Obwieszczenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych dla marynarzy działu maszynowego

Przygotowywanie do pracy, uruchamianie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawianie - wyłączanie z działania instalacji paliwowej z wyszczególnieniem transportu, przechowywania, oczyszczania i zasilania paliwem silników i kotłów okrętowych.

Przygotowywanie do pracy, uruchamianie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawianie - wyłączanie z działania instalacji oleju smarowego z wyszczególnieniem transportu, przechowywania, oczyszczania oleju smarowego dla poszczególnych urządzeń siłowni okrętowej.

Przygotowywanie do pracy, uruchamianie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawianie - wyłączanie z działania instalacji pomocniczej grzewczej: parowo-wodnej oraz oleju termicznego.

Przygotowywanie do pracy, uruchamianie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawianie - wyłączanie z działania instalacji spalin wylotowych silników i kotłów.

Przygotowywanie do pracy, uruchamianie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawianie - wyłączanie z działania instalacji zęzowej.

Przygotowywanie do pracy, uruchamianie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawianie - wyłączanie z działania instalacji balastowej, bezpieczne wykonywanie operacji balastowych.

Przygotowywanie do pracy, uruchamianie, nadzorowanie w czasie pracy oraz odstawianie - wyłączanie z działania instalacji sprężonego powietrza.

Prowadzenie bieżącej eksploatacji silników napędowych statku.

Dostosowywanie bieżących osiągów silników do warunków pracy wynikających ze zmiennych stref pływania statków, właściwości paliwa i stanu technicznego silnika oraz instalacji obsługujących.

Eksploatowanie silników napędowych i innych urządzeń statku w warunkach szczególnych - przeciążenia, trudne warunki pogodowe.

Stosowanie zaleceń technicznych dotyczących zakresów prędkości obrotowych - rezonansowych silników napędowych.

Przygotowywanie do uruchomienia wszystkich niezbędnych instalacji obsługujących silniki napędowe.

Stosowanie procedur uruchomienia, nadzoru w czasie pracy oraz odstawiania wszystkich instalacji obsługujących silniki napędowe.

Uruchamianie systemu zasilania elektrycznego statku: agregatów prądotwórczych awaryjnych, głównych, zasilania z lądu.

Przygotowywanie do rozruchu silników napędu głównego i pomocniczego statku.

Przeprowadzanie rozruchu silników, utrzymywanie nadzoru w czasie pracy i odstawianie zgodnie z wymogami bezpieczeństwa i eksploatacji.

Stosowanie procedur postępowania ze ściekami i odpadami ropopochodnymi.

Stosowanie procedur postępowania w przypadku awarii silników napędowych oraz innych istotnych urządzeń i systemów funkcjonalnych statku.

Posługiwanie się systemem łączności wewnętrznej statku.

Klasyfikacja, budowa, wielkości charakterystyczne i charakterystyki układów pompowych.

Klasyfikacja pomp, przeznaczenie.

Budowa i zasada działania pomp wirowych, parametry pracy pomp, charakterystyki przepływu, mocy i sprawności, charakterystyki zupełne, wpływ czynników konstrukcyjnych i eksploatacyjnych na przebieg charakterystyk pomp, wyróżniki szybkobieżności, ich wpływ na charakterystyki pomp wirowych, metody regulacji wydajności.

Siły hydrauliczne działające na wirnik, sposoby równoważenia.

Budowa i zasada działania pomp wyporowych, parametry pracy, charakterystyki przepływu, mocy i sprawności, wpływ czynników eksploatacyjnych na przebieg charakterystyk pomp, metody regulacji wydajności.

Zasady współpracy pomp w instalacjach (szeregowa i równoległa).

Warunki sprzyjające, przebieg i skutki zjawiska kawitacji w instalacjach pompowych, sposoby zapobiegania.

Zasady obsługi pomp (przygotowanie, uruchomienie, nadzór w czasie pracy, wyłączenie z ruchu).

Najczęstsze usterki pomp w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Klasyfikacja, cechy eksploatacyjne i zastosowanie strumienic.

Budowa i wielkości charakterystyczne strumienic, parametry pracy, charakterystyki strumienic.

Zasady współpracy strumienicy z instalacją.

Sprężarki: podział, klasyfikację i zastosowanie sprężarek.

