Obwieszczenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 24 lutego 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych dla marynarzy działu maszynowego

Zastosowanie kompozytów na bazie polimerów i metali w okrętownictwie.

Zastosowanie klejów, szczeliw i innych materiałów pomocniczych do regeneracji części maszyn i w eksploatacji siłowni.

Zastosowanie materiałów spawalniczych w okrętownictwie.

Procesy metalurgiczne i odlewnicze oraz ich wpływ na właściwości metali:

Podstawy obróbki plastycznej i jej wpływ na właściwości metali, odkształcenie plastyczne, zgniot i rekrystalizacja.

Podstawy procesów obróbki cieplnej oraz ich wpływ na właściwości materiału, obróbka cieplna stopów.

Przepisy instytucji klasyfikacyjnych dotyczące materiałów okrętowych.

Cele i zadania grafiki inżynierskiej.

Podstawowe normy (formaty arkuszy, podziałki rysunkowe, pismo, linie rysunkowe i ich zastosowanie).

Rysunkowe odwzorowania przedmiotów za pomocą rzutów prostokątnych na trzy i sześć rzutni.

Widoki, przekroje i kłady (zasady dokonywania przekrojów i kładów).

Zasady wymiarowania przedmiotów ze szczególnym uwzględnieniem sposobów wymiarowania i uproszczeń.

Tolerancje wymiarów i ich oznaczenia na rysunkach.

Chropowatość powierzchni i jej oznaczenia na rysunkach.

Uproszczenia rysunkowe połączeń.

Rysunki złożeniowe - wiadomości ogólne o czytaniu rysunku.

Wykonanie rysunku na znormalizowanym formacie, przy zastosowaniu linii rysunkowych znormalizowanych i właściwie dobranej podziałce.

Wykreślenie podstawowych konstrukcji geometrycznych, takich jak: podział odcinków, rozwinięcie okręgu metodą Kochańskiego, wielokąty foremne, wykreślenie krzywych płaskich.

Narysowanie dowolnego elementu maszyny na trzy i sześć rzutni.

Dokonanie przekroju elementu maszynowego.

Poprawne zwymiarowanie elementu maszynowego z zastosowaniem wiadomości o tolerancji wymiarów rysunkowych i chropowatości powierzchni.

Narysowanie:

Narysowanie prostego schematu instalacji rurociągowej statku handlowego.

Wykonanie rysunku złożeniowego łożyska ślizgowego lub sprzęgła prostego.

Czytanie schematów i wykresów technicznych.

DLA OSÓB NIEPOSIADAJACYCH ŚWIADECTWA ELEKTROMONTERA

Podstawowe prawa i wielkości elektryczne.

Prawa Kirchhoffa dla metody obwodów elektrycznych prądu stałego i przemiennego.

Podstawowe twierdzenia dotyczące obwodów rozgałęzionych.

Definicje mocy czynnej, biernej i pozornej w obwodach jednofazowych i trójfazowych prądu przemiennego.

Metody pomiaru mocy w obwodach jedno- i trójfazowych.

Obliczanie wartości prądów w obwodach elektrycznych, zasilanych napięciem stałym i przemiennym.

Określanie i mierzenie wielkości przebiegów okresowych: okres, przesunięcie fazowe, wartości chwilowe, średnie i skuteczne.

Zmierzenie mocy czynnej, biernej i pozornej w obwodach trójfazowych obciążonych symetrycznie i niesymetrycznie.

Dokonanie analizy obwodów elektrycznych w stanie ustalonym i nieustalonym.

Budowa, działanie, parametry i zastosowanie różnych elementów półprzewodnikowych.

Parametry i właściwości scalonych stabilizatorów powszechnego użytku, wzmacniaczy operacyjnych.

Elementy półprzewodnikowe stosowane w energoelektronice, w tym na napięcie powyżej 1kV.

Przekształtniki energoelektroniczne o komutacji sieciowej oraz wymuszonej.

Wpływ warunków morskich na pracę elementów i układów elektronicznych.

Zastosowania przekształtników energoelektronicznych na statku.

Czytanie schematów elektronicznych.

Znalezienie niesprawnego elementu w układzie elektronicznym i jego wymiana.

Diagnozowanie elementów półprzewodnikowych mocy np. tyrystory, tranzystory mocy typu IGBT i MOSFET.

Eksploatowanie przemienników częstotliwości i sterowników prądu przemiennego.

Ogólna charakterystyka poszczególnych typów maszyn i ich zastosowanie, przemiany energetyczne, pojęcie sprawności, specyfika maszyn w wykonaniu morskim, także na napięcie powyżej 1kV.

Budowa, zasada działania, własności eksploatacyjne silników i prądnic prądu stałego.

Budowa, zasada działania, własności eksploatacyjne transformatorów jedno i trójfazowych.

Budowa, zasada działania, własności eksploatacyjne maszyn asynchronicznych.

Budowa, zasada działania, własności eksploatacyjne maszyn synchronicznych.

Budowa, zasada działania, własności eksploatacyjne silników komutatorowych uniwersalnych, silników jednofazowych, maszyn reluktancyjnych i z magnesami trwałymi.

Identyfikowanie rodzajów maszyn i ich parametrów w zależności od potrzeb eksploatacyjnych, w tym maszyn na napięcia wyższe od 1kV.

Obsługiwanie maszyn w eksploatacji, mierzenie parametrów pracy, konserwacja.

Przeprowadzanie diagnostyki maszyn, usuwanie awarii, prawidłowe specyfikowanie zadania dla serwisów i ekip remontowych.

Wykorzystywanie wiedzy na temat maszyn elektrycznych do potrzeb automatyzacji i sterowania.

Wykorzystywanie dokumentacji i literatury technicznej związanej z maszynami elektrycznymi.

Schematy blokowe w automatyce.

Struktury otwartego i zamkniętego układu regulacji.

Struktura typowych regulatorów i układów regulacji stosowanych w siłowni okrętowej.

Budowa regulatorów dwu- i trójpołożeniowych.

Metody identyfikacji prostych modeli obiektów.

Układy regulacji krokowej.

Regulatory cyfrowe.

Regulatory adaptacyjne.

Elektryczne i elektroniczne elementy automatyki.

Mechaniczne elementy automatyki.

Dokonanie doboru nastaw regulatorów w układach automatycznej regulacji.

Diagnozowanie działania typowych układów regulacji i sterowania stosowanych w siłowni.

Sprawdzenie poprawności działania typowych czujników i przetworników stosowanych w układach regulacji i sterowania.

Właściwości metrologiczne analogowych i cyfrowych mierników wielkości elektrycznych.

Sposoby aplikacji czujników pomiarowych wielkości nieelektrycznych.

Istota przetwarzania analogowo-cyfrowego.

Konfiguracja typowego okrętowego systemu pomiarowo-sygnalizacyjnego.

Sposoby diagnostyki systemów pomiarowych i sygnalizacyjnych.

Ocena jakości uzyskiwanych wyników pomiaru.

Zastosowanie posiadanej wiedzy w eksploatacji układów pomiarowo-sygnalizacyjnych.

Stosowanie urządzeń i układów pomiarowych w obszarach zagrożonych wybuchem.

Przeprowadzenie kalibracji czujników pomiarowych silnika głównego i silników pomocniczych.

Podstawy techniki napędu elektrycznego.

Sposoby sterowania rozruchem, prędkością i hamowaniem elektrycznym silników prądu stałego i przemiennego.

Przekształtniki energoelektroniczne stosowane w układach napędowych.

Napędy urządzeń pomocniczych siłowni.

Napędy urządzeń pokładowych.

Napędy urządzeń przeładunkowych.

Elektryczne napędy główne statków.

Zastosowanie posiadanej wiedzy w eksploatacji zautomatyzowanych układów napędowych.

Zdiagnozowanie i usunięcie awarii różnych okrętowych układów napędowych.

Podstawowe właściwości materiałów elektrotechnicznych.

Narażenia występujące w środowisku okrętowym dla materiałów elektrotechnicznych.

Wymagania stawiane materiałom elektrotechnicznym stosowanym na statkach.

Dobieranie materiałów elektrotechnicznych do określonego zastosowania i narażeń środowiskowych.

Uwzględnianie w procesie eksploatacji urządzeń elektrycznych ograniczeń wynikających z rodzaju zastosowanych materiałów.

Konstrukcja, charakterystyka i materiały stosowane w budowie statków.

Klasyfikacja statków ze względu na przeznaczenie i rodzaj napędu.

Towarzystwa klasyfikacyjne i wydawane przez nie dokumenty.

Określanie pływalności i stateczności.

Budowa różnych kadłubów statków.

Budowa różnych mechanizmów i okrętowych urządzeń pokładowych np. wciągarek kotwicznych. cumowniczych, ładunkowych oraz urządzeń sterowych i ratunkowych.

Przeprowadzenie toru kablowego przez grodź wodoszczelną.

Zainstalowanie oświetlenia i wymuszonej wentylacji w pomieszczeniach specjalnych.

Obsługa i kontrola urządzeń cumowniczych i przeładunkowych na statku.

Zautomatyzowane układy sterowania i zabezpieczeń silników spalinowych głównych i pomocniczych.

Zautomatyzowane systemy paliwowe, smarne i chłodzenia SG i SP.

Automatyzacja pomp, sprężarek i wirówek.

Automatyzacja kotła i jego zabezpieczeń.

Automatyzacja elektrowni okrętowej.

Zastosowanie posiadanej wiedzy w eksploatacji zautomatyzowanych systemów okrętowych.

Eksploatowanie systemów automatyki okrętowej, zarówno elektrycznych, hydraulicznych jak i pneumatycznych.

Dokonywanie diagnostyki zautomatyzowanych systemów energetycznych statku.

Budowa systemów pomiarowych.

Sposoby komunikacji pomiędzy poszczególnymi elementami systemów pomiarowych.

Budowa typowych rozległych torów pomiarowych:

Budowa torów wykonawczych.

Budowa torów pomiarowych i wykonawczych w obszarach zagrożonych wybuchem.

Budowa systemów przeciwpożarowych na statkach, różne rodzaje czujek przeciwpożarowych.

Konfigurowanie poszczególnych torów pomiarowych w systemie rozproszonym.

Diagnozowanie i kalibrowanie poszczególnych torów pomiarowych.

Konfigurowanie różnymi metodami inteligentnych przetworników pomiarowych (HART).

Zastosowanie kalibratorów i symulatorów nieelektrycznych wielkości mierzonych (temperatury, ciśnienia).

Sprawdzanie i weryfikowanie pracy systemów przeciwpożarowych.

Sprawdzanie i weryfikowanie pracy systemów przeciwwybuchowych.

Rodzaje i podstawy budowy siłowni okrętowych; podstawowe wiadomości o współpracy układu silnik - śruba - kadłub.

Eksploatacja silnika głównego i silników pomocniczych w zakresie przygotowania, startu, pracy, zatrzymania i odstawienia.

Podstawowe urządzenia i systemy okrętowych układów energetycznych.

Podstawowe systemy okrętowe: zęzowy, balastowy, paliwowy, wody słodkiej, sanitarny, parowy.

Okrętowe zespoły prądotwórcze główne i awaryjne, zasady uruchamiania awaryjnego zespołu prądotwórczego.

Samodzielne przygotowanie do pracy i uruchomienie głównego i awaryjnego agregatu prądotwórczego.

Obsługiwanie, diagnozowanie i testowanie układów sterowania silnika głównego, zespołów prądotwórczych, kotłów pomocniczych i wirówek.

Przywracanie do ruchu siłowni statku po wystąpieniu stanu blackout.

Układy chłodzenia stosowane w okrętownictwie, stosowane czynniki chłodnicze i oleje.

Działanie lodówki, chłodni prowiantowej i ładunkowej.

Automatyka chłodni, central i systemów klimatyzacyjnych.

Kontenery chłodnicze.

Rodzaje systemów wentylacyjnych i sposoby ich sterowania.

Uzupełnianie czynników chłodniczych w obiegach.

Ustawianie parametrów krańcowych chłodni prowiantowej, ładunkowej, kontenera chłodniczego.

Regulowanie układu automatyzacji pracy chłodni prowiantowych i ładunkowych oraz systemów klimatyzacyjnych.

Właściwe eksploatowanie systemów wentylacyjnych statku.

Rodzaje elektrycznych sieci energetycznych prądu przemiennego ze szczególnym uwzględnieniem sieci stosowanych na statkach, w tym sieci wysokonapięciowych.

Zasady pracy równoległej prądnic synchronicznych i metody synchronizacji.

Praca prądnic wałowych.

Zabezpieczenia prądnic.

Wymagania towarzystw klasyfikacyjnych dotyczące układów wzbudzenia i regulacji napięcia prądnic okrętowych.

Stosowanie posiadanej wiedzy w eksploatacji sieci i prądnic okrętowych.

Przeprowadzanie różnymi metodami synchronizacji prądnic okrętowych.

Prawidłowe postępowanie w przypadku wystąpienia stanu blackoutelektrowni okrętowej.

Wzbudzanie i odwzbudzanie okrętowej prądnicy synchronicznej.

Sprawdzanie i ocena zadziałania zabezpieczeń prądnicy okrętowej zgodnie z nastawami (wersja analogowa i cyfrowa).

Wpływ środowiska morskiego na izolację maszyn i urządzeń elektrycznych, w tym pracujących przy wysokim napięciu.

Klasyfikacja, budowa, zasada działania i charakterystyki aparatów elektrycznych.

Zabezpieczenia przeciążeniowe i zwarciowe stosowane na statkach.

Rodzaje i budowa akumulatorów okrętowych.

Budowa i zasady doboru kabli okrętowych.

Różne rodzaje oświetlenia okrętowego.

Dobranie odpowiedniego aparatu elektrycznego w miejsce brakującego lub uszkodzonego.

Sprawdzenie poprawności działania wyłączników zwarciowych.

Sprawdzenie wybiorczości układu zabezpieczeń prądnic i odbiorników.

Testowanie aparatów elektrycznych.

Prawidłowe obsługiwanie rozdzielnic okrętowych.

Prawidłowe eksploatowanie akumulatorów okrętowych.

Ogólna charakterystyka wysokonapięciowych układów rozdzielczych i przetwarzających, używane pojęcia i określenia.

Kształtowanie się naprężeń elektrycznych w układach izolacyjnych, procesy jonizacyjne.

Rozwój wyładowań w materiałach elektroizolacyjnych, wpływ różnych parametrów na wytrzymałość elektryczną.

Źródła przepięć, zasady i elementy ochrony przeciwprzepięciowej.

Kształtowanie się wyładowań atmosferycznych i ochronę odgromową.

Podstawowe zasady pomiarów i badań wysokonapięciowych.

Identyfikowanie procesów zachodzących w materiałach elektroizolacyjnych pod wpływem napięcia.

Bezpieczne eksploatowanie wysokonapięciowych sieci, aparatów, urządzeń i maszyn elektrycznych.

Wykorzystywanie wiedzy z techniki wysokich napięć do potrzeb zabezpieczeń, automatyzacji i sterowania.

Wykorzystywanie dokumentacji i literatury technicznej związanej z techniką izolacyjną.

Klasyfikacja cyfrowych układów scalonych.

Podstawowe bloki funkcjonalne w technice cyfrowej.

Sposoby realizacji cyfrowych układów kombinacyjnych.

Zasady projektowania cyfrowych układów sekwencyjnych i czasowych.

Programowalne układy cyfrowe CPLD, FPGA.

Czytanie schematów stosowanych w technice cyfrowej,

Zastosowanie posiadanej wiedzy w eksploatacji statkowych układów cyfrowych.

Podstawy sterowania z układem komputerowym.

Zasada przetwarzania danych w układzie cyfrowym.

Działanie i programowanie programowalnych sterowników logicznych.

Organizacja pamięci PLC i działanie stopnia wyjściowego PLC.

Czytanie programów PLC w języku drabinkowym.

Obsługiwanie układów sterowania z PLC.

Obsługiwanie układów obejmujących programator PLC i sterownik PLC.

Programowanie sterowników logicznych w podstawowym zakresie.

Podstawowe funkcje realizowane podczas wymiany informacji w sieci.

Zasady konfigurowania sieci lokalnych i przemysłowych.

Zasady adresowania w sieciach komputerowych i przemysłowych.

Zasady wykorzystania podstawowych aplikacji i usług sieciowych.

Zasady bezpieczeństwa korzystania ze źródeł internetowych.

Konfigurowanie ustawień sieciowych terminala.

Stosowanie narzędzi układowych i programowych dla podniesienia poziomu bezpieczeństwa użytkowania zasobów sieciowych.

Diagnozowanie interfejsów sieciowych i rozbudowa sieci lokalnej zgodnie z istniejąca topologią.

Diagnozowanie i naprawa przemysłowych sieci komputerowych.

Słownictwo i zwroty dotyczące opanowania języka angielskiego w stopniu pozwalającym na porozumienia się w sprawach dotyczących życia codziennego.

Język zawodowy w zakresie czynnego opanowania niezbędnego słownictwa fachowego związanego z eksploatacją, przeglądów i remontów urządzeń elektrycznych, zwrotów i komend związanych z przygotowaniem i utrzymaniem siłowni okrętowej w ruchu oraz tworzeniem dokumentacji okrętowej.

Porozumiewanie się w sprawach życia codziennego na statku.

Czytanie i rozumienie instrukcji, obsługi urządzeń elektrycznych, raportów inspekcyjnych.

Komunikowanie się w mowie i piśmie w zakresie obowiązków oficera elektryka.

Zasada pracy światowego systemu łączności alarmowej i bezpieczeństwa na morzu GMDSS.

Charakterystyki i przeznaczenie systemów INMARSAT, DSC, NBDP, EPIRB, SART, NAVTEX, AIS, LRIT.

Systemy łączności wewnętrznej, centrale telefoniczne i rozgłośnie manewrowe.

Układy zasilające urządzeń radiokomunikacyjnych.

Zasady integracji urządzeń nawigacyjnych z wykorzystaniem standardu NMEA.

Wykonywanie przeglądów systemów łączności wewnętrznej i urządzeń radiokomunikacyjnych.

Konserwowanie i przeprowadzanie podstawowych testów urządzeń światowego systemu łączności alarmowej i bezpieczeństwa na morzu GMDSS.

Odczytywanie i interpretowanie wiadomości standardu NMEA.

Budowa, napędy i układy sterowania urządzeń przeładunkowych na różnych typach statków.

Budowa, napędy i układy sterowania urządzeń cumowniczo-kotwicznych.

Budowa, napędy i układy sterowania wciągarek szalupowych, trapowych, trałowych i holowniczych.

Rodzaje mierników prędkości statku.

Podstawy działania i zasilania statkowych urządzeń elektronawigacyjnych, ECDIS, kompasów magnetycznych, żyroskopowych, elektronicznych oraz kompasów optycznych i GPS, echosond nawigacyjnych.

Zasady działania różnych systemów sterowania ruchem statku, w tym różnych rozwiązań autopilotów.

Elementy pomiarowe i wykonawcze dynamicznego pozycjonowania statku (DP).

Działanie rejestratora danych podróży (VDR) i uproszczonego rejestratora danych podróży (S-VDR) oraz MRU.

Podstawy działania systemów mostka zintegrowanego.

Rodzaje przeglądów i napraw urządzeń elektrycznych na statku.

Rodzaje schematów elektrycznych i elektronicznych, symbole stosowane na schematach, czytanie schematów.

Testowanie i kalibrowanie różnego typu czujników i przetworników pomiarowych.

Cel i sposób działania instytucji klasyfikacyjnych.

Podstawowe wymagania konwencji SOLAS dotyczące wyposażenia elektrycznego i automatyki.

Metody katodowej ochrony stalowego kadłuba statku.

Zasady elektrochemicznej ochrony rurociągów przed porastaniem mikroorganizmami.

Odczytywanie symboli i schematów elektrycznych i elektronicznych.

Obsługa, testowanie i konserwacja urządzeń elektrycznych, elektronicznych i automatyki oraz ich układów sterowania.

Korzystanie z informatycznego systemu zarządzania przeglądami, remontami i częściami zamiennymi urządzeń elektrycznych, elektronicznych i automatyki.

Przeprowadzanie okresowych kontroli sprawności systemów bezpieczeństwa, w tym wykrywania pożarów i innych.

Sporządzanie protokołów eksploatacji katodowej ochrony kadłuba statku.

Podstawowe pojęcia z ergonomii.

Podstawowe wymogi i warunki BHP, jakim powinny odpowiadać stanowiska robocze, pomieszczenia i przejścia na statku.

Warunki bezpiecznej pracy podczas obsługi, konserwacji i naprawy urządzeń elektrycznych i elektronicznych, także w strefach zagrożonych wybuchem i pracujących przy wysokim napięciu.

Sposób udzielania pierwszej pomocy porażonemu prądem elektrycznym.

Bezpieczeństwo obsługi różnego typu akumulatorów.

Zasady bezpiecznej pracy w strefie działania mikrofal na statku.

Przeprowadzanie okresowych kontroli sprawności systemów bezpieczeństwa, w tym wykrywania pożarów i innych.

Zapewnienie bezpiecznej pracy w zbiornikach.

Udzielanie pierwszej pomocy porażonemu prądem elektrycznym.

Stosowanie ochrony przeciwporażeniowej w urządzeniach elektrycznych pracujących na napięciu do i powyżej 1 kV.

Podstawowe pojęcia ekologii.

Rola transportu wodnego w gospodarce w ujęciu globalnym i regionalnym, transport jako źródło emisji zanieczyszczeń środowiska naturalnego.

Rodzaje i ilości eksploatacyjnych zanieczyszczeń pochodzących ze statków:

Skutki oddziaływania zanieczyszczeń eksploatacyjnych na środowisko.

Międzynarodowe i lokalne przepisy ochrony środowiska w eksploatacji statku.

Metody i środki zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska przez statek.

Warunki stosowania technicznych środków zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska.

Rodzaje dokumentacji i odpowiedzialność za nadzór nad dokumentacją.

Rodzaje i zasady inspekcji w zakresie przepisów ochrony środowiska.

Prawne aspekty odpowiedzialności za zanieczyszczanie środowiska w eksploatacji statku.

Rola i znaczenie członków załogi statku w ograniczaniu zanieczyszczania środowiska morskiego.

Definiowanie podstawowych pojęć ekologii.

Wskazanie źródła zanieczyszczeń statkowych i określenie czynników wpływających na ich ilości.

Określenie wpływu poszczególnych zanieczyszczeń statkowych na środowisko.

Wskazanie źródła prawa międzynarodowego dotyczącego ochrony środowiska w eksploatacji statku, nazwy aktów prawnych i podstawowych wymagań dotyczących usuwania zanieczyszczeń ze statków.

Opisanie technicznych metod zapobiegania zanieczyszczeniom ze statku.

Wymienienie i opisanie dokumentów opisujących nadzór nad procedurami dotyczącymi ochrony środowiska i wskazanie członków załogi odpowiedzialnych za nadzór nad nimi.

Wymienienie rodzajów i zasad inspekcji w zakresie ochrony środowiska.

Określenie odpowiedzialności członków załogi za zanieczyszczanie środowiska w eksploatacji statku.

Opisanie roli członków załogi w redukcji zanieczyszczeń powstających w trakcie eksploatacji statku.

Zasady kierowania zespołem:

Zasady szkolenia i egzaminowania członków załogi statku.

Zasady wachtowej i bezwachtowej obsługi siłowni okrętowych.

Kierowanie zespołem.

Opisanie wymagań stawianych członkom załóg działu maszynowego w konwencjach IMO: STCW, SOLAS, MARPOL oraz ILO (w tym MLC).

Zademonstrowanie zdolności do skutecznej komunikacji na statku i na lądzie.

DLA OSÓB POSIADAJACYCH ŚWIADECTWO ELEKTROMONTERA

Podstawowe prawa i wielkości elektryczne.

Podstawowe twierdzenia dotyczące obwodów rozgałęzionych.

Definicje mocy czynnej, biernej i pozornej w obwodach jednofazowych i trójfazowych prądu przemiennego.

Metody pomiaru mocy w obwodach jedno- i trójfazowych.

Obliczanie wartości prądów w obwodach elektrycznych, zasilanych napięciem stałym i przemiennym.

Określanie i mierzenie wielkości przebiegów okresowych: okres, przesunięcie fazowe, wartości chwilowe, średnie i skuteczne.

Zmierzenie mocy czynnej, biernej i pozornej w obwodach trójfazowych obciążonych symetrycznie i niesymetrycznie.

Budowa, działanie, parametry i zastosowanie różnych elementów półprzewodnikowych.

Parametry i właściwości scalonych stabilizatorów powszechnego użytku, wzmacniaczy operacyjnych.

Elementy półprzewodnikowe stosowane w energoelektronice, w tym na napięcie powyżej 1 kV.

Przekształtniki energoelektroniczne o komutacji sieciowej oraz wymuszonej.

Wpływ warunków morskich na pracę elementów i układów elektronicznych.

Zastosowania przekształtników energoelektronicznych na statku.

Czytanie schematów elektronicznych.

Znalezienie niesprawnego elementu w układzie elektronicznym i jego wymiana.

Diagnozowanie elementów półprzewodnikowych mocy, takich jak: diody, tyrystory, tranzystory BJT, tranzystory mocy typu IGBT i MOSFET.

Eksploatowanie przemienników częstotliwości, sterowników prądu zmiennego i przekształtników prądu stałego.

Ogólna charakterystyka poszczególnych typów maszyn i ich zastosowanie, przemiany energetyczne, pojęcie sprawności, specyfika maszyn w wykonaniu morskim, także na napięcie powyżej 1 kV.

Budowa, zasada działania, własności eksploatacyjne silników i prądnic prądu stałego.

Budowa, zasada działania, własności eksploatacyjne transformatorów jedno- i trójfazowych.

Budowa, zasada działania, własności eksploatacyjne maszyn asynchronicznych.

Budowa, zasada działania, własności eksploatacyjne maszyn synchronicznych.

Budowa, zasada działania, własności eksploatacyjne silników komutatorowych uniwersalnych, silników jednofazowych, maszyn reluktancyjnych i z magnesami trwałymi.

Identyfikowanie rodzajów maszyn i ich parametrów w zależności od potrzeb eksploatacyjnych, w tym maszyn na napięcia wyższe niż 1 kV.

Obsługiwanie maszyn w eksploatacji, mierzenie parametrów pracy, konserwacja.

Przeprowadzanie diagnostyki maszyn, usuwanie awarii, prawidłowe specyfikowanie zadania dla serwisów i ekip remontowych.

Wykorzystywanie wiedzy na temat maszyn elektrycznych do potrzeb automatyzacji i sterowania.

Wykorzystywanie dokumentacji i literatury technicznej związanej z maszynami elektrycznymi.

Schematy blokowe w automatyce.

Struktury otwartego i zamkniętego układu regulacji.

Struktury typowych regulatorów i układów regulacji stosowanych w siłowni okrętowej.

Budowa regulatorów dwu- i trójpołożeniowych.

Metody identyfikacji prostych modeli obiektów.

Układy regulacji krokowej.

Regulatory cyfrowe.

Regulatory adaptacyjne.

Elektryczne i elektroniczne elementy automatyki.

Mechaniczne elementy automatyki.

Dokonanie doboru nastaw regulatorów w układach automatycznej regulacji.

Diagnozowanie działania typowych układów regulacji i sterowania stosowanych w siłowni.

Sprawdzenie poprawności działania typowych czujników i przetworników stosowanych w układach regulacji i sterowania.

Analogowe i cyfrowe układy pomiarowe podstawowych wielkości fizycznych występujących w systemach automatyzacji siłowni okrętowej.

Funkcje poszczególnych elementów układów pomiarowych.

Bezpieczne posługiwanie się współczesnymi przyrządami i systemami pomiarowymi.

Ocena poprawności przeprowadzonych pomiarów.

Posługiwanie się cyfrowymi metodami pomiarowymi.

Podstawy techniki napędu elektrycznego.

Sposoby sterowania rozruchem, prędkością i hamowaniem elektrycznym silników prądu stałego i przemiennego.

Przekształtniki energoelektroniczne stosowane w układach napędowych.

Napędy urządzeń pomocniczych siłowni, urządzeń pokładowych i przeładunkowych.

Elektryczne napędy główne statków.

Zastosowanie posiadanej wiedzy w eksploatacji zautomatyzowanych układów napędowych.

Zdiagnozowanie i usunięcie awarii różnych okrętowych układów napędowych.

Podstawowe właściwości materiałów elektrotechnicznych.

Narażenia występujące w środowisku okrętowym dla materiałów elektrotechnicznych.

Wymagania stawiane materiałom elektrotechnicznym stosowanym na statkach.

Dobieranie materiałów elektrotechnicznych do określonego zastosowania i narażeń środowiskowych.

Uwzględnianie w procesie eksploatacji urządzeń elektrycznych ograniczeń wynikających z rodzaju zastosowanych materiałów.

Konstrukcja, charakterystyka i materiały stosowane w budowie statków.

Klasyfikacja statków ze względu na przeznaczenie i rodzaj napędu.

Towarzystwa klasyfikacyjne i wydawane przez nie dokumenty.

Określanie pływalności i stateczności.

Budowa różnych kadłubów statków.

Budowa różnych mechanizmów i okrętowych urządzeń pokładowych, w tym wciągarek kotwicznych, cumowniczych, ładunkowych oraz urządzeń sterowych i ratunkowych.

Przeprowadzenie toru kablowego przez gródź wodoszczelną.

Zainstalowanie oświetlenia i wymuszonej wentylacji w pomieszczeniach specjalnych.

Obsługa i kontrolowanie urządzeń cumowniczych i przeładunkowych na statku.

Zautomatyzowane układy sterowania i zabezpieczeń silników spalinowych głównych i pomocniczych.

Zautomatyzowane systemy paliwowe, smarne i chłodzenia SG i SP.

Automatyzacja pomp, sprężarek i wirówek.

Automatyzacja kotła i jego zabezpieczeń.

Automatyzacja elektrowni okrętowej.

Zastosowanie posiadanej wiedzy w eksploatacji zautomatyzowanych systemów okrętowych.

Eksploatowanie systemów automatyki okrętowej, zarówno elektrycznych, hydraulicznych, jak i pneumatycznych.

Dokonywanie diagnostyki zautomatyzowanych systemów energetycznych statku.

Budowa systemów pomiarowych.

Sposoby komunikacji pomiędzy poszczególnymi elementami systemów pomiarowych.

Budowa typowych torów rozległych pomiarowych:

Budowa torów wykonawczych.

Budowa torów pomiarowych i wykonawczych w obszarach zagrożonych wybuchem.

Budowa systemów przeciwpożarowych na statkach, różne rodzaje czujek przeciwpożarowych.

Konfigurowanie poszczególnych torów pomiarowych w systemie rozproszonym.

Diagnozowanie i kalibrowanie poszczególnych torów pomiarowych.

Konfigurowanie różnymi metodami inteligentnych przetworników pomiarowych.

Zastosowanie kalibratorów i symulatorów nieelektrycznych wielkości mierzonych.

Sprawdzanie i weryfikacja pracy systemów przeciwpożarowych.

Rodzaje i podstawy budowy siłowni okrętowych; podstawowe wiadomości o współpracy układu silnik - śruba - kadłub.

Eksploatacja silnika głównego i silników pomocniczych w zakresie przygotowania, startu, pracy, zatrzymania i odstawienia.

Podstawowe urządzenia i systemy okrętowych układów energetycznych.

Podstawowe systemy okrętowe: zęzowy, balastowy, paliwowy, wody słodkiej, sanitarny, parowy.

Okrętowe zespoły prądotwórcze główne i awaryjne, zasady uruchamiania awaryjnego zespołu prądotwórczego.

Samodzielne przygotowanie do pracy i uruchomienie głównego i awaryjnego agregatu prądotwórczego.

Obsługa, diagnozowanie i testowanie układu sterowania silnika głównego, zespołów prądotwórczych, kotłów pomocniczych i wirówek.

Przywracanie do ruchu siłowni statku po wystąpieniu stanu blackout.

Podstawowe elementy składowe instalacji hydrauliki siłowej.

Rodzaje układów hydraulicznych.

Sposoby regulacji prędkości ruchu elementów wykonawczych.

Przykłady zastosowania hydrauliki siłowej w urządzeniach okrętowych.

Obsługiwanie elementów hydrauliki siłowej, takiej jak; pompy, akumulatory ciśnienia, zawory, rozdzielacze, filtry, uszczelnienia, połączenia, zbiorniki i oleje hydrauliczne.

Eksploatowanie różnych rodzajów układów hydraulicznych, takich jak; urządzenia sterowe, sterowanie skokiem śruby napędowej lub steru strumieniowego, urządzenia ładunkowe, inne.

Układy chłodzenia stosowane w okrętownictwie, stosowane czynniki chłodnicze i oleje.

Działanie lodówki, chłodni prowiantowej i ładunkowej.

Automatyka chłodni, central i systemów klimatyzacyjnych.

Kontenery chłodnicze.

Rodzaje systemów wentylacyjnych i sposoby ich sterowania.

Uzupełnianie czynników chłodniczych w obiegach.

Ustawianie parametrów krańcowych chłodni prowiantowej, ładunkowej, kontenera chłodniczego.

Regulowanie układu automatyzacji pracy chłodni prowiantowych i ładunkowych oraz systemów klimatyzacyjnych.

Właściwe eksploatowanie systemu wentylacyjnego statku.

Rodzaje elektrycznych sieci energetycznych prądu przemiennego ze szczególnym uwzględnieniem sieci stosowanych na statkach, w tym sieci o napięciach powyżej 1 kV.

Zasada pracy równoległej prądnic synchronicznych i metody synchronizacji.

Zasada pracy prądnic wałowych.

Zabezpieczenia prądnic.

Wymagania towarzystw klasyfikacyjnych dotyczące układów wzbudzenia i regulacji napięcia prądnic okrętowych.

Stosowanie posiadanej wiedzy w eksploatacji sieci i prądnic okrętowych.

Przeprowadzanie różnymi metodami synchronizacji prądnic okrętowych.

Prawidłowe postępowanie w przypadku wystąpienia stanu blackoutelektrowni okrętowej.

Wzbudzanie i odwzbudzanie okrętowej prądnicy synchronicznej.

Ocena zadziałania zabezpieczeń prądnicy okrętowej zgodnie z nastawami (wersja analogowa i cyfrowa).

Wpływ środowiska morskiego na izolację maszyn i urządzeń elektrycznych, w tym pracujących przy wysokim napięciu.

Klasyfikacja, budowa, zasada działania i charakterystyki aparatów elektrycznych.

Zabezpieczenia przeciążeniowe i zwarciowe stosowane na statkach.

Rodzaje i budowa akumulatorów okrętowych.

Budowa i zasady doboru kabli okrętowych.

Różne rodzaje oświetlenia okrętowego.

Dobranie odpowiedniego aparatu elektrycznego w miejsce brakującego lub uszkodzonego.

Sprawdzenie poprawności działania wyłączników zwarciowych.

Sprawdzenie wybiorczości układu zabezpieczeń prądnic i odbiorników.

Testowanie aparatów elektrycznych.

Prawidłowe obsługiwanie rozdzielnic okrętowych.

Prawidłowe eksploatowanie akumulatorów okrętowych.

Ogólna charakterystyka wysokonapięciowych układów rozdzielczych i przetwarzających, używane pojęcia i określenia.

Kształtowanie się naprężeń elektrycznych w układach izolacyjnych, procesy jonizacyjne.

Rozwój wyładowań w materiałach elektroizolacyjnych, wpływ różnych parametrów na wytrzymałość elektryczną.

Źródła przepięć, zasady i elementy ochrony przeciwprzepięciowej.

Kształtowanie się wyładowań atmosferycznych i ochronę odgromową.

Podstawowe zasady pomiarów i badań wysokonapięciowych.

Identyfikowanie procesów zachodzących w materiałach elektroizolacyjnych pod wpływem napięcia.

Bezpieczne eksploatowanie wysokonapięciowych sieci, aparatów, urządzeń i maszyn elektrycznych.

Wykorzystywanie wiedzy z techniki wysokich napięć do potrzeb zabezpieczeń, automatyzacji i sterowania.

Wykorzystywanie dokumentacji i literatury technicznej związanej z techniką izolacyjną.

Klasyfikacja cyfrowych układów scalonych.

Podstawowe bloki funkcjonalne w technice cyfrowej.

Sposoby realizacji cyfrowych układów kombinacyjnych.

Zasady projektowania cyfrowych układów sekwencyjnych i czasowych.

Programowalne układy cyfrowe CPLD, FPGA.

Czytanie schematów stosowanych w technice cyfrowej.

Stosowanie posiadanej wiedzy w eksploatacji statkowych układów cyfrowych.

Podstawy sterowania z układem komputerowym.

Zasada przetwarzania danych w układzie cyfrowym.

Działanie i programowanie programowalnych sterowników logicznych.

Organizacja pamięci PLC i działanie stopnia wyjściowego PLC.

Czytanie programów PLC w języku drabinkowym.

Obsługiwanie układów sterowania z PLC.

Obsługiwanie układów obejmujących programator PLC i sterownik PLC.

Programowanie sterowników logicznych w podstawowym zakresie.

Podstawowe funkcje realizowane podczas wymiany informacji w sieci.

Zasady konfigurowania sieci lokalnych i przemysłowych.

Zasady adresowania w sieciach komputerowych.

Zasady wykorzystania podstawowych aplikacji i usług sieciowych.

Zasady bezpieczeństwa przy korzystaniu ze źródeł internetowych.

Konfigurowanie ustawień sieciowych terminala.

Stosowanie narzędzi układowych i programowych dla podniesienia poziomu bezpieczeństwa użytkowania zasobów sieciowych.

Diagnozowanie interfejsów sieciowych i rozbudowa sieci lokalnej zgodnie z istniejąca topologią.

Diagnozowanie i naprawa przemysłowych sieci komputerowych.

Słownictwo i zwroty dotyczące opanowania języka angielskiego w stopniu pozwalającym na porozumiewanie się w sprawach dotyczących życia codziennego.

Język zawodowy w zakresie czynnego opanowania niezbędnego słownictwa fachowego związanego z eksploatacją, przeglądów i remontów urządzeń elektrycznych, zwrotów i komend związanych z przygotowaniem i utrzymaniem siłowni okrętowej w ruchu oraz tworzeniem dokumentacji okrętowej.

Porozumiewanie się w sprawach zawodowych i sytuacjach życia codziennego.

Czytanie i rozumienie tekstów typu instrukcje obsługi urządzeń elektrycznych, raportów inspekcyjnych.

Komunikowanie się w mowie i piśmie w zakresie obowiązków oficera elektryka.

Zasada pracy urządzeń światowego systemu łączności alarmowej i bezpieczeństwa na morzu GMDSS.

Charakterystyki i przeznaczenie systemów INMARSAT, DSC, NBDP, EPIRB, SART, NAVTEX, AIS, LRIT.

Systemy łączności wewnętrznej, centrale telefoniczne i rozgłośnie manewrowe.

Układy zasilające urządzeń radiokomunikacyjnych.

Zasady integracji urządzeń nawigacyjnych z wykorzystaniem standardu NMEA.

Wykonywanie przeglądów systemów łączności wewnętrznej i urządzeń radiokomunikacyjnych.

Konserwowanie i przeprowadzanie podstawowych testów urządzeń światowego systemu łączności alarmowej i bezpieczeństwa na morzu GMDSS.

Budowa, napędy i układy sterowania urządzeń przeładunkowych na różnych typach statków.

Budowa, napędy i układy sterowania urządzeń cumowniczo-kotwicznych.

Budowa, napędy i układy sterowania wciągarek szalupowych, trapowych, trałowych i holowniczych.

Czytanie i interpretowanie schematów napędów elektrycznych oraz układów sterowania okrętowych urządzeń pokładowych.

Diagnozowanie i naprawa urządzeń pokładowych w zakresie elektrycznym, elektronicznym i systemów sterowania.

Rodzaje mierników prędkości statku.

Podstawy działania i zasilania statkowych urządzeń elektronawigacyjnych, ECDIS, kompasów magnetycznych, żyroskopowych, elektronicznych oraz kompasów optycznych i GPS; echosond nawigacyjnych.

Zasady działania różnych systemów sterowania ruchem statku, w tym różnych rozwiązań autopilotów.

Elementy pomiarowe i wykonawcze dynamicznego pozycjonowania statku (DP).

Działanie rejestratora danych podróży (VDR) i uproszczonego rejestratora danych podróży (S-VDR) oraz MRU.

Podstawy działania systemów mostka zintegrowanego.

Diagnozowanie i naprawa urządzeń elektronawigacyjnych od strony elektrycznej.

Stosowanie instrukcji producenta do diagnozowania i naprawy urządzeń elektronawigacyjnych.

Rodzaje przeglądów i napraw urządzeń elektrycznych na statku.

Rodzaje schematów elektrycznych i elektronicznych, symbole stosowane na schematach, czytanie schematów.

Testowanie i kalibrowanie różnego typu czujników i przetworników pomiarowych.

Cel i sposób działania instytucji klasyfikacyjnych (m.in. PRS).

Podstawowe wymagania Konwencji SOLAS dotyczące wyposażenia elektrycznego i automatyki.

Zasady ochrony przeciwporażeniowej stosowanej na statkach.

Podstawowe wymogi i warunki BHP, jakim powinny odpowiadać stanowiska robocze, pomieszczenia i przejścia na statku.

Warunki bezpiecznej pracy podczas obsługi, konserwacji i naprawy urządzeń elektrycznych i elektronicznych, także w strefach zagrożonych wybuchem.

Warunki bezpiecznej pracy podczas obsługi, konserwacji i naprawy urządzeń elektrycznych i elektronicznych stosowanych w dziale hotelowym.

Zasady bezpiecznej pracy w strefie działania mikrofal na statku.

Sposób udzielania pierwszej pomocy porażonemu prądem elektrycznym, metody katodowej ochrony stalowego kadłuba statku.

Odczytywanie symboli i schematów elektrycznych i elektronicznych.

Obsługa, testowanie i konserwowanie urządzeń elektrycznych, elektronicznych i automatyki oraz ich układów sterowania.

Korzystanie z informatycznego systemu zarządzania przeglądami, remontami i częściami zamiennymi urządzeń elektrycznych, elektronicznych i automatyki.

Przeprowadzanie okresowych kontroli sprawności systemów bezpieczeństwa, w tym wykrywania pożarów i innych.

Wykonywanie elektrycznych prac warsztatowych.

Zapewnienie bezpiecznej pracy w zbiornikach.

Sporządzanie protokołów eksploatacji katodowej ochrony kadłuba statku.

Udzielanie pierwszej pomocy porażonemu prądem elektrycznym, stosowanie ochrony przeciwporażeniowej w urządzeniach elektrycznych zasilanych napięciem do 1 kV i powyżej.

Podstawowe pojęcia z zakresu ekologii i ochrony środowiska.

Przepisy prawne międzynarodowe (konwencja MARPOL) i krajowe dot. ochrony wód i atmosfery przed zanieczyszczeniami ze statków.

Techniczne sposoby zapobiegania zanieczyszczeniom olejowym ze statków.

Sposoby zapobiegania innym zanieczyszczeniom ze statków: chemikaliami, ściekami i śmieciami oraz substancjami zanieczyszczającymi powietrze.

Wpływ promieniowania elektromagnetycznego, hałasu i wibracji na zdrowie człowieka.

Stosowanie procedur zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska morskiego.

Właściwe eksploatowanie okrętowych urządzeń ochrony środowiska typu: odolejacze, oczyszczalnie ścieków, spalarki.

Prowadzenie na statku, zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokumentacji z zakresu ochrony środowiska dotyczącej spalania, przechowywania oraz zdawania odpadów w portach oraz ścieków sanitarnych i zaolejonych.

Likwidowanie rozlewów olejowych.

Zasady kierowania zespołem:

Zasady szkolenia i egzaminowania członków załogi statku.

Zasady wachtowej i bezwachtowej obsługi siłowni okrętowych.

Kierowanie zespołem.

Opisywanie wymagań stawianych członkom załóg działu maszynowego w konwencjach IMO: STCW, SOLAS, MARPOL oraz w konwencjach ILO.

Skuteczna komunikacja na statku i na lądzie.

Rodzaje tarcia ślizgowego (suche, graniczne, mieszane i płynne) i warunki ich występowania.

Prawa Coulomba-Morena tarcia ślizgowego suchego i jego znaczenie praktyczne; pojęcie współczynnika tarcia ślizgowego suchego.

Tarcie toczne, w szczególności tarcie w łożyskach tocznych; pojęcie współczynnika tarcia tocznego.

Ruch harmoniczny punktu materialnego; pojęcia amplitudy, okresu i częstotliwości; położenia maksymalnej i minimalnej prędkości i przyspieszenia punktu.

Ruch tłoka mechanizmu korbowo-tłokowego typowego silnika spalinowego podczas jednostajnego ruchu obrotowego wału korbowego; położenia maksymalnej prędkości tłoka; siły bezwładności tłoka.

Moment bezwładności ciała, w szczególności punktu materialnego, koła, walca i pierścienia.

Ruch postępowy i obrotowy ciała doskonale sztywnego.

Energia kinetyczna punktu materialnego i ciała doskonale sztywnego w ruchu postępowym i obrotowym.

Funkcje koła zamachowego; dobór wielkości koła zamachowego; moment zamachowy koła.

Metody wyważania statycznego i dynamicznego wirników sztywnych.

Pojęcie naprężenia normalnego i tnącego w przekroju poprzecznym wału.

Pomiar metodą torsjograficzną i tensometryczną naprężeń tnących i momentu skręcającego w wale napędowym.

Metodyka pomiarów parametrów w procesach termodynamicznych.

Interpretacja obiegów porównawczych tłokowych silników spalinowych.

Termodynamika pary wodnej, wytwarzanie pary, para mokra i przegrzana, parametry pary.

Interpretacja wykresów p-v oraz i-p dla wody oraz wykresów entropowych pary: w tym wykres T-s oraz i-s.

Obiegi chłodnicze, bilans cieplny obiegu chłodniczego, wskaźniki energetyczne obiegów chłodniczych.

Obróbka powietrza w centralach klimatyzacyjnych, wykres i-x powietrza wilgotnego. Przemiany izobaryczne powietrza wilgotnego.

Specyfika ruchu ciepła w wymiennikach okrętowych. Charakterystyczne rodzaje ruchu ciepła: przewodzenie, unoszenie, promieniowanie, przenikanie przez przegrodę, ruch ciepła przy zmianie stanu skupienia, parametry ruchu ciepła, czynniki eksploatacyjne wpływające na bilans wymiennika ciepła, metody intensyfikacji ruchu ciepła.

Wpływ zanieczyszczeń powierzchni na współczynnik przenikania ciepła.