Νόμοι — ΦΕΚ A' 100/2025

Οι πινακίδες σήμανσης αφορούν τους οδηγούς, οι οποίοι κυκλοφορούν σε ολόκληρο το πλάτος του ανοικτού στην κυκλοφορία οδοστρώματος, εκτός αν, με κατάλληλη τοποθέτησή τους, απευθύνονται αποκλειστικά σε αυτούς που οδηγούν σε μία ή περισσότερες λωρίδες κυκλοφορίας που χωρίζονται με κατά μήκος διαγραμμίσεις ή κατάλληλα διαχωριστικά μέσα.

Οι παραβάσεις για τον οδηγό που δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται με:

Οι σημάνσεις των οδοστρωμάτων με διαγραμμίσεις ή αναγραφή λέξεων ή απεικόνιση συμβόλων χρησιμοποιούνται για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας ή για την ρύθμιση της στάθμευσης, σε συνδυασμό με ανάλογες πινακίδες, υπερισχύουν των πινακίδων στάθμευσης. Οι διαγραμμίσεις οδών, που προορίζονται για κινούμενα οχήματα, πρέπει να αναγνωρίζονται εύκολα και έγκαιρα από τους οδηγούς και να είναι ορατές τόσο κατά την ημέρα όσο και κατά τη νύχτα.

Τα κύρια είδη των σημάνσεων επί των οδοστρωμάτων με διαγραμμίσεις είναι οι:

Οι κατά μήκος διαγραμμίσεις είναι:

Οι κατά πλάτος (εγκάρσιες) διαγραμμίσεις είναι:

Οι ειδικές διαγραμμίσεις είναι:

Δεν θεωρούνται ως κατά μήκος διαγραμμίσεις, με την έννοια του παρόντος:

Οι διαγραμμίσεις των οδών είναι λευκές, εκτός από:

Απαγορεύεται οι οδηγοί των οδικών οχημάτων:

Αν τα άκρα του οδοστρώματος διαγραμμίζονται μέσω φώτων ή αντανακλαστικών στοιχείων, τα φώτα ή αντανακλαστικά στοιχεία είναι:

Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Β, εκτός από εκείνες:

Οι οδηγοί των οδικών οχημάτων συμμορφώνονται με τις πιο κάτω ενδείξεις των φωτεινών σηματοδοτών ρύθμισης της κυκλοφορίας, εκτός αν η ρύθμιση γίνεται από τροχονόμο κατά διαφορετικό τρόπο:

Φωτεινοί σηματοδότες οι οποίοι έχουν ένδειξη ποδήλατο, λεωφορείο ή άλλο όχημα στα φώτα ή σηματοδότες με μέγεθος μικρότερο του κανονικού, με ορθογώνια παραλληλόγραμμη πινακίδα που φέρει ένδειξη συγκεκριμένου οχήματος στον ιστό τους, ισχύουν μόνο για τους οδηγούς των αντίστοιχων οχημάτων.

Οι παραβάσεις για τον οδηγό των παρ. 1 και 2 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α, εκτός από τις περ. β), ε),

Οι ποδηλάτες συμμορφώνονται με τις ενδείξεις των ειδικών για αυτούς φωτεινών σηματοδοτών, εκτός εάν η ρύθμιση της κυκλοφορίας γίνεται από τροχονόμους κατά διαφορετικό τρόπο, ως εξής:

Σηματοδότες σε κοινή διάβαση ποδηλάτων και πεζών:

Σηματοδότες σε αποκλειστική διάβαση ποδηλάτων:

Αν ο ποδηλάτης καταληφθεί στη διάβαση από την ερυθρά ένδειξη του σηματοδότη του (με το σύμβολο του ποδηλάτη σε στάση), δικαιούται να συνεχίσει την πορεία του προς την απέναντι πλευρά της οδού.

Οι φωτεινοί σηματοδότες τοποθετούνται κατακόρυφα με το ερυθρό φως πάντοτε πάνω και το πράσινο φως πάντοτε κάτω.

Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α, με εξαίρεση τις παραβάσεις των περ. β) και στ) της παρ. 1, οι οποίες κατατάσσονται στην κατηγορία Ε2-Α.

Οι πεζοί συμμορφώνονται με τις ενδείξεις των ειδικών για τους ίδιους φωτεινών σηματοδοτών ως ακολούθως, εκτός εάν η ρύθμιση της κυκλοφορίας γίνεται από τροχονόμους κατά διαφορετικό τρόπο.

Αν ο πεζός καταληφθεί στη διάβαση από την ερυθρά ένδειξη του σηματοδότη του (με το σύμβολο του ατόμου σε στάση), δικαιούται να συνεχίσει την πορεία του προς την απέναντι πλευρά της οδού.

H παράβαση του παρόντος κατατάσσεται στην κατηγορία Ε1-Α.

Στις σιδηροδρομικές διαβάσεις τοποθετούνται, κατά περίπτωση, οι πινακίδες αναγγελίας κινδύνου Κ-31 ή Κ-32, όπως ορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 7, περί σήμανσης οδών με πινακίδες.

Στις ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις, χωρίς κινητά φράγματα, η φωτεινή σηματοδότηση τοποθετείται πλησίον και προ της διάβασης και επί του αυτού ιστού τοποθετείται η πινακίδα υποχρεωτικής διακοπής πορείας (Ρ-2) σε συνδυασμό με τις πινακίδες Κ-36 ή Κ-37.

Όταν εκτελούνται στις οδούς εργασίες, όλες οι πινακίδες σήμανσης που απαιτούνται κατά περίπτωση (κινδύνου, ρυθμιστικές, πληροφοριακές) τοποθετούνται σε κατάλληλες θέσεις, σύμφωνα με το άρθρο 14, περί εγκατάστασης μέσων σήμανσης και σηματοδότησης.

Τα όρια των εργασιών που εκτελούνται επί του οδοστρώματος και οι χώροι εναπόθεσης υλικών επισημαίνονται με την τοποθέτηση συνεχών ή διακεκομμένων εμποδίων, τα οποία φέρουν εναλλασσόμενες λωρίδες ερυθρού και λευκού χρώματος. Κατά τη νύχτα, εάν τα εμπόδια δεν είναι αντανακλαστικά, με φώτα και αντανακλαστικά στοιχεία, τα αντανακλαστικά στοιχεία και σταθερά φώτα που χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό είναι χρώματος ερυθρού, και αν χρησιμοποιηθούν φώτα τα οποία αναβοσβήνουν, έχουν χρώμα βαθύ κίτρινο. Κατ’ εξαίρεση:

Τα μέσα σήμανσης των παρ. 1 και 2 τοποθετούνται με μέριμνα και ευθύνη των εργοληπτών ή των εκτελούντων τις εργασίες και, σε περίπτωση κατά την οποία οι εργασίες εκτελούνται απολογιστικά, από τον επιβλέποντα το έργο. Οι φορείς που κατασκευάζουν τα διάφορα έργα στις οδούς ή αναθέτουν την κατασκευή τους σε τρίτους ελέγχουν την τοποθέτηση των μέσων σήμανσης.

Οι παραβάσεις της παράλειψης τοποθέτησης και συντήρησης των ανωτέρω μέσων σήμανσης, της πλημμελούς τοποθέτησης και της παράλειψης αφαίρεσής τους μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε4 και τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ και ποινή φυλάκισης έως δώδεκα (12) μηνών, ανεξαρτήτως εάν η πρόκληση κινδύνου ή ζημιάς ή βλάβης τιμωρείται αυτοτελώς από άλλες διατάξεις.

Οποίος έχει τις κατά τον παρόντα αρμοδιότητες ή την εξουσία επί του πράγματος, επί του οποίου διεξάγεται δημόσια κυκλοφορία, λαμβάνει κάθε μέτρο, ώστε από τη δημόσια κυκλοφορία να μην προκαλείται κίνδυνος ή ζημία τρίτων προσώπων ή άλλων έννομων αγαθών.

Η κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση των οδών εκτελείται μόνο κατόπιν σχετικής μελέτης. Αρμόδιοι φορείς για την εκπόνηση ή έγκριση μελετών εφαρμογής, που αφορούν την κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση των οδών (πινακίδες και διαγραμμίσεις), για την εγκατάσταση, συντήρηση και διασφάλιση της ορατότητας και αποτελεσματικότητας της σήμανσης αυτής είναι είτε η Γενική Γραμματεία Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, είτε οι υπηρεσίες των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού που έχουν την αρμοδιότητα συντήρησης των οδών, είτε οι φορείς διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένων, κατά περίπτωση. Οι αρμόδιες υπηρεσίες των φορέων αυτών έχουν την υποχρέωση της υλοποίησης, σε εύλογο χρονικό διάστημα και των σχετικών αστυνομικών αποφάσεων. Η Γενική Γραμματεία Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ασκεί σε όλη τη χώρα την εποπτεία και παρέχει οδηγίες για θέματα κυκλοφοριακής σήμανσης. Εάν τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Υποδομών διαπιστώνουν την ελλιπή ή εσφαλμένη σήμανση ή πλημμελή συντήρηση μέσων σήμανσης από τις προς τούτο αρμόδιες υπηρεσίες, δύνανται να τις καλούν προς εκτέλεση των αναγκαίων ενεργειών εγκατάστασης νέας, απομάκρυνσης ή αντικατάστασης εσφαλμένης σήμανσης, καθώς και συντήρησης μέσων σήμανσης, τάσσοντας σε αυτές σχετική προθεσμία ενέργειας. Εάν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Υποδομών δύνανται να προβούν σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες καθ’ υποκατάσταση των υπηρεσιών αυτών. Η υποκατάσταση αυτή περιλαμβάνει κάθε πρό Η σχετική δαπάνη βαραίνει τις ανωτέρω υπηρεσίες και εγγράφεται στον προϋπολογισμό τους ως υποχρεωτική δαπάνη, βάσει των σχετικών διατάξεων. Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών μπορεί να ακυρώνει αποφάσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, που αναφέρονται στα θέματα οδικής σήμανσης και οι οποίες δεν είναι σύμφωνες με τις τεχνικές προδιαγραφές και οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

Για την εγκατάσταση και λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών, οι οποίοι ρυθμίζουν την κυκλοφορία οχημάτων και πεζών, απαιτείται προηγούμενη εκπόνηση ή έγκριση της σχετικής μελέτης από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ή από την αρμόδια Διεύθυνση Ελέγχου και Συντήρησης Έργων της Περιφέρειας ή άλλη αρμόδια, κατά νόμο, υπηρεσία.

Επιτρέπονται η εγκατάσταση ειδικών μέσων σήμανσης και σηματοδότησης και η δημιουργία ειδικής διαμόρφωσης των χώρων κυκλοφορίας για τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας ατόμων με αναπηρία. Τα ειδικά αυτά μέτρα περιλαμβάνουν ιδίως συσκευές εκπομπής ηχητικών σημάτων, δημιουργία ανάγλυφων σημείων επί των χώρων δημόσιας κυκλοφορίας και κάθε άλλο κατάλληλο μέσο, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

Επιτρέπεται ο διαχωρισμός των λωρίδων κυκλοφορίας με κατάλληλη διαμόρφωση και εγκατάσταση εξοπλισμού, ύστερα από έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ή από την αρμόδια Διεύθυνση Ελέγχου και Συντήρησης Έργων της Περιφέρειας ή άλλη αρμόδια, κατά νόμο, υπηρεσία.

Για τη μελέτη, εγκατάσταση και συντήρηση των κάθε είδους σηματοδοτών, ηχητικών συσκευών ή κινητών φραγμάτων στις ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις, αρμόδιες είναι οι υπηρεσίες του φορέα εκμετάλλευσης.

Απαγορεύεται η τοποθέτηση πινακίδων σήμανσης ή η χάραξη διαγραμμίσεων, καθώς και η εγκατάσταση σηματοδοτών από άλλους, εκτός από τις παραπάνω καθοριζόμενες αρμόδιες υπηρεσίες. Απαγορεύονται η καταστροφή, παραποίηση, μετάθεση, αλλοίωση και γενικά η με οποιονδήποτε τρόπο επενέργεια στις πινακίδες σήμανσης, στους σηματοδότες και το σύστημα στήριξής τους, στις διαγραμμίσεις πάνω στο οδόστρωμα, καθώς και στις συσκευές ρύθμισης ή μέτρησης της κυκλοφορίας. Για τον καταλογισμό της σχετικής δαπάνης σε βάρος των παραβατών, εφαρμόζεται αναλόγως το άρθρο 51, περί εργασιών και εναπόθεσης υλικών στις οδούς.

Απαγορεύεται η εγκατάσταση οποιασδήποτε πινακίδας, αφίσας, διαγράμμισης ή συσκευής, η οποία μπορεί είτε να προκαλέσει σύγχυση με πινακίδες σήμανσης ή με κυκλοφοριακή διαγράμμιση ή με άλλη συσκευή ρύθμισης της κυκλοφορίας, είτε να τις καταστήσει λιγότερο ορατές ή αποτελεσματικές, είτε να προκαλέσει θάμβωση στους χρήστες της οδού και γενικά να αποσπάσει την προσοχή τους με τρόπο που μπορεί να έχει δυσμενή επίδραση στην ασφάλεια της κυκλοφορίας. Οι πινακίδες, οι αφίσες, οι διαγραμμίσεις και οι συσκευές, οι οποίες τοποθετούνται, κατά παράβαση της παρούσας, αφαιρούνται ή εξαλείφονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στην παρ. 3 του άρθρου 18 του ν. 2130/1993 (Α’ 62), περί συμπλήρωσης και τροποποίησης διατάξεων για τις διαφημίσεις. Εάν τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών διαπιστώσουν την παράλειψη άσκησης των αρμοδιοτήτων της παρούσας, από τους προς τούτο υπόχρεους δήμους, δύνανται να τους καλούν προς εκτέλεση των αναγκαίων ενεργειών αφαίρεσης ή εξάλειψης των αντικειμένων που έχουν τοποθετηθεί παράνομα, τάσσοντάς τους σχετική προθεσμία ενέργειας. Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών δύνανται να προβούν σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες καθ’ υποκατάσταση του Δήμου. Η υποκατάσταση αυτή περιλαμβάνει κάθε πρόσφορη ενέργεια για την αφαίρεση ή εξάλειψη των πινακίδων, αφισών, διαγραμμίσεων ή συσκευών που έχουν τοποθετηθεί παράνομα. Η σχετική δαπάνη βαραίνει τον δήμο και εγγράφεται στον προϋπολογισμό του ως υποχρεωτική δαπάνη, σύμφωνα με τον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α’ 114). Η υπηρεσία που προβαίνει στην αφαίρεση ή εξάλειψη των πινακίδων, των αφισών, των διαγραμμίσεων ή των συσκευών που έχουν τοποθετηθεί παράνομα, καθώς και ο Δήμος, στον προϋπολογισμό του οποίου εγγράφεται υποχρεωτική δαπάνη για σχετικές ενέργειες που έγιναν καθ’ υποκατάστασή του, δύναται να καταλογίζει τη σχετική δαπάνη σε βάρος των παραβατών, η είσπραξη της οποίας γίνεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4878/2022, Α’ 190).

H παράβαση του παρόντος κατατάσσεται στην κατηγορία Ε4 και τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ και ποινή φυλάκισης έως δώδεκα (12) μήνες, ανεξαρτήτως εάν η πρόκληση κινδύνου ή ζημιάς ή βλάβης τιμωρείται αυτοτελώς από άλλες διατάξεις.

Απαγορεύεται κάθε διαφήμιση που πραγματοποιείται με οποιονδήποτε τρόπο και μέσο, στα εκτός κατοικημένης περιοχής τμήματα των χαρακτηρισμένων εθνικών και επαρχιακών οδών ή αυτοκινητοδρόμων και σε ζώνη μέχρι εκατόν πενήντα (150) μέτρων και από τις δύο (2) πλευρές του άξονα των οδών αυτών και είναι ορατή από τους χρήστες των οδών. Η ζώνη απαγόρευσης του πρώτου εδαφίου περιορίζεται στα σαράντα (40) μέτρα και από τις δύο (2) πλευρές του άξονα των ανωτέρω τμημάτων εθνικών και επαρχιακών οδών ή αυτοκινητοδρόμων, που διέρχονται μέσα από κατοικημένη περιοχή, εάν το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας στα τμήματα αυτά υπερβαίνει τα εβδομήντα (70) χιλιόμετρα την ώρα. Σε κλάδους ανισόπεδων κόμβων αυτοκινητοδρόμων και στις περιοχές των σταθμών διοδίων, η απόσταση των εκατόν πενήντα (150) μέτρων από τις δύο πλευρές του άξονα της κατεύθυνσης ισχύει ανεξαρτήτως του επιτρε με το άρθρο 219 του ν. 4782/2021 (Α’ 36), περί υπαίθριας διαφήμισης σε ζώνες αεροδρομίων.

Απαγορεύεται η τοποθέτηση επιγραφών ή διαφημίσεων ή η εγκατάσταση οποιασδήποτε πινακίδας, αφίσας, διαγράμμισης ή συσκευής, σε θέση ή με τρόπο που μπορεί να έχει οποιεσδήποτε αρνητικές συνέπειες στους χρήστες της οδού ή να επηρεάσει με οποιονδήποτε τρόπο την κυκλοφορία. Ιδίως απαγορεύεται η τοποθέτηση ή εγκατάσταση των ανωτέρω σε τέτοιες θέσεις, ώστε να παρεμποδίζεται η θέα των πινακίδων κατακόρυφης σήμανσης ή φωτεινών σηματοδοτών ή να προκαλείται σύγχυση με πινακίδες σήμανσης ή με κυκλοφοριακή διαγράμμιση ή με άλλη συσκευή ρύθμισης της κυκλοφορίας ή να τις καταστήσει λιγότερο ορατές ή αποτελεσματικές ή να προκαλέσει θάμβωση στους χρήστες της οδού και γενικά να αποσπάσουν την προσοχή τους με τρόπο που μπορεί να έχει δυσμενή επίδραση στην οδική ασφάλεια γενικά.

Σε οδούς, στις οποίες είναι εγκατεστημένοι φωτεινοί σηματοδότες ρύθμισης της κυκλοφορίας, απαγορεύεται η τοποθέτηση έγχρωμων φωτεινών διαφημίσεων ή πινακίδων ή αναγραφών με χρώματα που χρησιμοποιούνται στη φωτεινή σηματοδότηση, σε απόσταση εκατέρωθεν και ύψος μικρότερο των είκοσι (20) μέτρων από κάθε φανό σηματοδότησης.

Με παράλληλη τήρηση των προηγούμενων παραγράφων, επιτρέπεται να τοποθετούνται ή να λειτουργούν επιγραφές, που αναφέρονται στην επωνυμία ή σε άλλο διακριτικό σημείο ή τίτλο επιχείρησης που λειτουργεί παρά την οδό. Οι διαφημιστικές ως άνω πινακίδες και επιγραφές, όπου επιτρέπεται, τοποθετούνται παράλληλα προς τον άξονα της οδού, εκτός από τις διαφημίσεις και τις επιγραφές των εγκεκριμένων πλαισίων και των πρατηρίων καυσίμων που λειτουργούν παρά την οδό, οι οποίες μπορούν να τοποθετούνται και κάθετα προς τον άξονα αυτής.

Η τοποθέτηση διαφημιστικών πλαισίων στα στέγαστρα στάσεων αναμονής των αστικών και υπεραστικών συγκοινωνιών που βρίσκονται σε οδούς ταχείας κυκλοφορίας, στα εκτός κατοικημένης περιοχής τμήματα των εθνικών, επαρχιακών και δημοτικών οδών, καθώς και στα εντός κατοικημένης περιοχής τμήματα των εθνικών, επαρχιακών και δημοτικών οδών στα οποία το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας για τα επιβατηγά οχήματα υπερβαίνει τα εβδομήντα (70) χιλιόμετρα την ώρα, επιτρέπεται μόνο στην παράλληλη, προς τον άξονα της οδού πλευρά (πλάτη) αυτών, με την προϋπόθεση ότι η πλευρά αυτή ή τμήμα της προβλέπεται να είναι κλειστό. Η διαφήμιση επιτρέπεται και στις δύο όψεις των πλαισίων αυτών, εφόσον δεν είναι κάθετες προς τον άξονα οποιασδήποτε άλλης οδού. Στις λοιπές περιπτώσεις επιτρέπεται η τοποθέτηση πλαισίων στην αντίθετη, προς την κατεύθυνση της κυκλοφορίας, πλευρά των στεγάστρων, καθώς και στην παράλληλη προς τον άξονα της οδού πλευρά (πλάτη) αυτών, με την προϋπόθεση ότι οι πλευρές αυτές ή τμήμα αυτών προβλέπεται να είναι κλειστά. Όταν τοποθετούνται πλαίσια σε δύο (2) πλευρές των στεγάστρων, στην πλάτη αυτών εξασφαλίζεται ελεύθερη δίοδος μήκους τουλάχιστον ενός (1) μέτρου καθ’ όλο το ύψος αυτής. Η προβολή της διαφήμισης επιτρέπεται και στις δύο (2) όψεις των πλαισίων αυτών.

Απαγορεύονται επί οχημάτων οι φωτεινές ή φωτιζόμενες διαφημίσεις, οι διαφημίσεις για τις οποίες χρησιμοποιούνται αντανακλαστικά στοιχεία, καθώς και οι διαφημίσεις με εναλλασσόμενα μηνύματα.

Απαγορεύεται κάθε διαφήμιση εκτός των καθορισμένων πλαισίων ή οποιαδήποτε αναγραφή λέξεων, εικόνων ή συμβόλων σε στύλους ηλεκτροφωτισμού ή φωτεινών σηματοδοτών, σε διαχωριστικές νησίδες ή νησίδες ασφαλείας σε πεζοδρόμια, σε επιφάνειες τεχνικών έργων, οδοποιίας, είτε αυτή γίνεται απευθείας στις επιφάνειες αυτές, είτε σε επιφάνειες μέσων εξαρτώμενων από τα τεχνικά έργα.

Διαφημίσεις, επιγραφές, πινακίδες, αφίσες, διαγραμμίσεις ή συσκευές που τοποθετούνται κατά παράβαση του παρόντος, αφαιρούνται ή εξαλείφονται ή, εφόσον είναι φωτεινές, τίθενται εκτός λειτουργίας, κατά τη διαδικασία της παρ. 3 του άρθρου 18 του ν. 2130/1993 (Α’ 62), περί συμπλήρωσης και τροποποίησης διατάξεων για τις διαφημίσεις. Εάν τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Υποδομών ή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης διαπιστώσουν την παράλειψη τήρησης των υποχρεώσεων του προηγούμενου εδαφίου από τους προς τούτο υπόχρεους, δύνανται να τους καλούν προς εκτέλεση των αναγκαίων ενεργειών, τάσσοντάς τους σχετική προθεσμία ενέργειας. Εάν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Υποδομών ή της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης δύνανται να προβούν σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες καθ’ υποκατάσταση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η υποκατάσταση αυτή περιλαμβάνει κάθε πρόσφορη ενέργεια για την αφαίρεση, εξάλειψη ή θέση εκτός λειτουργίας των διαφημίσεων και επιγραφών από οποιονδήποτε χώρο της οδού ανεξάρτητα από τον φορέα που τη συντηρεί. Η σχετική δαπάνη βαραίνει τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και εγγράφεται στον προϋπολογισμό τους ως υποχρεωτική δαπάνη, βάσει των σχετικών διατάξεων του παρόντος. Η υπηρεσία που προβαίνει στην αφαίρεση, εξάλειψη ή θέση εκτός λειτουργίας παράνομων επιγραφών ή διαφημίσεων, καθώς και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στον προϋπολογισμό των οποίων εγγράφεται υποχρεωτική δαπάνη για σχετικές ενέργειες που έγιναν καθ’ υποκατάστασή τους, δύνανται να καταλογίζουν τη σχετική δαπάνη σε βάρος των διαφημιστών ή των διαφημιζομένων, η είσπραξη της οποίας γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις για την είσπραξη των δημοσίων εσόδων. Οι ανωτέρω υπηρεσίες δεν φέρουν καμία ευθύνη για ζημιές κατά την αποξήλωση, καθώς και για τη φύλαξη και την απόδοση των σχετικών υλικών στους διαφημιστές ή τους διαφημιζόμενους.

Αυτός που παραβαίνει με οποιονδήποτε τρόπο το παρόν και ιδίως αυτός που επικολλά ή αναρτά έντυπα ή διενεργεί γενικά διαφημιστικές πράξεις κατά παράβαση του παρόντος τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως ένα (1) έτος και χρηματική ποινή έως δέκα χιλιάδες (10.000) Ευθύνης (Ε.Π.Ε.), καθώς και πρόσωπα που ασκούν τη διοίκηση ή τη διαχείριση νομικών προσώπων του Δημοσίου ή των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή του εν γένει ιδιωτικού τομέα, που αναθέτουν διαφημιστικές πράξεις κατά παράβαση του παρόντος, τιμωρούνται ως αυτουργοί, ανεξάρτητα από την ποινική ευθύνη άλλου φυσικού προσώπου.

Οι ποινές της παρ. 9 επιβάλλονται εφόσον δεν προβλέπονται ποινές αυστηρότερες από άλλες διατάξεις.