Sprężarki wyporowe: budowę i zasadę działania, wykresy p(V), T(s), rzeczywisty współczynnik objętościowy, sprężanie wielostopniowe, temperaturę końca sprężania, chłodzenie i smarowanie sprężarek.

Rozrząd sprężarek wyporowych.

Wielkości charakterystyczne sprężarek wyporowych, parametry pracy sprężarek wyporowych, zasady współpracy z instalacją sprężonego powietrza.

Zasady pomiaru i regulację wydajności sprężarki powietrza na statku.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie).

Najważniejsze czynności w trakcie przeglądów sprężarek wyporowych (pomiar przestrzeni szkodliwej, regulacja, regulację ciśnienia międzystopniowego).

Najczęstsze usterki sprężarek wyporowych w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Zabezpieczenia sprężarek i instalacji sprężonego powietrza.

Sprężarki wirowe: budowa i zasada działania, wykres p(V), T(s), sprężanie wielostopniowe, temperatura końca sprężania, chłodzenie i smarowanie sprężarek.

Wielkości charakterystyczne sprężarek wirowych, charakterystyki sprężarek wirowych, parametry pracy sprężarek wirowych.

Zasady współpracy z instalacją sprężonego powietrza, regulacja wydajności.

Dmuchawy i wentylatory: charakterystyki, współpraca z instalacją wentylacyjną.

Rodzaje zanieczyszczeń paliw i olejów, wpływ na eksploatację urządzeń i instalacji okrętowych.

Zjawisko sedymentacji grawitacyjnej, podstawy teoretyczne, zastosowanie zjawiska w wirówkach.

Budowa wirówek.

Zasady doboru wirówek pod kątem wydajności dla różnych instalacji siłowni, dobór metod i parametrów wirowania paliw okrętowych, dobór metod i parametrów wirowania olejów smarowych.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie).

Najczęstsze usterki wirówek w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Filtrowanie: podstawy teoretyczne, przegrody filtracyjne, wielkości charakterystyczne przegród.

Budowa i obsługa filtrów paliwowych i olejowych.

Podstawy ruchu ciepła, przewodzenie, unoszenie przenikanie i promieniowanie ciepła, wielkości charakterystyczne procesu.

Podział, budowę i zastosowanie wymienników ciepła.

Wymienniki ciepła współprądowe, przeciwprądowe, z prądem mieszanym.

Elementy konstrukcyjne wymienników ciepła.

Parametry pracy wymienników ciepła.

Zasady obsługi wymienników ciepła, układy automatycznej regulacji temperatury czynników.

Rodzaje korozji i sposoby zapobiegania w wymiennikach ciepła.

Metody czyszczenia, konserwacji i procedury prób szczelności wymienników ciepła.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące wymienników ciepła.

Budowa, zasada działania i obsługa wyparowników podciśnieniowych.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie) wyparowników podciśnieniowych.

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Budowa, zasada działania i obsługa urządzeń działających z wykorzystaniem zjawiska odwróconej osmozy.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie) urządzeń działających z wykorzystaniem zjawiska odwróconej osmozy.

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania w urządzeniach działających z wykorzystaniem zjawiska odwróconej osmozy.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące urządzeń wytwarzających wodę słodką.

Budowa, zasada działania i obsługa urządzeń do odolejania wód zęzowych.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące urządzeń do odolejania wód zęzowych.

Budowa, zasada działania i obsługa urządzeń do oczyszczania ścieków sanitarnych.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące urządzeń do oczyszczania ścieków sanitarnych.

Teoretyczne podstawy działania instalacji hydraulicznych.

Elementy instalacji hydraulicznych: pompy hydrauliczne, silniki hydrauliczne, siłowniki, zawory, rozdzielacze, przewody, zbiorniki.

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Symbole stosowane w dokumentacji instalacji hydraulicznych.

Budowa i zasady obsługi elektrohydraulicznych maszyn sterowych (tłokowej, nurnikowej, łopatkowej, toroidalnej).

Najważniejsze czynności obsługowe elektrohydraulicznych maszyn sterowych (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie).

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania w elektrohydraulicznych maszynach sterowych.

Awaryjna procedura obsługi maszyny sterowej.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące maszyn sterowych.

Zasada działania i budowa sterów strumieniowych i aktywnych.

Śruby nastawne: budowa i zasada działania mechanizmu zmiany kąta wychylenia płatów śruby.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie) mechanizmów śruby nastawnej, najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Urządzenia kotwiczne: elementy urządzenia kotwicznego.

Budowa i obsługa elektrycznych kabestanów i wind kotwicznych.

Budowa i obsługa hydraulicznych kabestanów i wind kotwicznych.

Najważniejsze czynności obsługowe (uruchamianie, nadzór w czasie pracy, zatrzymywanie) urządzenia kotwicznego.

Najczęstsze usterki w czasie pracy urządzenia kotwicznego, objawy i sposoby ich usuwania.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące urządzeń kotwicznych.

Instalacje otwierania i zamykania pokryw luków ładowni: instalacje hydrauliczne - budowa i obsługa, najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Procedury awaryjnego zamykania i otwierania ładowni.

Instalacje hydrauliczne drzwi wodoszczelnych: budowa i obsługa drzwi przedziałów wodoszczelnych, budowa i obsługa furt dziobowych i rufowych, najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Urządzenia przeładunkowe: budowa bomów ładunkowych, budowa i obsługa wind topenantowych i gajowych.

Budowa i obsługa dźwigów elektrycznych, budowa i obsługa dźwigów hydraulicznych.

Stabilizatory przechyłów: rodzaje i zastosowania stabilizatorów przechyłów.

Budowa i obsługa urządzeń i instalacji stabilizacji przechyłów.

Windy łodziowe: budowa i obsługa wind łodzi ratunkowych, budowa i obsługa zrzutni łodzi ratunkowych.

Teoretyczne podstawy pracy kotłów okrętowych.

Procesy robocze zachodzące w kotle.

Klasyfikacja i budowa pomocniczych kotłów okrętowych,

Budowa i zasada działania kotłów utylizacyjnych.

Bilans cieplny i sprawność kotła.

Elementy konstrukcyjne kotłów okrętowych.

Armatura i osprzęt kotłowy.

Instalacje kotłowe.

Instalacje paliwowe kotłów.

Palniki kotłowe.

Automatyka regulacji wydajności kotłów.

Instalacje bezpieczeństwa kotłów.

Obsługa kotłów okrętowych.

Bezpieczeństwo obsługi kotłów okrętowych i procedury awaryjne.

Wymagane właściwości wody kotłowej.

Wymagane właściwości olejów diatermicznych.

Blokady palnika kotła opalanego.

Stosowanie wiedzy w bezpiecznej eksploatacji kotłów i instalacji parowych.

Wykonywanie czynności obsługowych i sprawdzanie prawidłowości działania wodowskazów.

Wykonywanie czynności obsługowych i sprawdzanie prawidłowości działania alarmów i blokad palnika.

Podstawy technologii chłodniczej: przechowywanie i transport żywności, przechowywanie i transport innych ładunków chłodzonych.

Podstawowe parametry komfortu klimatycznego.

Podstawy termodynamiczne obiegów chłodniczych.

Obiegi chłodnicze stosowane na statkach.

Oznaczenia i symbole stosowane w schematach chłodniczych.

Klasyfikacja i zastosowanie obiegów chłodniczych.

Czynniki chłodnicze, właściwości, oznaczenia, zastosowanie, zamienność czynników chłodniczych.

Budowa i zasada działania instalacji chłodni prowiantowych.

Budowa i zasada działania instalacji ładowni chłodzonych.

Budowa i zasada działania kontenerów chłodzonych.

Budowa i zasada działania instalacji klimatyzacji pomieszczeń.

Parametry pracy obiegów chłodniczych.

Sprężarki i agregaty chłodnicze: klasyfikacja i zastosowanie sprężarek chłodniczych.

Budowa, zasada działania, parametry pracy i obsługa sprężarek tłokowych.

Budowa, zasada działania, parametry pracy i obsługa sprężarek śrubowych.

Budowa, zasada działania, parametry pracy i obsługa sprężarek spiralnych.

Budowa, zasada działania, parametry pracy i obsługa sprężarek agregatów chłodniczych.

Budowa, zasada działania, parametry pracy i obsługa sprężarek chłodziarek i zamrażarek domowych.

Regulacja wydajności sprężarek chłodniczych.

Przyrządy pomiarowo-kontrolne sprężarek.

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania.

Aparatura chłodnicza: wymienniki ciepła (skraplacze, chłodnice, podgrzewacze, parowniki), osuszacze, odolejacze, odgazowywacze, odpowietrzacze, pompy ziębnika, zbiorniki ziębnika i oleju.

Instalacje pomocnicze: ziębnika, oleju, odszraniania.

Zasady współpracy sprężarki z instalacją chłodniczą.

Automatyzacja nadzoru urządzeń i instalacji chłodniczych: przyrządy pomiarowo-kontrolne, zabezpieczenia instalacji chłodniczych, układy regulacji ciśnień, temperatur, poziomów.

Procedura przygotowania instalacji do pracy i uruchomienie.

Zasady nadzoru i regulacji temperatur.

Zasady kontroli szczelności instalacji.

Zasady kontroli ilości czynnika chłodniczego w obiegu i uzupełnianie.

Zasady kontroli ilości oleju w obiegu i uzupełnianie.

Procedury odszraniania.

Procedury wyłączenia instalacji.

Najczęstsze usterki w czasie pracy, objawy i sposoby ich usuwania występujące w instalacjach chłodniczych.

Cele stosowania wentylacji i klimatyzacji pomieszczeń: zasady regulacji temperatury i wilgotności powietrza.

Cele stosowania wentylacji ładowni chłodzonych: zasady regulacji temperatury i wilgotności powietrza.

Zasady tworzenia bilansu cieplnego komory chłodzonej i wpływ warunków zewnętrznych na składowe bilansu.

Zasady bezpiecznej pracy w obsłudze instalacji chłodniczych.

Procedury obsługowe w stanach awaryjnych.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące instalacji chłodniczych, dokumenty statkowe.

Posługiwanie się schematami instalacji chłodniczych w celu wyjaśniania zasady działania, przygotowania do uruchomienia, wyłączenia, przygotowania do demontażu elementów instalacji, czyszczenia, uzupełniania czynnika, oleju smarowego, odsysania czynnika, remontów, umiejscawiania usterek.

Przygotowanie do uruchomienia i uruchamianie, odczytywanie parametrów pracy (kontrola ciśnień, temperatur, wilgotności, poboru prądu, hałasu itp.), ocena ich poprawności, regulowanie nastaw i zatrzymanie instalacji chłodniczej i klimatyzacyjnej.

Realizowanie czynności obsługi okresowej: uzupełnianie ziębnika i ziębiwa, uzupełnianie lub wymiana oleju smarnego, odpowietrzanie, odszranianie, wykrywanie i usuwanie nieszczelności, odwadnianie instalacji.

Interpretowanie odczytów przyrządów pomiarowych.

Dokonanie nastaw w układach automatyki chłodniczej i klimatyzacyjnej.

Prowadzenie dokumentacji związanej z eksploatacją instalacji chłodniczych i klimatyzacyjnych.

Lepkość, gęstość, definicje, jednostki, podstawowe metody pomiaru.

Rodzaje tarcia, smarowania, zużycia.

Rodzaje płynów eksploatacyjnych stosowanych na statku, ich właściwości i podstawowe klasyfikacje:

Metody otrzymywania wybranych płynów eksploatacyjnych:

Wpływ pochodzenia i procesów wytwarzania wybranych płynów eksploatacyjnych na ich właściwości:

Wpływ właściwości płynów na eksploatację instalacji:

Zagadnienia eksploatacyjne wybranych instalacji:

Zasady pobierania próbek płynów eksploatacyjnych oraz ich wpływ na wyniki analiz.

Starzenie i zanieczyszczenia wybranych płynów eksploatacyjnych:

Podstawowe analizy wybranych płynów eksploatacyjnych:

Metody użytkowania płynów eksploatacyjnych:

Dane dotyczące zamienności i mieszalności wybranych płynów eksploatacyjnych.

Zasady bezpiecznej pracy z wybranymi płynami eksploatacyjnymi i chemikaliami stosowanymi na statku.

Podstawowe informacje zawarte w karcie MSDS (Material Safety Data Sheet).

Identyfikowanie płynów eksploatacyjnych na podstawie specyfikacji handlowej i ich przydatności w przewidywanym zastosowaniu.

Wykonywanie podstawowych analiz wybranych płynów eksploatacyjnych przy pomocy statkowych zestawów przenośnych:

Interpretowanie wyników analiz próbek wybranych płynów eksploatacyjnych.

Podejmowanie właściwych decyzji eksploatacyjnych w oparciu o wyniki analiz wybranych płynów:

Dobór środków ochrony osobistej i wskazanie niezbędnych środków bezpieczeństwa przy używaniu lub kontakcie z wybranymi płynami eksploatacyjnymi lub chemikaliami.

Korzystanie z kart MSDS (Material Safety Data Sheet).

Metody kalibracji i sprawdzania przyrządów pomiarowych.

Procedury bezpiecznego postępowania przy pracach spawalniczych.

Wartości parametrów spawania gazowego i elektrycznego.

Technologia napraw rurociągów.

Zasady demontażu urządzeń, podzespołów i elementów w siłowni okrętowej oraz sposoby usuwania zanieczyszczeń, zasady wymiany elementów i podzespołów, zasady montażu i próby szczelności.

Zasady bezpieczeństwa przy pracach demontażowych i montażowych.

Podstawy metrologii warsztatowej: przyrządy pomiarowe stosowane w remontach maszyn i urządzeń i ich przeznaczenie, zasady pomiaru przyrządami.

Metody regeneracji elementów maszyn i urządzeń: przy pomocy napawania, z wykorzystaniem żywic epoksydowych, z wykorzystaniem tworzyw sztucznych, z wykorzystaniem kompozytów.

Technologia remontu okrętowych tłokowych silników spalinowych: przygotowanie i organizacja remontu silnika, pomiary przed rozpoczęciem demontażu, demontaż podstawowych zespołów silnika, weryfikacja i naprawa elementów silnika, próby silnika po remoncie.

Technologia remontu turbosprężarek.

Technologia remontu maszyn i urządzeń pomocniczych: pomp, sprężarek, wentylatorów, filtrów, wymienników ciepła, wirówek, urządzeń hydraulicznych, urządzeń ochrony środowiska morskiego.

Technologia napraw rurociągów i armatury okrętowej.

Metody wykrywania nieciągłości struktury materiału metodami: penetracyjnymi, magnetyczno-proszkowymi, ultradźwiękowymi i radiologicznymi.

Zasady przeprowadzania remontów i odbiorów: kadłubów, zbiorników, kotłów i zbiorników ciśnieniowych, przekładni, linii wałów i pędników, urządzeń pokładowych, urządzeń ochrony środowiska morskiego, urządzeń automatyki i sterowania.

Stosowanie rysunków technicznych do prac w warsztacie.

Sprawdzanie przyrządów pomiarowych (kalibracja).

Przygotowanie sprzętu do spawania gazowego.

Przygotowanie elementów do spawania gazowego i wykonanie typowych spoin.

Przygotowanie sprzętu do spawania elektrycznego.

Przygotowanie elementów do spawania elektrycznego i wykonanie typowych spoin.

Usuwanie doraźnie przecieków na skorodowanych rurach.

Zaślepianie wybranych odcinków instalacji pod ciśnieniem (wodnych, parowych, paliwowych, olejowych).

Przygotowanie wybranych odcinków rurociągów do demontażu i naprawy.

Wykonanie nowych odcinków rur z kołnierzami.

Sprawdzanie prostoliniowości, płaskości i prostopadłości płaszczyzn.

Sprawdzanie współosiowości, prostopadłości i równoległości osi otworów.

Wykonanie pomiarów odchyłek kształtu wałków (w tym czopów wału korbowego).

Wykonanie pomiarów odchyłek kształtu otworów (tuleje cylindrowe, otwory łożysk panewek).

Wykonanie pomiarów odchyłek położenia (tłoka, korbowodu, wału korbowego itp.).

Wykrywanie nieciągłości struktury materiału metodami penetracyjnymi.

Wykrywanie nieciągłości struktury materiału metodami magnetyczno-proszkowymi.

Wykrywanie nieciągłości struktury materiału metodami ultradźwiękowymi.

Sprawdzanie szczelności i wykonanie próby szczelności.

Wykonanie pomiaru niewyważenia elementów wirujących.

Wykonanie połączeń wciskowych walcowych (przez wtłaczanie, ogrzewanie, oziębianie).

Wykonanie połączeń wciskowych stożkowych (przez wtłaczanie, hydrauliczne rozszerzanie piasty, ogrzewanie, oziębianie).

