Νόμοι — ΦΕΚ A' 228/2025

Οι ανωτέρω απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις τους, εφόσον προβούν σε δημόσια κατάθεση των επίδικων περιουσιακών στοιχείων ή ποσών, μέχρι την αμετάκλητη επίλυση της σχετικής αμφισβήτησης είτε με δικαστικό είτε με εξώδικο τρόπο.

Όταν τα οφειλόμενα ή αμφισβητούμενα πράγματα δεν είναι δεκτικά δημόσιας κατάθεσης, με αίτηση του εκκαθαριστή Φορέα ή της αρμόδιας αρχής, διατάσσεται δικαστική μεσεγγύηση, σύμφωνα με τα άρθρα 725 έως 727 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, Α’ 182).

Για κάθε περιουσία που διαχειρίζεται ο Φορέας, συντάσσονται ιδιαίτερος ισολογισμός και απολογισμός.

Ο απολογισμός και ισολογισμός αναρτώνται στο Η.Μ.ΚΟΙ.Π. εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη λήξη του οικονομικού έτους.

Τα κεφάλαια και τα εισοδήματα των περιουσιών του παρόντος Μέρους, αφού βεβαιωθούν ως εισπρακτέα από την αρμόδια φορολογική αρχή, εισπράττονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190).

Οι δαπάνες για την εκτέλεση των σκοπών, την εξόφληση χρεών και κάθε άλλη υποχρέωση ενεργούνται με έκδοση εντολών πληρωμής εκ μέρους του Φορέα, σε βάρος της οικείας κοινωφελούς περιουσίας.

Η εκκαθάριση των περιουσιών, που καταλείφθηκαν με διαθήκη υπέρ του Δημοσίου χωρίς όρο ή τρόπο, ανατίθεται από την εποπτεύουσα αρχή στον Φορέα.

Ο Φορέας υποχρεούται να διενεργήσει, εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την ανάθεση της παρ. 1, απογραφή του ενεργητικού και παθητικού των περιουσιών αυτών. Για την απογραφή του περιεχομένου ακινήτων ή θυρίδων εφαρμόζονται ανάλογα τα άρθρα 840 και 841 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, Α’ 182). Στην περίπτωση αυτή καλείται εκπρόσωπος της αρμόδιας φορολογικής αρχής, ο οποίος συνυπογράφει την έκθεση απογραφής και μπορεί να παρίσταται κάθε ενδιαφερόμενος. Η αξία των στοιχείων της περιουσίας, που αναγράφεται στην έκθεση απογραφής, προσδιορίζεται κατ’ εκτίμηση του εκπροσώπου της αρμόδιας φορολογικής αρχής. Αντίγραφο της έκθεσης απογραφής αποστέλλεται στην εποπτεύουσα αρχή μέσα σε τρεις (3) εργάσιμες ημέρες από την περαίωσή της.

Αν συντρέχει σπουδαίος λόγος που καθιστά αδύνατη την άμεση απογραφή της περιουσίας, διενεργείται, με εντολή του Φορέα, σφράγιση της περιουσίας από συμβολαιογράφο του τόπου αυτής, εφαρμοζόμενων κατά τα λοιπά αναλόγως των άρθρων 827 έως 840 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Η αποσφράγιση και απογραφή της περιουσίας διενεργούνται από τον Φορέα ύστερα από την άρση του σπουδαίου λόγου, εφαρμοζόμενων κατά τα λοιπά αναλόγως των άρθρων 832 έως 841 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και της παρ. 1 του παρόντος.

Στις ενέργειες εκκαθάρισης περιλαμβάνονται, ιδίως, η περιέλευση του συνόλου της περιουσίας στην κατοχή του Φορέα, η λήψη μέτρων για τη διατήρηση ή συντήρηση των στοιχείων της, η είσπραξη απαιτήσεων και η πληρωμή χρεών ή βαρών της περιουσίας, η εκποίηση κινητών και ακινήτων, η εκμίσθωση κινητών ή ακινήτων και η σύναψη συμβάσεων, εφόσον δεν αντιβαίνουν στον σκοπό ταχείας εκκαθάρισης της περιουσίας, η δικαστική εκπροσώπηση, ο συμβιβασμός και κάθε άλλη πράξη σχετική με την εξακρίβωση των στοιχείων της περιουσίας και τα δικαιώματα ή τις απαιτήσεις επ’ αυτής, σύμφωνα με την παρούσα Ενότητα.

Κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης των περιουσιών του παρόντος Κεφαλαίου: α) η εκποίηση, αντιπαροχή, εκμίσθωση, ανοικοδόμηση ή ουσιώδης ανακατασκευή ακινήτων, καθώς και η εκποίηση και εκμίσθωση κινητών, διενεργούνται από τον Φορέα σύμφωνα με τον Ειδικό Κανονισμό του και β) τα άρθρα 1914, 1916, 1917, 1920 και 1921 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164) εφαρμόζονται συμπληρωματικά για τον Φορέα.

Χρηματικά ποσά κατατεθειμένα σε πιστωτικά ιδρύματα ή στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (Τ.Π.Δ.) αναλαμβάνονται από τον Φορέα, με την προσκόμιση:

Τίτλοι παραστατικοί αξίας με τα τοκομερίδια και τις μερισματαποδείξεις τους, κοσμήματα, λοιπά τιμαλφή, άλλα είδη ιδιαίτερης αξίας και σημαντικά έγγραφα παραδίδονται για φύλαξη, με εντολή του Φορέα, σε πιστωτικό ίδρυμα ή το Τ.Π.Δ., εκποιούνται δε, ολικά ή αρχή και βεβαιώνεται ως δημόσιο έσοδο. Η εκποίηση χρεογράφων και κινητών αξιών, που αποτελούν αντικείμενα διαπραγμάτευσης στο Χρηματιστήριο Αθηνών, γίνεται μέσω αυτού.

Οι απαιτήσεις κεφαλαίου ή τόκων από οποιαδήποτε αιτία βεβαιώνονται ως δημόσια έσοδα, αφού προηγηθεί πρόσκληση από τον Φορέα στον οφειλέτη για εκούσια καταβολή της οφειλής εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση της πρόσκλησης. Η βεβαίωση ενεργείται με βάση την ιδρυτική πράξη και τους τίτλους, δημόσια ή ιδιωτικά έγγραφα, επί των οποίων στηρίζεται η απαίτηση. Αν δεν υπάρχουν τέτοιοι τίτλοι και η απαίτηση αμφισβητείται από τον οφειλέτη, επιδιώκεται η αναγνώρισή της δικαστικά.

Απαιτήσεις και χρήματα, που βρίσκονται στην αλλοδαπή, εισπράττονται από τον αρμόδιο πρόξενο και το προϊόν αποστέλλεται με επιταγή στην αρμόδια φορολογική αρχή, που προβαίνει στη βεβαίωση του ποσού αυτού ως δημοσίου εσόδου.

Ακίνητα της περιουσίας διατηρούνται αυτούσια, αν η εκποίησή τους δεν κρίνεται απαραίτητη για την πληρωμή χρεών της κληρονομίας ή δεν ορίζεται διαφορετικά στην ιδρυτική πράξη. Τα διατηρούμενα ακίνητα αποτελούν ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου και καταχωρίζονται στο όνομά του στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο με ευθύνη του Φορέα, ο οποίος στη συνέχεια αποστέλλει την πράξη καταχώρισης, συνοδευόμενη από τον οικείο φάκελο στην αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία για την ενημέρωση των Βιβλίων Δημοσίων Κτημάτων.

Για την απόσβεση υποθήκης, προσημείωσης υποθήκης και την εξάλειψη των εγγεγραμμένων βαρών επί ακινήτων, που εκποιούνται για την πληρωμή χρεών της κληρονομίας, με τίτλο την πράξη εξόφλησης του τιμήματος, εφαρμόζεται ανάλογα η παρ. 3 του άρθρου 1005 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, Α’ 182).

Η εκμίσθωση στοιχείων των περιουσιών του παρόντος Κεφαλαίου επιτρέπεται, εφόσον συμβιβάζεται με τον σκοπό της ταχείας εκκαθάρισης της περιουσίας. Μετά τη λήξη της εκκαθάρισης, ο Φορέας μπορεί να καταγγείλει αζημίως τη μίσθωση και πριν από τη λήξη της. Η καταγγελία ενεργεί μετά την πάροδο τριμήνου από την περιέλευσή της στον μισθωτή.

Για την εκποίηση των ακινήτων της περιουσίας που δεν κρίνεται απαραίτητη για την πληρωμή χρεών της κληρονομίας ή δεν ορίζεται διαφορετικά στην ιδρυτική πράξη, απαιτείται η κατ’ αρχήν έγκριση της αρμόδιας αρχής, κατόπιν τεκμηριωμένου αιτήματος του Φορέα.

Κοσμήματα, λοιπά τιμαλφή και άλλα είδη ιδιαίτερης αξίας, αυτοκίνητα, μεταφορικά μέσα ή άλλα κινητά πράγματα εκποιούνται, κατόπιν εκτίμησης της αξίας τους από εκτιμητή, ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Πιστοποιημένων Εκτιμητών του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Στην περίπτωση κληροδοτήματος σε μετρητά προς το Δημόσιο, το ποσό βεβαιώνεται από τον Προϊστάμενο της αρμόδιας φορολογικής αρχής και εισπράττεται από τον βεβαρημένο, ως δημόσιο έσοδο, ύστερα από έγγραφη πρόσκληση της φορολογικής αρχής προς αυτόν κατά τον τρόπο που ορίζεται στη διαθήκη, εκτός αν αποδεικνύεται ότι το ποσό δεν υφίστατο κατά τον χρόνο θανάτου του διαθέτη. Αν δεν ορίζεται διαφορετικά στη διαθήκη, το ποσό του κληροδοτήματος καταβάλλεται από τον βεβαρημένο εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών από τη ρητή ή σιωπηρή αποδοχή της κληρονομίας, αν το ποσό του κληροδοτήματος είναι μικρότερο ή ίσο του ποσού των πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ και εντός προθεσμίας έξι (6) μηνών αν υπερβαίνει το ποσό αυτό. Μετά την παρέλευση του χρόνου που τάσσεται στη διαθήκη ή της προθεσμίας του προηγούμενου εδαφίου οφείλεται ο νόμιμος τόκος υπερημερίας.

Οι προθεσμίες της παρ. 1 παρατείνονται, με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αν δεν συντρέχει υπαιτιότητα του υπόχρεου για την καθυστέρηση ή συντρέχουν σοβαροί λόγοι για την αδυναμία έγκαιρης απόδοσης του κληροδοτήματος. Με όμοια απόφαση, αν η εφάπαξ καταβολή κρίνεται δυσχερής, δύναται να επιτραπεί η καταβολή κληροδοτήματος σε δόσεις, να καθοριστούν ο αριθμός των δόσεων, η προθεσμία εξόφλησης κάθε δόσης, καθώς και το είδος και το ποσό της ασφάλειας, που πρέπει να παράσχει ο υπόχρεος για την καταβολή του κληροδοτήματος. Οι δόσεις του προηγούμενου εδαφίου είναι έντοκες, με επιτόκιο ίσο προς το ισχύον μηνιαίο επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Σε περίπτωση εκπρόθεσμης εξόφλησης, ο βεβαρημένος οφείλει τόκο υπερημερίας.

Όταν το Δημόσιο συμμετέχει στην κληρονομία ως συγκληρονόμος, ο Φορέας αναλαμβάνει την εκκαθάριση του συνόλου της κληρονομικής περιουσίας, σύμφωνα με το παρόν Μέρος. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μετά το πέρας της εκκαθάρισης, αποδίδεται στους λοιπούς συγκληρονόμους από το προϊόν αυτής το ποσό που τους αναλογεί, κατόπιν αφαίρεσης του αντίστοιχου μέρους των δαπανών εκκαθάρισης. Με όμοια απόφαση, δύναται να επιτραπεί η απόδοση, και πριν από την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης, αντικειμένων της κληρονομίας, αυτούσιων ή μέρους ή του συνόλου του προϊόντος της εκκαθάρισης, στους λοιπούς συγκληρονόμους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν παρακωλύεται το έργο της εκκαθάρισης.

Το Δημόσιο δύναται, με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, να συναινέσει, κατόπιν αιτήματος των λοιπών συγκληρονόμων, στη διενέργεια της εκκαθάρισης από κοινού με αυτούς, σύμφωνα με τα άρθρα 1884 έως 1888 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164). Η συναίνεση αυτή είναι υποχρεωτική, όταν οι λοιποί συγκληρονόμοι εκπροσωπούν ποσοστό κληρονομίας και την πρόοδο των εργασιών εκκαθάρισης, καθώς και να υποβάλλουν παρατηρήσεις.

Όταν στην κληρονομία περιλαμβάνεται ποσοστό εξ αδιαιρέτου επί κινητών ή ακινήτων και η διατήρηση της συγκυριότητας δεν κρίνεται επωφελής, με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επιτρέπεται η απευθείας εξαγορά του ποσοστού του ενός συγκυρίου από τον άλλο. Σε περίπτωση εκποίησης ποσοστού εξ αδιαιρέτου του Δημοσίου, εφαρμόζεται αναλογικά το άρθρο 82. Σε κάθε άλλη περίπτωση, επιχειρείται αυτούσια διανομή του πράγματος. Εφόσον η αυτούσια διανομή κριθεί ανέφικτη από την αρμόδια αρχή, ο Φορέας προβαίνει σε εκποίηση του πράγματος, σύμφωνα με τον Ειδικό Κανονισμό της παρ. 3 του άρθρου 7, κατόπιν κοινοποίησης πρόσκλησης προς τους λοιπούς συγκυρίους, τουλάχιστον έναν (1) μήνα πριν από την προβλεπόμενη εκποίηση, προκειμένου να συμμετάσχουν σε αυτήν. Σε περίπτωση άρνησης ή άπρακτης παρόδου της προθεσμίας, το Δημόσιο δικαιούται να ενεργήσει ως αντιπρόσωπός τους και για λογαριασμό τους. Το τίμημα της εκποίησης κατατίθεται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, αναλογικά προς τη μερίδα καθενός εκ των συγκυρίων, μετά την αφαίρεση των εξόδων και τελών που τους αναλογούν.

Η εκμίσθωση ακινήτου που έχει περιέλθει στο Δημόσιο κατά ποσοστό εξ αδιαιρέτου λόγω κληρονομίας ή κληροδοσίας ή δωρεάς διενεργείται με επιμέλεια του εκκαθαριστή Φορέα, σύμφωνα με τον Ειδικό Κανονισμό του. Οι λοιποί συγκύριοι υποχρεούνται να συμπράξουν στη διαδικασία εκμίσθωσης, ενώ σε περίπτωση άρνησης, εφαρμόζεται αναλόγως η παρ. 3. Το μίσθωμα εισπράττεται από τον εκκαθαριστή Φορέα και αποδίδεται στους συγκυρίους κατά το μερίδιο εκάστου, μετά την αφαίρεση του αντίστοιχου μέρους των δαπανών. Σε περίπτωση που το ακίνητο είναι ήδη μισθωμένο και συντρέχει λόγος λύσης της μίσθωσης, ο Φορέας δύναται, κατόπιν έγκρισης της αρμόδιας αρχής, να ασκήσει αγωγή απόδοσης του μισθίου και για λογαριασμό των λοιπών συγκυρίων.

Το λειτούργημα του εκκαθαριστή Φορέα παύει, μετά το πέρας της εκκαθάρισης, με την έγκριση από την εποπτεύουσα αρχή της οριστικής λογοδοσίας επί του έργου του. Η λογοδοσία περιλαμβάνει πλήρη έκθεση της γενόμενης εκκαθάρισης και διοίκησης της περιουσίας και τα στοιχεία αυτής.

Η λογοδοσία του εκκαθαριστή Φορέα κοινοποιείται και στους συγκληρονόμους του Δημοσίου. ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΕΣ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΓΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥ

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, περιουσίες που καταλείπονται στο Δημόσιο για την εκτέλεση ορισμένου γενικού ή ειδικού κοινωφελούς σκοπού ή έργου, ανατίθενται ως προς τη διαχείριση και την εκκαθάρισή τους, στον Φορέα, στις εξής περιπτώσεις:

Μετά την εκκαθάριση των περιουσιών της παρ. 1, εκδίδεται απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του τυχόν αρμόδιου, ως εκ του σκοπού, Υπουργού ή του Υπουργού Εξωτερικών, στην περίπτωση περιουσιών νομικών προσώπων της αλλοδαπής, για την περαιτέρω υπαγωγή τους στην άμεση διαχείριση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Με την απόφαση αυτή καθορίζονται οι λεπτομέρειες διοίκησης και διαχείρισης των περιουσιών αυτών και του τρόπου εκτέλεσης του κοινωφελούς σκοπού, σύμφωνα και με την ιδρυτική πράξη. Η απόφαση αναρτάται στον διαδικτυακό τόπο του Η.Μ.ΚΟΙ.Π..

Τα κεφάλαια και τα έσοδα από τη διαχείριση των περιουσιών του παρόντος Κεφαλαίου τοποθετούνται ή επενδύονται, αν δεν ορίζεται διαφορετικά στην ιδρυτική πράξη, με τους εξής τρόπους:

Για την επωφελέστερη και ασφαλέστερη τοποθέτηση ή επένδυση των κεφαλαίων και των εσόδων από τη διαχείριση αυτών κατά την παρ. 1, ο Φορέας μπορεί να ζητά την έγγραφη γνώμη ειδικών χρηματοοικονομικών συμβούλων.

Κατά τη διαχείριση των περιουσιών του παρόντος Κεφαλαίου, η εκποίηση, αντιπαροχή, εκμίσθωση, μακροχρόνια εκμίσθωση έναντι ανακατασκευής και αναπαλαίωσης, ανοικοδόμηση ή ουσιώδης ανακατασκευή ακινήτων, καθώς και η εκποίηση και εκμίσθωση κινητών διενεργούνται από τον Φορέα, σύμφωνα με όσα ορίζονται στον Ειδικό Κανονισμό της παρ. 3 του άρθρου 7.

Αν ο τρόπος τοποθέτησης ή επένδυσης της περιουσίας που ορίζεται στην ιδρυτική πράξη αποδειχθεί προδήλως ανέφικτος ή ασύμφορος, επιτρέπεται η επένδυση ή τοποθέτηση της περιουσίας, σύμφωνα με το άρθρο 88, υπό την προϋπόθεση ότι δεν απαγορεύεται ρητά από την ιδρυτική πράξη.

Αν με ιδρυτική πράξη έχει ανατεθεί στο Δημόσιο η χορήγηση υποτροφιών, οικονομικών ενισχύσεων, βοηθημάτων και βραβείων, η διαδικασία απονομής τους διενεργείται από τον Φορέα είτε με διαγωνισμό είτε χωρίς διαγωνισμό, σύμφωνα με τις προβλέψεις της ιδρυτικής πράξης.

Αν δεν υφίσταται σχετική πρόβλεψη στην ιδρυτική πράξη ή η πρόβλεψη είναι ελλιπής, η διαδικασία απονομής υποτροφιών, οικονομικών ενισχύσεων, βοηθημάτων και βραβείων, σε βάρος περιουσιών του παρόντος Κεφαλαίου, γίνεται σύμφωνα με την απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 120.

Κληρονομία της οποίας ο κληρονόμος είτε είναι άγνωστος, ή δεν έχει ακόμα βρεθεί ή δεν είναι βέβαιο ότι την έχει αποδεχθεί, θεωρείται σχολάζουσα.

Κατά παρέκκλιση της διαδικασίας των άρθρων 95 έως 97, εφόσον, μετά τον θάνατο του κληρονομουμένου, διαπιστωθεί από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση της τελευταίας κατοικίας του ή από τη Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τους κληρονομουμένους που η τελευταία κατοικία τους ήταν στο εξωτερικό, κατόπιν ελέγχου στα αρμόδια Ληξιαρχεία, στο Μητρώο Πολιτών, στο Μητρώο Διαθηκών και στα Πρωτοδικεία της χώρας και στους φορείς που διαθέτουν στοιχεία για το ενεργητικό και το παθητικό της κληρονομίας, ότι: α) δεν υφίσταται δημοσιευμένη διαθήκη του κληρονομουμένου ή η διαδοχή από διαθήκη έχει ματαιωθεί ολικώς, και β) οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, μέχρι και την πέμπτη τάξη, έχουν αποποιηθεί την κληρονομία, ή δεν υπάρχουν τέτοιοι κληρονόμοι, η ως άνω αρμόδια αρχή συντάσσει αιτιολογημένη εισήγηση, σχετικά με το κληρονομικό δι επί της εισήγησης, εκδίδεται από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, πράξη διαπίστωσης του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου. Η πράξη του προηγούμενου εδαφίου αναρτάται στην ψηφιακή πλατφόρμα «e-diadoxi» για χρονικό διάστημα ενός (1) μηνός. Κατά της πράξης διαπίστωσης χωρεί αίτηση θεραπείας ενώπιον του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία ασκείται εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την εκπνοή του ανωτέρω χρονικού διαστήματος της ανάρτησης. Μετά την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας για υποβολή αίτησης θεραπείας, τεκμαίρεται ότι μοναδικός εξ αδιαθέτου κληρονόμος έκτης τάξης είναι το Ελληνικό Δημόσιο.

Για την αντιμετώπιση επειγουσών αναγκών, και μέχρι την καταχώριση στο οικείο κτηματολογικό γραφείο της πράξης της παρ. 2, με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας αρχής του πρώτου εδαφίου της παρ. 2, δύναται να ανατίθεται στον Φορέα η διενέργεια των αναγκαίων διαχειριστικών πράξεων επί σχολαζουσών κληρονομιών.

Στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συστήνεται Επιτροπή Σχολαζουσών Κληρονομιών, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Με την ίδια απόφαση ορίζονται ο γραμματέας της Επιτροπής και ο αναπληρωτής αυτού, οι οποίοι είναι υπάλληλοι της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας.

Η Επιτροπή Σχολαζουσών Κληρονομιών αποτελείται από τρία (3) μέλη του κύριου προσωπικού του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, και συγκεκριμένα από έναν Πάρεδρο, ως Πρόεδρο, και δύο δικαστικούς πληρεξουσίους ως μέλη, οι οποίοι, μαζί με τους αναπληρωτές τους, υποδεικνύονται από τον Πρόεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Η θητεία των μελών της Επιτροπής είναι διετής και μπορεί να ανανεώνεται άπαξ, σύμφωνα με την ανωτέρω διαδικασία.

Η Επιτροπή Σχολαζουσών Κληρονομιών γνωμοδοτεί, μετά από εισήγηση της αρμόδιας αρχής του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 92, ή του Φορέα, για το κληρονομικό ή μη δικαίωμα του Δημοσίου, πριν από την έκδοση της πράξης διαπίστωσης του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου της παρ. 2 του άρθρου 92, καθώς και της παρ. 1 του άρθρου 97.

Τα μέλη της Επιτροπής Σχολαζουσών Κληρονομιών αντικαθίστανται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, είτε μετά από αίτησή τους, είτε σε περίπτωση σημαντικών και αδικαιολόγητων καθυστερήσεων, κατά τη διεκπεραίωση των υποθέσεων που τους ανατίθενται.

Στα μέλη της Επιτροπής δύναται να καταβληθεί ειδική αποζημίωση, η οποία καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 4 του άρθρου 120.

Στη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναπτύσσεται και λειτουργεί, με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Εσωτερικών και Δικαιοσύνης, η ψηφιακή πλατφόρμα με την ονομασία «e-diadoxi». Η εποπτεία της πλατφόρμας ανήκει στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο μεριμνά για τη συνεχή τεχνική υποστήριξη, αναβάθμιση και ασφάλειά της.

Η πλατφόρμα «e-diadoxi» αποτελεί το ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα για τον εντοπισμό, την καταγραφή, επεξεργασία, παρακολούθηση, διαχείριση και εκκαθάριση των σχολαζουσών κληρονομιών.

Η πλατφόρμα διαλειτουργεί με:

Η πλατφόρμα υποστηρίζει τον αυτοματοποιημένο εντοπισμό σχολαζουσών κληρονομιών και την αυτοματοποιημένη εύρεση:

Στην πλατφόρμα «e-diadoxi» λειτουργεί Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο Σχολαζουσών Κληρονομιών (Ε.Ψ.Μ.Σ.Κ.), στο οποίο ενσωματώνεται το Μητρώο Σχολαζουσών Κληρονομιών του άρθρου  64 του Κώδικα κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών (ν. 4182/2013, Α’ 185). Το Ε.Ψ.Μ.Σ.Κ. είναι προσβάσιμο, μέσω κατάλληλων δικαιωμάτων χρήσης, από τη Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, από τις Διευθύνσεις Κοινωφελών Περιουσιών των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, οι οποίες είναι αρμόδιες για τον εντοπισμό των σχολαζουσών κληρονομιών, την καταχώριση, επεξεργασία και διαχείριση των δεδομένων, που αφορούν τις σχολάζουσες κληρονομιές της αρμοδιότητάς τους, καθώς και από τον Φορέα.

Στο Ε.Ψ.Μ.Σ.Κ. καταγράφεται κάθε κληρονομία χωρίς εμφανείς κληρονόμους, όπως προκύπτει από στοιχεία και πληροφορίες που περιέρχονται στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση της τελευταίας κατοικίας του κληρονομουμένου από οποιαδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, χωρίς να εμφανιστούν οι κληρονόμοι του. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση της τελευταίας κατοικίας του κληρονομουμένου δύναται επίσης να εντοπίζει και αυτοματοποιημένα την ύπαρξη του κληρονομικού του δικαιώματος, μέσω διασύνδεσης με τα Μητρώα της παρ. 3.

Πρόσωπα που, χωρίς να έχουν ιδιαίτερη νομική υποχρέωση λόγω του επαγγέλματός τους, καταδεικνύουν είτε στην αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση είτε στη Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σχολάζουσες κληρονομίες, άγνωστες στο Δημόσιο, δικαιούνται αμοιβής, κατ’ ανάλογη εφαρμογή της παρ. 2 του άρθρου 27.

Για κάθε σχολάζουσα κληρονομία δημιουργείται στο Ε.Ψ.Μ.Σ.Κ. από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση της τελευταίας κατοικίας του κληρονομουμένου ατομικός ψηφιακός φάκελος, στον οποίο καταχωρίζονται ή αντλούνται μέσω διαλειτουργικότητας, ιδίως:

Η διαδικασία αναγνώρισης του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου επί σχολάζουσας κληρονομίας εκκινεί αυτοδικαίως μέσω της πλατφόρμας «e-diadoxi», με τη συμπλήρωση ενός (1) έτους από τον θάνατο προσώπου, που κατέλειπε ακίνητη ή κινητή περιουσία, εφόσον ο κληρονόμος παραμένει άγνωστος ή δεν έχει ακόμα βρεθεί ή δεν είναι βέβαιο ότι έχει αποδεχθεί την κληρονομία.

Με την έναρξη της διαδικασίας αναγνώρισης του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου η Αποκεντρωμένη Διοίκηση της τελευταίας κατοικίας του κληρονομουμένου, ή η Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τους κληρονομουμένους που η τελευταία κατοικία τους ήταν στο εξωτερικό, αναρτά στην πλατφόρμα «e-diadoxi» πρόσκληση προς οποιονδήποτε τυχόν αξιώνει κληρονομικό δικαίωμα, να δηλώσει εγγράφως το δικαίωμά του ενώπιόν της, εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών (3) μηνών, η οποία αρχίζει από την επομένη της ημερομηνίας ανάρτησης. Η πρόσκληση αναρτάται ταυτόχρονα και στον ιστότοπο της αρμόδιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης και παραμένει αναρτημένη σε αμφότερες τις πλατφόρμες για χρονικό διάστημα ενός (1) μηνός.

Μετά από την ανάρτηση της πρόσκλησης της παρ. 2 του άρθρου 95, η διοίκηση, διαχείριση και εκκαθάριση της σχολάζουσας κληρονομίας περιέρχεται αυτοδικαίως στον Φορέα, ο οποίος ασκεί όλα τα καθήκοντα του κηδεμόνα της. Ο Φορέας προβαίνει σε κάθε πράξη που αφορά στην εξακρίβωση των περιουσιακών στοιχείων, των χρεών και βαρών της σχολάζουσας κληρονομίας και του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου, καθώς και στην επωφελή διαχείριση της περιουσίας αυτής, και αναρτά ετησίως στην πλατφόρμα «e-diadoxi» τον ισολογισμό της, καθώς και συνοπτική έκθεση με όλες τις πράξεις διαχείρισης και εξακρίβωσης που διενήργησε, αφενός του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου, και αφετέρου της περιουσίας. Επίσης, ο Φορέας αναρτά στην πλατφόρμα «e-diadoxi» κάθε στοιχείο και πράξη της παρ. 8 του άρθρου 94, που δεν έχει αναρτηθεί από την αρμόδια αρχή. Για την πληρωμή χρεών, βαρών και δαπανών διαχείρισης και εκκαθάρισης της κληρονομίας εφαρμόζεται ανάλογα το άρθρο 77.

Για την εξακρίβωση των στοιχείων της κληρονομίας ο Φορέας δύναται να ζητά πληροφορίες, πιστοποιητικά και αντίγραφα δημοσίων εγγράφων από κάθε δημόσια αρχή, γραμματείς δικαστηρίων, κτηματολογικά γραφεία, υποθηκοφύλακες, πιστωτικά ιδρύματα, χρηματοοικονομικούς οργανισμούς και συμβολαιογράφους, οι οποίοι χορηγούν τα αιτούμενα στοιχεία, πιστοποιητικά ή αντίγραφα, ατελώς, εντός δεκαπέντε (15) ημερών από τη λήψη της σχετικής αίτησης.

Όσο διαρκεί η διοίκηση της σχολάζουσας κληρονομίας, ο Φορέας, ως κηδεμόνας της, την εκπροσωπεί ενώπιον των δικαστηρίων σε όλες τις δίκες που την αφορούν, έχει δε το δικαίωμα άσκησης κάθε σχετικού ενδίκου βοηθήματος και μέσου, που αφορά ιδίως στην εξακρίβωση των στοιχείων της και την εκκαθάρισή της.

Ο Φορέας αποξενώνεται από την περιουσία και την παραδίδει στον κληρονόμο, εφόσον: α) διαπιστωθεί το κληρονομικό δικαίωμα τρίτου με απόφαση της αρμόδιας αρχής ή κοινοποιηθεί τελεσίδικη δικαστική απόφαση περί αναγνώρισης του δικαιώματος του κληρονόμου, και

Μετά τη λήξη του έργου του, ο Φορέας υποχρεούται να αναρτήσει στην πλατφόρμα «e-diadoxi» πλήρη έκθεση των πράξεων διοίκησης και διαχείρισης της περιουσίας, που πραγματοποίησε. του Δημοσίου από σχολάζουσα κληρονομία

Εάν, μετά την πάροδο ενός (1) έτους από την ανάρτηση της πρόσκλησης της παρ. 2 του άρθρου 95, δεν έχει δηλωθεί νόμιμος κληρονόμος της σχολάζουσας κληρονομίας, δεν υπάρχει εκκρεμοδικία και δεν προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία ότι υπάρχει άλλος κληρονόμος εκτός από το Δημόσιο, ο Φορέας υποβάλλει αιτιολογημένη εισήγηση στην Επιτροπή του άρθρου 93, περί του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου, η οποία γνωμοδοτεί επ’ αυτής. Κατόπιν της γνωμοδότησης της Επιτροπής, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εκδίδει πράξη διαπίστωσης του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου.

Η πράξη της παρ. 1 αναρτάται στην πλατφόρμα «e-diadoxi» για χρονικό διάστημα ενός (1) μηνός. Κατά της πράξης διαπίστωσης του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου επιτρέπεται αίτηση θεραπείας ενώπιον του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών, από την εκπνοή του ανωτέρω χρονικού διαστήματος ανάρτησης. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία για την υποβολή αίτησης θεραπείας, τεκμαίρεται μαχητά ότι μοναδικός εξ αδιαθέτου κληρονόμος έκτης τάξης είναι το Ελληνικό Δημόσιο.

Η πράξη του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών περί της διαπίστωσης του κληρονομικού δικαιώματος του δημοσίου της παρ. 1, καθώς και η αντίστοιχη πράξη της παρ. 2 του άρθρου 92 επέχουν θέση κληρονομητηρίου υπέρ του Δημοσίου, κατά τα άρθρα 1956, 1962 και 1963 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164).

Με τη διαπίστωση του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου, θεωρείται ότι η κληρονομία επάγεται σε αυτό με το ευεργέτημα της απογραφής, χωρίς όρο και χωρίς περιορισμό σε προθεσμία για σύνταξη απογραφής. Για τη σύνταξη της απογραφής και την εκκαθάριση της κληρονομίας ακολουθείται, κατ’ αναλογία, η διαδικασία των άρθρων 80 έως 86.

Μετά το πέρας της εκκαθάρισης, τα κληρονομιαία ακίνητα καθίστανται ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου και καταχωρίζονται στο όνομά του στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο με ευθύνη του Φορέα, ο οποίος στη συνέχεια αποστέλλει την πράξη καταχώρισης με τον οικείο φάκελο στην αρμόδια Κτηματική Υπηρεσία για την καταγραφή τους στα Βιβλία Δημοσίων Κτημάτων.

Σε περίπτωση σχολάζουσας κληρονομίας, η αγωγή περί κλήρου επιδίδεται στον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και στον Φορέα, επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησής της.

Πριν από την έκδοση των πράξεων διαπίστωσης του κληρονομικού δικαιώματος του Δημοσίου της παρ. 2 του άρθρου 92 και της παρ. 1 του άρθρου 97, δεν μπορεί να ασκηθεί δικαίωμα από το δημόσιο ή κατά του δημοσίου ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου.

Δημιουργείται και λειτουργεί Μητρώο Πιστοποιημένων Ελεγκτών Κοινωφελών Περιουσιών (εφεξής: Μητρώο), το οποίο τηρείται ηλεκτρονικά στη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με σκοπό τη διασφάλιση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής διοίκησης και διαχείρισης των κοινωφελών περιουσιών μέσω ελέγχων. Σκοπός της λειτουργίας του Μητρώου είναι η καταγραφή και η πιστοποίηση ελεγκτών, με κατάλληλα προσόντα και εμπειρία, ώστε να αποτελεί αξιόπιστη βάση για την ανάθεση σε αυτούς διαχειριστικών ελέγχων. Η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας είναι αρμόδια για την τήρηση, την επικαιροποίηση και τον έλεγχο των εγγραφών των μελών στο Μητρώο, καθώς και τη διενέργεια ελέγχων στις κοινωφελείς περιουσίες.

Στο Μητρώο εγγράφονται ορκωτοί ελεγκτές λογιστές ή ελεγκτικές εταιρείες που έχουν λάβει άδεια άσκησης επαγγέλματος από την Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (Ε.Λ.Τ.Ε.) και είναι μέλη του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών (Σ.Ο.Ε.Λ.), καθώς και λογιστές φοροτεχνικοί, κάτοχοι επαγγελματικής ταυτότητας Α’ τάξης, που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο λογιστών φοροτεχνικών του άρθρου 11 του π.δ. 340/1998 (Α’ 228), που τηρείται στο Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας, με ιδιαίτερη επιστημονική κατάρτιση και εμπειρία σε αντικείμενα συναφή με τον σκοπό και την αποστολή του, προερχόμενοι από τον ιδιωτικό τομέα. Για την εγγραφή στο Μητρώο υποβάλλονται η ηλεκτρονική αίτηση και τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τις απαιτούμενες για την εγγραφή προϋποθέσεις. Η ηλεκτρονική αίτηση επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου  8 του ν. 1599/1986 (Α’ 75).

Δεν εγγράφονται στο Μητρώο τα πρόσωπα:

Μέλος του Μητρώου μπορεί να διαγραφεί από αυτό είτε αυτοδίκαια, είτε με αίτησή του, που υποβάλλεται ηλεκτρονικά. Αίτηση επανεγγραφής μέλους, που διαγράφηκε αυτοβούλως, επιτρέπεται δύο (2) έτη μετά τη διαγραφή του.

Για την τήρηση και λειτουργία του Μητρώου, ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεδομένων κατά την έννοια του άρθρου 6 του ν. 4624/2019 (Α’ 137) ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Σκοπός της επεξεργασίας είναι η συγκέντρωση, οργάνωση και διαχείριση των δεδομένων, προκειμένου να διευκολύνεται η λειτουργία του Μητρώου. Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των υποψηφίων ή ενταγμένων ελεγκτών περιλαμβάνουν ιδίως: α) στοιχεία ταυτότητας και επικοινωνίας, β) στοιχεία επιστημονικής και επαγγελματικής εμπειρίας, και γ) στοιχεία που συνιστούν λόγο αποκλεισμού κατά την παρ. 3. Ο χρόνος τήρησης των δεδομένων ορίζεται σε ένα (1) έτος από την ημερομηνία απόρριψης της αίτησης ένταξης του εμπειρογνώμονα στο Μητρώο και σε πέντε (5) έτη από τη διαγραφή του από αυτό. Αποδέκτες των δεδομένων είναι αποκλειστικά ο Υπεύθυνος Επεξεργασίας Δεδομένων, καθώς και κάθε εξουσιοδοτημένος υπάλληλος της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας στο μέτρο που απαιτείται για την άσκηση των αρμοδιοτήτων του.

Στα κοινωφελή ιδρύματα, στις αυτοτελείς περιουσίες και στις κοινωφελείς περιουσίες του Μέρους ΣΤ’ της παρούσας Ενότητας, με εξαίρεση τα κοινωφελή ιδρύματα της περ. α) της παρ. 2 του άρθρου 3 και τις υπέρ αυτών αυτοτελείς περιουσίες, διενεργείται κάθε τρία (3) χρόνια τακτικός διαχειριστικός έλεγχος, σύμφωνα με το ελεγκτικό πλαίσιο και το πρόγραμμα ελέγχου, που καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 121, αποκλειστικά, από πιστοποιημένους ελεγκτές κοινωφελών περιουσιών, οι οποίοι μετά το πέρας του ελέγχου εκδίδουν έκθεση για τη συμμόρφωση των περιουσιών αυτών, σύμφωνα με τα Διεθνή Ελεγκτικά Πρότυπα, καθώς και με τις διατάξεις της παρούσας Ενότητας. Ο έλεγχος εκτείνεται σε κάθε στάδιο της διοίκησης, εκκαθάρισης, διαχείρισης, αξιοποίησης ή εκτέλεσης του σκοπού της κοινωφελούς περιουσίας.

Ο διαχειριστικός έλεγχος για τις κοινωφελείς περιουσίες της παρ. 1, με έσοδα άνω των εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ ή με ενεργητικό μεγαλύτερο του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, ανατίθεται από το όργανο διοίκησης της περιουσίας σε πιστοποιημένο ελεγκτή κοινωφελών περιουσιών, με την επαγγελματική ιδιότητα του ορκωτού ελεγκτή λογιστή ή σε ελεγκτική εταιρεία, που έχουν λάβει άδεια άσκησης επαγγέλματος και είναι μέλη του Σώματος Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών (Σ.Ο.Ε.Λ.). Για τις κοινωφελείς περιουσίες που δεν υπερβαίνουν τα οικονομικά κριτήρια που ορίζονται στο προηγούμενο εδάφιο, ο έλεγχός τους δύναται να διενεργείται από πιστοποιημένο ελεγκτή κοινωφελών περιουσιών, με την επαγγελματική ιδιότητα του λογιστή φοροτεχνικού Α’ τάξης.

Για κάθε νεοσυσταθέν κοινωφελές ίδρυμα και αυτοτελή περιουσία, ο τακτικός διαχειριστικός έλεγχος διενεργείται ετησίως για τα πρώτα τρία (3) έτη από την ίδρυσή τους.

Η έκθεση ελέγχου της παρ. 1 παραδίδεται από τον πιστοποιημένο ελεγκτή κοινωφελών περιουσιών που τη συνέταξε, στον διοικητή ή διαχειριστή ή εκκαθαριστή της κοινωφελούς περιουσίας που αφορά, με ταυτόχρονη κοινοποίησή της στην εποπτεύουσα αρχή. Ο διοικητής ή διαχειριστής ή εκκαθαριστής της κοινωφελούς περιουσίας αναρτά την έκθεση ελέγχου στην οικεία μερίδα της κοινωφελούς περιουσίας στο Η.Μ.ΚΟΙ.Π., εντός αποκλειστικής προθεσμίας έξι (6) μηνών από το πέρας του οικονομικού έτους ελέγχου.

Η εποπτεύουσα αρχή δύναται να ζητά τη διενέργεια έκτακτου διαχειριστικού ελέγχου οποιασδήποτε περιουσίας που υπάγεται στις διατάξεις του παρόντος νόμου, από τη Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικών Ελέγχων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγελίας ή σε περίπτωση μη ανάρτησης της έκθεσης ελέγχου της παρ. 1 στο Η.Μ.ΚΟΙ.Π..

Σε περίπτωση έκδοσης της έκθεσης ελέγχου της παρ. 1, με την οποία διαπιστώνονται έλλειψη συμμόρφωσης των περιουσιών με τα Διεθνή Ελεγκτικά Πρότυπα ή με τις διατάξεις της παρούσας Ενότητας ή πρόκληση ζημίας, η εποπτεύουσα αρχή διαβιβάζει την έκθεση ελέγχου στη Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικών Ελέγχων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, για τη διενέργεια εξ αρχής ελέγχου της κοινωφελούς περιουσίας και για την έκδοση πράξης καταλογισμού σε βάρος του ασκούντος τη διοίκηση ή τη διαχείριση ή εκκαθάρισή της.

Σε περίπτωση που από τον έλεγχο της παρ. 6 διαπιστωθούν ελλείμματα ή ζημία, κατά την έννοια των άρθρων 102 έως 107 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), εφαρμόζονται οι διατάξεις για τους δημοσίους υπολόγους. Κάθε ζημία ή έλλειμμα που προκλήθηκε από τη διαχείριση και διάθεση της περιουσίας κατά παράβαση των όρων του οργανισμού, της ιδρυτικής πράξης ή του νόμου, καταλογίζεται με τόκους υπερημερίας, αν συντρέχει δόλος ή βαριά αμέλεια, με αιτιολογημένη απόφαση της εποπτεύουσας αρχής, η οποία κοινοποιείται στον ή στους υπόχρεους. ν. 4820/2021 (Α’ 130). Τα ποσά που καταλογίζονται βεβαιώνονται και εισπράττονται κατά τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190) και περιέρχονται στην κοινωφελή περιουσία με επιμέλεια της Α.Α.Δ.Ε..

Η εποπτεύουσα αρχή επιβάλλει τις διοικητικές κυρώσεις της παρ. 2 του άρθρου 102 σε βάρος Πιστοποιημένου Ελεγκτή Κοινωφελών Περιουσιών, εφόσον αυτός παρέλειψε να ελέγξει ουσιώδη στοιχεία για την έκδοση της έκθεσης ελέγχου της παρ. 1 ή για την εφαρμογή του νόμου από τους διοικητές ή διαχειριστές ή εκκαθαριστές της κοινωφελούς περιουσίας ή δολίως απέκρυψε τα ανωτέρω στοιχεία. Στην περίπτωση αυτή, η εποπτεύουσα αρχή ενημερώνει αμελλητί το οικείο Μητρώο για την αυτοδίκαιη διαγραφή του ελεγκτή.

Η αμοιβή του Πιστοποιημένου Ελεγκτή Κοινωφελών Περιουσιών για τη διενέργεια του ελέγχου καταβάλλεται από το όργανο διαχείρισης της κοινωφελούς περιουσίας και βαρύνει το ενεργητικό της.

Δημόσιοι υπάλληλοι, υπάλληλοι νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και του Φορέα, οι οποίοι συμμετέχουν λόγω της υπηρεσίας τους στην εξακρίβωση, στη διαχείριση ή στην εκκαθάριση των περιουσιών του παρόντος νόμου, καθώς και όσοι ασκούν προσωρινή διοίκηση, υπάγονται για τα ζητήματα αυτά στην πειθαρχική εξουσία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατ’ ανάλογη εφαρμογή του Μέρους Ε’ του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 26).

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ή του Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης κατά τον λόγο της αρμοδιότητάς του, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 26, επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια (1.000) ευρώ έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ σε:

Τα πρόστιμα της παρ.  2 επιβάλλονται μετά από κλήση του υπόχρεου να παράσχει εγγράφως εξηγήσεις εντός δεκαπέντε (15) ημερών. Για όργανα ή υπαλλήλους του Δημοσίου ή του Φορέα ή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και για διοικητές ιδρυμάτων, η επίδοση της κλήσης γίνεται στην υπηρεσία τους ή την έδρα του νομικού προσώπου, για δε τους λοιπούς στον τόπο κατοικίας τους. Τα πρόστιμα επιβάλλονται από την εποπτεύουσα αρχή, βεβαιώνονται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και εισπράττονται ως δημόσιο έσοδο σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190).

Το πρόστιμο επιβάλλεται ανεξάρτητα από την υποχρέωση των προσώπων της παρ. 1 για επανόρθωση της ζημίας, που προξένησαν και ανεξάρτητα από ενδεχόμενη ποινική ευθύνη τους.

Όσοι με πρόθεση διακατέχουν ή παρακρατούν περιουσίες, που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή κοινωφελών σκοπών, καθώς και οι θεματοφύλακες και οι οφειλέτες, που αποδίδουν τα οφειλόμενα αντικείμενα στους αντιδίκους του Δημοσίου ή των δικαιούχων, παρά τις διατάξεις της ιδρυτικής πράξης και του παρόντος νόμου, με σκοπό να προσπορίσουν στον εαυτό τους ή σε άλλον παράνομο όφελος ή να βλάψουν το κράτος ή κάποιον άλλο, τιμωρούνται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή, αν η πράξη αυτή δεν τιμωρείται με άλλη ποινική διάταξη.

Τα άρθρα 235 έως και 263Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95) εφαρμόζονται και για τους διοικητές ιδρυμάτων και περιουσιών, που έχουν διατεθεί υπέρ του Δημοσίου ή για κοινωφελείς σκοπούς ή έργα, εκτελεστές διαθηκών και υπαλλήλους του φορέα, οι οποίοι εξομοι έννοια της περ. α) του άρθρου 13 του Ποινικού Κώδικα.

Κακουργήματα που τελούνται από τα παραπάνω πρόσωπα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, εκδικάζονται από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων, σύμφωνα με το άρθρο 111 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019, Α’ 96).

Διοικητές ιδρυμάτων, διαχειριστές αυτοτελών περιουσιών και εκτελεστές διαθηκών, καθώς και υπάλληλοι του φορέα, οι οποίοι εξακολουθούν να ασκούν τα καθήκοντα της θέσης τους ή να ενεργούν πράξεις διαχείρισης, παρά την αντικατάσταση ή παύση τους, τιμωρούνται σύμφωνα με το άρθρο 259 του Ποινικού Κώδικα, εξομοιούμενοι προς υπαλλήλους, κατά την έννοια της περ. α) του άρθρου 13 του Ποινικού Κώδικα, περί παράβασης καθήκοντος, ανεξάρτητα από άλλη αστική ευθύνη τους για αποκατάσταση της ζημίας που προκάλεσαν.

Η δωρεά προς το Δημόσιο ή προς εποπτευόμενο από αυτό, νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, μπορεί να συνίσταται σε:

Κάθε πρόταση δωρεάς, της οποίας η αξία υπερβαίνει τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ, γνωστοποιείται από τον δωρεοδόχο στην Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες.

Κάθε πρόταση δωρεάς προς το Δημόσιο ή προς εποπτευόμενο από αυτό νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) και η αποδοχή της κατά τα άρθρα 106 έως 109 καταχωρίζονται και παρακολουθούνται αποκλειστικά μέσω της Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας Δωρεών (e-Δωρεές), που λειτουργεί στο Η.Μ.Κ.ΟΙ.Π.

Κάθε υπουργείο και κάθε Ν.Π.Δ.Δ. καταχωρίζει υποχρεωτικά τις δράσεις και τις ανάγκες του στο ευρετήριο δράσεων της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-Δωρεές, σύμφωνα με το άρθρο 51 του ν. 4758/2020 (Α’ 242).

Η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες έχει άμεση και πλήρη πρόσβαση σε κάθε στοιχείο που σχετίζεται με δωρεά.

Κατ’ εξαίρεση, με ειδικά αιτιολογημένη κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, η δωρεά δύναται να μην καταχωρισθεί και να ολοκληρωθεί εκτός της Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας Δωρεών (e-Δωρεές) για λόγους εθνικής ασφάλειας ή όταν η δημοσιοποίησή της προσκρούει σε θεσμοθετημένο απόρρητο, ιδίως φορολογικό, τραπεζικό, ιατρικό, ή αντίκειται στις διατάξεις περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Στην περίπτωση αυτή, η απόφαση αναρτάται στο πρόγραμμα «Διαύγεια», χωρίς τα προσωπικά δεδομένα, τα οποία καλύπτονται από το κατά περίπτωση απόρρητο και χωρίς στοιχεία που άπτονται θεμάτων εθνικής ασφάλειας.

Η πρόταση δωρεάς κινητού πράγματος και παροχής υπηρεσιών προς το Δημόσιο ή προς εποπτευόμενο από αυτό νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας Δωρεών (e-Δωρεές). Κατά την υποβολή δηλώνεται, εφόσον υφίσταται, και η επιμέρους δράση ή ανάγκη από το Ευρετήριο Δράσεων της παρ. 3 του άρθρου 51 του ν. 4758/2020 (Α’ 242).

Η δωρεά κινητού πράγματος και παροχής υπηρεσιών λογίζεται αποδεκτή με την καταχώριση της πρότασής της στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Δωρεών (e-Δωρεές), εφόσον συντρέχει μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Αν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ. 2, οι δωρεές κινητού πράγματος και παροχής υπηρεσιών γίνονται αποδεκτές ηλεκτρονικά από τον καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουργό εντός τριάντα (30) ημερών, ενώ η άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας ισοδυναμεί με σιωπηρή αποδοχή.

Με την ηλεκτρονική αποδοχή και την παράδοση σύμφωνα με την παρ.  2 του άρθρου  498 και το άρθρο 1034 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α’ 164), μεταβιβάζεται η κυριότητα στο ελληνικό δημόσιο ή στο Ν.Π.Δ.Δ, που αποτελεί τον αποδέκτη της δωρεάς.

Η Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Δωρεών (e -Δωρεές) εκδίδει αποδεικτικό καταχώρισης, που επέχει θέση δημόσιου εγγράφου.

Η πρόταση δωρεάς ακινήτου προς το Δημόσιο ή προς εποπτευόμενο από αυτό, νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), υποβάλλεται ηλεκτρονικά και συνοδεύεται από απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος και αντίγραφο κτηματολογικού φύλλου ή, όπου δεν λειτουργεί Εθνικό Κτηματολόγιο, από απόσπασμα βιβλίων μεταγραφών, καθώς και από πιστοποιητικό βαρών. Όταν η πρόταση δωρεάς ακινήτου αφορά σε ακίνητο, το οποίο εμπίπτει σε περιοχή, όπου έχουν αναρτηθεί τα προσωρινά κτηματολογικά διαγράμματα σύμφωνα με τον ν. 2308/1995 (Α’ 114), η πράξη συνοδεύεται από πιστοποιητικό κτηματογραφούμενου ακινήτου.

Η αποδοχή λαμβάνει χώρα ηλεκτρονικά εντός εξήντα (60) ημερών από τον αρμόδιο καθ’ ύλην Υπουργό.

Ο δωρητής και ο εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος του Δημοσίου ή του Ν.Π.Δ.Δ. συνάπτουν συμβολαιογραφική πράξη δωρεάς ακινήτου εντός ενενήντα (90) ημερών από την αποδοχή και τα έξοδα βαρύνουν τον δωρητή, εκτός αν με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού αναληφθούν από τον δωρεοδόχο λόγω επείγουσας κρατικής ανάγκης.

Ο συμβολαιογράφος αναρτά στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Δωρεών (e-Δωρεές), ψηφιακό αντίγραφο της πράξης δωρεάς και του πιστοποιητικού καταχώρισής της στο αρμόδιο κτηματολογικό γραφείο.

Η αρμόδια υπηρεσία του Δημοσίου ή του Ν.Π.Δ.Δ. προβαίνει αμελλητί στην καταχώριση του ακινήτου που περιήλθε με δωρεά στα οικεία βιβλία Δημοσίων Κτημάτων και μεριμνά για την ενημέρωση του Μητρώου Ακίνητης Περιουσίας.

Δωρεά χρηματικού ποσού, προς το Δημόσιο ή προς εποπτευόμενο από αυτό, νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), καταχωρίζεται στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Δωρεών (e-Δωρεές) και θεωρείται αποδεκτή, αυτοδικαίως, με την πίστωση του ποσού στον ειδικό λογαριασμό δωρεών του Ελληνικού Δημοσίου ή του αντίστοιχου Ν.Π.Δ.Δ., που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος και υποδεικνύεται στην Πλατφόρμα, εκτός εάν η Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ή η αντίστοιχη οικονομική υπηρεσία του δωρεοδόχου Ν.Π.Δ.Δ., προβάλλει ηλεκτρονικά αιτιολογημένη αντίρρηση, εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών, από την ειδοποίηση καταχώρισης της δωρεάς. Άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας ισοδυναμεί με σιωπηρή έγκριση, και στη συνέχεια εφαρμόζεται η διαδικασία του άρθρου 74 του ν. 4270/2014 (Α’ 143).

Επιτρέπεται η δωρεά χρηματικού ποσού προς το Δημόσιο ή προς εποπτευόμενο από αυτό Ν.Π.Δ.Δ., με σκοπό την οικονομική ενίσχυση δημόσιων υπαλλήλων και λειτουργών, που υπηρετούν σε περιοχές με ιδιαίτερες λειτουργικές, κοινωνικές, νησιωτικές, ορεινές ή λοιπές ειδικές συνθήκες. Η δωρεά μπορεί να συνδέεται με δράσεις που έχει προγραμματίσει το Δημόσιο ή το εποπτευόμενο από αυτό Ν.Π.Δ.Δ. ή δράσεις που έχουν προταθεί από τον δωρητή και υιοθετηθεί από τον δωρεοδόχο. Το χρηματικό ποσό που καταβάλλεται ως επιμίσθιο στους δικαιούχους του πρώτου εδαφίου έχει συμπληρωματικό χαρακτήρα, δεν ενσωματώνεται στις τακτικές αποδοχές των δικαιούχων και καταβάλλεται μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών.

Όταν το χρηματικό ποσό της δωρεάς προορίζεται για την εκτέλεση έργου, την παροχή υπηρεσίας ή την προμήθεια αγαθών, ο δωρητής υποβάλλει προς την αρμόδια υπηρεσία του φορέα του δημόσιου τομέα, όπως αυτός ορίζεται στην περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), πρόταση δωρεάς, η οποία συνοδεύεται από λεπτομερές τεχνικό δελτίο υλοποίησης, το οποίο περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον: α) περιγραφή του φυσικού αντικειμένου της δωρεάς. Αν η δωρεά περιλαμβάνει αναλώσιμα υλικά ή κόστος συντήρησης, αναφέρεται ρητά το χρονικό διάστημα για το οποίο ο δωρητής αναλαμβάνει την κάλυψη αυτών των εξόδων, β) αναλυτικό προϋπολογισμό δαπάνης, η οποία καλύπτεται εξ ολοκλήρου από τον δωρητή, και γ) τη διαδικασία της εκ μέρους του δωρεοδόχου υπόδειξης στον δωρητή του οικονομικού φορέα, ο οποίος κρίνεται κατάλληλος για την εκπλήρωση του αντικειμένου της δωρεάς, καθώς και τον χρόνο ολοκλήρωσης της σχετικής διαδικασίας.

Για την πραγματοποίηση της δωρεάς της παρ. 1, ο δωρεοδόχος συγκροτεί τριμελή επιτροπή, η οποία αποτελείται από δύο (2) μέλη του προσωπικού του και ένα (1) μέλος επιλογής του δωρητή, εφόσον ο δωρητής το κρίνει απαραίτητο, άλλως από τρία (3) μέλη του προσωπικού του δωρεοδόχου. Η επιτροπή είναι αρμόδια για: α) τη σύνταξη τεχνικών προδιαγραφών,

Στην περίπτωση δωρεάς της παρ. 1, ο δωρεοδόχος υποχρεούται: ποσό της δωρεάς προορίζεται για την κατασκευή έργου, το οποίο πρόκειται να υλοποιηθεί κατά στάδια ή τμήματα, η σχετική σύμβαση περιλαμβάνει υποχρεωτική πρόβλεψη αντίστοιχης τμηματικής παράδοσης, με αναλυτική αναφορά των επιμέρους σταδίων ή τμημάτων εκτέλεσης του έργου και του αντίστοιχου προϋπολογισμού κάθε σταδίου ή τμήματος,

Στην περίπτωση δωρεάς της παρ. 1, η πρόταση δωρεάς γίνεται αποδεκτή με την έκδοση σχετικής απόφασης από τον δωρεοδόχο, και η σύμβαση δωρεάς ολοκληρώνεται με την υπογραφή της.

Σε περίπτωση δωρεάς μελετών ή εκτέλεσης αυτούσιου έργου, που δύναται να περιλαμβάνει εξοπλισμό ή άλλα κινητά αντικείμενα, ο δωρητής στη σχετική πρόταση υποβάλλει: α) πλήρη τεχνική περιγραφή του αντικειμένου της δωρεάς με τις πλήρεις τεχνικές προδιαγραφές της μελέτης, των υπηρεσιών ή του έργου και του εξοπλισμού ή άλλων κινητών που τυχόν περιλαμβάνονται στη δωρεά, β) τον προτεινόμενο από τον δωρητή, φορέα ή ανάδοχο των μελετών, υπηρεσιών ή έργου ή τον προμηθευτή των κινητών, που τυχόν περιλαμβάνονται στη δωρεά, γ) το ποσό του προϋπολογισμού της δωρεάς,

Οι συμβάσεις δωρεάς του παρόντος, που γίνονται από το Δημόσιο και από νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) που εποπτεύεται από αυτό, μετά την υπογραφή τους και τις απαιτούμενες διοικητικές εγκρίσεις του δωρεοδόχου, υποβάλλονται στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Δωρεών.

Οι συμβάσεις προμήθειας αγαθών, εκτέλεσης έργου και παροχής υπηρεσιών, που συνάπτονται με τη διαδικασία του παρόντος, δεν υπάγονται στις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας: α) για τις δημόσιες συμβάσεις προμήθειας ή έργου, β) για τις διαδικασίες και τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών και λογαριασμών.

Έναντι του οικονομικού φορέα δεν θεμελιώνεται οποιαδήποτε ευθύνη του δωρεοδόχου Δημοσίου ή Ν.Π.Δ.Δ.

Αν ο δωρητής δεν υποβάλει το τεχνικό δελτίο της παρ. 1, η ανάθεση του έργου ή της παροχής της υπηρεσίας ή της προμήθειας των αγαθών, για τα οποία προορίζεται το χρηματικό ποσό της δωρεάς διενεργείται από τον φορέα του δημόσιου τομέα, αποκλειστικά σύμφωνα με τον ν. 4412/2016 (Α’ 147).

Κάθε σύμβαση δωρεάς μεταξύ δωρητή και δωρεοδόχου, οι σχετικές συμβάσεις προμήθειας αγαθών ή παροχής υπηρεσιών ή εκτέλεσης έργου που προβλέπονται στο παρόν άρθρο, καθώς και η εξόφληση τιμολογίων και αποδείξεων που εκδίδονται αναφορικά με τις συμβάσεις αυτές, απαλλάσσονται από το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής και τον φόρο δωρεών.