Όποιος χρησιμοποιεί το οδικό δίκτυο πρέπει να αποφεύγει οποιαδήποτε συμπεριφορά η οποία ενδεχομένως προκαλεί κίνδυνο ή εμπόδια στην κυκλοφορία, εκθέτει σε κίνδυνο πρόσωπα ή ζώα ή προκαλεί ζημιές σε δημόσιες ή ιδιωτικές περιουσίες. Οι οδηγοί υποχρεούνται να οδηγούν με σύνεση και με διαρκώς τεταμένη την προσοχή, να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή στα παιδιά, τους υπερήλικες, τα άτομα με αναπηρία και γενικώς στα πρόσωπα που χρειάζονται βοήθεια και να μην προκαλούν γενικά με τη συμπεριφορά τους τρόμο, ανησυχία ή παρενόχληση στους λοιπούς χρήστες των οδών, τους παρόδιους ή τους κατοικούντες πλησίον αυτών.

Δεν επιτρέπεται η απόθεση ή εγκατάλειψη ή η απόρριψη οποιουδήποτε αντικειμένου ή ύλης στις οδούς, εφόσον παρακωλύει έστω και κατ’ ελάχιστο την κυκλοφορία των πεζών και των οχημάτων, καθώς και τη στάθμευση των οχημάτων. Δεν επιτρέπεται να χύνονται στις οδούς ουσίες ή υλικά, όπως είναι τα νερά, τα λάδια και ο ασβέστης, τα οποία μπορούν να καταστήσουν την οδό ολισθηρή.

Δεν επιτρέπεται η απόρριψη από το όχημα οποιουδήποτε αντικειμένου, έστω και αν από αυτό δεν καθίσταται επικίνδυνη ούτε παρακωλύεται η κυκλοφορία. Δεν επιτρέπεται η απόρριψη από το όχημα κάθε αντικειμένου ή ουσίας που μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά ή να ρυπάνει το περιβάλλον.

Αν οι χρήστες των οδών δεν μπορούν να αποφύγουν την πρόκληση εμποδίου ή κινδύνου, υποχρεούνται να λαμβάνουν αμέσως τα αναγκαία μέτρα για την απομάκρυνση ή αποτροπή αυτού και, εάν δεν μπορούν, οφείλουν να ειδοποιούν τους λοιπούς χρήστες της οδού για την ύπαρξη του εμποδίου ή του κινδύνου. Αυτοί που επιθυμούν, για εύλογη αιτία, όπως είναι οι μεταφορές, η επιβίβαση και η αποβίβαση, να καταλάβουν για λίγο μέρος του πεζοδρομίου ή του οδοστρώματος, οφείλουν να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για την απρόσκοπτη και ασφαλή κυκλοφορία πεζών και οχημάτων.

Η χρήση των ζωνών ασφαλείας είναι υποχρεωτική τόσο για τους οδηγούς όσο και για τους επιβάτες. Σε περίπτωση μεταφοράς ανηλίκων επιβατών, εφόσον στο όχημα υπάρχει συνοδός, την ευθύνη φέρει αυτός. Για τη μεταφορά παιδιών με αυτοκίνητο είναι υποχρεωτική η χρήση ειδικών μέσων συγκράτησης και προστασίας, όπως είναι τα καθίσματα και οι ζώνες ασφαλείας.

Οι οδηγοί και οι επιβάτες μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και τρίτροχων οχημάτων, τα οποία δεν διαθέτουν κουβούκλιο, υποχρεούνται να φορούν προστατευτικό κράνος, κανονικά δεμένο.

Οι οδηγοί οχημάτων οφείλουν να συμπεριφέρονται με ευγένεια στους πεζούς και τους άλλους οδηγούς. Οι οδηγοί των επιβατηγών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης (Ε.Δ.Χ.) της περ. 19 του άρθρου 4 και οι οδηγοί των μέσων μαζικής μεταφοράς, περιλαμβανομένων και των τουριστικών οχημάτων, οφείλουν να συμπεριφέρονται με ευγένεια στους επιβάτες.

Για την εξοικείωση των μαθητών με τους κανόνες οδικής συμπεριφοράς, μπορεί να προβλέπεται η καθιέρωση αντίστοιχου μαθήματος.

Απαγορεύεται η οδήγηση οδικών οχημάτων για επίδειξη ικανότητας, εντυπωσιασμό, ανταγωνισμό ή τέλεση αυτοσχέδιων αγώνων.

Απαγορεύεται, εκατέρωθεν του οδοστρώματος των αυτοκινητοδρόμων, η στάθμευση οχημάτων και η εγκατάσταση υπαίθριων μικροκαταστημάτων ή κινητών και ακίνητων καντινών για την πώληση διαφόρων ειδών. Στο λοιπό οδικό δίκτυο είναι δυνατή η εγκατάσταση των ανωτέρω, μετά από άδεια των αρμόδιων για τη συντήρηση του οδικού δικτύου αρχών, που χορηγείται μόνο μετά από σύμφωνη γνώμη των κατά τόπους αρμόδιων υπηρεσιών της Τροχαίας. 11.α) Οι παραβάσεις των παρ. 1 και 4 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε2-Α. Στην ίδια κατηγορία κατατάσσεται η παράβαση της παρ. 5 όσον αφορά τη μη χρήση ζώνης ασφαλείας από τους επιβάτες.

Κάθε κινούμενο όχημα ή συνδυασμός οχημάτων επιβάλλεται να έχει οδηγό. ή δοκιμαστικής λειτουργίας για ερευνητικούς ή άλλους σκοπούς. Η κυκλοφορία του επιτρέπεται, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου μετά από σύμφωνη γνώμη των κατά τόπους αρμοδίων υπηρεσιών τροχαίας ή των αστυνομικών υπηρεσιών που ασκούν καθήκοντα τροχαίας, για καθορισμένη χρονική περίοδο και συγκεκριμένη αστική ή περιαστική διαδρομή, που καθορίζεται μετά από κυκλοφοριακή μελέτη, σύμφωνα με το άρθρο 55 του παρόντος, περί μέτρων ρύθμισης οδικής κυκλοφορίας, και το άρθρο 83 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α’ 114), περί δημοτικής συγκοινωνίας, εφόσον η κυκλοφορία του οχήματος πραγματοποιείται στο πλαίσιο εκτέλεσης δημοτικής συγκοινωνίας. Ειδικώς για την εκτέλεση της δημοτικής συγκοινωνίας επιτρέπεται, για τους σκοπούς του παρόντος, η χρήση οχημάτων ιδιοκτησίας του φορέα υλοποίησης του ερευνητικού προγράμματος ή του προμηθευτή/κατασκευαστή, στην περίπτωση που το υπόψη πρόγραμμα αποτελεί δράση προεμπορικών δημόσιων συμβάσεων.

Ο οδηγός επιβάλλεται να έχει την κατά τις σχετικές διατάξεις προβλεπόμενη άδεια οδήγησης και την αναγκαία σωματική και διανοητική ικανότητα και να βρίσκεται σε κατάλληλη κατάσταση για να οδηγεί. Κατά τον χρόνο της οδήγησης οφείλει να είναι σε θέση να ελέγχει το όχημά του ή τα ζώα του. Ο οδηγός κάθε οχήματος υποχρεούται να έχει πλήρη ελευθερία των κινήσεών του, για να ενεργεί ελεύθερα τους αναγκαίους χειρισμούς. Ιδιαίτερα, απαγορεύεται να χρησιμοποιεί εν κινήσει ενσύρματα ακουστικά που έχουν συνδεθεί με φορητά ραδιόφωνα ή άλλες παρεμφερείς ηχητικές συσκευές, καθώς και τηλεόραση ή άλλη φορητή ηλεκτρονική συσκευή με οθόνη αφής, που λειτουργεί ως τέτοια. Η εν κινήσει χρήση κινητού ή άλλης ηλεκτρονικής συσκευής για βιντεοσκόπηση ή ζωντανή μετάδοση από τη θέση του οδηγού απαγορεύεται, εκτός αν το κινητό ή η συσκευή έχουν τοποθετηθεί σε ειδική θέση. Η εν κινήσει χρήση κινητού τηλεφώνου ή άλλων συσκευών τηλεπικοινωνίας, όπως φορητών ηλεκτρονικών συσκευών με τη μορφή ρολογιού χειρός, επιτρέπεται μόνο όταν αυτό είναι τοποθετημένο σε ειδική θέση για ανοικτή ακρόαση ή για και επιδεξιότητα για να οδηγεί. Τις αυτές αναγκαίες γνώσεις πρέπει να έχει και ο εκπαιδευόμενος οδηγός, όταν οδηγεί.

Ο οδηγός αυτοκινήτου οχήματος που μεταφέρει επικίνδυνες ύλες πάνω από ορισμένες ποσότητες επιβάλλεται να έχει υποστεί την, κατά τις σχετικές διατάξεις, αναγκαία επαγγελματική κατάρτιση, για να ενεργεί και να οδηγεί το όχημα, ώστε να μην κινδυνεύουν οι άνθρωποι, το περιβάλλον, τα ζώα και η προσωπική του ασφάλεια.

Οι οδηγοί λεωφορείων, επιβατηγών δημόσιας χρήσης, εκμισθούμενων επιβατηγών ιδιωτικής χρήσης με οδηγό και φορτηγών αυτοκινήτων απαγορεύεται να οδηγούν πέραν των χρονικών ορίων τα οποία καθορίζονται από τις κείμενες διατάξεις. Οι κάτοχοι των επιβατηγών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης (Ε.Δ.Χ.) της περ. 19 του άρθρου 4, καθώς και οι κάτοχοι των μέσων μαζικής μεταφοράς και των τουριστικών οχημάτων, φροντίζουν για την ύπαρξη μέτρων παθητικής ασφάλειας των επιβατών. Οι οδηγοί οφείλουν να οδηγούν με σύνεση, ώστε να είναι απόλυτα ασφαλής η μεταφορά των επιβατών. 6.α) Η παράβαση της παρ. 1 κατατάσσεται στην κατηγορία Ε1-Α.

Ο Περιφερειάρχης ή οι από αυτόν εξουσιοδοτούμενες αρχές μπορούν να επιβάλλουν την επανεξέταση κατόχου άδειας οδήγησης, αν ανακύψουν αμφιβολίες για την ικανότητά του προς οδήγηση ή την ιατρική επανεξέτασή του, αν ανακύψουν αμφιβολίες για τη σωματική ή πνευματική του κατάσταση. Στις περιπτώσεις αυτές η άδεια οδήγησης του παραπεμπομένου για επανεξέταση οδηγού αφαιρείται μετά την έκδοση της απόφασης για επανεξέταση και αποδίδεται μόνο αν αυτός κριθεί ικανός.

Ζώα επιτρέπεται να οδηγούνται μόνο από ανθρώπους απόλυτα ικανούς στον χειρισμό τους και που είναι σε θέση να τα ελέγχουν πλήρως.

Ζώα που είναι πιθανό να θέσουν σε κίνδυνο τους χρήστες των οδών δεν επιτρέπεται να κινούνται σε οδούς, εκτός αν βρίσκονται κάτω από την επίβλεψη και του έλεγχο κατάλληλου οδηγού. Τα σκυλιά πρέπει, γενικά, να είναι δεμένα με ειδικό λουρί.

Ζώα επικίνδυνα, είτε σε αγέλες ή κοπάδια, πρέπει να κινούνται κάτω από τον έλεγχο ενός ατόμου επικεφαλής. Μεγάλες αγέλες ή κοπάδια ζώων πρέπει να έχουν πολλούς οδηγούς.

Εφόσον μεγάλα ζώα ή αγέλες ή κοπάδια κινούνται κατά τη διάρκεια της νύχτας στις οδούς, οι οδηγοί τους υποχρεούνται να επισημαίνουν τα ζώα, καθώς και την αρχή και το τέλος της αγέλης ή του κοπαδιού με ευδιάκριτα φώτα.

Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε2-Α, εκτός εάν τιμωρούνται βαρύτερα με άλλη διάταξη.

Απαγορεύονται η κυκλοφορία και η οδήγηση κάθε οδικού οχήματος το οποίο: α) εκπέμπει ουσίες ή προϊόντα βλαπτικά για την υγεία του ανθρώπου ή που ρυπαίνουν το περιβάλλον πέραν των επιτρεπόμενων ορίων,

Οι παραβάσεις της παρ.  1 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε3-Β και στην κατηγορία Σ και τα στοιχεία κυκλοφορίας του οχήματος αφαιρούνται επί τόπου. Τα αφαιρούμενα στοιχεία κρατούνται στην αρμόδια αρχή μέχρι να προσκομιστεί από τον παραβάτη σημείωμα της αρμόδιας υπηρεσίας της Περιφερειακής Ενότητας για την καταλληλότητα του οχήματος από πλευράς εκπομπής καυσαερίων ή θορύβων. Στους παραβάτες της υποχρέωσης περί έκδοσης κάρτας ελέγχου καυσαερίων επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρου 4 του π.δ. 363/1995 (Α’ 193).

Οι οδηγοί οδικών οχημάτων υποχρεούνται να μην παρενοχλούν τους άλλους χρήστες της οδού, τους παρόδιους και τους διαμένοντες επί της οδού, προκαλώντας, μεταξύ άλλων, θόρυβο από τη χρήση ηχητικού συστήματος ή από οποιαδήποτε άλλη πηγή, σκόνη, καπνό ή Θέση επί της οδού

Στο οδικό δίκτυο της χώρας ισχύει η δεξιά κατεύθυνση κυκλοφορίας. Ο οδηγός κάθε οχήματος, με την επιφύλαξη της παρ. 1 του άρθρου 16, περί κανόνων οδικής συμπεριφοράς, και της παρ. 6 του άρθρου 21, περί προσπέρασης και κυκλοφορίας και σε στοίχους, οδηγεί το όχημά του πλησίον του δεξιού άκρου του οδοστρώματος και αν ακόμη ολόκληρο το οδόστρωμα είναι ελεύθερο.

Ο οδηγός, με εξαίρεση την περίπτωση απόλυτης ανάγκης, κινείται αποκλειστικά στις καθορισμένες για την κατηγορία του οχήματός του ειδικές οδούς, οδοστρώματα και λωρίδες κυκλοφορίας, όπου υφίστανται τέτοιες. Αν δεν έχει οριστεί λωρίδα κυκλοφορίας ή ειδική οδός γι’ αυτούς, οι μεν οδηγοί φορτηγών, λεωφορείων και βραδυκίνητων και βραδυπορούντων γενικά οδικών οχημάτων υποχρεούνται, με την επιφύλαξη της παρ. 6 του άρθρου 21, να οδηγούν τα οχήματα αυτά στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας στις οδούς οι οποίες έχουν δύο (2) τουλάχιστον λωρίδες κατά κατεύθυνση, οι δε οδηγοί μοτοποδηλάτων, ποδηλάτων και μη μηχανοκίνητων οχημάτων, καθώς και οι οδηγοί ζώων υποχρεούνται να κινούνται κατά μήκος οποιουδήποτε προς την κατεύθυνση της κυκλοφορίας βατού ερείσματος της οδού, εφόσον υπάρχει, και δεν προκαλείται δυσχέρεια στους χρήστες αυτού, άλλως πλησίον του άκρου δεξιού του οδοστρώματος.

Με την επιφύλαξη της παρ. 1, σε οδοστρώματα που είναι χωρισμένα σε δύο (2) ή περισσότερες λωρίδες κυκλοφορίας, κατά κατεύθυνση με κατά μήκος διαγραμμίσεις, οι οδηγοί οχημάτων οδηγούν αυτά μέσα στα όρια μιας λωρίδας και κατά το δυνατόν στο μέσο αυτής.

Ο οδηγός απαγορεύεται να κυκλοφορεί σε οδόστρωμα που προορίζεται για την αντίθετη προς την κατεύθυνσή του κυκλοφορία, καθώς και σε πλατείες, πεζόδρομους, πεζοδρόμια, νησίδες ασφαλείας και διαχωριστικές νησίδες ή ειδικά ερείσματα, τα οποία προορίζονται για την κυκλοφορία των πεζών, εκτός από περιπτώσεις απολύτου ανάγκης ή όταν ειδικές ρυθμίσεις το επιτρέπουν.

Σε οδοστρώματα διπλής κατεύθυνσης, τα οποία έχουν τέσσερις (4) ή περισσότερες λωρίδες κυκλοφορίας, ο οδηγός δεν επιτρέπεται να καταλαμβάνει τις λωρίδες κυκλοφορίας που προορίζονται για την κίνηση προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Σε οδοστρώματα διπλής κατεύθυνσης, τα οποία έχουν τρεις (3) λωρίδες κυκλοφορίας, ο οδηγός δεν επιτρέπεται να καταλαμβάνει την ακραία λωρίδα κυκλοφορίας της αντίθετης κατεύθυνσης.

Σε μονόδρομους (οδούς μοναδικής κατεύθυνσης), οι οποίοι έχουν ειδικώς σημανθεί, ο οδηγός απαγορεύεται να οδηγεί αντίθετα προς την κατεύθυνση του μονόδρομου.

α) Οι παραβάσεις των παρ. 1, 2 και 3, με την επιφύλαξη της περ. β) της παρούσας, κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Β.

Ο οδηγός επιτρέπεται να προσπεράσει προπορευόμενο όχημα μόνο εφόσον μπορεί να το κάνει χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση της κυκλοφορίας και εφόσον προειδοποιήσει έγκαιρα γι’ αυτό, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 25, περί κανόνων για τους ελιγμούς των οχημάτων.

Η προσπέραση επιτρέπεται, κατά κανόνα, από τα αριστερά. Κατ’ εξαίρεση, η προσπέραση επιτρέπεται από τα δεξιά αν ο προπορευόμενος οδηγός έχει δώσει σήμα ότι προτίθεται να στρίψει αριστερά και έχει μετακινήσει το όχημα ή τα ζώα του προς την πλευρά αυτή.

Η προσπέραση απαγορεύεται γενικά στις εξής περιπτώσεις:

Ειδικότερα σε οδόστρωμα διπλής κατεύθυνσης, η προσπέραση απαγορεύεται και κατά την προσέγγιση σε κυρτή αλλαγή κλίσης ή σε στροφές με ανεπαρκή ορατότητα, εκτός αν υπάρχει στα σημεία αυτά διαχωριστική νησίδα ή δύο (2) τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας προς την κατεύθυνση αυτού που προσπερνά, οι οποίες ορίζονται με κατά μήκος διαγραμμίσεις, η δε προσπέραση γίνεται χωρίς να εγκαταλείψει ο οδηγός τις λωρίδες κυκλοφορίας που σημειώνονται ως κλειστές γι’ αυτούς που έρχονται αντίθετα.

Ο οδηγός κατά την προσπέραση αφήνει στο όχημα το οποίο προσπερνά αρκετό χώρο παραπλεύρως.

Ο οδηγός μετά την προσπέραση επαναφέρει το όχημά του πλησίον του δεξιού άκρου του οδοστρώματος, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο αυτούς που προσπερνά. Αν όμως κινείται σε οδόστρωμα με δύο (2) τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας κατά κατεύθυνση και προτίθεται να προσπεράσει περισσότερα από ένα (1) οχήματα, μπορεί να παραμείνει στη λωρίδα που χρησιμοποιεί για την προσπέραση, αν η ενέργειά του αυτή δεν προκαλεί δυσχέρεια στους οδηγούς ταχύτερων οχημάτων που τον πλησιάζουν από πίσω.

Οδηγός που αντιλαμβάνεται ότι άλλος οδηγός προτίθεται να τον προσπεράσει, υποχρεούται να κινείται πλησίον του δεξιού άκρου του οδοστρώματος και να μην επιταχύνει την κίνησή του. Ο οδηγός βραδέως κινούμενου ή ογκώδους οχήματος, του οποίου δεν είναι ευχερής και ασφαλής η προσπέραση, λόγω της στενότητας ή της κατάστασης του οδοστρώματος, σε συνδυασμό με την πυκνότητα της αντιθέτως ερχόμενης κυκλοφορίας, υποχρεούται να μειώνει την ταχύτητά του και να πλησιάζει κατά το δυνατόν, στο δεξιό άκρο του οδοστρώματος, για να διευκολύνει την προσπέραση από οχήματα που ακολουθούν. 8.α) Σε μονόδρομους και οδούς διπλής κατεύθυνσης, που υπάρχουν δύο (2) τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας, κατά κατεύθυνση, μέσα σε κατοικημένες περιοχές και τρεις (3) εκτός αυτών, διαχωριζόμενες με κατά μήκος διαγραμμίσεις, επιτρέπεται η κυκλοφορία σε παράλληλες σειρές (στοίχους).

Αν η πυκνότητα της κυκλοφορίας είναι τέτοια ώστε τα οχήματα να καταλαμβάνουν ολόκληρο το πλάτος του οδοστρώματος προς την κατεύθυνση της κυκλοφορίας και κινούνται με την ταχύτητα του προπορευόμενου αυτών οχήματος, επιτρέπονται:

Στις περιπτώσεις κίνησης των οχημάτων σε παράλληλες σειρές (στοίχους), οι οδηγοί των βραδυπορούντων οχημάτων υποχρεούνται να κινούν αυτό στη δεξιά λωρίδα του οδοστρώματος.

α) Οι παραβάσεις των παρ. 1 έως 3 και 5 έως 8, με την επιφύλαξη των περ. β) και γ) της παρούσας, κατατάσσονται στην κατηγορία Ε2-Β.

Ο οδηγός κατά τη συνάντησή του με οχήματα που έρχονται αντίθετα υποχρεούται να παραχωρεί επαρκή χώρο παραπλεύρως, κινούμενος στο δεξιό άκρο του οδοστρώματος. Αν κατά τη συνάντηση αυτή παρεμποδίζεται η διέλευση του οχήματος, λόγω εμποδίου ή από άλλη αιτία, ο οδηγός υποχρεούται να μειώνει την ταχύτητα και αν είναι αναγκαίο, να διακόπτει την πορεία του για να επιτρέπει τη διέλευση στον ερχόμενο ή τους ερχόμενους.

Σε οδούς μεγάλης κλίσης, που η διέλευση των οχημάτων που έρχονται αντίθετα είναι αδύνατη ή δυσχερής, ο οδηγός του κατερχόμενου οχήματος υποχρεούται να παραχωρήσει επαρκή χώρο για τη διέλευση του ανερχόμενου οχήματος. Αν το ένα (1) από τα δύο (2) οχήματα απαιτείται να οπισθοδρομήσει, για να μπορέσει να περάσει το άλλο, ο συνδυασμός οχημάτων (συρμός) έχει προτεραιότητα διέλευσης σε σχέση με τα άλλα οχήματα, τα βαρέα προς τα ελαφρά και τα λεωφορεία προς τα φορτηγά αυτοκίνητα. Αν και τα δύο (2) οχήματα είναι της ίδιας κατηγορίας, υποχρεούται να οπισθοδρομήοει ο οδηγός του κατερχόμενου οχήματος εκτός αν, λόγω των συνθηκών κυκλοφορίας, της διαμόρφωσης και κατάστασης της οδού και του μεταφερόμενου φορτίου, μπορεί πιο εύκολα να οπισθοδρομήσει ο οδηγός του ανερχομένου.

Σε κάθε άλλη περίπτωση κατά την οποία η διέλευση οχημάτων που κινούνται αντίθετα είναι δυσχερής ή να οπισθοδρομήσει ο οδηγός του οχήματος που του επιτρέπουν αι κυκλοφοριακές συνθήκες.

Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α.

Ο οδηγός οδικού οχήματος επιβάλλεται να έχει τον πλήρη έλεγχο του οχήματός του ώστε να μπορεί σε κάθε στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς.

Ο οδηγός επιβάλλεται να ρυθμίζει την ταχύτητα του οχήματός του, λαμβάνοντας συνεχώς υπόψη του τις επικρατούσες συνθήκες, ιδιαίτερα τη διαμόρφωση του εδάφους, την κατάσταση και τα χαρακτηριστικά της οδού, την κατάσταση και το φορτίο του οχήματός του, τις καιρικές συνθήκες και τις συνθήκες κυκλοφορίας, με τρόπο ώστε να είναι σε θέση να διακόψει την πορεία του οχήματός του μπροστά από οποιοδήποτε εμπόδιο που μπορεί να προβλεφθεί και το οποίο βρίσκεται στο ορατό από αυτόν εμπρόσθιο τμήμα της οδού. Υποχρεούται επίσης να μειώνει την ταχύτητα του οχήματός του και, σε περίπτωση ανάγκης, να διακόπτει την πορεία του, όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν.

Ο οδηγός επιβάλλεται ιδιαιτέρως να μειώνει την ταχύτητα του οχήματός του σε τμήματα της οδού με περιορισμένο πεδίο ορατότητας, στις στροφές, πλησίον των σχολείων, πλησίον των ισόπεδων οδικών κόμβων, στις απότομες κατωφέρειες, πλησίον των μέσων μαζικής μεταφοράς, που σταθμεύουν για να αποβιβάζουν ή επιβιβάζουν επιβάτες, κατά τις νυκτερινές ώρες, σε περίπτωση ομίχλης, βροχής, χιονιών, παγετού και γενικά όταν το οδόστρωμα είναι ολισθηρό. Την ίδια υποχρέωση έχει και κατά τη διέλευσή του από στενές διόδους και αν η διασταύρωσή του με άλλα οχήματα καθίσταται δυσχερής, όταν υπάρχουν ζώα επί της οδού που παρουσιάζουν σημεία ταραχής, κατά τη διέλευσή του από κατοικημένες περιοχές, αν πεζοί, που βρίσκονται στην τροχιά του, καθυστερούν να απομακρυνθούν, καθώς και σε κάθε άλλη ειδική περίπτωση κατά την οποία επιβάλλεται μετριασμός ταχύτητας. Οι οδηγοί αυτοκινήτων οχημάτων που κινούνται σε οδό με χιόνια υποχρεούνται, εφόσον το όχημα δεν φέρει ειδικά ελαστικά, να τοποθετούν στους δύο (2) τουλάχιστον κινητήριους τροχούς αντιολισθητικές αλυσίδες ή άλλα ανάλογα αντιολισθητικά μέσα. Την ίδια υποχρέωση έχουν οι οδηγοί των πιο πάνω οχημάτων και όταν κινούνται σε οδό με παγετό, εφόσον ειδοποιούνται προς τούτο με ρυθμιστικές πινακίδες ή από τις αρμόδιες αρχές. Αν δεν συμμορφωθεί ο οδηγός, τα αστυνομικά όργανα μπορούν να επιβάλουν ακινητοποίηση του οχήματος στο άκρο της οδού ή σε άλλο κατάλληλο σημείο, μέχρι την αποκατάσταση της κανονικής κυκλοφορίας.

Ο οδηγός οχήματος υποχρεούται να μην παρεμποδίζει την ομαλή πορεία άλλων οχημάτων κινούμενος με ασυνήθη βραδύτητα, χωρίς αποχρώντα λόγο.

Απαγορεύεται στους οδηγούς οχημάτων να συναγωνίζονται μεταξύ τους στην ταχύτητα.

Στην τήρηση των πιο πάνω διατάξεων υποχρεούνται και οι οδηγοί ζώων έλξης, φορτίου ή ιππασίας.

Ο οδηγός οχήματος, το οποίο κινείται πίσω από άλλο, υποχρεούται να τηρεί αρκετή απόσταση για την αποφυγή σύγκρουσης αν, το προ αυτού κινούμενο όχημα, μειώσει ξαφνικά την ταχύτητά του ή διακόψει την πορεία του.

Εκτός των κατοικημένων περιοχών, για τη διευκόλυνση της προσπέρασης, οι οδηγοί οχημάτων, για τα οποία επιβάλλεται περιορισμός ταχύτητας, ή συνδυασμού οχημάτων συνολικού μήκους πάνω από επτά (7) μέτρα, υποχρεούνται, εκτός των περιπτώσεων κατά τις οποίες ή προσπερνούν ή ετοιμάζονται να προσπεράσουν, να τηρούν αρκετή απόσταση από τα προ αυτών κινούμενα μηχανοκίνητα οχήματα, ώστε τα άλλα οχήματα που τους προσπερνούν να μπορούν ακίνδυνα να κινηθούν στον εμπρόσθιο χώρο του οχήματός τους.

Η παρ. 8 δεν έχει εφαρμογή:

Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α, με εξαίρεση την παράβαση της παρ. 5 που κατατάσσεται στην κατηγορία Ε4 και επιβάλλονται στον παραβάτη διοικητικό πρόστιμο δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ και το διοικητικό μέτρο της επιτόπου αφαίρεσης της άδειας οδήγησης για ένα (1) έτος.

Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας, μέσα στις κατοικημένες περιοχές, ορίζεται σε τριάντα (30) χιλιόμετρα την ώρα. Σε μονόδρομους στους οποίους υπάρχουν δύο (2) τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας, διαχωριζόμενες με κατά μήκος διαγραμμίσεις, και σε οδούς διπλής κατεύθυνσης με τουλάχιστον δύο (2) λωρίδες ανά κατεύθυνση, διαχωριζόμενες με κατά μήκος διαγραμμίσεις, και σε οδούς διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική νησίδα, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε πενήντα (50) χιλιόμετρα την ώρα. Τα όρια ταχύτητας της παρούσας εφαρμόζονται, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά με ειδική σήμανση, κατά τα προβλεπόμενα στην περ. γ) της παρ. 7 του άρθρου 112, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων.

Εκτός κατοικημένων περιοχών τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια ταχύτητας, για τις διάφορες κατηγορίες αυτοκίνητων οχημάτων και των συνδυασμών αυτών, ορίζονται στον παρακάτω πίνακα: "!5, ' %"6' #" " "4453' $ 4453' 45, "5 '+ 2, % &% )(, 4)$, )2, "#6 " #5 " %&" " (%. * " ')+&% +) " "5 * +('%$ ' " %+ ' " " * "%"6&%$ ' 5((" )$"" "%"" '%)$, " '5)' 32" * 6 ' "'%53' %" "")$, "5 * +('%$ ' " "+ )+, " 3, ' 4%" % )5 ', "'%6 " ""'6, "2 " % 5 5(( $ &% "5 * " 45((" "% ")6". # "'$& )5& ' 6" % - )" ')6", !% )" !+ 5 ("%5, " 6 %' 6 (2) '(5)% $' )6 "(%+ "('% $ 5((" "5(#" "(%5 +%". * " ')+&% +)' # & 5& )5& " " 6" % "#, !% 6" 6'%+ " $ " " ")+. %'!& #, " "%'5 #"" 6 " 45(' "% ' )$" % 5 * 6 $ % 5(( "5((( %, +) * ""5%"% * "$ '(!". 4. # )$" ')6" " * "3 * "($ " 5((& )5& 6 "%'$ 4" 6", )& ")2" (#.

"#6" %' #6 )5& " %'"#&3" "16 ' % ")6".

• $% & 5& "51& ')6" " # 32& +(1, !' $ "%". 7. # )$", " %& " 5((, ')6" " * "$ "%"% #" * "!'#$ %6#'% ", "'6 6 )", 2% 1"!5 * ")6*5 ' $ ": * " '.

& "+& )2, #" * '('% * %+"%, # )5&, #" " - " 45((" % ")6", $ %' '"%6 )5& %'(6 $' 5& " 5 (7) +", ')6", & 2%& "5 $ %6 $ 53" " %5%', " 6 "$ "%"% " " "'2 6" )"" )$"", 2% " 5((" )$"" ' ' %6 " 6 " '" " 6 % - % )2 ' )$" '.

• ". 8 +) !"#$: ") " * '(!" " '$, 4) % 2% ' ""#6" * %+"%, #) % 6 +)' 6 (2) $ %% (& '(!", "5 * "6'% & )5&, ) " " #" !5("##" (& '5&. 10. ""45% ' " ""5%%" % "#" 1-, 1"% * "54"% * ". 5 ' ""5%%" % "#" 4 " 45((" % ""45 * % 6 )(5 & (2.000) '2 " * + * ' "!"% * 5 " $#% #" +" (1) +. 8$ $+5,$, $!",$ $'!5 ), -%+ &,'& ), $,% $$34'( $ )1' %$ !, &,', ( $+5,$, & 0'! $%%!$1 +,!4( $ $!34' ' $), $+& !,+$'!1 $!"', -%+) $+5,$, !, & +&', $#5 '(5 *5 +&!$

"2" ")6", +%" % "+ )+, 3" % 5" (30) )(" * 2". ' %' ' '5)' 6 (2) '(5)% (& '(!", ")&3 "5 $ "#"%, " % - 6 ($ "6'% '(5)% 6 (2) (&"5 "6'%, ")&3 "5 $ "#"%, " % 6 ($ "6'% ")&%$ % ", "2" ")6" 3" % $" (50) )(" * 2". " - " ")6" * "6%" !"3", !% 3" "!5 $ %$"%, "5 " - 4(" % . #) * ". 7 ' 5' 112, 1'% 2 "51&.

"+& )2 " "2"" - " " ")6", #" 5! "# "'& )5& " & %' '"%2 "'2, 3" % ""5& "": !"#$%&'(")+,-"#&.) /0#&123$#45'&-&2) *5&()#"+6(".)1017&8&'(".) 977&)&5214):(1#0&) ;<2="#$%4) >?@)) >>@) A@ ;<2="#$%4)-6)67"8'4) '0-&071&B-63&) >@@) A@) C@ ;<2="#$%4)-6)'0-&071&B-63&) A@) C@) C@ D6E8&'6(" >@@) A@) C@ D6E8&'6(")-6)67"8'4) '0-&071&B-63&) C@) C@) C@

• "%!"(%&+' ' "+& )2, "2" ")6" 3" % %"5" (40) )(" * 2", " 5((& 3" $ %$"%*.

" " !#5 "'" ' "!+' - %&", "2" ")6" 3" % 5" (30) )(" * 2" +%" % "+ )+ " % $" (50) )(" * 2" +1& " "'+.

" " $("" "2" - ")6" 3" % %"5" + (45) )(" * 2" * !6("1 * ". 1. " " "#5 )"$"" " " )"$"" +#', "2" - ")6" 3" % %"5" (40) )(" * 2" * !6("1 * ". 1. - 2 " " "#5 )"$"", " )"$"" +#' $ " ''(6" " "'5 %6" ("%2 "5(", "2" ")6*" 3" % "+ (15) )(" * 2".

" " ..-. . "2" ")6" 3" % % + (25) )(" * 2". " ..-. . ""#6" " '(!6 % - 6 ' "2" ")6" & "'& )5& '4" " $" (50) )(" * 2".

" !#5 "'", %" ''(6" " "'5 " %" (&!" "'" ""#5!" % - % + ' ""12" ', %)" 6:' "+ (15) "%2 "6' )2" % 5% '($ !5", " & )(+& * 2" ' ' "2"' ' ")65 '. 8. +(#) * ")6" & 2 )5& " #" " " "%'+ ")+ " + (+ )+ %'%'+ $ 5((" )5 +%".

") * !6("1 * . 4), * "54"% * '!"#"$%&'()$+"),-' ./' ./' ./' 012"+-'()$+"),-' 3/' 3/' ./' 4)$+"),-'5)%-+"&6' 5-#7%28' 3/' 3/' 9/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E G//' H/' 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E'5)' )(-"?'"<5+<(=+I5)8+' 3F 3F 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E'5)' "<5+<(=+I5)8+' 3/' 3/' ./' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5B;1@%+<' A&"+<6'5);-(I%)"+<'%$8' DEF//'C(;E' 3F 3/' 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5B;1@%+<' A&"+<6'5);-(I%)"+<'%$8' DEF//'C(;E'5)')(-"?' "<5+<(=+I5)8+'J "<5+<(=+I5)8+' 3/' ./' ./' K<8L<-@5?6'+"%7;28' 3/' ./' ./' M+%+@1=(B%)6'>&8$'->?'GNF =E)E' GD/' GG/' H/' M+%+@1=(B%)6'5BC"1'GNF'=E)E' 3/' 3/' ./' M+%+@1=(B%)6'5)'=-(
' ./' ./' 9/'

• "%!"(%&+' ' "+& )2, "2" ")6" 3" % %"5" (40) )(" * 2", " 5((& 3" $ %$"%*.

" " !#5 "'" ' "!+' - %&", "2" ")6" 3" % 5" (30) )(" * 2" +%" % "+ )+ " % $" (50) )(" * 2" +1& " "'+.

" " $("" "2" - ")6" 3" % %"5" + (45) )(" * 2" * !6("1 * ". 1. " " "#5 )"$"" " " )"$"" +#', "2" - ")6" 3" % %"5" (40) )(" * 2" * !6("1 * ". 1. - 2 " " "#5 )"$"", " )"$"" +#' $ " ''(6" " "'5 %6" ("%2 "5(", "2" ")6*" 3" % "+ (15) )(" * 2".

" " ..-. . "2" ")6" 3" % % + (25) )(" * 2". " ..-. . ""#6" " '(!6 % - 6 ' "2" ")6" & "'& )5& '4" " $" (50) )(" * 2".

" !#5 "'", %" ''(6" " "'5 " %" (&!" "'" ""#5!" % - % + ' ""12" ', %)" 6:' "+ (15) "%2 "6' )2" % 5% '($ !5", " & )(+& * 2" ' ' "2"' ' ")65 '. 8. +(#) * ")6" & 2 )5& " #" " " "%'+ ")+ " + (+ )+ %'%'+ $ 5((" )5 +%".

") * !6("1 * . 4), * "54"% * '!"#"$%&'()$+"),-' ./' ./' ./' 012"+-'()$+"),-' 3/' 3/' ./' 4)$+"),-'5)%-+"&6' 5-#7%28' 3/' 3/' 9/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E G//' H/' 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E'5)' )(-"?'"<5+<(=+I5)8+' 3F 3F 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E'5)' "<5+<(=+I5)8+' 3/' 3/' ./' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5B;1@%+<' A&"+<6'5);-(I%)"+<'%$8' DEF//'C(;E' 3F 3/' 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5B;1@%+<' A&"+<6'5);-(I%)"+<'%$8' DEF//'C(;E'5)')(-"?' "<5+<(=+I5)8+'J "<5+<(=+I5)8+' 3/' ./' ./' K<8L<-@5?6'+"%7;28' 3/' ./' ./' M+%+@1=(B%)6'>&8$'->?'GNF =E)E' GD/' GG/' H/' M+%+@1=(B%)6'5BC"1'GNF'=E)E' 3/' 3/' ./' M+%+@1=(B%)6'5)'=-(
' ./' ./' 9/'

• "%!"(%&+' ' "+& )2, "2" ")6" 3" % %"5" (40) )(" * 2", " 5((& 3" $ %$"%*.

" " !#5 "'" ' "!+' - %&", "2" ")6" 3" % 5" (30) )(" * 2" +%" % "+ )+ " % $" (50) )(" * 2" +1& " "'+.

" " $("" "2" - ")6" 3" % %"5" + (45) )(" * 2" * !6("1 * ". 1. " " "#5 )"$"" " " )"$"" +#', "2" - ")6" 3" % %"5" (40) )(" * 2" * !6("1 * ". 1. - 2 " " "#5 )"$"", " )"$"" +#' $ " ''(6" " "'5 %6" ("%2 "5(", "2" ")6*" 3" % "+ (15) )(" * 2".

" " ..-. . "2" ")6" 3" % % + (25) )(" * 2". " ..-. . ""#6" " '(!6 % - 6 ' "2" ")6" & "'& )5& '4" " $" (50) )(" * 2".

" !#5 "'", %" ''(6" " "'5 " %" (&!" "'" ""#5!" % - % + ' ""12" ', %)" 6:' "+ (15) "%2 "6' )2" % 5% '($ !5", " & )(+& * 2" ' ' "2"' ' ")65 '. 8. +(#) * ")6" & 2 )5& " #" " " "%'+ ")+ " + (+ )+ %'%'+ $ 5((" )5 +%".

") * !6("1 * . 4), * "54"% * '!"#"$%&'()$+"),-' ./' ./' ./' 012"+-'()$+"),-' 3/' 3/' ./' 4)$+"),-'5)%-+"&6' 5-#7%28' 3/' 3/' 9/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E G//' H/' 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E'5)' )(-"?'"<5+<(=+I5)8+' 3F 3F 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E'5)' "<5+<(=+I5)8+' 3/' 3/' ./' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5B;1@%+<' A&"+<6'5);-(I%)"+<'%$8' DEF//'C(;E' 3F 3/' 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5B;1@%+<' A&"+<6'5);-(I%)"+<'%$8' DEF//'C(;E'5)')(-"?' "<5+<(=+I5)8+'J "<5+<(=+I5)8+' 3/' ./' ./' K<8L<-@5?6'+"%7;28' 3/' ./' ./' M+%+@1=(B%)6'>&8$'->?'GNF =E)E' GD/' GG/' H/' M+%+@1=(B%)6'5BC"1'GNF'=E)E' 3/' 3/' ./' M+%+@1=(B%)6'5)'=-(
' ./' ./' 9/'

• "%!"(%&+' ' "+& )2, "2" ")6" 3" % %"5" (40) )(" * 2", " 5((& 3" $ %$"%*.

" " !#5 "'" ' "!+' - %&", "2" ")6" 3" % 5" (30) )(" * 2" +%" % "+ )+ " % $" (50) )(" * 2" +1& " "'+.

" " $("" "2" - ")6" 3" % %"5" + (45) )(" * 2" * !6("1 * ". 1. " " "#5 )"$"" " " )"$"" +#', "2" - ")6" 3" % %"5" (40) )(" * 2" * !6("1 * ". 1. - 2 " " "#5 )"$"", " )"$"" +#' $ " ''(6" " "'5 %6" ("%2 "5(", "2" ")6*" 3" % "+ (15) )(" * 2".

" " ..-. . "2" ")6" 3" % % + (25) )(" * 2". " ..-. . ""#6" " '(!6 % - 6 ' "2" ")6" & "'& )5& '4" " $" (50) )(" * 2".

" !#5 "'", %" ''(6" " "'5 " %" (&!" "'" ""#5!" % - % + ' ""12" ', %)" 6:' "+ (15) "%2 "6' )2" % 5% '($ !5", " & )(+& * 2" ' ' "2"' ' ")65 '. 8. +(#) * ")6" & 2 )5& " #" " " "%'+ ")+ " + (+ )+ %'%'+ $ 5((" )5 +%".