Νόμοι — ΦΕΚ A' 100/2025

") * !6("1 * . 4), * "54"% * '!"#"$%&'()$+"),-' ./' ./' ./' 012"+-'()$+"),-' 3/' 3/' ./' 4)$+"),-'5)%-+"&6' 5-#7%28' 3/' 3/' 9/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E G//' H/' 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E'5)' )(-"?'"<5+<(=+I5)8+' 3F 3F 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5);,@%+<' A&"+<6'5BC"1'DEF//'C(;E'5)' "<5+<(=+I5)8+' 3/' 3/' ./' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5B;1@%+<' A&"+<6'5);-(I%)"+<'%$8' DEF//'C(;E' 3F 3/' 3/' :+"%7;&'-<%+=,87%-' )>1%")>?5)8+<'5B;1@%+<' A&"+<6'5);-(I%)"+<'%$8' DEF//'C(;E'5)')(-"?' "<5+<(=+I5)8+'J "<5+<(=+I5)8+' 3/' ./' ./' K<8L<-@5?6'+"%7;28' 3/' ./' ./' M+%+@1=(B%)6'>&8$'->?'GNF =E)E' GD/' GG/' H/' M+%+@1=(B%)6'5BC"1'GNF'=E)E' 3/' 3/' ./' M+%+@1=(B%)6'5)'=-(
' ./' ./' 9/'

Για τα φορτηγά αυτοκίνητα που μεταφέρουν πρόσωπα, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε τριάντα (30) χιλιόμετρα την ώρα μέσα σε κατοικημένες περιοχές και σε πενήντα (50) χιλιόμετρα την ώρα έξω από αυτές.

Για τα μοτοποδήλατα το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε σαράντα πέντε (45) χιλιόμετρα την ώρα με την επιφύλαξη της παρ. 1. Για τα αγροτικά μηχανήματα και τα μηχανήματα έργου, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε σαράντα (40) χιλιόμετρα την ώρα με την επιφύλαξη της παρ. 1. Ειδικώς αν τα αγροτικά μηχανήματα, τα μηχανήματα έργου ή τα ρυμουλκούμενα από αυτά στερούνται ελαστικών με αεροθάλαμο, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε δεκαπέντε (15) χιλιόμετρα την ώρα.

Για τα Ε.Π.Η.Ο. το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε είκοσι πέντε (25) χιλιόμετρα την ώρα. Τα Ε.Π.Η.Ο. απαγορεύεται να κυκλοφορούν σε οδούς όπου το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας των αυτοκίνητων οχημάτων υπερβαίνει τα πενήντα (50) χιλιόμετρα την ώρα.

Στα φορτηγά αυτοκίνητα, στα ρυμουλκούμενα από αυτά και στα λεωφορεία αυτοκίνητα αναγράφεται στο οπίσθιο μέρος του αμαξώματός τους, με στοιχεία ύψους δεκαπέντε (15) εκατοστών μαύρου χρώματος σε άσπρη κυκλική επιφάνεια, ο αριθμός των χιλιομέτρων την ώρα του επιτρεπόμενου ανώτατου ορίου ταχύτητάς τους.

Ο έλεγχος της ταχύτητας των οδικών οχημάτων μπορεί να γίνεται από τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές και με ειδικές ηλεκτρονικές τεχνικές συσκευές ή με άλλα τεχνικά μέσα.

α) Με την επιφύλαξη της περ. β), η παράβαση της υπέρβασης του ανώτατου ορίου ταχύτητας:

Η παράβαση της θέσης σε κυκλοφορία και της οδήγησης αυτοκίνητου οχήματος χωρίς να είναι εφοδιασμένο με τις συσκευές της περ. στ) της παρ. 7 του άρθρου 112, καθώς και η παράβαση της παράλειψης τοποθέτησης του φύλλου ή άλλου συστήματος καταγραφής ταχογράφου κατατάσσονται στην κατηγορία Ε3-Β. Στην ίδια κατηγορία κατατάσσονται και οι παραβάσεις επενέργειας με οποιονδήποτε τρόπο στον μηχανισμό της ανωτέρω συσκευής, με σκοπό να την καταστήσει ανενεργή ή να αλλοιωθούν οι καταγραφόμενες ενδείξεις. Εάν αμφισβητηθεί από τον οδηγό η παράβαση, το όχημα μεταφέρεται, συνοδεία αστυνομικού, στην αρμόδια για τη διενέργεια ελέγχου υπηρεσία της οικείας Περιφερειακής Ενότητας. Για τις ως άνω παραβάσεις που αφορούν σε φορτηγά οχήματα εφαρμόζεται ο ν. 3446/2006 (Α’ 49).

Η παράβαση της οδήγησης μηχανοκίνητου οχήματος με εξοπλισμό εντοπισμού συσκευών μέτρησης ταχύτητας, καθώς και της οδήγησης μηχανοκίνητου οχήματος με εξοπλισμό παρεμπόδισης συσκευών μέτρησης ταχύτητας κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Β.

Ειδικά για τα Ε.Π.Η.Ο.:

Ο οδηγός που προτίθεται να εκτελέσει ελιγμό, οφείλει προηγουμένως να βεβαιωθεί ότι μπορεί να το πράξει χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση των λοιπών χρηστών της οδού, οι οποίοι κινούνται πίσω, μπροστά ή πλάι του, ή ετοιμάζονται να τον προσπεράσουν, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση, την κατεύθυνση και την ταχύτητά τους.

Πριν από κάθε ελιγμό, ο οδηγός υποχρεούται να καταστήσει έγκαιρα γνωστή την πρόθεσή του αυτή, χρησιμοποιώντας για τον σκοπό αυτό τους δείκτες κατεύθυνσης, αν δε αυτοί δεν λειτουργούν, υποχρεούται να δώσει τα ακόλουθα σήματα με το χέρι: την αντίθετη πλευρά αυτού,

Η προειδοποίηση που δίνεται με τους δείκτες κατεύθυνσης επιβάλλεται να συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια του ελιγμού και να παύει όταν ολοκληρωθεί ο ελιγμός.

H παράβαση των παρ. 1 έως 3 κατατάσσεται στην κατηγορία Ε1-Β, πλην της παράβασης για αυτόν που επιχειρεί στην οδό συνεχείς ή διακεκομμένους ελιγμούς και κίνηση που εγκυμονεί κίνδυνο για τους λοιπούς χρήστες της οδού, που κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Β.

Απαγορεύεται η προς τα πίσω κίνηση των οχημάτων, με εξαίρεση τις περιπτώσεις κατά τις οποίες η προς τα μπρος κίνηση είναι αδύνατη ή γίνεται ελιγμός στάθμευσης, καθώς και στις περιπτώσεις εκπαίδευσης και εξέτασης υποψήφιων οδηγών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις. Ο ελιγμός στάθμευσης επιτρέπεται να εκτελείται στην ίδια οδό και σε μήκος όχι μεγαλύτερο του διπλάσιου μήκους του οχήματος.

Η παράβαση του παρόντος κατατάσσεται στην κατηγορία Ε1-Α.

Ο οδηγός, προκειμένου να αλλάξει κατεύθυνση προς τα δεξιά, κινείται έγκαιρα προς το δεξιό άκρο του οδοστρώματος και πραγματοποιεί τη στροφή κατά το δυνατόν κλειστή.

Προκειμένου ο οδηγός να αλλάξει κατεύθυνση προς τα αριστερά, πλησιάζει προοδευτικά προς τον άξονα του οδοστρώματος, αν είναι διπλής κατεύθυνσης και προς το αριστερό άκρο αυτού, αν είναι μονής κατεύθυνσης (μονόδρομος). Για να εισέλθει στην κάθετη οδό, πραγματοποιεί τη στροφή στο κέντρο της διασταύρωσης, ώστε το όχημα να εισέλθει στη δεξιά πλευρά του οδοστρώματος αυτής της οδού. Κατά την κίνηση αυτή ο οδηγός επιτρέπει τη διέλευση των οχημάτων που κινούνται αντίθετα στο οδόστρωμα που πρόκειται να εγκαταλείψει.

Αν ο οδηγός κατά την αλλαγή της κατεύθυνσης, πρόκειται να διασχίσει ειδική λωρίδα που προορίζεται για την κίνηση των μέσων μαζικής μεταφοράς, ποδηλάτων ή μοτοποδηλάτων, παραχωρεί προτεραιότητα σε αυτά.

Στις παρ. 1 και 2 και εφόσον ο οδηγός που προτίθεται να αλλάξει κατεύθυνση καταστήσει γνωστή την πρόθεσή του αυτή, σύμφωνα με τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 25, περί κανόνων για τους ελιγμούς οχημάτων, οι οδηγοί που τον ακολουθούν και κινούνται στις παρακείμενες λωρίδες, τον διευκολύνουν με τη μείωση της ταχύτητας του οχήματός τους, ενώ αυτός δεν αλλάζει κατεύθυνση, αν δεν μπορεί να το πράξει με ασφάλεια.

Οι παραβάσεις των παρ. 1, 2 και 4 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Β. Η παράβαση της παρ. 3 κατατάσσεται στην κατηγορία Ε1-Α και στην κατηγορία Σ.

Απαγορεύεται η απότομη τροχοπέδηση, εκτός αν την επιβάλλουν λόγοι ασφάλειας.

Με εξαίρεση την περίπτωση που η μείωση της ταχύτητας γίνεται για την αποτροπή επικείμενου κινδύνου, ο οδηγός μπορεί να επιβραδύνει σε σημαντικό βαθμό την κίνηση του οχήματός του, μόνο αν αυτό δεν προκαλεί κίνδυνο ή δυσχέρεια στους άλλους οδηγούς και μετά από προηγούμενη πάντοτε σαφή και έγκαιρη προειδοποίηση. Η προειδοποίηση δίνεται με τα φώτα πέδησης ή με χρήση φωτεινού συναγερμού του οχήματος ή με το χέρι (έκταση του βραχίονα και συνεχής κίνηση αυτού προς τα πάνω και κάτω).

Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α.

Για τη διευκόλυνση της κίνησης των οχημάτων δημόσιων συγκοινωνιών (μαζικής μεταφοράς επιβατών) μέσα στις κατοικημένες περιοχές, οι οδηγοί των άλλων οχημάτων, εφόσον δεν προκαλείται κίνδυνος, μειώνουν την ταχύτητά τους και σε ανάγκη διακόπτουν την πορεία τους, για να επιτρέπουν στα οχήματα αυτά να εκτελέσουν τον αναγκαίο ελιγμό για την εκκίνηση από τις καθορισμένες στάσεις.

Στις περιπτώσεις της παρ. 1, οι οδηγοί των οχημάτων δημόσιων συγκοινωνιών δεν απαλλάσσονται από την υποχρέωση να προειδοποιήσουν με τους δείκτες κατεύθυνσης των οχημάτων τους για την πρόθεσή τους να εκκινήσουν και να λάβουν τις αναγκαίες προφυλάξεις για την αποφυγή κάθε κινδύνου.

Για την επιβίβαση ή αποβίβαση επιβατών οι οδηγοί των οχημάτων δημόσιων συγκοινωνιών πλησιάζουν, κατά το δυνατόν, το άκρο του οδοστρώματος.

Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α και στην κατηγορία Σ.

Ο οδηγός που πλησιάζει σε ισόπεδο οδικό κόμβο καταβάλλει ιδιαίτερη προσοχή για να μην προκαλέσει επί του κόμβου κίνδυνο ή παρακώλυση της κυκλοφορίας, ρυθμίζοντας την ταχύτητα του οχήματός του, ώστε να μπορεί να διακόψει την πορεία αυτού, για να διέλθουν τα οχήματα που έχουν προτεραιότητα.

Ο οδηγός απαγορεύεται να εισέρχεται στον κόμβο, έστω και αν οι τυχόν υπάρχοντες φωτεινοί σηματοδότες το επιτρέπουν, όταν η πυκνότητα της κυκλοφορίας είναι τέτοια ώστε να ενδέχεται να υποχρεωθεί να παραμείνει στη διασταύρωση.

Ο οδηγός που έχει εισέλθει στον κόμβο όπου η κυκλοφορία ρυθμίζεται με φωτεινούς σηματοδότες, μπορεί να εξέλθει αυτού και πριν δοθεί το σήμα ελεύθερης κυκλοφορίας προς την κατεύθυνση την οποία θα ακολουθήσει, αν δεν παρεμποδίζεται εκ τούτου η διέλευση

Στους κόμβους, η προτεραιότητα ορίζεται με κατάλληλη σήμανση.

Στους κόμβους χωρίς τέτοια σήμανση, η προτεραιότητα ανήκει σε αυτόν που έρχεται από τα δεξιά. Κατ’ εξαίρεση:

Οι ενδείξεις των φωτεινών σηματοδοτών κυκλοφορίας υπερισχύουν των ενδείξεων των πινακίδων σήμανσης, οι οποίες καθορίζουν την προτεραιότητα.

Οι παραβάσεις των παρ. 1 έως 6 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε3-Β. Εξαιρούνται οι παραβάσεις της περ. δ) της παρ. 5, που κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Β και στην κατηγορία Σ και της περ. ε) της παρ. 5, που κατατάσσεται στην κατηγορία Ε4 και επιβάλλεται πρόστιμο χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ και επί τόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης για εξήντα (60) ημέρες.

Επιπλέον των διοικητικών κυρώσεων της παρ. 7, οι παραβάσεις της περ. ε) της παρ. 5 τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους και χρηματική ποινή έως δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ, εφόσον η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα σύμφωνα με το άρθρο 291 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95) ή από άλλη ποινική διάταξη.

Αυτοί που χρησιμοποιούν τις οδούς καταβάλλουν ιδιαίτερη προσοχή, όταν πλησιάζουν ή διασχίζουν σιδηροδρομικές διαβάσεις, και τηρούν τους εξής κανόνες:

Οι παραβάσεις των περ. α), ε) και στ) της παρ. 1 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Β. Οι παραβάσεις των περ. β), γ) και δ) της παρ. 1 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε4 και τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο χιλίων διακοσίων (1.200) ευρώ και με επί τόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης για εξήντα (60) ημέρες. Επιπλέον των διοικητικών κυρώσεων του προηγούμενου εδαφίου, οι παραβάσεις των περ. β), γ) και δ) της παρ. 1 τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους και χρηματική ποινή έως δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ εφόσον η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα σύμφωνα με το άρθρο 291 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95) ή από άλλη ποινική διάταξη.

Όπου επί οδοστρωμάτων κινούνται τροχιοδρομικά οχήματα, αυτοί που χρησιμοποιούν την οδό, αφήνουν ελεύθερη τη σιδηροτροχιά, όταν αυτά πλησιάζουν, για να επιτρέπουν το πέρασμά τους.

Η προσπέραση των κινούμενων τροχιοδρομικών οχημάτων ή αυτών που βρίσκονται σε στάση γίνεται από τα δεξιά. Αν αυτό είναι αδύνατο λόγω έλλειψης χώρου, η διέλευση ή η προσπέραση μπορεί να γίνει και από τα αριστερά, αν δεν προκαλούνται κίνδυνοι ή δυσχέρειες γι’ αυτούς που έρχονται αντίθετα. Στους μονόδρομους η προσπέραση των τροχιοδρομικών οχημάτων μπορεί να γίνει και από τα αριστερά, αν οι συνθήκες της κυκλοφορίας το επιτρέπουν.

Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε2-Β και στην κατηγορία Σ.

Στους αυτοκινητόδρομους και στις οδούς ταχείας κυκλοφορίας, οι οποίες διακρίνονται από τις ειδικές πινακίδες σήμανσης και στις οδούς εισόδου και εξόδου άλλη αιτία, δεν μπορούν να αναπτύξουν σε οριζόντια οδό ταχύτητα μεγαλύτερη των εβδομήντα (70) χιλιομέτρων την ώρα, με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων.

Στις πιο πάνω οδούς απαγορεύεται:

Αν όχημα ακινητοποιηθεί αναγκαστικά επί του οδοστρώματος από βλάβη ή άλλη αιτία, ο οδηγός του καταβάλλει κάθε προσπάθεια να το μετακινήσει εκτός του οδοστρώματος και, αν δεν μπορεί, τοποθετεί αμέσως την τριγωνική πινακίδα της παρ. 16 του άρθρου 85, περί μηχανισμών, εξαρτημάτων και συσκευών οχημάτων σε απόσταση εκατό (100) τουλάχιστον μέτρων πίσω από το όχημα ή την ειδική προειδοποιητική συσκευή σε κατάλληλη θέση και κατά τη νύχτα έχει αναμμένα τα φώτα θέσης. Αν το όχημα εξαιτίας βλάβης ρυμουλκείται στον αυτοκινητόδρομο ή την οδό ταχείας κυκλοφορίας, εξέρχεται αυτών στην πρώτη έξοδο.

Σε αυτοκινητόδρομους ή οδούς ταχείας κυκλοφορίας τριών (3) ή περισσότερων λωρίδων κυκλοφορίας προς την αυτή κατεύθυνση απαγορεύεται στους οδηγούς των φορτηγών αυτοκινήτων, μέγιστου επιτρεπόμενου βάρους άνω των τριών κόμμα πέντε (3,5) τόνων, των λεωφορείων ή των συνδυασμών οχημάτων (συρμών), μήκους μεγαλύτερου των επτά (7) μέτρων, να καταλαμβάνουν άλλη λωρίδα, εκτός των δύο (2) πλησιέστερων προς το δεξιό άκρο του οδοστρώματος. Η ακραία αριστερή λωρίδα χρησιμοποιείται από επιβατηγά οχήματα ή μοτοσικλέτες ως λωρίδα προσπέρασης και καθίσταται και αυτή λωρίδα κυκλοφορίας, εφόσον οι υπόλοιπες λωρίδες τελούν υπό καθεστώς κυκλοφοριακής συμφόρησης.

Οι οδηγοί που εισέρχονται σε αυτοκινητόδρομο ή οδό ταχείας κυκλοφορίας:

Ο οδηγός που εξέρχεται από αυτοκινητόδρομο ή οδό ταχείας κυκλοφορίας καταλαμβάνει έγκαιρα τη λωρίδα κυκλοφορίας που αντιστοιχεί στην έξοδο του αυτοκινητόδρομου ή της οδού ταχείας κυκλοφορίας και εισέρχεται το ταχύτερο στη λωρίδα επιβράδυνσης, αν υπάρχει τέτοια.

Απαγορεύονται σε κάθε περίπτωση η δημιουργία και η χρήση πρόσβασης προς ή από αυτοκινητοδρόμους και οδούς ταχείας κυκλοφορίας, για την εξυπηρέτηση παρόδιων ιδιοκτησιών.

Σε σήραγγες που υποδεικνύονται από ειδικές πινακίδες:

Η Λ.Ε.Α. προορίζεται αποκλειστικά για την κίνηση οχημάτων άμεσης ανάγκης και οχημάτων συντήρησης των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών ή των εταιρειών που, κατά παραχώρηση από το Δημόσιο, λειτουργούν, συντηρούν και εκμεταλλεύονται αυτοκινητόδρομο ή οδό ταχείας κυκλοφορίας, για την αντιμετώπιση έκτακτων γεγονότων, περιστατικών ή άλλων αναγκών. Οποιαδήποτε άλλη χρήση των λωρίδων έκτακτης ανάγκης, εξαιρουμένων των περιπτώσεων της παρ. 3, απαγορεύεται.

Απαγορεύεται η κυκλοφορία οχημάτων σε αυτοκινητοδρόμους, οδούς ταχείας κυκλοφορίας, σήραγγες και γέφυρες που διακρίνονται με ειδικές πινακίδες σήμανσης χωρίς την καταβολή διοδίου τέλους, όταν προβλέπεται η καταβολή αυτή. Για την καταβολή του διοδίου τέλους είναι υπόχρεοι εις ολόκληρον ο κύριος και ο οδηγός του οχήματος. Εάν το όχημα ανήκει σε επιχείρηση ενοικίασης και είναι μισθωμένο, ως υπόχρεος λογίζεται ο μισθωτής που προκύπτει από το μισθωτήριο συμβόλαιο. Η βεβαίωση της παράβασης γίνεται από τα αρμόδια αστυνομικά όργανα που τη διαπιστώνουν αυτοπροσώπως ή μέσω τεχνικών ή ηλεκτρονικών μέσων, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 107, περί επιβολής διοικητικών προστίμων από αστυνομικά όργανα.

Η παράβαση της παρ. 10 κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α. Η παράβαση της παρ. 9 κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α και στην κατηγορία Σ. Οι παραβάσεις των περ. α) και β) της παρ. 2, του πρώτου εδαφίου της παρ. 4 και των περ. α) και β) της παρ. 8 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε3-Β. Οι λοιπές παραβάσεις του άρθρου με την επιφύλαξη της παρ. 12, κατατάσσονται στην κατηγορία Ε2-Β. Οι παραβάσεις της περ. α) της παρ. 2 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε-4 και στον παραβάτη επιβάλλονται διοικητικό πρόστιμο επτακοσίων (700) ευρώ και επί τόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης για εξήντα (60) ημέρες, αν η μη συμμόρφωση είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση τροχαίου ατυχήματος. Αν ο οδηγός γίνει υπαίτιος τροχαίου ατυχήματος, με το οποίο επήλθε σημαντική βλάβη σε κοινωφελείς εγκαταστάσεις ή βαριά σωματική βλάβη ή θάνατος ή θάνατοι μεγάλου αριθμού ανθρώπων επιβάλλονται οι ποινές των περ. γγ) και δδ) της παρ. 1 του άρθρου 290Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95). παράβαση της παρ. 7, συνιστά παράβαση που κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α.

Απαγορεύεται σε όλους να ανοίγουν ή να αφήνουν τις πόρτες οχήματος ανοικτές ή να εισέρχονται/εξέρχονται αυτού, αν προηγουμένως δεν βεβαιωθούν ότι, από τις ενέργειές τους, δεν προκαλείται κίνδυνος στους χρήστες της οδού.

Η παράβαση της παρ. 1 κατατάσσεται στην κατηγορία Ε1-Α.

Με την επιφύλαξη του άρθρου 20, περί θέσης επί της οδού, οι οδηγοί επιτρέπεται να διέρχονται από την αριστερή ή δεξιά πλευρά κάθε κατασκευής, νησίδας, στύλου, πασσάλου, μνημείου, έργου ή συσκευής που βρίσκονται στο οδόστρωμα και τα οποία αποτελούν εμπόδιο για την κατευθείαν κίνηση των οχημάτων, εκτός αν, με πινακίδες σήμανσης, ορίζεται η πλευρά στην οποία υποχρεούνται να κινηθούν.

Αν εμπόδιο από αυτά της παρ. 1 βρίσκεται στον άξονα οδοστρώματος διπλής κατεύθυνσης, οι οδηγοί διέρχονται από τη δεξιά πλευρά αυτού.

Η μάζα του φορτωμένου οχήματος δεν υπερβαίνει τη μέγιστη αποδεκτή μάζα του φορτωμένου οχήματος που καθορίζεται από την ισχύουσα νομοθεσία για την κατηγορία του οχήματος ή τον συνδυασμό οχημάτων.

Οι φορτίσεις των αξόνων των φορτωμένων οχημάτων δεν υπερβαίνουν:

Οι διαστάσεις του φορτωμένου οχήματος δεν υπερβαίνουν τις μέγιστες επιτρεπόμενες διαστάσεις που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία για κάθε κατηγορία οχήματος ή συνδυασμό οχημάτων.

Το φορτίο του οχήματος προετοιμάζεται προς φόρτωση, τακτοποιείται και στοιβάζεται με τρόπο ώστε:

Για την τακτοποίηση, στοιβασία, προστασία και ασφάλιση του φορτίου χρησιμοποιούνται, ανάλογα με το είδος του φορτίου, κατάλληλα εξαρτήματα, όπως καλώδια, σχοινιά, αλυσίδες, ιμάντες, καλύμματα και μέσα συσκευασίας, τα οποία είναι σε καλή κατάσταση χωρίς ορατές φθορές, δένονται σφικτά και στερεώνονται καλά. Οι οπίσθιες θύρες του αμαξώματος, αν για τις ανάγκες της φόρτωσης πρέπει να βρίσκονται στην ανοικτή θέση, δεν χρησιμοποιούνται για να στηρίξουν το φορτίο κατά την κίνηση του οχήματος. Κινούμενα εξαρτήματα, όπως αλυσίδες, ιμάντες, γερανοί και οπίσθιες θύρες, ασφαλίζονται, ώστε να μην προεξέχουν του περιγράμματος του οχήματος κατά τις ταλαντώσεις τους από την κίνηση του οχήματος, και να μην σύρονται στο έδαφος ή το οδόστρωμα.

Για τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων χρησιμοποιούνται κατάλληλα κλειδιά (κλείστρα) ενσωματωμένα στο όχημα, που στερεώνουν και ασφαλίζουν όλα τα αντίστοιχα σημεία του εμπορευματοκιβωτίου.

Φορτίο σε όχημα με ανοικτό αμάξωμα, που αποτελείται από υλικά για τα οποία υπάρχει κίνδυνος κατά τη διαδρομή να εκφύγουν από το αμάξωμα ή να παρασυρθούν από τον αέρα (όπως αδρανή υλικά), καλύπτεται με εύκαμπτο κάλυμμα κατάλληλο προς τη φύση των υλικών, στερεωμένο επαρκώς στο αμάξωμα. Το κάλυμμα και οι διατάξεις στερέωσης αυτού επιτρέπεται να εξέχουν του αμαξώματος:

Σε οχήματα που προορίζονται για την ταυτόχρονη μεταφορά φορτίου, επιβατών ή ζώων, το φορτίο είναι ασφαλώς προσδεδεμένο.

To φορτίο απαγορεύεται να προεξέχει από το εμπρόσθιο μέρος του οχήματος. Κατ’ εξαίρεση, το φορτίο επιτρέπεται να προεξέχει του πλάγιου ή του οπίσθιου μέρους του οχήματος, με την επιφύλαξη της παρ. 3, ως εξής:

Στην περίπτωση φορτηγών αυτοκινήτων, αρθρωτών οχημάτων ή συρμών που μεταφέρουν ογκώδη αντικείμενα, τα οποία δεν μπορούν να κατατμηθούν ή να αποσυνδεθούν εύκολα σε περισσότερα από ένα τεμάχια όπως δοκοί, στύλοι, σωλήνες ή άλλα φορτία μεγάλου μήκους, με την επιφύλαξη της παρ. 3, το φορτίο αυτό επιτρέπεται να προεξέχει:

Η κυκλοφορία οχημάτων που υπερβαίνουν το ανώτατο προβλεπόμενο βάρος ή τις ανώτατες διαστάσεις επιτρέπεται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 57 εφόσον:

Κατ’ εξαίρεση της παρ. 3 για τα οχήματα ή συνδυασμούς οχημάτων μεταφοράς οχημάτων (αυτοκινητοφόρα), επιτρέπεται η μεταφορά οχημάτων που προεξέχουν από το εμπρόσθιο τμήμα τους μέχρι πενήντα (50) εκατοστά και από το οπίσθιο τμήμα τους μέχρι ενάμιση (1,50) μέτρο. Οι προεξοχές αυτές μετρώνται από το απώτερο σταθερό τμήμα του αμαξώματος του συνδυασμού οχήματος μεταφοράς, εμπρός ή πίσω μέχρι του απώτερου σημείου του πρώτου ή τελευταίου οχήματος που αποτελούν μέρος του φορτίου, αντίστοιχα. Κάποια από τα οχήματα, που αποτελούν το φορτίο, μπορούν να στηρίζονται σε εκτεινόμενες φορητές κατασκευές που προεξέχουν του αμαξώματος, οι οποίες όμως δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τη μέτρηση των διαστάσεων και δεν επιτρέπεται να εξέχουν του φορτίου.

Τα προεξέχοντα φορτία από το οπίσθιο μέρος του οχήματος, εφόσον η προβολή τους στο οριζόντιο επίπεδο υπερβαίνει το ένα (1) μέτρο, επισημαίνονται με σταθερή προσαρτημένη πινακίδα διαστάσεων τουλάχιστον πενήντα επί πενήντα (50 x 50) εκατοστών λευκού χρώματος με διαγώνιες ερυθρές λωρίδες και κατασκευασμένη από υλικά υψηλής αντανακλαστικότητας. Η πινακίδα αυτή τοποθετείται με το πάνω άκρο σε ύψος που δεν ξεπερνά το ένα και εξήντα (1,60) μέτρο και το κάτω άκρο σε ύψος τουλάχιστον σαράντα (40) εκατοστά από το οδόστρωμα. Όταν το φορτίο προεξέχει σε ολόκληρο το πλάτος του οπίσθιου μέρους του οχήματος, τοποθετούνται δύο πινακίδες της παρούσας, μια σε κάθε άκρο του φορτίου. Επιπλέον, κατά τη νύχτα, το άκρο του φορτίου που εξέχει από το εμπρόσθιο μέρος, εφόσον επιτρέπεται, επισημαίνεται με λευκό φως, το άκρο που εξέχει από το οπίσθιο μέρος με ερυθρό φως.

Επιτρέπεται:

Για την οδική μεταφορά, φόρτωση, εκφόρτωση και στοιβασία επικίνδυνων εμπορευμάτων, εφαρμόζεται η ισχύουσα νομοθεσία που ρυθμίζει τα θέματα αυτά.

Οι παραβάσεις:

Απαγορεύεται η μεταφορά επιβατών με οδικά οχήματα με τρόπο τέτοιο ώστε να προκαλείται κίνδυνος για τους ίδιους τους επιβάτες, το όχημα και τον οδηγό, τρίτους, ζώα ή περιουσία.

Ειδικότερα απαγορεύεται:

Ο οδηγός μηχανοκίνητου οχήματος και μοτοποδηλάτου επιβάλλεται να μεριμνά για την ασφάλεια των συνεπιβατών του και ειδικότερα να ελέγχει αν φορούν τις ζώνες ασφαλείας και το προστατευτικό κράνος κατά τη μεταφορά τους.

α) Οι παραβάσεις για τον οδηγό των παρ. 1 έως 2 με την επιφύλαξη της περ. β) κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Β.

Η στάση και η στάθμευση επιτρέπονται, αν δεν προκαλείται εξ αυτών κίνδυνος ή παρακώλυση της κυκλοφορίας και αν δεν υπάρχουν σχετικές απαγορευτικές πινακίδες ή διαγραμμίσεις.

Η στάση ή στάθμευση οχήματος απαγορεύεται:

Η στάθμευση οχήματος στο οδόστρωμα απαγορεύεται και:

Ειδικά η στάση και η στάθμευση των Ε.Π.Η.Ο. που κινούνται εντός κατοικημένων περιοχών, λιμένων και χερσαίων ζωνών λιμένων απαγορεύονται:

Μέσα στις κατοικημένες περιοχές, σε θέσεις όπου επιτρέπεται η στάση ή η στάθμευση, οι οδηγοί οχημάτων ή ζώων υποχρεούνται να θέτουν αυτά όσο το δυνατόν πλησιέστερα στο δεξιό άκρο του οδοστρώματος. Στους μονόδρομους επιτρέπεται η στάση ή η στάθμευση και στην αριστερή πλευρά. Αν δεν υπάρχει πεζοδρόμιο, οι οδηγοί υποχρεούνται να αφήνουν ελεύθερο χώρο πλάτους ενός (1) μέτρου, τουλάχιστον, για τη διέλευση των πεζών. Σε αυτή την περίπτωση επιτρέπεται η τοποθέτηση κατακόρυφων ελαστικών εύκαμπτων επαναφερόμενων κυλίνδρων (οριοδεικτών) της παρ. 13 για την οριοθέτηση του χώρου διέλευσης πεζών. Στις κατοικημένες περιοχές απαγορεύεται η στάθμευση φορτηγών αυτοκινήτων μεγίστου επιτρεπόμενου βάρους πάνω από τρεισήμισι (3,5) τόνους, λεωφορείων, μηχανημάτων έργου, αγροτικών μηχανημάτων, ρυμουλκούμενων, ρυμουλκούμενων τροχόσπιτων, μηχανοκίνητων τροχόσπιτων συνολικού μήκους άνω των επτά μέτρων και πενήντα εκατοστών (7,50 μ.) και σκαφών, πέρα από είκοσι τέσσερις (24) συνεχείς ώρες. Για τη στάθμευση σε χώρους εκτός κατοικημένων περιοχών των ρυμουλκούμενων και μηχανοκίνητων τροχόσπιτων εφαρμόζεται η παρ. 5. Η στάθμευση αυτών μπορεί να πραγματοποιείται σε κατάλληλους περιφραγμένους χώρους που ορίζονται από τους οικείους δήμους ή από τον Γενικό Γραμματέα Ναυτιλίας και Λιμένων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για τους λιμένες με φορέα διαχείρισης νομικό προσώπου ιδιωτικού δικαίου και για τους τουριστικούς λιμένες της παρ. 11 του άρθρου δέκατου ενάτου του ν. 2932/2001 (Α’ 145) ή από τον Γενικό Γραμματέα Τουριστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης του Υπουργείου Τουρισμού, κατόπιν γνωμοδότησης της Επιτροπής Τουριστικών Λιμένων της παρ. 2 του άρθρου 30 του ν. 2160/1993 για τους λοιπούς τουριστικούς λιμένες ή τον αρμόδιο φορέα διαχείρισης λιμένα, σύμφωνα με το άρθρο 56 του παρόντος, περί μέτρων ρύθμισης οδικής κυκλοφορίας στους χερσαίους χώρους λιμένων, ή το άρθρο 44 του ν. 4150/2013 (Α’ 102), περί της Επιτροπής Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων, οι οποίοι μεριμνούν και για τη φύλαξή τους.

Τα οχήματα που βρίσκονται σε στάση ή στάθμευση, επιβάλλεται να τοποθετούνται παράλληλα με την οριογραμμή του οδοστρώματος και επί της πλευράς που αντιστοιχεί στην κατεύθυνση κυκλοφορίας τους, εκτός αν ορίζεται με σήμανση διαφορετικά. Η επί της άλλης πλευράς στάση ή στάθμευση επιτρέπεται, όταν η στάση ή η στάθμευση επί της αντιστοιχούσας προς κατεύθυνση της κυκλοφορίας πλευράς εμποδίζεται λόγω παρουσίας σιδηροτροχιών. Η στάση και η στάθμευση στο μέσον του οδοστρώματος επιτρέπονται αποκλειστικά σε ειδικά σημειούμενες θέσεις.

Οι οδηγοί οχημάτων ή ζώων, όταν σταθμεύουν, δεν επιτρέπεται να απομακρύνονται από αυτά, εάν δεν λάβουν προηγουμένως τα κατάλληλα μέτρα για την αποφυγή δυστυχήματος. Για μηχανοκίνητα οχήματα, υποχρεούνται ειδικότερα να λάβουν προηγουμένως τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να εμποδιστεί η χρησιμοποίηση αυτών χωρίς την άδεια των οδηγών τους.

Τα αρμόδια αστυνομικά όργανα μπορούν να ακινητοποιούν τα οχήματα με ειδικούς μηχανισμούς (όπως τροχοσφιγκτήρες), να ενεργούν τη μεταφορά οχήματος το οποίο σταθμεύει σε απαγορευμένη θέση ή την απομάκρυνση τροχόσπιτων, σκαφών ή άλλων ογκωδών αντικειμένων, αν εξαιτίας της στάθμευσης των οχημάτων ή της εγκατάλειψης των τροχόσπιτων και σκαφών καθώς και των αντικειμένων αυτών παρεμποδίζεται η κυκλοφορία. Η μεταφορά των οχημάτων γίνεται με κατάλληλα τεχνικά μέσα, αποκλειομένης της παραβίασης των θυρών του οχήματος, σε σταθμό αυτοκινήτων ή άλλον κατάλληλο χώρο, αφού ληφθούν μέτρα για την αποτροπή υλικών ζημιών. Για τη μεταφορά ειδοποιείται ο ιδιοκτήτης ή κάτοχος του οχήματος μέσα σε εύλογη προθεσμία. Τα έξοδα μεταφοράς, τα οποία καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, καθώς και τα φύλακτρα του οχήματος, βαρύνουν τον ιδιοκτήτη ή κάτοχο αυτού ή του σκάφους ή των άλλων αντικειμένων, ο οποίος μπορεί να τα παραλάβει αμέσως μετά την καταβολή των εξόδων αυτών. Μεταφορά οχήματος, έστω και αν τούτο σταθμεύει νόμιμα, μπορεί να πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τα παραπάνω, χωρίς επιβολή διοικητικών ποινών ή άλλων επιβαρύνσεων, όταν υφίσταται κατάσταση ανάγκης ή για λόγους ασφαλείας, ειδοποιημένου όμως προς τούτο, με κάθε πρόσφορο μέσο, του ιδιοκτήτη ή κατόχου, μέσα σε εύλογη προθεσμία.

Ο οδηγός μηχανοκίνητου οχήματος, εκτός των δίτροχων μοτοποδηλάτων και δίτροχων μοτοσικλετών χωρίς καλάθι και των Ε.Π.Η.Ο., αν υποχρεωθεί να σταθμεύσει σε οδόστρωμα σε θέση που απαγορεύεται η στάθμευση, τοποθετεί πινακίδα ή κατάλληλη συσκευή, σύμφωνα με το άρθρο 85, περί μηχανισμών, εξαρτημάτων και συσκευών οχημάτων, με τρόπο ώστε να ειδοποιούνται από απόσταση οι οδηγοί που πλησιάζουν. Η πινακίδα τοποθετείται στο οδόστρωμα και σε απόσταση μεγαλύτερη από είκοσι (20) μέτρα στις κατοικημένες περιοχές, πενήντα (50) δε μέτρα εκτός κατοικημένων περιοχών, με την επιφύλαξη της παρ. 3 του άρθρου 33, περί κίνησης οχημάτων σε αυτοκινητόδρομους, οδούς ταχείας κυκλοφορίας και σήραγγες. Η αυτή υποχρέωση υφίσταται και για τα ρυμουλκούμενα στην ως άνω περίπτωση. 11.α) Οι παραβάσεις των περ. β), γ), στ), ζ), η), θ), ι) και

Ειδικά για τους οδηγούς Ε.Π.Η.Ο.:

Ως παραβάτης των διατάξεων που ρυθμίζουν τη στάθμευση θεωρείται ο οδηγός του οχήματος που καταλαμβάνεται επ’ αυτοφώρω και, σε περίπτωση απουσίας του οδηγού, ο κάτοχος αυτού. Εάν το όχημα ανήκει σε επιχείρηση ενοικίασης και είναι μισθωμένο, ως παραβάτης λογίζεται ο μισθωτής που προκύπτει από το μισθωτήριο συμβόλαιο.

Για τα Ε.Π.Η.Ο.:

Απαγορεύεται η κατάληψη με οποιοδήποτε μέσο και για οποιονδήποτε λόγο μέρους ή ολοκλήρου του οδοστρώματος των εθνικών, επαρχιακών, και δημοτικών ή κοινοτικών οδών δια των οποίων διεξάγεται η κυκλοφορία μηχανοκίνητων και μη οχημάτων. Αυτοί που παραβαίνουν με πρόθεση τη διάταξη του προηγουμένου εδαφίου τιμωρούνται με τις ποινές της παρ. 1 του άρθρου 292 του Ποινικού Κώδικα. Παράλληλα, και ανεξάρτητα της κατά το προηγούμενο εδάφιο ποινής, με πράξη του οικείου Περιφερειάρχη, μετά από προηγούμενη ακρόαση αυτού σε βάρος του οποίου λαμβάνεται το μέτρο, ανακαλείται για ένα (1) έτος και σε περίπτωση υποτροπής, οριστικά, αν πρόκειται για όχημα δημόσιας χρήσης, το δικαίωμα κυκλοφορίας αυτού ως δημόσιας χρήσης, διατασσόμενης συγχρόνως της αφαίρεσης των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος.

Απαγορεύεται η κατάληψη μέρους ή ολόκληρου του οδοστρώματος και των εγκατεστημένων σε αυτό σταθμών διοδίων των αυτοκινητοδρόμων, καθώς και η παρεμπόδιση ή διακοπή (μερική ή ολική) της λειτουργίας των σταθμών διοδίων με οποιονδήποτε τρόπο. Όποιος παραβαίνει με πρόθεση την απαγόρευση του πρώτου εδαφίου τιμωρείται σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 292 του Ποινικού Κώδικα.

Επιτρέπεται παρέκκλιση από τις παρ. 2 και 3:

Για τον καθορισμό στις κατοικημένες περιοχές ειδικών χώρων στάθμευσης Ε.Π.Η.Ο., επιτρέπεται παρέκκλιση από τις παρ. 2, 3 και 4.

Η στάθμευση οχημάτων σε χώρους ελεγχόμενης στάθμευσης επιτρέπεται για το χρονικό διάστημα για το οποίο έχει καταβληθεί αποδεδειγμένα το τέλος στάθμευσης που καθορίζεται κάθε φορά από την αρμόδια αρχή. Αν η στάθμευση, χωρίς την καταβολή του καθορισμένου τέλους στάθμευσης, συνεχίζεται και πέραν των τριών (3) ωρών από τη βεβαίωση της παράβασης, βεβαιώνεται νέα παράβαση από το ίδιο ή άλλο όργανο.

Η παρ. 17 εφαρμόζεται και για τον καθορισμό των θέσεων στάσης και αφετηρίας των λεωφορείων που διενεργούν διεθνείς λεωφορειακές γραμμές, στις περιοχές

Για τις παραβάσεις του παρόντος που αφορούν στη στάθμευση προβλέπεται αφαίρεση της άδειας οδήγησης, όταν αυτή δεν ενεργείται αμέσως και επί τόπου από τον βεβαιούντα την παράβαση, αφαιρούνται επί τόπου τα στοιχεία κυκλοφορίας του οχήματος, τα οποία επιστρέφονται στον κάτοχο με την προσκόμιση της άδειας οδήγησης. Για οχήματα που είναι μισθωμένα από εταιρείες ενοικιαζόμενων αυτοκινήτων ή χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), τα στοιχεία κυκλοφορίας του οχήματος επιστρέφονται με την προσκόμιση του συμφωνητικού μίσθωσης του οχήματος.

Τα μηχανοκίνητα οχήματα στις οδούς, πλην των δίτροχων μοτοσικλετών χωρίς καλάθι, επιβάλλεται να έχουν τη νύχτα και οποτεδήποτε η ορατότητα είναι ανεπαρκής, αναμμένα τουλάχιστον τα δύο (2) λευκά ή ειδικής επιλογής κίτρινα φώτα θέσης στο εμπρόσθιο μέρος τους και ίσο αριθμό ερυθρών φώτων θέσης στο οπίσθιο μέρος τους, σύμφωνα με τα άρθρα 69, περί φώτων θέσης (μικρών), και 70, περί φώτων όγκου και φώτων πλευρικών. Στον συνδυασμό μηχανοκίνητου οχήματος με ένα (1) ή περισσότερα ρυμουλκούμενα, πρέπει τα ερυθρά φώτα θέσης να είναι προσαρμοσμένα και στο οπίσθιο μέρος του τελευταίου ρυμουλκούμενου. Τα ρυμουλκούμενα, των οποίων το πλάτος υπερβαίνει το ένα μέτρο και εξήντα εκατοστά (1,60), επιβάλλεται να έχουν αναμμένα στο εμπρόσθιο μέρος τους τα δύο (2) λευκά φώτα θέσης (πλευρικά) του άρθρου 69.

Οχήματα ή συνδυασμός οχημάτων, στα οποία δεν εφαρμόζεται η παρ. 1, επιβάλλεται τη νύχτα να έχουν αναμμένα τουλάχιστον ένα (1) λευκό ή ειδικής επιλογής κίτρινο φως στο εμπρόσθιο μέρος και τουλάχιστον ένα (1) ερυθρό φως στο οπίσθιο μέρος αυτών. Αν υπάρχει μόνο ένα (1) φως μπροστά και ένα (1) φως πίσω, πρέπει να τοποθετείται αυτό στην κεντρική γραμμή του οχήματος ή στην αριστερή του πλευρά.

Τη νύχτα και οποτεδήποτε η ορατότητα είναι ανεπαρκής, η παρουσία μηχανοκίνητων οχημάτων και των ρυμουλκούμενων οχημάτων που βρίσκονται σε στάση ή στάθμευση πρέπει να επισημαίνεται με τα εμπρόσθια και οπίσθια φώτα θέσης ή στάθμευσης. Εξαιρούνται:

Τα φώτα που καθορίζονται στην παρ. 1 πρέπει να είναι ικανά ώστε να γίνεται αντιληπτή η παρουσία του οχήματος στους χρήστες της οδού. Κατά τις ώρες της ημέρας, οι οδηγοί μοτοποδηλάτων και μοτοσικλετών πρέπει να κινούνται με αναμμένο ένα (1) τουλάχιστον εμπρόσθιο φως διασταύρωσης και ένα οπίσθιο ερυθρό φως. Το εμπρόσθιο και οπίσθιο φως απαγορεύεται να εκπέμπονται από τον ίδιο φανό ή την ίδια συσκευή, εκτός αν το επιτρέπουν τα χαρακτηριστικά του οχήματος, ιδιαίτερα το μήκος του.

Τα μηχανοκίνητα οχήματα, το μήκος των οποίων δεν υπερβαίνει τα έξι (6) μέτρα και το πλάτος τα δύο (2) μέτρα και στα οποία δεν έχει συνδεθεί άλλο όχημα, επιτρέπεται, όταν βρίσκονται σε στάση ή στάθμευση, σε οδό κατοικημένης περιοχής, να έχουν αναμμένο ένα πλευρικό φως προς το μέρος όπου διεξάγεται η κυκλοφορία. Το φως αυτό πρέπει να είναι λευκό ή κίτρινο μπροστά και ερυθρό ή κίτρινο πίσω.

Δεν επιτρέπεται σε όχημα να φέρει μπροστά ερυθρά φώτα, ερυθρές αντανακλαστικές συσκευές ή ερυθρά αντανακλαστικά υλικά και πίσω λευκά ή ειδικής επιλογής κίτρινα φώτα, λευκής ή ειδικής επιλογής κίτρινες αντανακλαστικές συσκευές ή λευκά ή ειδικής επιλογής κίτρινα αντανακλαστικά υλικά. Το προηγούμενο εδάφιο δεν εφαρμόζεται προκειμένου για χρήση λευκών ή ειδικής επιλογής κίτρινων φώτων οπισθοδρόμησης ούτε για την αντανάκλαση των ανοικτού χρώματος αριθμών ή γραμμάτων των οπίσθιων πινακίδων αναγνώρισης ή άλλων χαρακτηριστικών ή διακριτικών σημάτων, που προβλέπονται και περιγράφονται στο Κεφάλαιο Ε’. Επίσης, δεν εφαρμόζεται για την αντανάκλαση του ανοικτού χρώματος των ως άνω πινακίδων ή σημάτων, ούτε για τα ερυθρά φώτα ορισμένων οχημάτων άμεσης ανάγκης, τα οποία περιστρέφονται ή αναβοσβήνουν.

Οι οδηγοί των οδικών και τροχιοδρομικών οχημάτων που κυκλοφορούν κατά τη διάρκεια της νύχτας, υποχρεούνται να μεριμνούν για τον φωτισμό της οπίσθιας πινακίδας αριθμού κυκλοφορίας, ώστε να είναι εύκολη η αναγνώριση των στοιχείων της.

Στα ζωήλατα οχήματα και χειράμαξες η συσκευή που εκπέμπει τον φωτισμό μπορεί να φέρεται από τον οδηγό ή από τον συνοδό, ο οποίος βαδίζει στην αριστερή πλευρά αυτών.

Ομάδες πεζών οι οποίες οδηγούνται από επιφορτισμένο για τον σκοπό αυτό πρόσωπο ή σχηματίζουν πομπή, όπως επίσης οι οδηγοί ζώων ή ζώων έλξης φορτίου ή ιππασίας, οι οποίοι κινούνται κατά μήκος του οδοστρώματος τη νύχτα, υποχρεούνται να έχουν προς την πλευρά στην οποία διεξάγεται η κυκλοφορία αντανακλαστικό στοιχείο ή ένα (1) τουλάχιστον αναμμένο φως λευκό ή ειδικής επιλογής κίτρινο μπροστά και ένα ερυθρό φως πίσω ή κίτρινο φως και στα δύο πιο πάνω σημεία. Τα φώτα αυτά είναι δυνατόν να εκπέμπονται και από την αυτή συσκευή. Η παρούσα δεν εφαρμόζεται σε κατοικημένη περιοχή που φωτίζεται αρκετά.

Εξαιρούνται του παρόντος άρθρου τα αμαξίδια βρεφών και ατόμων με αναπηρία καθώς και άλλα μικρά οχήματα χωρίς μηχανή, τα οποία σύρονται ή προωθούνται από τους πεζούς, εκτός αν κυκλοφορούν τη νύχτα εκτός κατοικημένης περιοχής, οπότε υποχρεούνται να

Δεν επιτρέπεται σε όχημα να έχει φώτα διαφορετικού χρώματος από αυτά που ορίζονται κατά περίπτωση στο παρόν.

Οι παραβάσεις των παρ. 1 έως 11 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α πλην της παράβασης της παρ. 7 που κατατάσσεται στην κατηγορία Ε1-Β.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας ο οδηγός υποχρεούται να έχει τα φώτα του οχήματός του αναμμένα και να τα χρησιμοποιεί ως εξής:

Αν υπάρχουν φώτα ομίχλης, σύμφωνα με το άρθρο 73, πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σε περίπτωση ομίχλης, χιονόπτωσης ή καταρρακτώδους βροχής, μόνα τους ή μαζί με τα φώτα διασταύρωσης. Τα φώτα αυτά επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται σε στενούς ελικοειδείς οδούς ακόμα και αν δεν συντρέχουν οι πιο πάνω προϋποθέσεις.

Με εξαίρεση τις περιπτώσεις της παρ. 3 του άρθρου 41 απαγορεύονται, κατά τη συνάντηση με όχημα που έρχεται αντίθετα, το άναμμα και το σβήσιμο των φώτων ή η εναλλαγή της χρήσης τους κατά μικρά χρονικά διαστήματα.

Η κατά την παρ. 3 του άρθρου 41 φωτεινή προειδοποίηση είναι το άναμμα των φώτων διασταύρωσης, με διακοπές σε μικρά χρονικά διαστήματα ή το άναμμα με διακοπές των φώτων πορείας ή η εναλλαγή των φώτων διασταύρωσης και των φώτων πορείας με διακοπές επίσης σε μικρά χρονικά διαστήματα.

Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α, πλην της περ. β) της παρ. 1 που κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Β.

Η χρήση ηχητικών οργάνων προειδοποίησης επιτρέπεται μόνο:

Η χρήση των ηχητικών οργάνων πρέπει να μην παρατείνεται πέραν του απολύτως αναγκαίου χρόνου.

Οι οδηγοί αυτοκινήτων οχημάτων μπορούν τη νύχτα, αντί ηχητικών προειδοποιήσεων, να δίνουν τις φωτεινές προειδοποιήσεις της παρ. 4 του άρθρου 40, περί κανόνων χρήσης των φώτων οχημάτων.

Ο οδηγός σχολικού λεωφορείου ή οχήματος μεταφοράς ατόμων με αναπηρία οφείλει να έχει αναμμένο το σύστημα φωτεινού συναγερμού, όσο χρόνο διαρκεί η επιβίβαση ή αποβίβαση.

Οι οδηγοί αυτοκινήτων οχημάτων, εκτός από την περίπτωση ακινησίας του οχήματος, επιτρέπεται να θέτουν σε λειτουργία τα φώτα έκτακτης ανάγκης (σύστημα φωτεινού συναγερμού), μόνο όταν κινδυνεύουν τρίτοι από το δικό τους όχημα.

Η παράβαση της παρ. 1 κατατάσσεται στην κατηγορία Ε1-Α και οι παραβάσεις των παρ. 2 έως 5 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Β.

Οι πεζοί υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τα πεζοδρόμια ή τα ειδικά γι’ αυτούς ερείσματα. Κατ’ εξαίρεση, μπορούν να χρησιμοποιούν το οδόστρωμα, αφού λάβουν τις αναγκαίες προφυλάξεις:

Αν είναι αδύνατη η χρησιμοποίηση των πεζοδρομίων ή των ερεισμάτων, που προορίζονται για τους πεζούς, διαθέτει λωρίδα για ποδήλατα ή μοτοποδήλατα, μπορούν να βαδίζουν σ’ αυτή, αν το επιτρέπει η πυκνότητα της κυκλοφορίας και δεν παρεμποδίζουν την κίνηση των μοτοποδηλάτων ή ποδηλάτων στη λωρίδα. Οι πεζοί δεν επιτρέπεται να υπερπηδούν εμπόδια όπως δοκούς, αλυσίδες, νησίδες, στηθαία και κιγκλιδώματα, που έχουν τοποθετηθεί από τις αρμόδιες αρχές για ειδικούς λόγους. Η ύπαρξη τέτοιων εμποδίων σημαίνει απαγόρευση εισόδου του πεζού στην αποκλεισμένη επιφάνεια της οδού.

Οι πεζοί που χρησιμοποιούν το οδόστρωμα υποχρεούνται να βαδίζουν αντίθετα με την κατεύθυνση της κυκλοφορίας και όσο το δυνατόν πλησιέστερα στο άκρο του οδοστρώματος, εκτός αν κατ’ αυτόν τον τρόπο κινδυνεύουν ή δεν το επιτρέπουν ειδικές περιστάσεις. Κατ’ εξαίρεση, πρόσωπα που ωθούν ή σύρουν χειράμαξες, ωθούν ποδήλατο, μοτοποδήλατο ή μοτοσικλέτα, άτομα με αναπηρία, που κινούνται σε αναπηρικά καθίσματα και ομάδες πεζών, όταν σχηματίζουν πομπή ή οδηγούνται από ειδικά επιφορτισμένο πρόσωπο, υποχρεούνται να βαδίζουν πλησίον του δεξιού άκρου του οδοστρώματος. Οι πεζοί που βαδίζουν στο οδόστρωμα, αν δεν σχηματίζουν πομπή, υποχρεούνται να βαδίζουν σε απλό στοίχο, όταν το απαιτεί η ασφάλεια της κυκλοφορίας, εξαιτίας των συνθηκών ορατότητας, της πυκνότητας ή άλλων λόγων. Ομάδες πεζών που κινούνται στις οδούς υποχρεούνται να αφήνουν ελεύθερη στα δεξιά της οδού επαρκή επιφάνεια του οδοστρώματος, ώστε να μπορεί να διέρχεται ένα όχημα.

Οι πεζοί προκειμένου να διασχίσουν το οδόστρωμα, υποχρεούνται:

Οι παραβάσεις του παρόντος κατατάσσονται στην κατηγορία Ε1-Α.

Οι οδηγοί πρέπει να αποφεύγουν να συμπεριφέρονται με τρόπο που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τους πεζούς. Τηρουμένων της παρ. 1 του άρθρου 16, περί κανόνων οδικής συμπεριφοράς, της περ. στ) της παρ. 3 του άρθρου 21, περί προσπέρασης, κυκλοφορίας σε στοίχους, επιτρεπτής αλλαγής λωρίδας και κίνησης μοτοποδηλάτων και μοτοσυκλετών σε πυκνή κυκλοφορία, και της παρ. 1 του άρθρου 23, περί ταχύτητας και απόστασης μεταξύ οχημάτων, όπου σε οδοστρώματα υπάρχουν διαβάσεις πεζών, οι οποίες έχουν σημανθεί με πινακίδες ή διαγραμμίσεις και η κυκλοφορία των οχημάτων ρυθμίζεται με φωτεινή σηματοδότηση ή τροχονόμους, οι οδηγοί οχημάτων υποχρεούνται:

Αν σε σημασμένη διάβαση πεζών η κυκλοφορία των οχημάτων δεν ρυθμίζεται με φωτεινή σηματοδότηση ή με τροχονόμο, οι οδηγοί υποχρεούνται να πλησιάζουν στη διάβαση με μικρή ταχύτητα ώστε να μην εκθέτουν σε κίνδυνο τους πεζούς. Αν πεζοί χρησιμοποιούν ή ετοιμάζονται να χρησιμοποιήσουν τη διάβαση, οι οδηγοί ακινητοποιούν το όχημά τους μέχρι να εξέλθουν της διάβασης οι πεζοί. Σε σημασμένους με ειδική σήμανση πεζοδρόμους, τα οχήματα τα οποία επιτρέπεται να εισέλθουν σε αυτούς οφείλουν να κινούνται με ταχύτητα βαδίσματος και να παραχωρούν προτεραιότητα στους πεζούς. Στους οδηγούς οδικών οχημάτων επιβάλλεται να παραχωρούν προτεραιότητα στις διαβάσεις πεζών ή ποδηλατιστών, όταν σε αυτές κινούνται πεζοί ή ποδηλατιστές αντίστοιχα.

Σε περιοχές κατοικίας και πολεοδομικά κέντρα που έχουν χαρακτηρισθεί και σημανθεί ως περιοχές ήπιας κυκλοφορίας εφαρμόζονται οι εξής ειδικοί κανόνες:

Οι οδηγοί, οι οποίοι πρόκειται να στρίψουν σε άλλη οδό στην οποία δεν υπάρχουν σημασμένες με πινακίδες διαβάσεις πεζών ή διαγραμμίσεις στο οδόστρωμα, υποχρεούνται να παραχωρούν προτεραιότητα στους πεζούς, οι οποίοι στις περιπτώσεις της παρ. 2 του άρθρου 42, έχουν κατέλθει στο οδόστρωμα της οδού, στην οποία πρόκειται να εισέλθουν οι οδηγοί. Σε περίπτωση ανάγκης, υποχρεούνται να διακόπτουν την πορεία του οχήματός τους. Οι οδηγοί υποχρεούνται να δείχνουν ιδιαίτερη προσοχή στους πεζούς που διασχίζουν την οδό προκειμένου να επιβιβαστούν σε μέσα μαζικής μεταφοράς ή όταν απομακρύνονται από αυτά.

Οι οδηγοί που προτίθενται να προσπεράσουν από δεξιά, όταν αυτό επιτρέπεται, όχημα δημόσιων συγκοινωνιών, που βρίσκεται σε στάση σε καθορισμένο σημείο, υποχρεούνται να σταματούν, για να επιτρέπουν την αποβίβαση ή επιβίβαση των επιβατών.

Οι παραβάσεις του παρόντος για τον οδηγό κατατάσσονται στην κατηγορία E2-Α και στην κατηγορία Σ.

Οι οδηγοί ποδηλάτων, μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών, τρίτροχων οχημάτων και Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων (Ε.Π.Η.Ο.) απαγορεύεται να: