να αρδευτούν από τον υπόψη ταμιευτήρα και η αντίστοιχη κατασκευή των αρδευτικών δικτύων. Επίσης η αναδιάρθρωση και ο εκσυγχρονισμός της υδρομετρικής πληροφορίας (δηλαδή των παροχών) σε διάφορες θέσεις του π. Πηνειού είναι «εκ των ων ουκ άνευ» για τη σωστή εφαρμογή των διαχειριστικών σεναρίων. Η εκτέλεση και συλλογή της υδρομετρικής πληροφορίας αποτελεί από μόνη της μια πολύ σημαντική επένδυση και σε χρόνο και σε χρήμα. Αρχικά θα επιλεγεί ο αναγκαίος αριθμός των θέσεων υδρομέτρησης στον π. Πηνειό που να ανταποκρίνονται στις σχετικές προδιαγραφές εκτέλεσης των υδρομετρήσεων. Για τις θέσεις αυτές θα πρέπει να μην κατασκευάζονται πρόχειρα φράγματα για μια ικανή απόσταση ανάντη και κατάντη του υδρομετρικού σταθμού. Οι υδρομετρήσεις θα πρέπει να διενεργούνται τουλάχιστον μια φορά το 15μερο ενώ θα πρέπει να δίνεται μέριμνα για τη διενέργεια υδρομετρήσεων σε πλημμυρικές παροχές. Επίσης θα πρέπει να εγκατασταθεί σταθμηγράφος τουλάχιστο για τις ανάντη θέσεις μέτρησης που βρίσκονται σε ορεινές, μικρές λεκάνες απορροής με μεγάλες κλίσεις. Για τις πεδινές θέσεις αρκεί και ένα συμβατικό σταθμήμετρο από το οποίο όμως θα μετρώνται και οι στάθμες της ροής σε ημερήσια βάση αλλά και η στάθμη της υδρομέτρησης. Οι θέσεις των υδρομετρήσεων που ισχύουν τώρα θα πρέπει να παραμείνουν εφόσον τηρούν τις ελάχιστες προδιαγραφές. Είναι σημαντικό όμως αφενός να εκσυγχρονιστούν οι υφιστάμενοι με νέα όργανα μέτρησης αφετέρου να τοποθετηθούν νέες θέσεις στη λεκάνη απορροής του π. Ενιππέα (συμπεριλαμβανομένων και των π. Καλέντζη, Σοφαδίτη (κατάντη του φράγματος Σμοκόβου) και Φαρσαλιώτη), της λεκάνης απορροής του π. Τιταρήσιου (που ο μοναδικός σταθμός μέτρησης στο Μεσοχώρι είναι πλήρως αναξιόπιστος σταθμός) καθώς και του π. Πηνειού κατάντη της Αμυγδαλιάς. Η θέση μέτρησης του π. Πηνειού στη Λάρισα θα πρέπει να καταργηθεί καθόσον η πλήρως ρυθμισμένη παροχή στους δύο κλάδους του π. Πηνειού δεν προσφέρει θέση για αξιόπιστες μετρήσεις. Κατάντη της Λάρισας υπάρχουν δύο υφιστάμενες θέσεις μέτρησης (Γ. Γόννων και Γ. Τεμπών) για τις οποίες όμως δεν διενεργούνται προδιαγραφές καθόσον έχουν τοποθετηθεί σε γέφυρες και η διατομή είναι σχετικά σταθερή. Προτείνεται οι σταθμοί αυτοί να αξιοποιηθούν επιχειρησιακά με την τοποθέτηση τουλάχιστο σταθμημέτρου. Ερευνητικοί σταθμοί θα πρέπει να τοποθετηθούν και ενδιάμεσα των τμημάτων της κοίτης του π. Πηνειού, για τα οποία παρατηρούνται σημαντικές διηθήσεις νερού έτσι ώστε να εκτιμηθεί η διήθηση κατά μήκος της κοίτης του. Το δίκτυο βροχομετρικών σταθμών κρίνεται ως σχετικά ικανοποιητικό. Θα πρέπει να τοποθετηθούν νέοι σταθμοί ή να εκσυγχρονιστούν οι υφιστάμενοι στη Νότια Θεσσαλία, που το υφιστάμενο δίκτυο παρουσιάζει κάποια προβλήματα. Επίσης θα πρέπει να πυκνώσει κάπως περισσότερο το δίκτυο βροχομετρικών σταθμών στα ορεινά της Δυτικής Θεσσαλίας εκεί που η χωρική κατανομή της βροχόπτωσης παρουσιάζει σημαντική μεταβλητότητα. Επίσης θα πρέπει να βελτιωθεί σημαντικά ο τρόπος μέτρησης της χιονόπτωσης. Τέλος θα πρέπει να τοποθετηθούν και μετεωρολογικοί σταθμοί για τον υπολογισμό της Δυνητικής Εξατμοδιαπνοής σε μηνιαία βάση καθώς και μέτρησης της θερμοκρασίας σε ημερήσια βάση κυρίως για τους ορεινούς σταθμούς.