Przeprowadzenie naprawy przez wstawianie elementów: tulejowanie, kołkowanie, szycie.

Przeprowadzenie montażu połączenia śrubowego: kontrola położenia śrub, kontrola napięcia wstępnego, montaż połączeń wciskowych, montaż uszczelnień spoczynkowych.

Montowanie połączeń klinowych i wpustowych.

Zamontowanie wirnika i przeprowadzenie kontroli prawidłowości montażu.

Montowanie i demontowanie łożysk tocznych.

Montowanie wałów wielopodporowych: kontrola współosiowości otworów pod łożyska, montaż łożysk ślizgowych, pomiary luzów.

Montowanie wałów wielopodporowych: sprawdzanie ułożenia wału gładkiego i wykorbionego (pomiar sprężynowania i opadu wału).

Montowanie uszczelnień ruchowych.

Montowanie układów tłokowo-korbowych.

Montowanie układów rozrządu spalinowego silnika tłokowego.

Ustawianie współosiowo wałów agregatów.

Zamontowanie maszyny na fundamencie.

Przeprowadzenie naprawy elementu z zastosowaniem klejów i mas chemoutwardzalnych.

Podstawowe pojęcia elektrotechniki: prąd stały, przemienny, jednostki układu SI.

Źródła i odbiorniki prądu.

Obwody prądu elektrycznego, podstawowe prawa:

Zjawisko elektromagnetyzmu:

Prąd sinusoidalny jedno- i trójfazowy:

Transformatory:

Maszyny wirujące:

Podstawy pomiarów wielkości elektrycznych:

Podstawy elektrotechniki okrętowej:

Podstawy elektroniki:

Podstawy elektroenergetyki okrętowej:

Okrętowe urządzenia łączności wewnętrznej.

Eksploatacja okrętowych urządzeń elektrycznych: konserwacja i naprawy wyposażenia elektrycznego, rozdzielnic, silników elektrycznych, generatorów oraz urządzeń i instalacji prądu stałego i przemiennego, zgodnie z instrukcjami obsługi i dobrą praktyką.

Zasady bezpiecznej pracy z urządzeniami elektrycznymi na statku, procedury odłączania obwodów i demontażu elementów obwodów, zabezpieczenia dostępu osób postronnych.

Charakterystyka środków chemicznych stosowanych w naprawach i konserwacji urządzeń elektrycznych, karty MSDS.

Procedury postępowania awaryjnego w przypadku zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego oraz instalacji i urządzeń statkowych.

Wykonanie podstawowych prac warsztatowych: obróbka końcówek przewodów i kabli, demontaż, naprawa i montaż elektrycznych opraw oświetleniowych, demontaż, naprawa i montaż kontenerowych gniazd stykowych 1-fazowych i 3-fazowych, demontaż, naprawa i montaż wyłączników i gniazd rozgałęźnych różnych typów, układanie kabli w torach kablowych.

Dokonanie pomiarów wielkości elektrycznych: napięcia, prądu, oporności, mocy prądu 1-fazowego i trójfazowego, stanu izolacji silnika elektrycznego, stanu izolacji sieci.

Sprawdzanie działania zabezpieczenia silników i prądnic: przekaźnika termobimetalicznego, bloku zabezpieczeń prądnicy synchronicznej, w tym zabezpieczeń nadmiarowo prądowych, zwarciowych i mocy zwrotnej, wyzwalaczy pod- i nadnapięciowych oraz nadprądowych w wyłącznikach zwarciowych.

Wykrywanie i lokalizacja niesprawności układów elektrycznych.

Stosowanie zasad bezpiecznej pracy z urządzeniami średniego i wysokiego napięcia.

Konserwowanie i naprawianie wyposażenia elektrycznego, rozdzielnic, silników elektrycznych, generatorów oraz urządzeń i instalacji prądu stałego i przemiennego, zgodnie z instrukcjami obsługi i dobrą praktyką.

Czytanie i interpretowanie schematów elektrycznych i prostych elektronicznych.

Stosowanie procedur awaryjnych w przypadku zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego oraz instalacji i urządzeń statkowych.

Podstawowe człony układu automatyki i ich charakterystyki.

Struktura układu sterowania i regulacji.

Schemat blokowy układu regulacji stałowartościowej.

Funkcja przetwornika pomiarowego (transmitera).

Podstawowe człony przetwornika pomiarowego.

Proces kalibracji przetwornika pomiarowego.

Przetworniki różnicy ciśnień stosowane w siłowni i sposoby ich podłączenia do pracy.

Funkcje pełnione przez regulator.

Sposoby wprowadzania do regulatora wartości zadanej.

Rola i przeznaczenie stacyjki nastawczej.

Typy regulatorów stosowanych w siłowni okrętowej.

Nastawy regulatorów.

Rodzaje pracy regulatora.

Pozycjonery (ustawniki pozycyjne) i ich zastosowanie.

Układy regulacji stałowartościowej i nadążnej; przykłady zastosowań.

Diagramy układów sterowania i regulacji automatycznej.

Podstawowe funkcje realizowane przez układ zdalnego sterowania SG.

Funkcja wolnego obracania SG; tzw. slow turning.

Stany alarmowe mogące powodować blokadę rozruchu SG.

Pojęcie load program.

Pojęcie critical RPM limit.

Przekazywanie sterowania SG w trakcie ruchu silnika.

Funkcje realizowane przez układ bezpieczeństwa pracy SG; skróty SLD, SHD, Em. Run.

Różnice w sterowaniu napędem statku ze śrubą stałą i nastawną.

Zabezpieczenie SG przed przeciążeniem ze śrubą stałą i nastawną.

Układy sterowania pracą kotłów pomocniczych (ciśnienia pary, poziomu wody), sprężarek, wirówek.

Stany alarmowe, jakie mogą pojawić się w układach sterowania pracą kotłów pomocniczych, sprężarek, wirówek; reakcja układu sterowania na stany alarmowe.

Znaczenie symboli stosowane na schematach siłowni: PT, TI, FAL, TIAH, LIAHL.

Oznaczenia na schematach punktów pomiarowych (przetworników) z odczytem lokalnym i zdalnym.

Istota regulacji dwupołożeniowej i trójpołożeniowej.

Pojęcie przetwornika A/C, C/A, podać przykład jego zastosowania.

Sterowniki PLC stosowane w systemach okrętowych.

Funkcje układu automatycznego sterowania procesami wytwarzania i rozdziału energii elektrycznej:

Funkcje regulatora prędkości obrotowej zespołu prądotwórczego.

Miejsce regulatora w układzie stabilizacji prędkości obrotowej.

Dodatkowe wyposażenie umożliwiające:

Funkcje regulatora napięcia.

Zasada rozdziału mocy biernej.

Rola regulatora napięcia w rozdziale mocy biernej na pracujące równolegle zespoły prądotwórcze.

Nadzór nad pracą elektrowni w oparciu o przykładowy system.

Parametry statyczne i dynamiczne charakteryzujące jakość procesu wytwarzania energii elektrycznej.

Struktura komputerowego systemu alarmów, monitoringu i sterowania oraz ich kontrola działania (testowanie).

Stanowiska sterowania i wykonywane funkcje.

Konfiguracja systemu nadzoru i wywoływania wachty.

Stosowanie zdobytej wiedzy w bezpiecznej eksploatacji statku.

Interpretowanie podstawowych schematów układów automatyki: sterowania pracą pomp, automatyki kotła, silników głównych.

Dobór nastaw regulatorów typu PID w systemach okrętowych.

Ocena nieprawidłowego działania systemu automatyki i lokalizowanie przyczyny.

Podjęcie racjonalnego działania w kierunku naprawy systemu.

Zidentyfikowanie elementów struktury układu regulacji, np.: prędkości obrotowej SG, temperatury w obiegach pomocniczych SG, lepkości paliwa itd.

Obsługiwanie regulatorów elektronicznych, pneumatycznych i hydraulicznych.

Sprawdzanie prawidłowego działania systemów pomiarowo-kontrolno-alarmowych oraz układów regulacji automatycznej i ich zabezpieczeń.

Korzystanie z dokumentacji technicznej układów automatyki.

Podstawowe pojęcia ekologii.

Rola transportu wodnego w gospodarce w ujęciu globalnym i regionalnym, transport jako źródło emisji zanieczyszczeń środowiska naturalnego.

Rodzaje i ilości eksploatacyjnych zanieczyszczeń pochodzących ze statków:

Skutki oddziaływania zanieczyszczeń eksploatacyjnych na środowisko.

Międzynarodowe i lokalne przepisy ochrony środowiska w eksploatacji statku.

Metody i środki zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska przez statek.

Warunki stosowania technicznych środków zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska.

Rodzaje dokumentacji i odpowiedzialność za nadzór nad dokumentacją.

Rodzaje i zasady inspekcji w zakresie przepisów ochrony środowiska.

Prawne aspekty odpowiedzialności za zanieczyszczanie środowiska w eksploatacji statku.

Rola i znaczenie członków załogi statku w ograniczaniu zanieczyszczania środowiska morskiego.

Definiowanie podstawowych pojęć ekologii.

Wskazanie źródeł zanieczyszczeń statkowych i określenie czynników wpływających na ich ilości.

Określanie wpływu poszczególnych zanieczyszczeń statkowych na środowisko.

Wskazanie źródła prawa międzynarodowego dotyczącego ochrony środowiska w eksploatacji statku, nazw aktów prawnych i podstawowych wymagań dotyczących usuwania zanieczyszczeń ze statków.

Opisanie technicznych metod zapobiegania zanieczyszczeniom ze statku.

Wymienienie i opisanie dokumentów określających nadzór nad procedurami dotyczącymi ochrony środowiska i wskazanie członków załogi odpowiedzialnych za nadzór nad nimi.

Wymienianie rodzajów i zasad inspekcji w zakresie ochrony środowiska.

Określanie odpowiedzialności członków załogi za zanieczyszczanie środowiska w eksploatacji statku.

Opisanie roli członków załogi w redukcji zanieczyszczeń powstających w czasie eksploatacji statku.

Terminologia obejmująca budowę statku.

Terminologia obejmująca: budowę, zasadę działania i obsługę urządzeń statku i siłowni.

Terminologia, zwroty i skróty dotyczące prac remontowych i konserwacyjnych.

Terminologia, zwroty i skróty dotyczące procedur postępowania w sytuacjach alarmowych.

Terminologia, zwroty i skróty stosowane w korespondencji dotyczącej eksploatacji statku.

Terminologia, zwroty i skróty stosowane w listach kontrolnych (np. bunkrowania paliwa).

Stosowanie instrukcji w zakresie opisu budowy, działania i obsługi urządzeń statkowych.

Komunikowanie się z załogą w zakresie obsługi statku.

Komunikowanie się w sytuacjach awaryjnych.

Przygotowanie korespondencji dotyczącej:

Stosowanie procedur z kodeksów ISM i ISPS.

Wymagania stawiane członkom załogi przez konwencję STCW.

Zasady wachtowej i bezwachtowej obsługi siłowni okrętowych:

Zasady kierowania zespołem:

Ustawy i konwencje dotyczące bezpiecznej eksploatacji statku:

Zasady organizacji nadzoru technicznego statku:

Zasady organizacji i nadzoru bezpieczeństwa żeglugi i ratowania życia na morzu:

Zasady weryfikacji zdolności statku i jego załogi do bezpiecznej żeglugi morskiej - certyfikaty statkowe.

Stosowanie zdobytej wiedzy w bezpiecznej eksploatacji statku.

Interpretowanie przepisów prawa dotyczących bezpiecznej eksploatacji siłowni okrętowej.

Opisanie wymagań stawianych członkom załóg działu maszynowego w Konwencji STCW.

Kierowanie zespołem.

Opisanie zasad organizacji nadzoru technicznego statku.

Wymienienie najważniejszych certyfikatów statkowych.

Podstawy budowy ciał stałych:

Mechanizmy niszczenia materiałów:

Podstawy budowy strukturalnej stopów metali.

Typy układów równowagi, składniki fazowe stopów.

Techniczne stopy żelaza:

Techniczne stopy metali nieżelaznych:

Materiały niemetalowe:

Materiały spawalnicze.

Zastosowanie metali i ich stopów w okrętownictwie.

Zastosowanie materiałów naturalnych, ceramiki i polimerów w okrętownictwie.

Zastosowanie kompozytów na bazie polimerów i metali w okrętownictwie.

Zastosowanie klejów, szczeliw i innych materiałów pomocniczych do regeneracji części maszyn i w eksploatacji siłowni.

Zastosowanie materiałów spawalniczych w okrętownictwie.

Procesy metalurgiczne i odlewnicze oraz ich wpływ na właściwości metali: