Partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de leden van de Organisatie van Staten in Afrika, het Caribisch Gebied en de Stille Oceaan, anderzijds

De Partijen zien erop toe dat de sociale rechten van vrouwen en meisjes worden geëerbiedigd en bevorderd, met name door alle belemmeringen op het gebied van kwaliteitsonderwijs en gezondheid weg te nemen en genderongelijkheid uit te bannen. Zij versterken de economische rechten van vrouwen en meisjes.

De Partijen zorgen ervoor dat de geldende wetgeving het recht van vrouwen en meisjes erkent om volwaardig deel te nemen aan alle aspecten van het openbare leven en de voorwaarden en kansen schept voor vrouwen om gelijke functies te bekleden, onder meer op het gebied van politiek leiderschap en besluitvorming. Zij versterken de rol van vrouwen en bevorderen hun participatie op alle niveaus op het gebied van vrede en veiligheid en het voorkomen en oplossen van conflicten, geweld en extremisme.

De Partijen bevorderen en versterken de universele waarden en beginselen van de democratie. Zij beschermen de scheiding der machten, bevorderen het politieke pluralisme en versterken de transparantie, de participatie en het vertrouwen in democratische processen, alsook het vertrouwen tussen politieke leiders en het volk, onder meer door de ratificatie en uitvoering van het Afrikaans Handvest inzake democratie, verkiezingen en bestuur te ondersteunen.

De Partijen waarborgen de integriteit van verkiezingsprocessen door inclusieve, transparante en geloofwaardige verkiezingen te waarborgen, met inachtneming van de verkiezingscycli en de grondwettelijke bepalingen en met de nodige eerbiediging van de soevereiniteit. Zij bevorderen internationale en regionale normen en beste praktijken bij de organisatie van verkiezingen en versterken onafhankelijke en onpartijdige verkiezingscommissies, waarbij een gelijk speelveld voor alle politieke partijen en kandidaten wordt gewaarborgd. Zij versterken de samenwerking op het gebied van verkiezingswaarneming, met inbegrip van de opvolging van aanbevelingen van de verkiezingswaarnemingsmissies, voor zover noodzakelijk, en versterken de samenwerking met de AU en de regionale economische gemeenschappen. Zij versterken de nationale mechanismen waarbij tijdig verhaal kan worden gezocht bij electorale geschillen.

De Partijen versterken de capaciteit van verkozen parlementen om hun wetgevende, budgettaire en toezichthoudende taken te vervullen, met inachtneming van de prerogatieven van al hun leden.

De Partijen stellen interne wet- en regelgeving vast ter erkenning van verschillende bestuursniveaus met het mandaat om hun bevoegdheden uit te oefenen in overeenstemming met gedelegeerde bevoegdheden. Zij versterken het lokaal bestuur en decentraliseren bevoegdheden naar democratisch gekozen lokale autoriteiten, zoals bepaald in de nationale wetgeving.

De Partijen bevorderen inclusieve en pluralistische samenlevingen. Zij heffen alle beperkingen van de vrijheid van vereniging, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vreedzame vergadering op. Zij vrijwaren en verbreden een faciliterende ruimte voor het maatschappelijk middenveld op het gebied van belangenbehartiging en beleidsvorming, en waarborgen vrije en onafhankelijke media, om ervoor te zorgen dat regeringen de hoogste normen inzake transparantie en verantwoordingsplicht bij het beheer van publieke aangelegenheden in acht nemen. De Partijen bevorderen een constructieve verhouding tussen overheid en burger en vergroten het bewustzijn van de democratische beginselen en mensenrechten, onder meer via de onderwijsstelsels en de media.

De Partijen werken samen bij de consolidering van de rechtsstaat en de versterking van de instellingen op alle niveaus op het gebied van de rechtsbedeling. Zij handhaven de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en streven ernaar de onafhankelijke, onpartijdige en doeltreffende werking van het rechtsstelsel te waarborgen en de doeltreffende en billijke toegang van de burgers tot de rechter en tot rechtsbijstand te verbeteren.

De Partijen maken werk van het voorkomen, veroordelen en uitbannen van alle vormen van foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling en bestraffing door statelijke en niet-statelijke actoren in alle contexten, ook in de context van terrorisme, crisisbeheersing en migratie, en ondersteunen daarbij de ratificatie en effectieve uitvoering van het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, gedaan te New York op 10 december 1984, en het bijbehorende facultatieve Protocol.

De Partijen zorgen ervoor dat schendingen en misbruiken van het internationaal recht op het gebied van de mensenrechten en schendingen van het internationaal humanitair recht, waaronder oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide, en de rekrutering van kindsoldaten en gender- en identiteitsgerelateerd geweld naar behoren worden onderzocht en vervolgd. Zij versterken de interne wetgeving en de interne rechtsstelsels, onder meer door middel van doeltreffende interstatelijke samenwerking en wederzijdse rechtshulp voor staten die in eigen land vervolgingen van de ernstigste internationale misdrijven wensen uit te voeren.

De Partijen faciliteren justitiële hervormingen door te zorgen voor gemoderniseerde, transparante en efficiënte rechtsstelsels en -procedures, passende opleiding te bieden en de toegang tot wetgeving, jurisprudentie en andere juridische informatie te verbeteren, de penitentiaire stelsels te moderniseren, hun rehabilitatiefunctie te maximaliseren en schendingen van de mensenrechten door veiligheidstroepen aan te pakken.

De Partijen ondersteunen inspanningen om goed bestuur te consolideren door een democratische cultuur en praktijk te bevorderen, verantwoordelijke, transparante en responsieve bestuursorganen op alle niveaus op te bouwen en te versterken, en politiek pluralisme, transparantie en verdraagzaamheid ingang te doen vinden. Zij ondersteunen de volledige uitvoering van de instrumenten van AGA en moedigen een doeltreffende coördinatie en harmonisatie van het bestuur tussen Afrikaanse staten aan.

De Partijen vergroten het vermogen van regeringen op alle niveaus om openbare diensten van hoge kwaliteit te verlenen, te zorgen voor doeltreffend, transparant, verantwoordingsplichtig en inclusief openbaar bestuur, de onpartijdigheid en doeltreffendheid van rechtshandhavingsinstanties te bevorderen en de participatie van de burgers en de toegang tot openbare informatie te bevorderen.

De Partijen ondersteunen het gebruik van digitale technologieën en versnellen de uitrol van gebruikersvriendelijke en vereenvoudigde e-overheidoplossingen als middel om de toegang tot en de beschikbaarheid van openbare informatie en diensten te verbeteren en de transparantie en verantwoordingsplicht te versterken en tegelijkertijd misbruik te voorkomen en de mensenrechten en fundamentele vrijheden te bevorderen en te beschermen.

De Partijen bouwen capaciteit op voor het ontwerpen en uitvoeren van beleid, zetten een professioneel en efficiënt ambtenarenapparaat op, verbeteren wetgevings- en bestuursmechanismen en versterken het vermogen van regeringen om openbare diensten van hoge kwaliteit te leveren.

De Partijen waarborgen onpartijdigheid, billijkheid, eerlijke rechtsbedeling en continuïteit bij de verlening van openbare diensten, en ondersteunen instellingen die verantwoordingsplichtig, inclusief en transparant zijn met betrekking tot de verlening van doeltreffende en efficiënte openbare diensten, onder meer door het Afrikaans Handvest inzake waarden en beginselen van openbare dienst en openbaar bestuur te bevorderen.

De Partijen ondersteunen de productie, de opslag, het beheer en de verspreiding van statistische gegevens en informatie op nationaal, regionaal en continentaal niveau, onder meer door het Afrikaans Handvest inzake statistiek te promoten als beleidskader voor de ontwikkeling van statistieken in Afrika. Zij ontwikkelen robuuste, veilige en inclusieve identificatiesystemen om ervoor te zorgen dat elke burger een wettelijke identiteit krijgt, onder meer door het systeem voor bevolkingsregistratie en bevolkingsstatistieken te versterken.

De Partijen waarborgen een hoog niveau van bescherming van ieders recht op een persoonlijke levenssfeer met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens, in overeenstemming met de bestaande multilaterale normen en internationale rechtsinstrumenten en praktijken. Zij streven ernaar sterke gegevensbeschermingsregelingen in stand te houden en de effectieve handhaving ervan via onafhankelijke toezichthoudende autoriteiten te waarborgen.

De Partijen ontwerpen wetgeving, instellingen en andere maatregelen en versterken deze ter voorkoming en bestrijding van corruptie in al haar vormen, fraude, financiële misdrijven en daarmee samenhangende misdrijven in de publieke en private sector, onder meer via de uitvoering en bevordering van relevante internationale normen en instrumenten, met name het VN-Verdrag tegen corruptie, gedaan te New York op 31 oktober 2003. Zij nemen wetgevende en andere maatregelen die nodig zijn om corruptie te voorkomen en ervoor te zorgen dat de wetgeving inzake corruptie doeltreffend wordt gehandhaafd, dat onpartijdige onderzoeken en vervolgingen worden uitgevoerd en dat doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties voor corruptie en corruptiegerelateerde misdrijven worden toegepast. Zij nemen wetgevende en andere maatregelen om doeltreffende bescherming te bieden tegen mogelijke represailles, ook in de werkgerelateerde context, en tegen intimidatie van klokkenluiders die melding maken van corruptie en daarmee verband houdende strafbare feiten, en van getuigen die verklaringen afleggen over dergelijke strafbare feiten, met inbegrip van de bescherming van hun identiteit.

De Partijen nemen wetgevende maatregelen om de bevriezing en confiscatie mogelijk te maken van opbrengsten en hulpmiddelen, of van andere eigendommen waarvan de waarde overeenkomt met die van deze opbrengsten en hulpmiddelen en die uit corruptie en daarmee verband houdende strafbare feiten zijn verkregen. Zij werken samen om deze opbrengsten en hulpmiddelen terug te vorderen en terug te geven aan hun eerdere rechtmatige eigenaars in het land van herkomst, overeenkomstig het VN-Verdrag tegen corruptie. Zij nemen wetgevende en andere maatregelen om het witwassen van de opbrengsten van corruptie tegen te gaan.

De Partijen zorgen voor transparantie en verantwoordingsplicht bij het beheer van overheidsmiddelen, met inbegrip van teruggevorderde en teruggegeven activa. Zij moedigen acties aan ter ondersteuning van de waarden van een cultuur van transparantie, integriteit en legaliteit en een verandering in de houding van mensen ten aanzien van corrupte praktijken. Zij versterken de capaciteit en deskundigheid van het openbaar bestuur op het gebied van corruptiebestrijding. Zij bevorderen de oprichting van gespecialiseerde instanties op het gebied van corruptiebestrijding.

De Partijen werken samen bij de onderzoeken naar corruptie en daarmee samenhangende strafbare feiten, ook wanneer deze worden gepleegd in het kader van internationale zakelijke transacties.

De Partijen bevorderen gezonde overheidsfinanciën, met inbegrip van de effectieve en transparante mobilisering van binnenlandse inkomsten, begrotingsbeheer en het gebruik van overheidsinkomsten overeenkomstig de beginselen van het initiatief van Addis Abeba inzake belastingen. Zij bevorderen een duurzaam beheer van de overheidsschuld, duurzame aanbestedingssystemen en de ondersteuning van nationale toezichthoudende instanties.

De Partijen verbeteren het bestuur en het inkomstenbeheer van natuurlijke hulpbronnen, zodat gemeenschappen en samenlevingen kunnen profiteren van het gebruik ervan, onder meer door naleving van het initiatief inzake transparantie van winningsindustrieën en het Kimberleyproces.

De Partijen bestrijden belastingfraude, belastingontduiking, belastingontwijking en illegale geldstromen en versterken de ontneming van vermogensbestanddelen. Zij streven ernaar de efficiëntie, doeltreffendheid, zekerheid, transparantie en billijkheid van de belastingstelsels te waarborgen.

De Partijen nemen concrete maatregelen, onder meer door wetgeving vast te stellen, en versterken de relevante instellingen en mechanismen om de beginselen van goed bestuur op belastinggebied toe te passen.

De Partijen streven ernaar de overdracht en uitwisseling van kennis te verbeteren en mobiliteitsregelingen te versterken die academische uitwisselingen voor studenten, onderzoekers, academici en instellingen faciliteren.

De Partijen streven ernaar bezoeken voor zakelijke en investeringsdoeleinden te vergemakkelijken.

De Partijen streven ernaar overeenkomstig hun respectieve bevoegdheden trajecten te ontwikkelen naar een doeltreffend beheer van arbeidsmigratie en -mobiliteit, met inbegrip van passende socialebeschermingsmaatregelen en de bestrijding van alle vormen van uitbuiting.

De Partijen werken samen om de transparantie en vergelijkbaarheid van kwalificaties te verbeteren teneinde de erkenning ervan en hun aanvaarding op de arbeidsmarkt te vergemakkelijken.

De Partijen voeren in voorkomend geval een dialoog over de procedures voor de meeneembaarheid van pensioenrechten voor legaal verblijvende migranten.

De Partijen werken samen aan bewustmakingscampagnes met betrekking tot legale migratie om migranten te helpen gefundeerde beslissingen te nemen en hen te informeren over de mogelijkheden met betrekking tot veilige en legale migratietrajecten. Zij stellen ook informatie beschikbaar over de mogelijkheden tot wijzigingen in de status in hun respectieve rechtsorde.

De Partijen streven naar transparante en doeltreffende toelatings- en verblijfsvoorwaarden voor werk, onderzoek, studie, opleiding en vrijwilligerswerk, teneinde circulaire migratie en mobiliteit te faciliteren.

De Partijen faciliteren de toegang tot procedures voor gezinshereniging voor migranten, rekening houdend met de belangen van het kind.

De Partijen werken samen om registers van de burgerlijke stand te verbeteren en te moderniseren en biometrische reisdocumenten af te geven op basis van de specificaties van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, onder meer door inspanningen te leveren om identiteitsfraude en documentvervalsing te bestrijden.

De Partijen erkennen het belang van intra-Afrikaanse mobiliteit en de potentiële aanzienlijke voordelen ervan voor de regionale integratie en de duurzame ontwikkeling van gastlanden en landen van herkomst.

De Partijen verbinden zich ertoe de intra-Afrikaanse samenwerking bij migratiebeheer verder te ondersteunen, rekening houdend met het beleidskader voor migratie van de AU voor Afrika.

De Partijen stimuleren en ondersteunen de betrokkenheid van de diaspora bij de duurzame ontwikkeling van hun landen van herkomst. Zij werken samen om investeringen vanuit de diaspora en de oprichting van bedrijven te bevorderen en te faciliteren als middel om lokale ontwikkeling en ondernemerschap in de landen van herkomst te stimuleren, en kennis, ervaring en technologie over te dragen.

De Partijen streven ernaar de transactiekosten voor overmakingen aanzienlijk te verlagen tot minder dan 3 %, met name voor lage- en middeninkomenslanden, en de transactieroutes met kosten van meer dan 5 % te elimineren overeenkomstig internationaal overeengekomen doelstellingen, samen te werken om de contactpunten voor geldovermakingsdiensten, met name in plattelandsgebieden, uit te breiden, financiële inclusie te bevorderen, onder meer via innovatieve financiële instrumenten en nieuwe technologieën, en de regelgevingskaders voor een grotere betrokkenheid van niet-traditionele spelers te verbeteren.

De Partijen ondersteunen de werkzaamheden van instellingen die helpen bij de uitvoering van strategieën en instrumenten voor het gebruik van geldovermakingen door de diaspora en investeringen ten behoeve van duurzame ontwikkeling.

De Partijen werken samen om de onderliggende oorzaken van irreguliere migratie en gedwongen ontheemding aan te pakken en hierop adequaat te reageren. Zij werken samen om de landen van herkomst te ondersteunen met passende strategieën, onder meer met het oog op het bevorderen van economische groei en duurzame ontwikkeling.

De Partijen nemen maatregelen om irreguliere migratie in te dammen door betere samenwerking op het gebied van geïntegreerd grensbeheer, een betere verzameling en uitwisseling van informatie en gegevens, en het bevorderen van politiële en justitiële samenwerking, met name wat betreft de landen van herkomst doorreis van migratiestromen. Zij werken samen om, waar passend, communicatienetwerken te ontwikkelen en in stand te houden om de maritieme bewaking te ondersteunen en levens op zee te redden.

De Partijen stellen wetgeving vast en voeren deze uit, versterken de instellingen en intensiveren de gezamenlijke inspanningen om mensenhandel aan te pakken, onder meer door slachtoffers van mensenhandel te beschermen en bij te staan, en migrantensmokkel te voorkomen en te bestrijden overeenkomstig het VN-Verdrag tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad en de bijbehorende Protocollen, met name het Protocol tegen de smokkel van migranten over land, over zee en door de lucht en het Protocol inzake de voorkoming, bestrijding en bestraffing van mensenhandel, in het bijzonder vrouwenhandel en kinderhandel.

De Partijen werken samen om de routes voor irreguliere migratie te monitoren, nationale, regionale en regio-overschrijdende acties op te voeren en meer gezamenlijke inspanningen te leveren om de criminele netwerken van migrantensmokkelaars en mensenhandelaren te ontmantelen. Zij werken samen om relevante informatie en criminele inlichtingen over mensenhandel- en smokkelroutes en criminele netwerken uit te wisselen, onder meer wat betreft werkwijze en financiële transacties, om de gegevensverzameling te verbeteren en de analyse- en verspreidingsstrategieën te versterken. Zij zorgen ervoor dat de relevante wetgeving en maatregelen doeltreffend worden uitgevoerd ten aanzien van degenen die illegale migranten uitbuiten. Zij intensiveren hun inspanningen op het gebied van onderzoek naar en strafrechtelijke vervolging van daders.

De Partijen ondersteunen bewustmakingscampagnes over de risico’s in verband met irreguliere migratie, met gebruikmaking van alle beschikbare middelen op regionaal, nationaal en lokaal niveau, in overeenstemming met de desbetreffende strategieën en programma’s.

De Partijen herbevestigen hun recht om illegaal verblijvende migranten te doen terugkeren alsook de wettelijke verplichting van elke lidstaat van de Europese Unie en elk OACPS-lid om hun eigen onderdanen die illegaal verblijven op, respectievelijk, het grondgebied van de OACPS-leden of het grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie, zonder voorwaarden en zonder andere formaliteiten dan de in lid 3 bedoelde verificatie, over te nemen. Daartoe werken de Partijen samen op het gebied van terugkeer en overname en zorgen zij ervoor dat de rechten en de waardigheid van het individu ten volle worden beschermd en geëerbiedigd, onder meer in het kader van procedures voor terugkeer van illegaal verblijvende migranten naar hun land van herkomst.

Elke lidstaat van de Europese Unie aanvaardt de terugkeer en de overname van zijn onderdanen die illegaal op het grondgebied van een OACPS-lid verblijven, op verzoek van die staat, zonder verdere formaliteiten dan de in lid 3 bedoelde verificatie voor personen die niet in het bezit zijn van een geldig reisdocument.

De lidstaten van de Europese Unie en de OACPS-leden reageren snel op elkaars overnameverzoeken. Zij voeren verificatieprocedures uit aan de hand van de meest geschikte en meest efficiënte identificatieprocedures, teneinde de nationaliteit van de betrokken persoon vast te stellen en passende reisdocumenten voor terugkeerdoeleinden af te geven, zoals uiteengezet in bijlage I. Niets in die bijlage belet de terugkeer van een persoon op basis van andere formele of informele regelingen tussen de staat waaraan een overnameverzoek wordt gericht en de staat die een overnameverzoek indient.

Onverminderd de in artikel 101, lid 5, van het algemene deel van deze Overeenkomstvastgestelde procedures stelt een Partij, indien zij van oordeel is dat een andere Partij de in bijlage I vermelde termijn overeenkomstig bijlage 9, hoofdstuk5, norm 5.26, van het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart niet in acht heeft genomen, de andere Partij daarvan in kennis. Indien die andere Partij nog steeds niet aan die verplichtingen voldoet, kan de kennisgevende Partij vanaf dertig dagen na de kennisgeving evenredige maatregelen nemen.

De Partijen komen overeen toezicht te houden op de uitvoering van deze verbintenissen in het kader van de regelmatige partnerschapsdialoog.

De Partijen verbinden zich ertoe een hoog niveau van bescherming en bijstand te waarborgen voor gedwongen ontheemden, met inbegrip van vluchtelingen, asielzoekers en intern ontheemden, met volledige inachtneming van het internationaal recht, het internationaal recht inzake de mensenrechten en, indien van toepassing, het internationaal vluchtelingenrecht en het internationaal humanitair recht, met inbegrip van het fundamentele beginsel van non-refoulement.

De Partijen erkennen dat vluchtelingenkampen de uitzondering en, voor zover mogelijk, een tijdelijke maatregel moeten zijn in reactie op een noodsituatie, en dat duurzame integratie van vluchtelingen de voorkeur verdient. Zij versterken de samenwerking om de duurzame integratie van vluchtelingen in de gastgemeenschappen en hun asiellanden te faciliteren. Zij ondersteunen de uitvoering van het alomvattend reactiekader voor vluchtelingen van de VN.

De Partijen zorgen ervoor dat vluchtelingen en asielzoekers hun mensenrechten kunnen uitoefenen dankzij veilige toegang tot basisdiensten, in overeenstemming met internationale verplichtingen.

De Partijen stellen te allen tijde de belangen van het kind voorop en verlenen alle vluchtelingenkinderen volledige toegang tot het onderwijsstelsel in veilige leeromgevingen. Zij passen een genderresponsieve benadering toe bij het aanpakken van de kwetsbaarheden van kinderen en zorgen ervoor dat kinderen niet worden gecriminaliseerd of onderworpen aan strafmaatregelen op grond van hun vluchtelingenstatus of die van hun ouders.

Voor de toepassing van dit Protocol wordt onder „Partijen” verstaan de betrokken partijen die krachtens artikel 6 van het algemene deel van deze Overeenkomst door dit Protocol gebonden zijn.

Op de betrekkingen tussen de Partijen zijn de bepalingen van toepassing die zijn neergelegd in het algemene deel van deze Overeenkomst en dit Protocol, die elkaar aanvullen en versterken, overeenkomstig artikel 6 van het algemene deel van deze Overeenkomst.

De Partijen komen overeen dat dit Protocol wordt uitgevoerd, met aanvullende verantwoordelijkheden op nationaal, regionaal en internationaal niveau, op basis van de beginselen van wederzijds respect en verantwoordingsplicht, gelijkheid en gedeelde verantwoordelijkheid, en door alle relevante belanghebbenden erbij te betrekken. Zij voeren dit Protocol uit op een wijze die voortbouwt op de hechte politieke, economische en culturele banden tussen de Partijen bij deze Overeenkomst.

De Partijen ondersteunen regionale integratie en samenwerkingsprocessen, intensiveren hun inspanningen ter ondersteuning van multilateralisme en de op regels gebaseerde wereldorde, ontwikkelen en implementeren multidimensionale en samenhangende beleidslijnen en maatregelen met het oog op alle dimensies van duurzame ontwikkeling, rekening houdend met hun respectieve beleidskaders en relevante internationale overeenkomsten.

De Partijen herbevestigen de brede en omvattende aard van het Caribisch regionaal partnerschap en komen overeen dat de strategische prioriteiten van dit Protocol onder meer zijn:

De Partijen besteden bijzondere aandacht aan Haïti, het enige minst ontwikkelde land in het Caribisch gebied, om de structurele zwakheden van het land aan te pakken en tegelijkertijd de consolidatie van zijn instellingen te ondersteunen, het bestuur te verbeteren en armoede en sociale ongelijkheid terug te dringen.

De Partijen bevestigen opnieuw hun sterke gehechtheid aan multilateralisme. Zij versterken de samenwerking en stellen, waar passend, gemeenschappelijke standpunten vast in het kader van de Verenigde Naties (VN) en andere internationale en regionale organisaties en fora.

De Partijen versterken de dialoog en het overleg om strategische allianties op te bouwen over mondiale vraagstukken van gemeenschappelijk belang, waaronder klimaatverandering, oceaangovernance, duurzame ontwikkeling, menselijke en sociale ontwikkeling, mensenrechten en vraagstukken in verband met vrede en veiligheid, en conflictpreventie en -oplossing. Zij werken samen om de kwetsbaarheden van de kleine eilandstaten in ontwikkeling binnen de relevante mondiale beleidskaders aan te pakken.

De Partijen verbinden zich tot de ondertekening of ratificatie van of de toetreding tot, naargelang het geval, en de uitvoering van belangrijke toepasselijke internationale verdragen en overeenkomsten ter zake.

De Partijen bevorderen regionale integratie en samenwerking in het Caribisch gebied als een belangrijk middel om vrede en welvaart te bereiken, duurzame en veerkrachtige economieën en samenlevingen op te bouwen en het concurrentievermogen op de internationale markten te vergroten. Zij ondersteunen de totstandkoming en versterking van aanvullend intern beleid en aanvullende interne capaciteit, en dragen zo bij tot de bevordering van de regionale stabiliteit, cohesie en welvaart in het Caribisch gebied.

De Partijen komen overeen de universele erkenning van het Caribisch gebied als een zone van vrede te bevorderen. Zij bevorderen ook de duurzame ontwikkeling van de Caribische Zee in het licht van haar rol als katalysator voor regionale integratie en samenwerking in de regio.

De Partijen versterken de samenwerking met organisaties voor regionale integratie en landen en gebieden die dezelfde waarden delen en bereid en in staat zijn gemeenschappelijke doelstellingen te bevorderen en aldus bij te dragen tot de economische, sociale en politieke ontwikkeling van het Caribisch gebied als geheel. Zij ondersteunen in voorkomend geval de ontwikkeling van regionale benaderingen voor vraagstukken van gemeenschappelijk belang, onder meer met het Caribisch gebied in ruimere zin en Latijns-Amerika.

De bij dit Protocol opgerichte instellingen, waarvan de samenstelling en de functie zijn omschreven in het algemene deel van deze Overeenkomst, zijn als volgt:

De Partijen kunnen besluiten op het niveau van de staatshoofden en regeringsleiders bijeen te komen om te zorgen voor strategische politieke sturing voor en strategisch toezicht op het partnerschap tussen het Caribisch gebied en de EU.

De Partijen versterken de nauwe historische economische, culturele en persoonlijke banden tussen de Caribische OACPS-leden en de met de EU geassocieerde landen en gebieden overzee (LGO) en de ultraperifere gebieden van de EU. De Partijen faciliteren de deelname van de LGO en de ultraperifere gebieden van de EU aan processen voor regionale integratie en samenwerking, alsmede, in voorkomend geval, in regionale organisaties, met name op het gebied van handel, investeringen en economische samenwerking; de ontwikkeling van de private sector; energie; connectiviteit en digitalisering; menselijke en sociale ontwikkeling; en klimaatverandering, milieuduurzaamheid, duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen en toerisme.

De Partijen komen overeen de LGO in het Caribisch gebied de status van waarnemer te verlenen in de gezamenlijke bij dit Protocol opgerichte instellingen.

De Partijen voeren hun verbintenissen uit op het meest geschikte niveau, in overeenstemming met hun respectieve beleidskaders. Zij ontwikkelen en passen maatregelen toe om het effect van de uitvoering van dit Protocol te maximaliseren en de betrokkenheid van alle belanghebbenden te vergroten.

De Partijen houden toezicht op en evalueren dit Protocol om ervoor te zorgen dat de uitvoering volledig in overeenstemming is met het beginsel van echt partnerschap en strookt met strategische prioriteiten van het Protocol. Zij kunnen het Protocol op gezette tijden evalueren en, zoals onderling overeengekomen, het toepassingsgebied ervan uitbreiden, met name met betrekking tot nieuwe actieterreinen, overeenkomstig de procedure van artikel 99 van het algemene deel van deze Overeenkomst.

De Partijen verbeteren de macro-economische en financiële stabiliteit, versterken het beheer van de overheidsfinanciën en streven naar de houdbaarheid van de overheidsschuld. Zij ondersteunen de regionale economische integratie en samenwerking in het Caribisch gebied om landen in staat te stellen te profiteren van diepere integratie in regionale en mondiale waardeketens. Zij harmoniseren en vereenvoudigen de regelgeving voor ondernemingen en bedrijfsprocessen, voeren een degelijk mededingingsbeleid, met inbegrip van transparantie op het gebied van overheidssubsidies, en zorgen voor doeltreffende en voorspelbare belastingstelsels, ook op intraregionaal niveau.

De Partijen creëren een gunstig juridisch kader, versterken de efficiëntie van overheidsdiensten en rechtsstelsels, verbeteren het ondernemingsklimaat door middel van hervormingen van de regelgevingsvereisten, verbeteren de toegang tot financiering en zorgen voor de bescherming van land- en eigendomsrechten en intellectuele-eigendomsrechten.

De Partijen bevorderen beleid dat de relevantie, efficiëntie en doeltreffendheid van de arbeidsmarkten vergroot en de arbeidsmobiliteit ondersteunt, met inbegrip van de intraregionale dimensie daarvan. Zij bevorderen kwaliteitsonderwijs en de ontwikkeling van vaardigheden en ontwikkelen passend technisch en beroepsonderwijs en -opleiding. Zij zorgen ervoor dat de vooruitgang op het gebied van menselijk kapitaal wordt afgestemd op de behoeften van en de kansen op de arbeidsmarkten en wordt versterkt door de betrokkenheid van de private sector.

De Partijen ondersteunen de ontwikkeling van belangrijke infrastructuur zoals energie, vervoer, water en sanitaire voorzieningen en digitale connectiviteit. Zij werken samen om de kansen te benutten die voortvloeien uit technologische vooruitgang en in de digitale economie, onder meer op het gebied van artificiële intelligentie.

De Partijen werken samen om de toegang tot financiering te verbeteren, met name voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen, onder meer via gereguleerde bancaire en niet-bancaire diensten. Zij ontwikkelen en versterken digitale financiële diensten, onder meer door nauwer samen te werken bij de uitvoering van overeengekomen internationale normen en het waarborgen van efficiënte en betrouwbare markten, consumentenbescherming en een betere toegang tot op mobiele apparaten gebaseerde financiële diensten.

De Partijen pakken alle vormen van verontreiniging als gevolg van economische activiteiten aan, onder meer door middel van een duidelijke omschrijving en toewijzing van verantwoordelijkheden aan de industrie en bedrijfsexploitanten in de hele toeleveringsketen op basis van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid en het beginsel dat de vervuiler betaalt. Zij ondersteunen initiatieven voor groene groei en een efficiënter gebruik van hulpbronnen en de invoering van schone en milieuvriendelijke technologieën en industriële processen.

De Partijen ontwikkelen de circulaire economie door de duurzame consumptie en productie van hulpbronnen te bevorderen, onder meer aan de hand van een versterking van de wetenschappelijke en technologische capaciteit, normen, de uitwisseling van beste praktijken en de rationalisering van inefficiënte subsidies voor fossiele brandstoffen.

De Partijen bevorderen de registratie en bescherming van geografische aanduidingen en ondernemen actie om het toegenomen gebruik van technologie en innovaties te ondersteunen om meer waarde te creëren in regionale en mondiale waardeketens.

De Partijen verbinden zich ertoe publieke en private investeringen te stimuleren, met name in sectoren die toegevoegde waarde creëren en een groot potentieel hebben voor duurzame werkgelegenheid en een hoge economische groei.

De Partijen harmoniseren en stroomlijnen de regels, procedures en vereisten met betrekking tot investeringen. Daarbij geven zij prioriteit aan de specifieke behoeften van micro-, kleine en middelgrote ondernemingen. Zij ondersteunen de ontwikkeling van regionaal investeringsbeleid, regionale strategieën en instrumenten.

De Partijen stimuleren en faciliteren investeringen in het Caribisch gebied, onder meer door de maatregelen ter facilitering van bedrijfsactiviteiten te versterken. Zij blijven investeringen ondersteunen door investeerders meer transparantie te bieden en hen beter te informeren over en bewust te maken van zakelijke kansen en investeringsvoorwaarden en -procedures. Zij faciliteren de versterking van de technische analyse en vaardigheden op het gebied van economische trends en risicobeheer voor investeringen.

De Partijen maken strategisch gebruik van overheidsfinanciering om investeringsmechanismen en -instrumenten te versterken en aanvullende publieke en private investeringen aan te trekken, onder meer door middel van gemengde financiering, garanties en andere innovatieve financieringsinstrumenten, terdege rekening houdend met de houdbaarheid van de schuld.

De Partijen ondersteunen de ontwikkeling van de private sector en duurzame industrialisering, ontwikkelen beleid ter bevordering van ondernemerschap, diversificatie en productiviteit. Zij blijven het concurrentievermogen van ondernemingen ondersteunen, onder meer door middel van versterkte nalevingscapaciteit voor de toepassing van relevante internationale normen, versterkte innovatiemaatregelen en een betere toegang tot innovatieve financiering. Zij bevorderen de institutionele capaciteit om bij te dragen aan de ontwikkeling van het handels- en economisch beleid.

De Partijen geven prioriteit aan de ontwikkeling van ondernemerschap bij vrouwen en jongeren, met name door gerichte bedrijfsondersteuning en opleiding en toegang tot betaalbare en betrouwbare technologie en financiering te ontwikkelen.

De Partijen ondersteunen de groei en het concurrentievermogen van micro-, kleine en middelgrote ondernemingen, bevorderen de regionale ontwikkeling van bedrijven en faciliteren zakelijke contacten tussen marktdeelnemers in het Caribisch gebied en de EU.

De Partijen besteden bijzondere aandacht aan de informele sector en aan de opwaardering van informele economische activiteiten tot formele activiteiten, onder meer via gerichte steun voor bedrijfsontwikkeling.

De Partijen stimuleren en faciliteren de oprichting en versterking van regionale handels- en beroepsorganisaties in de private sector, onder meer door middel van meer capaciteit voor technische ondersteuning, onderzoek, beleidsaanbevelingen en institutionele opbouw.

De Partijen stimuleren de digitalisering en bevorderen initiatieven op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en innovatie in belangrijke economische sectoren, waaronder het versterken van de banden tussen industrie, onderzoek en academische instellingen, om het volume van hoogwaardige producten te verbeteren, het concurrentievermogen te vergroten en nieuwe markten te ontwikkelen.

De Partijen bevorderen meer publiek-private partnerschappen als middel om binnenlands en buitenlands kapitaal aan te trekken.

De Partijen ondersteunen een efficiënter gebruik van hulpbronnen en de invoering van schonere en milieuvriendelijkere technologieën en industriële processen.

De Partijen bevorderen de industriële ontwikkeling met het oog op duurzame economische groei. Zij treffen gerichte beleidsmaatregelen die tot doel hebben industriële groei en kansen te faciliteren, met name door het creëren van verbanden en activiteiten die waarde toevoegen. Zij ontwikkelen en implementeren duurzaam nationaal en regionaal industriebeleid om het concurrentievermogen van de private sector te vergroten, met name in de midden- en hoogtechnologische maakindustrie en uitvoer. Zij bevorderen en vergemakkelijken de ontwikkeling van geschikte technologieën om de diversificatie van hun economieën naar de productie van hoogwaardige industriële producten te bevorderen.

De Partijen stimuleren een breder gebruik van hun respectieve valuta’s bij internationale transacties.

De Partijen bevorderen regionale integratie en samenwerkingsprocessen in het Caribisch gebied, onder meer door versterkte handelsfacilitering en harmonisatie van de regelgeving, zodat landen en marktdeelnemers kunnen profiteren van de handel met hun buurlanden en hun integratie in belangrijke regionale en mondiale waardeketens kunnen bevorderen. Zij nemen concrete maatregelen ter ondersteuning van de ontwikkeling van zowel de gemeenschappelijke markt en economie van de CARICOM (CSME) als de economische unie van de Organisatie van Oost-Caribische Staten (OECS).

De Partijen ondersteunen de uitvoering van de Economische Partnerschapsovereenkomst tussen Cariforum-staten, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds (het „Cariforum-EU EPO”), om de doeltreffendheid ervan te versterken als instrument om duurzame ontwikkeling te bevorderen en de commerciële relevantie ervan te waarborgen. Daartoe werken zij samen om mechanismen, procedures en instellingen uit te bouwen om de nationale en regionale productie- en regelgevingscapaciteiten te versterken. Zij werken ook samen om passende ondersteunende beleidsmaatregelen vast te stellen om grotere handelsstromen te faciliteren, onder meer door versterking van de productie en het ondernemerschap, kwaliteitsvolle infrastructuur, betere digitale ondersteuningskaders, en meer investeringen in waardetoevoegende sectoren en de ontwikkeling van een doeltreffende elektronische handel.

De Partijen bevorderen de handel binnen het ruimere Caribische gebied, met inbegrip van de met de EU geassocieerde LGO en andere gebieden, als middel om inclusieve en duurzame ontwikkeling te bevorderen.

De Partijen ondersteunen de uitvoering van de Overeenkomst inzake handelsfacilitatie van de WTO en faciliteren de handel door onder meer steunmaatregelen vast te stellen om zowel de handelskosten als de financiële lasten en de regeldruk voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen te verminderen.

De Partijen streven in voorkomend geval naar een innovatieve speciale en gedifferentieerde behandeling van nieuwe multilaterale of bilaterale handelsovereenkomsten, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat de flexibiliteit in de handelsverbintenissen aantoonbare behoeften inzake uitvoeringscapaciteit weerspiegelt.

De Partijen versterken de regelgevings- en productiecapaciteit van belangrijke subsectoren in de dienstverlening, onder meer door de ontwikkeling van sectoraal beleid, wetgevingskaders en nationale en regionale regelgevingscapaciteit om dienstverleners in staat te stellen gebruik te maken van de marktkansen die zich voordoen in het kader van de Economische Partnerschapsovereenkomst tussen Cariforum en de EU, de CSME, de OECS en andere regionale regelingen binnen het Caribisch gebied. Zij besteden bijzondere aandacht aan professionele diensten, diensten op het gebied van overeenkomsten, gegevensverwerking, de recreatieve, de culturele en de creatieve sector, sport en onderwijs, en financiële, communicatie-, audiovisuele, vervoers-, milieu- en toeristische diensten.

De Partijen ontwikkelen strategieën en passend beleid om de toegang tot handelsfinanciering en financiële diensten te verbeteren. Zij versterken ook de capaciteit om gegevens en statistieken van de handel in diensten te verzamelen, op te slaan, te verspreiden en te analyseren.

De Partijen werken samen om de rol van diensten in het concurrentievermogen van de handel te bevorderen en te versterken en waardeketens te verdiepen, onder meer door innovatie bij de dienstengerelateerde maakindustrie te bevorderen en de rol van diensten als input voor de productie van goederen te versterken.

De Partijen ondersteunen de versterking van de capaciteit van regionale beroepsorganisaties om bij te dragen aan de onderhandelingen over en de daadwerkelijke bevordering van overeenkomsten betreffende wederzijdse erkenning.

De Partijen bevorderen de ontwikkeling van duurzame en innovatieve blauwe economieën. Daarbij streven zij ernaar economische groei en het scheppen van fatsoenlijke banen met meer voedsel- en voedingszekerheid, betere bestaansmiddelen, sociale rechtvaardigheid en versterkte oceaanecosystemen met elkaar in evenwicht te brengen en tegelijkertijd milieurisico’s en negatieve ecologische gevolgen te beperken. Zij ondersteunen de toepassing van voorzorgs- en wetenschappelijk onderbouwde benaderingen voor de instandhouding en bescherming van mariene ecosystemen en biodiversiteit en het duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Zij bevorderen binnenlandse en buitenlandse investeringen en ontwikkelen het regelgevingskader en de infrastructuur die nodig zijn om activiteiten op het gebied van de blauwe economie te bevorderen. Zij bevorderen ook de samenwerking op bilateraal en multilateraal niveau ter ondersteuning van de ontwikkeling van duurzame en innovatieve blauwe economieën.

De Partijen bevorderen de ontwikkeling van duurzame visserij door waardeketens in de duurzame visserij te bevorderen, capaciteit op te bouwen om visserijproducten lokaal te verwerken en te voldoen aan de regelgevingseisen van de internationale markten, waarbij rekening wordt gehouden met de behoeften van de ambachtelijke visserij en veilige, gezonde en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden voor vissers en werknemers worden gewaarborgd.

De Partijen werken samen aan de ontwikkeling van duurzame aquacultuur, daaronder begrepen maricultuur, door middel van doeltreffende ruimtelijke ordening, een ecosysteemgerichte aanpak, en een gelijker speelveld voor investeerders, waarbij er tegelijkertijd voor wordt gezorgd dat hiermee tegemoet wordt gekomen aan de zorgen van lokale gemeenschappen.

De Partijen grijpen kansen aan op het gebied van mariene biotechnologie, onder meer door onderzoek te ondersteunen, de samenwerking tussen academici, economische actoren en beleidsmakers te bevorderen, technologieoverdracht te stimuleren en technische knelpunten om de toegang voor investeerders te faciliteren, te verminderen en tegelijkertijd risico’s voor het mariene milieu te vermijden.

De Partijen werken samen om de duurzame landbouwproductie en -productiviteit te verhogen en te diversifiëren met het oog op het vergroten van de voedselzekerheid en voeding, het verbeteren van de bestaansmiddelen, het scheppen van fatsoenlijke banen en het uitbreiden van de inkomens door toegang tot regionale en internationale markten. Zij versterken klimaatveerkrachtige landbouwpraktijken, met name in kleine landbouwbedrijven, bevorderen duurzaam beheer en efficiënt gebruik van natuurlijke hulpbronnen en ecosysteemdiensten en nemen stimulansen weg die niet-duurzame productie genereren.

De Partijen versterken nationaal en regionaal onderzoek, opleiding, wetenschap en innovatie op het gebied van slimme landbouw.

De Partijen stimuleren de investeringen in en de ontwikkeling van de agrovoedingssector, en stellen investeringsondersteunende regels en voorschriften vast. Zij werken samen om producenten, verwerkers en exporteurs betere kansen te bieden om toegang te krijgen tot markten en om een grotere waarde te verwerven in lokale, regionale en mondiale waardeketens, onder meer door een intensiever gebruik van technologie en innovatie te bevorderen, de capaciteit te versterken om zich aan te passen aan niet-tarifaire belemmeringen, met name technische handelsbelemmeringen en sanitaire en fytosanitaire normen, en regelingen te bevorderen voor eerlijke handel en programma’s voor biologische landbouw om toegevoegde waarde te creëren bij de verwerking van landbouwproducten.

De Partijen zorgen voor gelijke grond- en erfrechten voor vrouwen en verbeteren hun toegang tot financiering en markten en tot ondersteunende diensten en landbouwadvies. Zij ondersteunen ook ondernemerschap onder jongeren, onder meer door gerichte voorlichting, technologie en financiering aan te bieden.

De Partijen bevorderen eerlijke en niet-discriminerende toegang tot duurzame winning van, en handel in, mineralen en grondstoffen, met volledige eerbiediging van de soevereiniteit van landen over hun natuurlijke hulpbronnen en eerbiediging van de rechten van de hierbij betrokken gemeenschappen. Zij bevorderen een billijke verdeling van de hulpbronnen en bestrijden de illegale exploitatie van delfstoffen met nationale, regionale en internationale wettelijke middelen.

De Partijen bevorderen de transparantie, verantwoordingsplicht en het verantwoord beheer van winningsindustrieën, in overeenstemming met het initiatief inzake transparantie van winningsindustrieën en andere relevante regionale en internationale verbintenissen.

De Partijen versterken maatschappelijk verantwoord ondernemerschap en verantwoorde bedrijfsvoering in de gehele waardeketen, onder meer door de ontwikkeling en uitvoering van toepasselijke wetgeving, indien nodig, en daarbij rekening houdend met de internationale normen ter zake.

De Partijen werken samen om de energiezekerheid te versterken, de toegang tot duurzame energie voor iedereen te waarborgen, met inbegrip van de meest kwetsbare consumenten en belangrijke economische sectoren, en de veerkracht van de energie-infrastructuur op te bouwen om de toegankelijkheid, duurzaamheid en betaalbaarheid van schone energie te verbeteren.

De Partijen bevorderen open, transparante en functionerende energiemarkten die inclusieve en duurzame investeringen stimuleren, met name in de opwekking van hernieuwbare energie en warmtekrachtkoppeling, transmissie en distributie en in energie-efficiëntie. Zij werken samen om het ondernemerschap in de sector te bevorderen.

De Partijen werken samen om de publieke en private investeringen in hernieuwbare energie en energie-efficiëntie te verhogen, met aandacht voor de ontwikkeling en uitvoering van relevante nationale en regionale energie-initiatieven en ondersteunende hoogwaardige infrastructuursystemen.

De Partijen bevorderen energie-efficiëntie en energiebesparing in alle stadia van de energieketen, van opwekking tot verbruik.

De Partijen werken samen om doeltreffende energie-interconnecties tot stand te brengen en te versterken en de energietransitie van het Caribisch gebied te bevorderen door de ontwikkeling en het gebruik van schone, gediversifieerde, kosteneffectieve en duurzame energietechnologieën, met inbegrip van hernieuwbare en emissiearme energietechnologieën, om de overdracht van technologie te bevorderen en menselijke en technische capaciteit en onderzoek en innovatie te ontwikkelen.

De Partijen versterken duurzame, uitgebreide en op regels gebaseerde intraregionale connectiviteit. Zij werken samen om vervoersverbindingen, informatie- en communicatietechnologieën (ICT) en digitale infrastructuur op een veerkrachtige en duurzame manier te verbeteren. Zij streven economische kansen na, onder meer door versterking van de technische en menselijke capaciteit van de belangrijkste actoren.

De Partijen werken samen aan de ontwikkeling van hoogwaardige en duurzame vervoerssystemen en bijbehorende infrastructuursystemen, die het verkeer van personen, met inbegrip van personen met beperkte mobiliteit, en van goederen faciliteren en verbeteren. Zij streven naar een betere toegang tot faciliteiten voor plattelands-, stads-, lucht-, zee-, binnenvaart-, spoor- en wegvervoer, onder meer door de ontwikkeling en bevordering van intraregionale samenwerking in het hele Caribisch gebied.

De Partijen stimuleren investeringen en verbeteren de algemene governance van de vervoerssector door capaciteitsbeperkingen weg te werken en efficiënte regelgeving te ontwikkelen en uit te voeren die eerlijke concurrentie binnen en tussen vervoerswijzen mogelijk maakt.

De Partijen verbeteren de toegang tot open, betaalbare en veilige ICT, onder meer door gerichte investeringen te ondersteunen. Zij zetten de noodzakelijke wetgevingskaders op en richten de nodige regelgevende instanties op om vergunningen te verlenen aan dienstverleners, concurrentiegedrag te bevorderen en te zorgen voor een eerlijke behandeling van consumenten en voor gegevens- en consumentenbescherming.

De Partijen verbeteren de toegang tot open, betaalbare, veilige en betrouwbare breedbandconnectiviteit voor iedereen en ontwikkelen digitale infrastructuur, onder meer door middel van verbeterde onderzeese kabels en andere moderne transmissietechnologieën. Zij ontwikkelen beleids- en regelgevingskaders om de effectieve vergunningverlening aan dienstverleners te faciliteren, concurrentiegedrag en eerlijke behandeling en bescherming van consumenten te bevorderen en de vertrouwelijkheid van communicatie en de rechten van personen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens te waarborgen.

De Partijen bevorderen de totstandkoming van een regionale digitale economie om fatsoenlijke banen en economische ontwikkeling te creëren, door de oprichting van een ondersteunend regelgevingskader ter bevordering van digitaal ondernemerschap, het mobiliseren van investeringen en het faciliteren van impulsen voor digitalisering in de private sector. Zij werken samen om onnodige belemmeringen weg te nemen, platforms voor e-vertrouwen en e-handtekeningen te ontwikkelen die extra handel ondersteunen, de opkomst van nieuwe producten te stimuleren, de ontwikkeling en toepassing van relevante internationale normen en open data te bevorderen en de bescherming van consumenten en persoonsgegevens te verbeteren.

De Partijen werken samen om de evenwichtige en duurzame ontwikkeling van het toerisme te bevorderen teneinde inclusieve economische ontwikkelingen in de hand te werken. Zij zorgen voor de integratie van ecologische, culturele en sociale overwegingen en het duurzame gebruik en behoud van biodiversiteit en andere natuurlijke hulpbronnen in de planning en ontwikkeling van het toerismebeleid.

De Partijen stimuleren investeringen om toeristische producten en diensten te bevorderen en te ontwikkelen en aldus fatsoenlijke banen te scheppen, door innovatieve partnerschappen met belangrijke economische actoren tot stand te brengen, te investeren in de ontwikkeling van menselijk kapitaal en marketing, en contacten tussen bedrijven te vergemakkelijken om het concurrentievermogen te vergroten en de dienstverleningsnormen te verbeteren. Daarbij komen zij overeen bijzondere aandacht te besteden aan micro-, kleine en middelgrote ondernemingen.

De Partijen versterken de banden tussen de toeristische sector en andere relevante economische sectoren, met name de landbouw, de maakindustrie, de blauwe economie en vervoer. Zij mobiliseren investeringen in duurzame energie, basisinfrastructuur en -diensten, digitale technologieën, statistiek en menselijke ontwikkeling om het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de toeristische sector te versterken.

De Partijen nemen maatregelen om de sociaal-economische voordelen van het toerisme optimaal te benutten. Zij versterken het behoud en de bevordering van het cultureel erfgoed en van natuurlijke hulpbronnen en bevorderen alle innovatieve vormen van toerisme, met inachtneming van de integriteit en de belangen van inheemse volkeren, zoals vastgelegd in de Verklaring van de Verenigde Naties over de rechten van inheemse volken en lokale gemeenschappen, en maximaliseren de betrokkenheid van deze belanghebbenden bij de ontwikkeling van het toerisme.

De Partijen werken samen op het gebied van wetenschap, onderzoek, innovatie en technologische ontwikkeling, teneinde economische diversificatie te ondersteunen, sociale en economische ontwikkeling te bevorderen, het regionale concurrentievermogen te verbeteren en de opkomst van een inclusieve digitale economie te bevorderen. Zij ontwikkelen de interconnectie en interoperabiliteit van onderzoeksnetwerken, infrastructuur en diensten voor computergebruik en verwerking van wetenschappelijke gegevens, en bevorderen deze ontwikkeling binnen hun regionale context.

De Partijen bevorderen de ontwikkeling van onderzoekscapaciteit, infrastructuur en faciliteiten, publicaties en wetenschappelijke gegevens. Zij bevorderen en ondersteunen innovatieve opleidings- en mobiliteitsregelingen voor academici en onderzoekers. Zij versterken de capaciteit van instellingen voor hoger onderwijs om doeltreffend samen te werken op het gebied van onderzoek en van wetenschappelijke en technologische innovatie, onder meer door middel van toegang tot academische uitwisselingsprogramma’s. Zij bevorderen de samenwerking tussen overheidsdiensten, academische instellingen en ondernemingen. Zij bevorderen open data en innovatie om de economische vooruitgang te bevorderen en wederzijds voordelige wetenschappelijke excellentie na te streven.

De Partijen ondersteunen de ontwikkeling van kenniseconomieën en inclusieve digitale samenlevingen. Zij bevorderen het behoud en gebruik van traditionele kennis en biodiversiteit en het duurzame beheer van andere natuurlijke hulpbronnen, en stimuleren de overdracht van technologie en deskundigheid.

De Partijen werken samen bij onderwerpen van gemeenschappelijk belang op het gebied van civiele ruimtevaartactiviteiten, zoals ruimteonderzoek, toepassingen en diensten voor wereldwijde satellietnavigatiesystemen, de ontwikkeling van satellietaugmentatiesystemen, aardobservatie en aardwetenschap, met name wat betreft het gebruik van mechanismen voor vroegtijdige waarschuwing en surveillance.

De Partijen bevorderen de culturele en creatieve sector als aanjager van duurzame sociale en economische ontwikkeling en fatsoenlijke banen. Zij nemen onder meer maatregelen aan ter ondersteuning van creatieve ontwikkeling en de digitalisering van artistieke prestaties en producties. Zij wisselen beste praktijken uit ter bevordering van culturele ontwikkeling en ondernemerschap.

De Partijen bevorderen duurzame ontwikkeling door middel van versterkte culturele uitwisselingen, de bevordering van coproducties, gezamenlijke culturele en creatieve initiatieven, en een grotere mobiliteit van culturele en creatieve professionals en met de sector verbonden onderwijsprofessionals. Zij ondersteunen de verspreiding van kunstwerken, met volledige inachtneming van de bestaande internationale verdragen.

De Partijen ondersteunen de interculturele dialoog tussen jongeren, maatschappelijke organisaties en personen uit de EU en het Caribisch gebied.

De Partijen werken samen aan het bevorderen van een duurzame maakindustrie om meer toegevoegde waarde tot stand te brengen, met name bij de uitvoer van hoogtechnologische producten, het faciliteren van meer diversificatie en het optimaal benutten van het potentieel voor achterwaartse integratie met belangrijke economische sectoren zoals landbouw, de blauwe economie, winningsindustrieën en de dienstensector.

De Partijen ontwikkelen beleid om binnenlandse en buitenlandse directe investeringen voor de maakindustrie aan te trekken. Zij bevorderen de facilitering van bedrijfsactiviteiten om samenwerking tussen vakgenoten te stimuleren, commerciële partnerschappen te verdiepen en industriële hubs, ecosystemen en netwerken te ontwikkelen.

De Partijen werken samen om maatregelen te ontwikkelen om het concurrentievermogen van de maakindustrie te vergroten door de productiecapaciteit te verbeteren en beperkingen zoals tekorten aan geschoolde arbeidskrachten, logistieke en infrastructurele tekortkomingen en beperkte toegang tot financiering en marktanalyse aan te pakken. Zij ondersteunen onderzoek en innovatie, bevorderen de ontwikkeling en toepassing van sleuteltechnologieën en versterken de banden tussen industriële sectoren en onderzoeks- en academische instellingen.

De Partijen ondersteunen de bevordering van de handel in industrieproducten, onder meer door middel van betere koppelingen met de uitvoermarkten, een grotere regelgevingscapaciteit voor de handel, handelsfacilitatie en een versterkte nalevingscapaciteit om de desbetreffende internationale arbeids- en milieunormen toe te passen.

De Partijen ontwikkelen omvattende en inclusieve interne klimaatbeleidsmaatregelen en -programma’s en ondernemen concrete actie om de volledige uitvoering van het Raamverdrag van de VN inzake klimaatverandering en de in het kader van dat Raamverdrag aangenomen Klimaatovereenkomst van Parijs te versnellen en multilaterale maatregelen tegen klimaatverandering te ondersteunen.

De Partijen bevorderen de integratie van klimaatveranderingsbeleid en -maatregelen voor klimaatmitigatie en -adaptatie in de nationale en regionale strategieën en plannen en beleidsdialogen. Zij werken samen om adaptatiemaatregelen te bevorderen, met inbegrip van het afwenden, tot een minimum beperken en aanpakken van verlies en schade die verband houden met de negatieve gevolgen van klimaatverandering. Zij ontwikkelen systemen voor monitoring, rapportage en verificatie, alsook voor evaluatie om de vooruitgang inzake klimaatactie te volgen.

De Partijen werken samen om geleidelijk ambitieuze nationaal bepaalde bijdragen (NDC’s) op te stellen, bekend te maken en bij te werken, streven nationale en regionale mitigatiemaatregelen na om de doelstellingen van dergelijke bijdragen te verwezenlijken en stellen langetermijnstrategieën op voor een koolstofarme en klimaatveerkrachtige ontwikkeling.

De Partijen ontwikkelen en implementeren nationale aanpassingsplannen en nationale en regionale strategieën. Zij integreren aanpassingsmaatregelen in alle belangrijke kwetsbare sectoren, met inbegrip van infrastructuur, en ontwikkelen een doeltreffend governancesysteem om adaptatiemaatregelen uit te voeren en de uitwisseling van kennis en goede praktijken op het gebied van klimaatverandering op nationaal en regionaal niveau te faciliteren.

De Partijen nemen maatregelen om de broeikasgasemissies, met inbegrip van die van lucht- en scheepvaartactiviteiten, te verminderen in overeenstemming met hun internationale verbintenissen en verplichtingen, met inbegrip van die in het kader van de Overeenkomst van Parijs.

Gezien de bedreiging die de klimaatverandering vormt voor de vrede en veiligheid en het welzijn van mensen en gemeenschappen, werken de Partijen samen om de adaptatie- en mitigatiecapaciteit te versterken en ondersteunen zij maatregelen ter bevordering van de weerbaarheid om hun kwetsbaarheden aan te pakken.

De Partijen bevorderen de uitfasering van de productie en het verbruik van fluorkoolwaterstoffen in het kader van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken, gedaan te Montreal op 16 september 1987, door samen te werken om de ratificatie van de wijziging van Kigali daarvan te ondersteunen en te zorgen voor een snelle uitvoering ervan.

De Partijen streven tevens naar een rationalisering en uitfasering van inefficiënte subsidies voor fossiele brandstoffen waarmee verspilling in de hand wordt gewerkt, en naar een beperking van de mogelijke negatieve effecten op een wijze die de armen en de kwetsbare gemeenschappen beschermt. Zij bevorderen de overschakeling op hernieuwbare en schonere energiebronnen in overeenstemming met acties in het kader van de NDC’s.

De Partijen werken samen om koolstofarme economieën en klimaatveerkracht te bevorderen door groene groei in belangrijke en opkomende economische sectoren te versterken, onder meer door de invoering van eco-innovatie, de bevordering van technologieoverdracht, de ontwikkeling van normen en de uitwisseling van beste praktijken.

De Partijen ontwikkelen innovatieve financieringsinstrumenten en brengen financiële stromen in overeenstemming met een traject naar koolstofarme en klimaatveerkrachtige ontwikkeling, met de nadruk op inclusieve klimaatfinanciering die gericht is op de armsten en de mensen die het meest kwetsbaar zijn voor de nadelige effecten van klimaatverandering. Zij bevorderen economische beleidsinstrumenten ter ondersteuning van maatregelen op het gebied van klimaatverandering, zoals koolstofbeprijzing, marktgebaseerde instrumenten en koolstofbelastingen, naargelang het geval.

De Partijen bevorderen versterkte coördinatie op alle bestuursniveaus om ambitieuze klimaat- en energietoezeggingen na te komen. Zij stimuleren en versterken lokale autoriteiten en ondersteunen initiatieven zoals het mondiaal Burgemeestersconvenant voor klimaat en energie en de versnelling van de transitie naar hernieuwbare energie in kleine eilandstaten in ontwikkeling.

De Partijen werken samen ter versterking van de wetenschappelijke en technische menselijke en institutionele capaciteit voor klimaatactie en milieubeheer en -monitoring, onder meer door het gebruik van ruimtetechnologieën en informatiesystemen en voor de verlening van omvattende klimaatdiensten, met name aan kwetsbare belanghebbenden.

De Partijen ondersteunen de instandhouding, het duurzame gebruik en het herstel van ecosystemen, onder meer met het oog op het verbeteren van de bestaansmiddelen van inheemse volkeren, zoals bepaald in de Verklaring van de Verenigde Naties over de rechten van inheemse volken, en lokale gemeenschappen, en bevorderen daarbij de levering van ecosysteemdiensten en het mogelijk maken van de duurzame ontwikkeling van hun landen. Zij beschermen, herstellen en versterken de biodiversiteit en nemen maatregelen om de uitvoering van het Verdrag inzake biologische diversiteit en het Protocol van Nagoya inzake toegang tot genetische rijkdommen en de eerlijke en billijke verdeling van voordelen voortvloeiende uit hun gebruik bij het Verdrag inzake biologische diversiteit, gedaan te Nagoya op 29 oktober 2010, te versnellen. Zij werken samen in het kader van multilaterale onderhandelingen over het behoud van natuurlijke hulpbronnen, ecosystemen en biodiversiteit. Zij erkennen dat de Caribische Zee kwetsbare ecosystemen en een unieke biodiversiteit omvat en werken derhalve samen om de bescherming ervan te ondersteunen. Zij nemen maatregelen om de impact van invasieve uitheemse soorten op lokale soorten en ecosystemen en op de bestaansmiddelen van de bevolking te voorkomen of te beperken.

De Partijen bevorderen duurzame geïntegreerde systemen voor waterbeheer, voor de instandhouding en de bescherming van waterbronnen en ecosystemen, het verzamelen en verwerken van afvalwater, de aanpak van bodemdegradatie en van de vervuiling van water- en grondwaterbronnen, en het beheer van de onzekerheid met betrekking tot de beschikbaarheid van water aan de hand van systemen voor watervergaring en -opslag.

De Partijen werken samen om bodems duurzaam te beheren en te beschermen met het oog op het behoud van hun cruciale rol op het gebied van onder meer landbouw, huisvesting en infrastructuur, de mitigatie van de klimaatverandering en aanpassing aan de gevolgen ervan en natuurlijke regenwaterreservoirs.

De Partijen beschermen in het wild levende dieren en bestrijden de illegale handel van in het wild levende dieren door de vaststelling en handhaving van beleidsmaatregelen en wetgeving te ondersteunen om van de illegale handel van in het wild levende dieren een ernstig strafbaar feit te maken. Zij versterken de maatregelen ter bestrijding van stroperij en het toezicht op de rechtshandhaving en bevorderen de internationale coördinatie in het kader van het Internationaal consortium ter bestrijding van criminaliteit in verband met wilde dieren en planten, de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (Cites), gedaan te Washington op 3 maart 1973, en andere relevante internationale kaders. Zij zullen maatregelen nemen om het publiek bewuster te maken, consumenten voor te lichten en te beïnvloeden, voorraden te vernietigen van illegaal verhandelde in het wild levende dieren en producten op basis van in het wild levende dieren, de rol van de lokale gemeenschappen te versterken en diplomatie en belangenbehartiging op hoog niveau met betrekking tot de noodzaak om in het wild levende dieren te beschermen, te bevorderen.

De Partijen streven ernaar de nodige regelgevingskaders en handhavingsmechanismen vast te stellen en bij te werken om het beheer van alle afvalstoffen en gevaarlijke stoffen te verbeteren. Zij werken samen om afvalproductie aan de bron te voorkomen of te beperken, de herbruikbaarheid en recycleerbaarheid van producten en de hulpbronnenefficiëntie te verbeteren door middel van efficiënte ophaalsystemen en doeltreffend recyclen, teneinde de productie en de consumptie ervan af te stemmen op de verwezenlijking van een circulaire economie. Zij treffen maatregelen om gevaarlijke stoffen in materiaalcycli te voorkomen of tot een minimum te beperken en chemische stoffen in producten gedurende hun hele levenscyclus te beheren. Zij werken samen om het correcte beheer van gevaarlijke stoffen en nucleaire contaminanten te verbeteren en een einde te maken aan de illegale grensoverschrijdende overbrenging van deze stoffen en contaminanten via de Caribische Zee.

De Partijen pakken alle vormen van verontreiniging aan en vergroten het bewustzijn met betrekking tot de risico’s van verontreiniging voor de volksgezondheid en het milieu en de vele voordelen van een betere luchtkwaliteit, onder meer door middel van voorlichtingscampagnes.

De Partijen werken aan de ontwikkeling van kaders voor de bescherming van kwetsbare ecosystemen en de biodiversiteit, onder meer via de ondersteuning van maatregelen ter bestrijding van milieucriminaliteit. Zij werken samen op het gebied van het onderzoek naar en de instandhouding en het duurzame gebruik van de biodiversiteit, onder meer door kenniscentra en onderzoekspartnerschappen op te zetten. Zij bevorderen het gebruik van internationaal erkende milieubeheersystemen als middel om eventuele negatieve gevolgen voor het milieu tot een minimum te beperken. Zij versterken de betrokkenheid van inheemse volkeren, zoals bepaald in de Verklaring van de Verenigde Naties over de rechten van inheemse volken, en lokale gemeenschappen, bij het behoud van ecosystemen, waarbij voorrang wordt gegeven aan het creëren van werkgelegenheid en andere economische kansen.

De Partijen bevorderen het duurzaam bosbeheer en duurzaam gebruik van bosbestanden. Zij werken samen om ontbossing tegen te gaan, herbebossing te ondersteunen, de aantasting van bossen een halt toe te roepen en het vermogen van bossen te herstellen om in ecosysteemdiensten te voorzien.

De Partijen bevorderen duurzame waardeketens van bosproducten, met prioritaire aandacht voor het creëren van werkgelegenheid en het benutten van andere economische kansen bij het behoud van ecosystemen. Zij bestrijden illegale houtkap en de daarmee samenhangende handel en bevorderen verantwoorde mijnbouwactiviteiten.

De Partijen ondersteunen de uitvoering van duurzaamheidsmechanismen, zoals het actieplan van de EU voor wetshandhaving, governance en handel in de bosbouw (Flegt-actieplan), onder meer door vrijwillige partnerschapsovereenkomsten te sluiten en uit te voeren. Zij versterken de samenhang en positieve interactie op nationaal niveau tussen duurzaamheidsmechanismen en de kaderregeling van Warschau ter reductie van broeikasgasemissies ten gevolge van ontbossing en bosdegradatie (REDD+).

De Partijen versterken de betrokkenheid van lokale autoriteiten en gemeenschappen bij het duurzame beheer van bossen. Zij maken het publiek op alle niveaus meer bewust van ontbossing en moedigen de productie en het verbruik aan van hulpbronnen- en energie-efficiënte producten afkomstig van duurzaam beheerde bossen.

De Partijen versterken de oceaangovernance in overeenstemming met het VN-Verdrag inzake het recht van de zee (Unclos) om te zorgen voor veilige, zekere, schone en duurzaam beheerde oceanen, de druk op oceanen en zeeën te verminderen en de duurzame ontwikkeling van de blauwe economie te bevorderen. Zij werken samen om de nationale en regionale capaciteit te versterken voor een verantwoordelijk en verantwoordbaar beheer van de rijkdommen van de oceanen en de kustgebieden, maatregelen te ontwikkelen voor het duurzame gebruik en beheer en de instandhouding van de mariene biologische diversiteit van gebieden binnen en buiten de nationale jurisdictie, kennis en onderzoek te bevorderen en de overdracht van technologie op het gebied van oceaangovernance te faciliteren. In verband met de oceanen nemen zij maatregelen die bijdragen tot de beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering.