Partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de leden van de Organisatie van Staten in Afrika, het Caribisch Gebied en de Stille Oceaan, anderzijds

De Partijen werken samen om te zorgen voor de instandhouding en het duurzame beheer en gebruik van mariene biologische rijkdommen op bilateraal, regionaal en multilateraal niveau, en in het kader van regionale organisaties voor visserijbeheer.

De Partijen bevorderen de duurzame ontwikkeling en het duurzame beheer van de visbestanden, onder meer door middel van de vaststelling van de nodige regelgevingskaders, verbeterde beheerscapaciteit, nalevings- en handhavingscapaciteit, betere toegang tot financiering, de bevordering van beste praktijken en de overdracht van technologie. Zij handhaven of nemen initiatieven ter bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij, met inbegrip van, in voorkomend geval, de implementatie van traceringssystemen en maatregelen om producten die afkomstig zijn van illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij van handelsstromen uit te sluiten. Zij bevorderen monitoring-, controle- en bewakingsmaatregelen en zorgen voor de doeltreffende uitvoering van deze maatregelen en van hiermee gerelateerde handhavingsmaatregelen om de naleving te waarborgen, gericht op de instandhouding van visbestanden en het voorkomen van overbevissing, in overeenstemming met het recht van de zee (Unclos).

De Partijen komen overeen de nodige maatregelen te nemen om bepaalde vormen van visserijsubsidies die bijdragen tot overcapaciteit en overbevissing te verbieden, subsidies die bijdragen tot illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij af te schaffen en geen nieuwe subsidies van dien aard in te voeren, waarbij zij erkennen dat een passende en doeltreffende speciale en gedifferentieerde behandeling van de ontwikkelingslanden en minst ontwikkelde landen integraal deel moet uitmaken van de onderhandelingen over visserijsubsidies van de WTO en elke daaropvolgende overeenkomst die uit deze onderhandelingen kan voortvloeien.

De Partijen werken samen om de kust- en mariene ecosystemen en de biodiversiteit ervan in stand te houden en te herstellen en de valorisatie van het natuurlijke kapitaal van zeeën en kusten te bevorderen. Zij ontwikkelen maatregelen om de gevolgen van oceaanverzuring voor de mariene biodiversiteit en de mariene ecosystemen, met inbegrip van koraalriffen, de duurzaamheid van de visserij en de bestaansmiddelen van kustgemeenschappen die afhankelijk zijn van mariene hulpbronnen te voorkomen en te beperken.

De Partijen bestrijden de verontreiniging van de zee, met inbegrip van geluidshinder, dringen zwerfvuil op zee, met name plastic en microplastics, terug. Zij pakken de onderliggende oorzaken van zwerfvuil op zee aan, onder meer door middel van beleid en maatregelen op het gebied van afvalpreventie en -beheer. Zij schalen de schoonmaakoperaties in kust- en zeegebieden op, met bijzondere aandacht voor accumulatiezones in oceaangyren.

De Partijen ondersteunen de regulering van de vermindering van broeikasgasemissies in verband met de maritieme industrie en ondersteunen actief de dringende uitvoering van de initiële strategie van de Internationale Maritieme Organisatie voor de vermindering van broeikasgasemissies van schepen.

De Partijen ontwikkelen gebiedsgerichte instandhoudingsmaatregelen en beheersinstrumenten om kust- en mariene gebieden en hulpbronnen, met inbegrip van beschermde mariene gebieden, te beschermen en te herstellen, in overeenstemming met het nationaal en internationaal recht en op basis van de beste beschikbare wetenschappelijke informatie en kennis van lokale gemeenschappen.

De Partijen bevorderen de dialoog en samenwerking met betrekking tot alle aspecten van oceaangovernance, met inbegrip van kwesties in verband met de stijging van de zeespiegel en de mogelijke effecten en gevolgen daarvan.

De Partijen erkennen de algemene bezorgdheid over de impact van zeebodemmijnbouw op het mariene milieu en de biodiversiteit daarvan. Zij maken gebruik van de beste beschikbare wetenschappelijke kennis, passen het voorzorgsbeginsel en de ecosysteembenadering toe, bevorderen onderzoek en delen beste praktijken op gebieden van wederzijds belang die verband houden met de minerale rijkdommen van de zeebodem, teneinde een degelijk ecologisch beheer van activiteiten voor de bescherming en het behoud van het mariene milieu en de biodiversiteit ervan te waarborgen.

De Partijen werken samen om de weerbaarheid van mensen, samenlevingen en infrastructuur ten aanzien van natuurrampen te vergroten en de capaciteit voor monitoring, vroegtijdige waarschuwing en risicobeoordeling op te bouwen om de preventie-, mitigatie-, paraatheids-, reactie- en herstelmaatregelen te verbeteren overeenkomstig het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering 2015-2030 (het „kader van Sendai”).

De Partijen versterken de weerbaarheid door middel van investeringen in risicopreventie en -paraatheid bij rampen, de integratie van risicobeperkende inspanningen in herstelacties en de bevordering van financiële risicoverzekering en betaalbare oplossingen voor risico-overdracht. Zij bevorderen de verzameling en het gebruik van statistieken over rampen en schadegegevens, de uitvoerige risicobeoordelingen en de uitvoering van risicobeperkingsplannen op alle niveaus.

De Partijen nemen maatregelen aan om het verband tussen rampenrisicovermindering en aanpassing aan de klimaatverandering te versterken, en bevorderen de uitwisseling van informatie en beste praktijken over de uitvoering en monitoring van het kader van Sendai. Zij geven prioriteit aan weerbaarheid ten aanzien van klimaatrisico’s en risico’s op natuurrampen als centraal element van alle wederopbouw- en herstelinspanningen in het kader van een „betere wederopbouw”-benadering.

De Partijen werken samen om de gevolgen van natuurrampen en door menselijk handelen veroorzaakte risico’s aan te pakken door tijdig en efficiënt humanitaire bijstand en hulp te verlenen.

De Partijen versterken inclusief risicobeheer op alle niveaus. Zij verhogen ook de capaciteit voor monitoring, vroegtijdige waarschuwing en risicobeoordeling en verbeteren de binnenlandse en regionale preventie-, mitigatie-, paraatheids-, reactie- en herstelmaatregelen, met inbegrip van civielebeschermingsmechanismen om de capaciteit voor nationale en regionale excellentiecentra voor rampenrisicovermindering en klimaatinnovatie te versterken. Zij ijveren voor een grotere betrokkenheid van getroffen gemeenschappen, het maatschappelijk middenveld en lokale autoriteiten bij het uittekenen en uitvoeren van de beleidsrespons, met bijzondere aandacht voor de meest kwetsbare en gemarginaliseerde huishoudens en groepen.

De Partijen vergroten de ecologische veerkracht, onder meer door het gebruik van ICT en ruimtetechnologieën te ondersteunen om de processen voor rampenpreventie, paraatheid, respons en herstel te versnellen. Zij bevorderen de mogelijkheden om onderzoek te stimuleren en beste praktijken op het gebied van rampenrisicobeheer te verspreiden.

De Partijen dragen bij tot de bescherming, bevordering en verwezenlijking van de mensenrechten overeenkomstig het internationaal recht. Zij bevorderen en dragen bij tot de universele ratificatie en uitvoering van de internationale mensenrechteninstrumenten, passen die instrumenten toe waarbij zij partij zijn en overwegen toetreding tot die instrumenten waarbij zij nog geen partij zijn. Zij passen het non-discriminatiebeginsel zoals neergelegd in artikel 9 van het algemene deel van deze Overeenkomst volledig toe, waarbij prioriteit wordt gegeven aan de vaststelling en uitvoering van alomvattende gelijkheids- en antidiscriminatiewetgeving.

De Partijen werken samen om de rechtsbescherming te versterken om ervoor te zorgen dat er verantwoording wordt afgelegd voor schendingen en misbruiken van de mensenrechten en om de toegang tot de rechter te bevorderen, en voorzien in passende en doeltreffende rechtsmiddelen voor slachtoffers en overlevenden van dergelijke schendingen en misbruiken.

De Partijen streven naar gendergelijkheid en leveren inspanningen om ervoor te zorgen dat vrouwen en meisjes alle mensenrechten ten volle kunnen uitoefenen en hun positie in de samenleving kunnen versterken.

De Partijen bevorderen en beschermen de rechten van het kind, bestrijden kinderarbeid en kindermisbruik en alle vormen van uitbuiting van kinderen.

De Partijen bevorderen de rechten van personen met een handicap en spannen zich harder in voor hun volledige integratie in de samenleving.

De Partijen blijven mechanismen voor monitoring van mensenrechten ontwikkelen en ondersteunen, met inbegrip van hun rapportageverplichtingen. Zij erkennen en eerbiedigen de onafhankelijkheid van de nationale mensenrechteninstellingen en bevorderen een veilig en gunstig klimaat waarin mensenrechtenverdedigers ongehinderd kunnen functioneren en toegang hebben tot regionale en internationale mechanismen, naargelang het geval. Zij bevorderen de deelname van nationale mensenrechteninstellingen en mensenrechtenverdedigers aan adviesstructuren en - processen. Zij zorgen ervoor dat inheemse volken volledig en daadwerkelijk deelnemen aan alle aangelegenheden die hen aangaan, zoals vastgelegd in de Verklaring van de Verenigde Naties over de rechten van inheemse volken. Zij zorgen ervoor dat bij adviesprocessen ook rekening wordt gehouden met de rol van traditionele kennis en de bezorgdheden van lokale gemeenschappen.

De Partijen werken samen om de aandacht voor mensenrechten en democratie te vergroten, onder meer via onderwijsstelsels en de media.

De Partijen werken samen om de daadwerkelijke en billijke toegang tot de rechter voor iedereen te verbeteren en werken samen bij de consolidering van de rechtsstaat en de versterking van de instellingen op alle niveaus op het gebied van rechtshandhaving en rechtsbedeling. Met het oog hierop verbeteren de Partijen de toegang tot juridische diensten voor personen in een kwetsbare situatie.

De Partijen werken samen om de onafhankelijkheid, verantwoordingsplicht en onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen. Zij streven naar gemoderniseerde en efficiënte rechtsstelsels en -procedures, onder meer door beste praktijken uit te wisselen, de capaciteit om op snelle en billijke wijze recht te doen geschieden, te verbeteren, het gebruik van alternatieve juridische geschillenbeslechtingsmechanismen te ontwikkelen, de gerechtelijke achterstand weg te werken en de buitensporige duur van het voorarrest te beperken, te voorzien in adequate opleiding, en de toegang van beoefenaars van juridische beroepen en het publiek tot wetgeving, jurisprudentie en andere juridische informatie te verbeteren.

De Partijen bestrijden en veroordelen alle vormen van foltering en andere wrede, onmenselijke en onterende behandeling of bestraffing. Zij ijveren voor het voorkomen en aanpakken van schendingen door veiligheidstroepen, waarbij de eerbiediging van de rechtsstaat in de veiligheids- en justitiële keten wordt bevorderd, onder meer door middel van opleidingen op het gebied van ethiek. Zij versterken de strijd tegen straffeloosheid en de ontzegging van het recht van slachtoffers op toegang tot de rechter en verhaal, met bijzondere nadruk op het voor de rechter brengen van daders van mensenrechtenschendingen.

De Partijen werken samen om hun penitentiaire stelsels te moderniseren en hun rehabilitatiefunctie te maximaliseren, onder meer door de eerbiediging van de rechten van gevangenen te verbeteren, rehabilitatie- en onderwijsprogramma’s uit te voeren, het percentage van de sociale re-integratie van gedetineerden te verhogen, de zorg voor gevangenen te ondersteunen, te werken aan de uitbanning van overbevolking in de gevangenissen, het gevangenisbeheer, het gevangeniswezen en de detentieomstandigheden te verbeteren overeenkomstig de internationale beste praktijken en normen, en alternatieven te bieden voor gevangenisstraffen voor minder ernstige strafbare feiten.

De Partijen nemen concrete maatregelen om inclusieve, verantwoordelijke en transparante openbare instellingen op te bouwen. Zij versterken de capaciteit voor het ontwerpen en uitvoeren van beleid, ontwikkelen een verantwoordingsplichtig, efficiënt, transparant en professioneel ambtenarenapparaat, versterken de verlening van hoogwaardige openbare diensten, verbeteren wetgevings- en bestuursmechanismen en bevorderen de onpartijdigheid en doeltreffendheid van wetshandhavingsinstanties.

De Partijen versterken de capaciteit van parlementen en lokale, gemeentelijke, nationale en regionale instellingen om de eerbiediging van democratische beginselen en praktijken te waarborgen en te versterken.

De Partijen bevorderen de eerbiediging van de vrijheid van meningsuiting en de onafhankelijkheid en pluriformiteit van de media, en vrijwaren en verbreden een faciliterende ruimte voor het maatschappelijk middenveld om de democratische verantwoordingsplicht te verbeteren.

De Partijen bespoedigen het bredere gebruik van e-overheidsdiensten en digitale- diensteninfrastructuur als middel om de toegang tot en de beschikbaarheid van openbare diensten te verbeteren en aldus de ontwikkeling van verantwoordingsplichtige en transparante openbare instellingen te ondersteunen.

De Partijen ontwikkelen en versterken instellingen, wetgeving en mechanismen ter voorkoming en bestrijding van corruptie, omkoping, fraude en bedrijfscriminaliteit, met inbegrip van de confiscatie en teruggave van teruggevorderde vermogensbestanddelen. Zij zorgen ervoor dat de anticorruptiewetgeving doeltreffend wordt gehandhaafd, dat onpartijdige onderzoeken en vervolgingen worden uitgevoerd en dat doeltreffende, evenredige sancties en straffen voor corruptie en corruptiegerelateerde misdrijven worden toegepast. Zij bevorderen en implementeren de relevante internationale normen en instrumenten, met name het VN-Verdrag tegen corruptie, gedaan te New York op 31 oktober 2003, en erkennen dat corruptie een transnationale kwestie is die verband houdt met andere vormen van transnationale en economische criminaliteit en die gezamenlijke en multidisciplinaire inspanningen vergen, ook op internationaal niveau.

De Partijen bevorderen gezonde overheidsfinanciën, met inbegrip van een versterkt en doeltreffend gebruik van overheidsinkomsten, duurzaam beheer van de overheidsschuld, duurzame aanbestedingssystemen en steun voor nationale toezichthoudende instanties. Zij bevorderen een grotere verantwoordingsplicht, transparantie, billijkheid, wettigheid en integriteit bij het beheer van overheidsmiddelen. Zij ondersteunen maatregelen om doeltreffende, billijke en transparante stelsels voor overheidsuitgaven op te zetten. Zij werken samen om de mobilisering van binnenlandse middelen in de Caribische kleine eilandstaten in ontwikkeling te versterken ter ondersteuning van hun duurzame ontwikkeling en een grotere economische veerkracht.

De Partijen werken samen om de overheidsfinanciën te versterken, onder meer door de capaciteit om te voldoen aan internationale normen te vergroten, beleidskaders en maatregelen te ontwikkelen om de efficiëntie, doeltreffendheid, transparantie en billijkheid van belastingstelsels te vergroten, en samen te werken in het kader van de VN en andere relevante mondiale openbare financiële instellingen.

De Partijen nemen maatregelen om illegale geldstromen, belastingfraude en belastingontduiking te bestrijden en de mogelijkheden voor belastingontwijking te beperken, onder meer via bilateraal en multilateraal overleg. De Partijen passen de beginselen van goed bestuur op belastinggebied toe door onder meer wetgeving vast te stellen, alomvattend beleid te ontwikkelen, concrete maatregelen vast te stellen en de desbetreffende instellingen en mechanismen te versterken.

De Partijen streven naar een geïntegreerde aanpak die gericht is op het voorkomen en verminderen van criminaliteitsrisico’s en het bevorderen van initiatieven op het gebied van verzoening, rehabilitatie en re-integratie.

De Partijen vervolgen, bestrijden en streven ernaar alle vormen van geweld, met inbegrip van seksueel, gendergerelateerd en huiselijk geweld te voorkomen. Voorts streven zij ernaar slachtoffers en overlevenden te ondersteunen, bij te staan en mondiger te maken en maatregelen te nemen om marginalisering, victimisatie en stigmatisering tegen te gaan.

De Partijen pakken bendegeweld aan door middel van alomvattende risicobeperkende, preventie- en educatieve maatregelen, het aanbieden van adequate sociale diensten en acties vanuit de gemeenschap om de geweldscyclus te doorbreken, en het creëren van alternatieve bestaansmogelijkheden voor jongeren en kwetsbare personen. Zij richten zich op de toegang tot en het gebruik van handvuurwapens en lichte wapens en de munitie daarvoor teneinde de negatieve gevolgen van gewapend geweld voor de samenleving en de bevolking te voorkomen en te beperken.

De Partijen pakken de sociale en veiligheidsproblemen aan die het gevolg zijn van de uitzetting van buitenlandse criminelen en personen die hun straf hebben uitgezeten, en streven ernaar samen te werken om de rehabilitatie en re-integratie van die personen in de samenleving te faciliteren en het recidivepercentage tot een minimum te beperken. Zij zorgen voor de tijdige uitwisseling van relevante informatie over uitzetting via de passende kanalen, in overeenstemming met de toepasselijke administratieve of justitiële samenwerkingsovereenkomsten, en bevorderen de samenwerking tussen wetshandhavingsinstanties, zoals bepaald in dit Protocol.

De Partijen pakken alle vormen van georganiseerde misdaad aan, onder meer door middel van samenwerking op nationaal, regionaal en internationaal niveau, en door wetgevende en andere maatregelen vast te stellen in overeenstemming met het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad en de aanvullende protocollen daarbij. Zij werken samen om hun vermogen om aan de internationale rapportageverplichtingen te voldoen, te vergroten. De Partijen bestrijden migrantensmokkel, mensenhandel en de handel in illegale drugs, bedreigde wilde dieren en planten en gevaarlijke stoffen en afvalstoffen. De Partijen pakken ook milieudelicten aan, met inbegrip van illegale houtkap en de daarmee samenhangende handel. De Partijen werken tevens samen bij de bestrijding van de handel in handvuurwapens en lichte wapens en de munitie daarvoor, en andere conventionele wapens en producten voor tweeërlei gebruik. Hierbij werken zij onder meer samen om illegale handvuurwapens en lichte wapens en munitie daarvoor beter op te sporen, de oorsprong ervan te traceren, de vernietiging ervan te ondersteunen, de capaciteit voor het doeltreffend onderzoeken en vervolgen van wapengerelateerde misdrijven te vergroten en beste praktijken uit te wisselen.

De Partijen verbeteren de bescherming van slachtoffers van mensenhandel, bevorderen het onderzoek naar en de vervolging van daders, werken samen om gevallen van mensenhandel te voorkomen en in kaart te brengen en ontwikkelen doeltreffende maatregelen voor de re-integratie van slachtoffers in hun samenleving. De Partijen zorgen ervoor dat alle slachtoffers toegang hebben tot hun rechten, rekening houdend met de bijzondere kwetsbaarheid van vrouwen en kinderen. De Partijen bevorderen de uitwisseling van informatie, met inbegrip van criminele inlichtingen, en versterken de capaciteit om beleid te ontwikkelen en acties uit te voeren om mensenhandel en migrantensmokkel aan te pakken.

De Partijen werken samen ter voorkoming en bestrijding van het gebruik van hun financiële instellingen en aangewezen niet-financiële ondernemingen en beroepen voor de financiering van terrorisme en het witwassen van opbrengsten van criminele activiteiten. De Partijen bevorderen de uitwisseling van informatie en samenwerking, onder meer op het gebied van capaciteitsopbouw en andere vormen van technische bijstand. Zij handhaven maatregelen om het witwassen van geld en de financiering van terrorisme te bestrijden en illegale geldstromen te ontwrichten, waardoor criminelen hun winsten worden ontnomen, en zorgen voor de effectieve en volledige uitvoering van de aanbevelingen van de Financiële-actiegroep. Zij ondersteunen de vaststelling en versterking van nationale wetgeving en instanties voor de ontneming van vermogensbestanddelen, de confiscatie van criminele vermogensbestanddelen, de teruggave en mobilisatie ervan voor doeleinden van algemeen nut, en uitbreiding van de strafrechtelijke aansprakelijkheid van daders en facilitators van misdrijven.

De Partijen versterken hun samenwerking om geavanceerde technologische criminaliteit, cybercriminaliteit en elektronische criminaliteit en het online verspreiden van illegale inhoud te voorkomen en te bestrijden. Zij versterken de capaciteit om cybercriminaliteit aan te pakken, onder meer door het samenbrengen en opleiden van personeel en het bevorderen van samenwerking tussen beleidsmakers, marktdeelnemers en onderzoekers. Zij wisselen informatie uit op het gebied van onderwijs en opleiding van cybercriminaliteitsonderzoekers, het onderzoek naar cybercriminaliteit en digitale forensische wetenschap. Zij erkennen dat het Verdrag van Boedapest inzake cybercriminaliteit en andere toepasselijke internationale normen een basis vormen voor het bevorderen van internationale samenwerking en bijdragen tot de ontwikkeling van intern beleid inzake cybercriminaliteit.

De Partijen nemen maatregelen om personen en gemeenschappen beter bestand te maken tegen terrorisme en gewelddadig extremisme. Zij intensiveren hun inspanningen voor de uitwisseling van informatie en expertise over terroristische groeperingen en hun ondersteunende netwerken, met volledige inachtneming van de rechtsstaat, de mensenrechten en het recht op privacy. Zij werken samen om terroristen voor de rechter te brengen en nemen maatregelen om de rehabilitatie en re-integratie in de samenleving te faciliteren van geradicaliseerde onderdanen van respectievelijk elke lidstaat van de Europese Unie en elke Caribische staat die partij is bij de Overeenkomst.

De Partijen werken samen om de uitdagingen op het gebied van veiligheid en gezondheid als gevolg van de teelt, productie en consumptie van illegale drugs en psychoactieve stoffen, en de handel en doorvoer van deze stoffen op hun grondgebied te beperken. Deze samenwerking vindt naargelang het geval plaats op bilateraal, regionaal, multilateraal of trilateraal niveau.

De Partijen werken samen om zowel het aanbod van als de vraag naar drugs terug te dringen op basis van het beginsel van gemeenschappelijke en gedeelde verantwoordelijkheid en van een geïntegreerde, evenwichtige en empirisch onderbouwde aanpak.

De Partijen werken samen om hun justitiële en politiële capaciteit, met inbegrip van de rapportering, te verbeteren. Zij identificeren, ontregelen en ontmantelen transnationale georganiseerde criminele groepen door middel van versterkte mechanismen voor informatie- uitwisseling en drugsgerelateerde criminele inlichtingen, en bevorderen gezamenlijke onderzoeken en operaties, ook met buurlanden.

De Partijen pakken risicofactoren aan in verband met drugsmisbruik die personen, gemeenschappen en samenlevingen treffen. Zij versterken de rechtsstaat en bouwen verantwoordingsplichtige, doeltreffende en inclusieve instellingen en openbare diensten op om drugsgerelateerd geweld te bestrijden.

De Partijen nemen maatregelen ter ondersteuning van alternatieve ontwikkelingsactiviteiten ter vervanging van de teelt en productie van illegale drugs in plattelands- en stedelijke gebieden om het economische welzijn van de getroffen kwetsbare bevolkingsgroepen te verbeteren en tegelijkertijd de sociale inclusie op gemeenschapsniveau en in de bredere samenleving te bevorderen.

De Partijen intensiveren en versnellen de inspanningen om de vraag naar drugs te verminderen en nemen de nodige maatregelen om de gevolgen van drugs voor de gezondheid en de samenleving aan te pakken. Zij nemen op basis van leeftijd en gender passende maatregelen die zijn toegesneden op de specifieke behoeften van kwetsbare groepen, onder meer door middel van programma’s voor preventie, behandeling, zorg, rehabilitatie en sociale reïntegratie.

De Partijen pakken nieuwe en opkomende bedreigingen aan in verband met de illegale productie, het illegale gebruik en misbruik van synthetische stoffen, met inbegrip van opioïden, en ontwikkelen en versterken programma’s en verbeteren de rapportagemechanismen om het illegale gebruik van chemische precursoren aan te pakken.

De Partijen bevorderen de dialoog en de samenwerking op het gebied van rechtshandhaving, en strategische justitiële samenwerking. Zij bevorderen de samenwerking tussen rechtshandhavingsinstanties om informatie en criminele inlichtingen tijdig uit te wisselen, bevorderen de uitwisseling van beste praktijken en ontwikkelen capaciteit.

De Partijen ondersteunen de regionale samenwerking op het gebied van veiligheid door het versterken van geïntegreerd grensbeheer, het delen van informatie en inlichtingen en het verzamelen en analyseren van gegevens, met inachtneming van de toepasselijke rechtskaders inzake de bescherming van persoonsgegevens. Zij bevorderen de vreedzame oplossing van grensconflicten en -geschillen in overeenstemming met het internationaal recht. Zij ondersteunen in voorkomend geval vertrouwenwekkende maatregelen en specifieke ontwikkelingsstrategieën om het vertrouwen te vergroten en eventuele spanningen over grensgeschillen te verminderen.

De Partijen ontwikkelen de samenwerking op het gebied van zee- en luchtvaartaangelegenheden om de veiligheid en beveiliging te verhogen en onder meer de aanpak en het beheer van risicovracht te verbeteren, in overeenstemming met het internationaal recht en de desbetreffende resoluties van de VN.

De Partijen verbeteren de maritieme veiligheid, in overeenstemming met Unclos, als reactie op bedreigingen voor schepen en kritieke maritieme installaties en activa, en verbeteren het toezicht op en de handhaving van de desbetreffende wet- en regelgeving. Zij nemen maatregelen tegen piraterij, gewapende overvallen, en tegen alle vormen van georganiseerde misdaad op zee, onder meer door gebruik te maken van ruimtetechnologieën.

De Partijen consolideren en bevorderen inclusieve, betaalbare en billijke toegang tot onderwijs en verbeteren de kwaliteit van het onderwijs op alle niveaus, onder meer door sterkere en inclusieve nationale onderwijsstelsels, en verbeterde infrastructuur en uitrusting, met bijzondere aandacht voor personen met een handicap. Zij ondersteunen de bevordering van gendergelijkheid om een gunstig klimaat te scheppen waarin zowel jongens als meisjes gelijke onderwijskansen en een vergelijkbaar onderwijsniveau hebben.

De Partijen bevorderen de uitbreiding van het onderwijs van en de toegang tot wetenschap, technologie, ingenieurswetenschap en wiskunde en kunstvakken op alle onderwijsniveaus.

De Partijen bevorderen het gebruik van toegankelijke en betaalbare digitale technologieën voor het onderwijs en de ontwikkeling van digitale vaardigheden en geletterdheid voor iedereen.

De Partijen werken samen om de deelname aan onderwijs te verhogen en de kwaliteit van tertiair onderwijs, technische en beroepsopleiding, niet-formeel onderwijs, werkplekleren en een leven lang leren te verbeteren, teneinde het aantal hoogopgeleide personen en geschoolde werknemers te vergroten.

De Partijen werken samen om de academische ontwikkeling te versterken, de wederzijdse erkenning van kwalificaties te bevorderen en de mobiliteit van studenten, personeel en academici tussen het Caribisch gebied en de Europese Unie te vergemakkelijken.

De Partijen werken samen om academisch onderzoek en academische ontwikkeling en innovatie te bevorderen, onder meer door de samenwerking tussen belangrijke instellingen te versterken en het gebruik van wetenschappelijk onderzoek en wetenschappelijke analyse te bevorderen met het oog op wederzijds voordelige academische excellentie.

De Partijen bevorderen universele en betaalbare gezondheidszorg en billijke toegang tot gezondheidsdiensten, onder meer door middel van versterkte nationale gezondheidszorgstelsels, de ontwikkeling van duurzame, hoogwaardige infrastructuur en toegang tot veilige en betaalbare essentiële geneesmiddelen, vaccins en diagnosemiddelen.

De Partijen werken samen om de toenemende incidentie en lasten van niet-overdraagbare ziekten aan te pakken door stappen te ondernemen met het oog op preventie en beheersing, onder meer door gezonde voeding en een gezonde levensstijl, het gebruik van digitale instrumenten en gezondheidsvoorlichting te bevorderen.

De Partijen versterken de nationale en regionale capaciteit om snel en doeltreffend te reageren op uitbraken van overdraagbare ziekten en andere noodsituaties op gezondheidsgebied waarover op nationaal en internationaal niveau bezorgdheid bestaat, volgens een „één gezondheid”- benadering die de menselijke gezondheid, diergezondheid, plantengezondheid en ecosystemen omvat.

De Partijen werken samen om noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid aan te pakken, onder meer door het gebruik van vroegewaarschuwingssystemen voor een snelle uitwisseling van informatie, de ontwikkeling van coherente en multisectorale plannen ter versterking van de capaciteit van de gezondheidsstelsels, de verstrekking van essentiële en betaalbare geneesmiddelen, vaccins en gezondheidsapparatuur, met inbegrip van diagnosemiddelen, en de verstrekking van humanitaire bijstand en hulp. Zij versterken de internationale samenwerking om de gevolgen van mondiale noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid te beperken.

De Partijen bevorderen onderzoek en uitwisseling van kennis, ervaringen en beste praktijken in de gezondheidssector.

De Partijen ondersteunen de universele toegang tot fatsoenlijke, veilige en betaalbare huisvesting, met bijzondere nadruk op kwetsbare en gemarginaliseerde personen, met inbegrip van inheemse volkeren, zoals uiteengezet in de Verklaring van de Verenigde Naties over de rechten van inheemse volken en lokale gemeenschappen, teneinde een positief effect op de gezondheid van mensen te genereren, de sociaal-economische ontwikkeling van hun gemeenschappen te bevorderen en de ongelijkheden tussen stedelijke en landelijke huishoudens aan te pakken. Zij bevorderen klimaatslimme huisvesting en infrastructuur, onder meer door de uitwerking en handhaving van bouwvoorschriften.

De Partijen verbeteren de toegang tot veilige, betaalbare en duurzame watervoorziening, onder meer door de ontwikkeling van een duurzaam en geïntegreerd beheer van watervoorraden, het beheer van vast afval en de bevordering van maatregelen voor waterrecycling.

De Partijen streven naar adequate, billijke en betaalbare toegang tot sanitaire voorzieningen en hygiënediensten voor iedereen, met bijzondere aandacht voor de behoeften van vrouwen en meisjes en personen in een kwetsbare situatie.

De Partijen bevorderen universele en betere toegang tot betaalbare elektriciteit en efficiënt en duurzaam energiegebruik voor iedereen.

De Partijen bevorderen een gunstig klimaat voor duurzame plattelands- en stedelijke ontwikkeling. Zij bevorderen duurzame ruimtelijke ordening, met bijzondere aandacht voor transparante en gereguleerde landaankoop en eigendomsrechten, duurzame stedelijke mobiliteit en slimme en veilige steden.

De Partijen bevorderen een evenwichtige ontwikkeling van plattelandseconomieën en - gemeenschappen, met bijzondere aandacht voor werkgelegenheid en het genereren van inkomsten. Zij versnellen de diversificatie van het platteland door waarde toe te voegen aan de lokale productie en natuurlijke en culturele hulpbronnen ten volle te benutten.

De Partijen bevorderen een inclusief, evenwichtig en geïntegreerd stedelijk en plattelandsbeleid, en meerlagige overheidscoördinatie, waarbij lokale autoriteiten en gemeenschappen actief worden betrokken en sterkere banden tot stand worden gebracht tussen plattelands- en stedelijke gebieden.

De Partijen werken samen om ervoor te zorgen dat iedereen toegang heeft tot voldoende, betaalbare, veilige en voedzame levensmiddelen, teneinde een einde te maken aan alle vormen van ondervoeding en voedselcrises te voorkomen. Met het oog hierop besteden de Partijen bijzondere aandacht aan de meest kwetsbare landen, met inbegrip van landen die getroffen zijn door rampen, en personen in een kwetsbare situatie.

De Partijen erkennen de negatieve gevolgen van verminderde landbouwproductie, een grote afhankelijkheid van ingevoerde levensmiddelen en overexploitatie van visbestanden op voedselzekerheid en voeding en ondersteunen de duurzame ontwikkeling van lokale landbouw, visserij en voedselproductie.

De Partijen werken samen om de gevolgen van voedselcrises aan te pakken en ervoor te zorgen dat tijdig actie wordt ondernomen om voedsel lokaal beschikbaar te stellen, door beleidsinterventies en infrastructuur te ontwikkelen, onder meer via investeringen in klimaatbestendige vervoers- en opslagsystemen. Daarbij voorzien zij in de behoeften van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen.

De Partijen streven naar gelijkheid door beleidsmaatregelen te nemen ter ondersteuning van strategieën om het inkomen van de armsten in de samenleving sneller dan het nationale gemiddelde duurzaam te doen toenemen.

De Partijen bevorderen een rechtvaardig en gezond budgettair, economisch en sociaal beleid dat gericht is op meer inclusieve samenlevingen met een betere inkomensverdeling om ongelijkheid en onrechtvaardigheid terug te dringen.

De Partijen streven naar een uitbreiding van de sociale bescherming, met name voor personen in een kwetsbare situatie, om geleidelijk tot universele dekking te komen, door middel van sociale vangnetten, basisinkomenszekerheid en adequate en schokbestendige socialebeschermingsstelsels. Zij bevorderen onderzoek en uitwisseling van kennis, ervaringen en beste praktijken op het gebied van sociale bescherming.

De Partijen bevorderen de totstandkoming van inclusieve en goed functionerende arbeidsmarkten en werkgelegenheidsbeleid dat gericht is op de verwezenlijking van internationale normen voor waardig werk voor iedereen, en billijke lonen die een behoorlijke levensstandaard bieden, met inbegrip van betere gezondheids- en veiligheidsomstandigheden voor werknemers. Zij bestrijden alle vormen van uitbuiting, met inbegrip van seksuele uitbuiting en uitbuiting op het werk, zowel in formele als in informele sectoren.

De Partijen maken werk van vraagstukken in verband met de informele economie, met inbegrip van een innovatieve toegang tot financiële dienstverlening, kredietverstrekking en microfinanciering en versterkte maatregelen voor sociale bescherming, met het oog op een vlotte overgang naar de formele economie.

De Partijen nemen concrete maatregelen ter bevordering van de rechten van personen met een handicap met het oog op de bevordering van de daadwerkelijke uitvoering van de toepasselijke internationale overeenkomsten, waarbij hun volledige inclusie in de samenleving zonder enige vorm van discriminatie en hun gelijke toegang tot sociale diensten en arbeidsmarkten worden nagestreefd.

De Partijen bevorderen de sociale cohesie door onder meer het materiële en immateriële culturele erfgoed en de diversiteit van cultuuruitingen te beschermen en te versterken.

De Partijen versterken beleidsmaatregelen, programma’s en mechanismen met het oog op het bevorderen van gendergelijkheid en het verzekeren en verbeteren van gelijke kansen voor de participatie in alle sectoren van het politieke, economische, sociale en culturele leven. Zij zorgen ervoor dat het genderperspectief systematisch wordt geïntegreerd in alle beleidsmaatregelen, onder meer door het creëren en consolideren van rechtskaders.

De Partijen waarborgen de fysieke en psychologische integriteit van vrouwen en meisjes door wetgevings- en beleidsmaatregelen aan te nemen om een einde te stellen aan kindhuwelijken, huwelijken op jonge leeftijd en gedwongen huwelijken, en door alle vormen van seksueel en gendergerelateerd geweld uit te bannen, met name huiselijk geweld tegen vrouwen en mannen, mensenhandel, alle vormen van seksuele uitbuiting en uitbuiting op het werk, en alle vormen van intimidatie, zowel in de publieke als in de privésfeer. Zij faciliteren de toegang tot de rechter en ijveren voor preventie- en bewustmakingscampagnes met het oog op gedragsverandering om gendergelijkheid te verwezenlijken en de positie van vrouwen en meisjes te versterken.

De Partijen ondersteunen de daadwerkelijke uitvoering van alle relevante internationale overeenkomsten, waaronder het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, gedaan te New York op 18 december 1979, en ijveren voor de ratificatie van het bijbehorende facultatieve Protocol.

De Partijen zien erop toe dat de rechten van vrouwen en meisjes worden geëerbiedigd en bevorderd. Zij versterken de sociale rechten van vrouwen en meisjes, met name op het gebied van gezondheid en onderwijs, met inbegrip van de toegang tot gezinsplanningsdiensten. Zij versterken de economische rechten van vrouwen, met inbegrip van het faciliteren van hun toegang tot economische mogelijkheden, financiële diensten, activerende technologie, werkgelegenheid, de zeggenschap over en het gebruik van land en andere productieve vermogensbestanddelen. Zij ondersteunen vrouwelijke ondernemers, verkleinen de genderloonkloof en heffen andere discriminerende regelgeving en praktijken op.

De Partijen versterken de participatie en de stem van vrouwen en meisjes in het politieke leven, onder meer door te zorgen voor betere toegang tot verkiezings-, beleids- en bestuursprocessen en -functies, en bij inspanningen op het gebied van gemeenschapsopbouw.

De Partijen versterken de positie van vrouwen- en meisjesorganisaties en versterken nationale en regionale instellingen om kwesties in verband met geweld tegen vrouwen en meisjes aan te pakken, met inbegrip van de preventie van en bescherming tegen alle vormen van seksueel en gendergerelateerd geweld. Zij ontwikkelen mechanismen voor onderzoek naar intimidatie en voor verantwoordingsplicht, bieden zorg en ondersteuning aan slachtoffers en bevorderen de voorwaarden voor veiligheid en zekerheid voor vrouwen en meisjes.

De Partijen zetten zich in voor de volledige en doeltreffende uitvoering van de Verklaring en het Actieprogramma van Peking en het Actieprogramma van de Internationale Conferentie over Bevolking en Ontwikkeling en de resultaten van de toetsingsconferenties daarvan. Zij benadrukken voorts de noodzaak van universele toegang tot hoogwaardige, betaalbare en uitgebreide informatie en voorlichting over seksuele en reproductieve gezondheid, rekening houdend met de internationale technische richtsnoeren van de Unesco inzake seksuele voorlichting en de noodzaak van seksuele en reproductieve gezondheidszorg. Zij streven in voorkomend geval naar de daadwerkelijke uitvoering van de consensus van Montevideo inzake Bevolking en Ontwikkeling.

De Partijen ontwikkelen gericht beleid ter versterking van de positie van jongeren en faciliteren hun betrokkenheid bij het politieke, sociale, maatschappelijke en economische leven.

De Partijen ondersteunen ondernemerschap bij jongeren en bevorderen de creatie van duurzame banen in alle sectoren met fatsoenlijke arbeidsomstandigheden voor jongeren, onder meer door hen te ondersteunen bij het verwerven van vaardigheden die relevant zijn voor de arbeidsmarkt door middel van onderwijs, technische en beroepsopleiding en betere toegang tot technologieën en ondersteuning van diensten voor arbeidsvoorziening om jongeren in contact te brengen met arbeidskansen en toegang tot financiële diensten en partnerschappen voor startende ondernemingen.

De Partijen stellen bestuursstructuren in om verantwoord burgerschap bij jongeren te bevorderen, de invloed van jongeren in besluitvormingsprocessen te vergroten en hun actieve deelname aan het politieke leven en aan inspanningen op het gebied van gemeenschapsopbouw te bevorderen. Zij bevorderen een grotere participatie van jongeren in milieumaatregelen, met name programma’s voor toezicht op en aanpassing aan de klimaatverandering.

De Partijen nemen maatregelen om de toegang voor jongeren tot de rechter te verbeteren en de stelsels voor kinderbescherming te versterken. Zij nemen alle passende maatregelen om kinderen te beschermen tegen alle vormen van lichamelijk of geestelijk geweld, letsel, misbruik, verwaarlozing of nalatigheid, mishandeling en uitbuiting, met inbegrip van seksueel misbruik.

De Partijen bevorderen sociale en justitiële programma’s voor de preventie van jeugdcriminaliteit en de integratie van jongeren in het economische en sociale leven. Zij ondersteunen instellingen, zoals scholen, maatschappelijke en confessionele organisaties en jeugdverenigingen, die bijdragen tot het vergroten van de weerbaarheid van risicojongeren en kwetsbare gemeenschappen.

De Partijen erkennen de bijdrage van legaal verblijvende migranten en hun diaspora aan het economische, sociale, politieke en culturele leven van hun gastlanden. Zij ondersteunen hun integratie, onder meer door ondernemerschap, bedrijfsondersteuning en de ontwikkeling van vaardigheden te bevorderen overeenkomstig hun respectieve competenties. Zij bevestigen opnieuw dat zij groot belang hechten aan de eerbiediging van de mensenrechten van alle migranten en gedwongen ontheemden, met inbegrip van vluchtelingen en asielzoekers, met volledige inachtneming van het internationaal recht en met bijzondere aandacht voor personen in een kwetsbare situatie, met name vrouwen en kinderen.

De Partijen voeren een open dialoog om mobiliteit en verblijven van korte duur te bevorderen, teneinde de uitwisseling op gebieden als toerisme en zakendoen te stimuleren, het wederzijds begrip te bevorderen en gedeelde waarden te bevorderen. Bij deze uitwisseling wordt ook rekening gehouden met de specifieke situatie van de met de EU geassocieerde LGO en de ultraperifere gebieden van de EU, met erkenning van hun fysieke nabijheid en hun economische en culturele banden en andere samenwerkingsgebieden.

De Partijen overwegen regelingen voor circulaire migratie te ontwikkelen en implementeren en verbeteren in voorkomend geval de rechtskaders om de terugkeerprocedures van onderdanen van een lidstaat van de Europese Unie of van een OACPS-lid die legaal verblijven op, respectievelijk, het grondgebied van de OACPS-leden of het grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie, te faciliteren. Zij houden rekening met aspecten in verband met de re-integratie van onderdanen van een lidstaat van de Europese Unie of van een OACPS-lid die legaal verblijven op, respectievelijk, het grondgebied van de OACPS-leden of het grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie in de landen van herkomst om ervoor te zorgen dat hun opgedane ervaring of kwalificaties de plaatselijke arbeidsmarkt en gemeenschap ten goede kunnen komen.

De Partijen werken samen om de negatieve gevolgen van het verlies van vaardigheden voor de ontwikkeling van landen te beperken. Voorts kiezen zij voor een coherente aanpak om de opleiding van geselecteerde professionals in het Caribisch gebied te bevorderen, onder meer door de opleidingsregelingen uit te breiden en de inschrijving van burgers van de Europese Unie te bevorderen.

De Partijen erkennen het belang van geldovermakingen als bron voor inclusieve en duurzame ontwikkeling, mits zij naar behoren worden beheerd, streven ernaar de transactiekosten van overmakingen tot minder dan 3 % te verlagen, de transactieroutes met kosten van meer dan 5 % tegen 2030 te elimineren, de financiële inclusie via innovatieve financiële instrumenten en nieuwe technologieën te bevorderen en de regelgevingskaders voor een grotere betrokkenheid van niet- traditionele economische actoren te verbeteren. De Partijen stimuleren de bijdrage van de diaspora aan de duurzame ontwikkeling van de landen van oorsprong, door investeringen vanuit de diaspora en de oprichting van bedrijven te bevorderen en te faciliteren als middel om lokale ontwikkeling en ondernemerschap in de landen van herkomst te stimuleren en kennis, ervaring en technologie over te dragen.

De Partijen ontwikkelen maatregelen om de voordelen van Zuid-Zuidmigratie te benutten en eventuele negatieve gevolgen te beperken op basis van de beginselen van solidariteit, gedeelde welvaart en verantwoordelijkheid.

De Partijen bevorderen de uitwisseling van beste praktijken op het gebied van regelingen voor mobiliteit tussen het Caribisch gebied en de EU en intraregionale mobiliteitsregelingen, met inbegrip van het vrije verkeer van personen in regionale integratieprocessen.

Voor de toepassing van dit Protocol wordt onder „Partijen” verstaan de betrokken partijen die krachtens artikel 6 van het algemene deel van deze Overeenkomst door dit Protocol gebonden zijn.

Op de betrekkingen tussen de Partijen zijn de bepalingen van toepassing van het algemene deel van deze Overeenkomst en de specifieke doelstellingen die in dit Protocol zijn uiteengezet; deze vullen elkaar aan en versterken elkaar, overeenkomstig artikel 6 van het algemene deel van deze Overeenkomst.

De Partijen komen overeen hun betrekkingen en samenwerking te intensiveren met het oog op de bevordering van gedeelde waarden, gemeenschappelijke belangen, verantwoordelijkheden en verplichtingen. Dit reële partnerschap wordt uitgevoerd in een geest van wederzijds respect en wederzijdse verantwoordingsplicht, gelijkheid en gedeelde zeggenschap.

De Partijen versterken de dialoog en de samenwerking en intensiveren hun inspanningen voor multilateralisme en een op regels gebaseerde wereldorde.

De Partijen streven ernaar om, door een passende partnerschapsdialoog als bedoeld in artikel 3 van het algemene deel, strategische coalities af te sluiten voor een aantal mondiale kwesties, meer bepaald wat betreft de klimaatverandering, oceaangovernance, biodiversiteit, inclusieve en duurzame economische ontwikkeling, de mensenrechten en kwesties in verband met vrede en veiligheid. Waar passend coördineren zij hun standpunten in het kader van de Verenigde Naties en andere internationale en regionale organisaties en fora. Zij treffen concrete maatregelen om belangrijke internationale verdragen en overeenkomsten te ondertekenen, te ratificeren of, naargelang het geval, ertoe toe te treden, en uit te voeren.

De Partijen ondersteunen het proces van regionale integratie en samenwerking in de Stille Oceaan als een manier om landenoverschrijdende problemen aan te pakken en de uitvoering van dit Protocol te vergemakkelijken, en er aldus ten volle van te profiteren, rekening houdend met hun relevante beleidskaders, zoals het kader voor regionalisme in de Stille Oceaan („Framework for Pacific Regionalism”).

De Partijen komen overeen de samenwerking op te voeren met de regionale organisaties, landen en gebieden die dezelfde waarden delen en bereid en in staat zijn om gemeenschappelijke doelstellingen te bevorderen en na te streven, ter bevordering van de politieke, economische en sociale ontwikkeling van het gebied van de Stille Oceaan in zijn geheel.

De Partijen bevorderen en ondersteunen Zuid-Zuid- en driehoekssamenwerking als een middel om de samenwerking op regionaal niveau te versterken.

De bij dit Protocol opgerichte gezamenlijke instellingen, als gedefinieerd in het algemene deel van deze Overeenkomst, met inbegrip van hun samenstelling en functies, zijn de volgende:

De Partijen kunnen besluiten te vergaderen op het niveau van de staatshoofden of regeringsleiders, naargelang van de behoefte, op basis van een onderling overeengekomen kalender en agenda.

De Partijen komen overeen de banden aan te halen tussen de met de EU geassocieerde landen en gebieden overzee (LGO) en de OACPS-leden in de Stille Oceaan.

De Partijen streven ernaar de LGO te betrekken bij regionale integratie en samenwerking en in voorkomend geval bij regionale organisaties, meer bepaald op gebieden als de klimaatverandering, milieuduurzaamheid, het duurzame beheer van natuurlijke hulpbronnen, connectiviteit en handel en investeringen.

De Partijen komen overeen de LGO in de Stille Oceaan in het kader van de bij dit Protocol opgerichte gezamenlijke instellingen de status van waarnemer te verlenen.

Bij de uitvoering van acties voor elk samenwerkingsgebied houden de Partijen, overeenkomstig het wettelijke kader van deze Overeenkomst, rekening met hun respectieve strategische en beleidskaders, in voorkomend geval met inbegrip van de regionale strategieën die door de OACPS-leden van de Stille Oceaan zijn goedgekeurd.

De Partijen ondernemen actie en voeren maatregelen uit op het meest passende binnenlandse, regionale en meerlandenniveau. Zij streven ernaar het effect ervan op belangstellende belanghebbenden te maximaliseren en hun betrokkenheid te versterken, onder meer via capaciteitsopbouw.

De Partijen monitoren dit Protocol om ervoor te zorgen dat de acties en maatregelen doeltreffend en doelmatig worden uitgevoerd, onder meer op basis van een multistakeholderbenadering. Zij kunnen het Protocol aanpassen aan veranderende omstandigheden en het toepassingsgebied van de samenwerking uitbreiden met betrekking tot bestaande en nieuwe gebieden, overeenkomstig de procedure van artikel 99, lid 5, van het algemene deel van deze Overeenkomst.

De Partijen voeren regelmatig een onafhankelijke monitoring en onafhankelijke evaluaties uit van de activiteiten die in het kader van de belangrijkste samenwerkingsgebieden van dit Protocol worden gepland.

De Partijen herinneren aan de doelstellingen, beginselen en bepalingen van het Raamverdrag van de VN inzake klimaatverandering en de Klimaatovereenkomst van Parijs en wijzen op de noodzaak om de mondiale inspanningen voor de aanpak van de klimaatverandering op te voeren in het licht van de bevindingen van het speciale verslag van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) over de gevolgen van de opwarming van de aarde met 1,5 °C ten opzichte van de pre-industriële niveaus. In dat verband komen zij overeen bij te dragen tot een mondiale emissiereductie die consistent is met de beperking van de stijging van de gemiddelde temperatuur wereldwijd tot ruim onder de drempel van 2 °C boven het pre-industriële niveau en ernaar te streven de temperatuurstijging wereldwijd tot 1,5 °C te beperken. Zij erkennen het belang om zo spoedig mogelijk te komen tot netto nul wereldwijde door de mens veroorzaakte emissies. Daartoe verbinden zij zich tot opeenvolgende nationaal bepaalde bijdragen (NDC’s) die een vooruitgang zullen betekenen ten opzichte van de huidige nationaal bepaalde bijdragen, en een zo hoog mogelijk ambitieniveau weerspiegelen, in het licht van de diverse nationale omstandigheden, en bevestigen zij opnieuw hun doelstelling om tegen 2050 klimaatneutraliteit te verwezenlijken.

De Partijen ontwikkelen omvattende en inclusieve interne klimaatbeleidsmaatregelen en - programma’s, onder meer door middel van wetgevings- en bestuurskaders, en zij ondernemen concrete acties om meer vaart te zetten achter de uitvoering van de Klimaatovereenkomst van Parijs. Zij ontwikkelen systemen voor monitoring, rapportage en verificatie, alsook voor evaluatie om de vooruitgang inzake klimaatactie te volgen.

De Partijen versnellen en intensiveren hun inspanningen om zich aan te passen aan de gevolgen van de klimaatverandering, onder meer door de ontwikkeling en uitvoering van ambitieuze nationale adaptatieplannen. Zij ontwikkelen en geven uitvoering aan beleid, strategieën en wetgevingskaders om adaptatie in de relevante sociaal-economische en milieusectoren in te passen.

Erkennend dat energie uit fossiele brandstoffen en de vervoerssector aanzienlijk bijdragen tot koolstofemissies, nemen de Partijen zich voor oplossingen voor energie-efficiëntie en hernieuwbare energie te ontwikkelen en koolstofemissies ten gevolge van vervoer over land, in de lucht en op zee verder te beperken. Zij versterken hun samenwerking bij de ontwikkeling en overdracht van technologieën. Zij streven naar een rationalisering en uitfasering van inefficiënte subsidies voor fossiele brandstoffen waarmee verspilling in de hand wordt gewerkt, en naar een beperking van de mogelijke negatieve effecten op een wijze die de armen en de getroffen gemeenschappen beschermt.

De Partijen passen een geïntegreerde, holistische en evenwichtige niet-marktgebaseerde aanpak van de klimaatverandering en de effecten ervan toe, daarbij rekening houdend met de kwetsbaarheid van kleine eilandstaten in ontwikkeling en hun relevante beleidskaders, waaronder het kader voor bestendige ontwikkeling in het Stille-Oceaangebied en het partnerschap voor weerbaarheid in de Stille Oceaan.

De Partijen ondersteunen maatregelen om financieringsstromen in overeenstemming te brengen met een traject naar lage broeikasgasemissies en klimaatveerkrachtige ontwikkeling. Zij werken samen om klimaatfinanciering te mobiliseren uit een brede waaier van bronnen, instrumenten en kanalen, ter ondersteuning van de ontwikkeling en uitvoering van nationale adaptatieplannen en NDC’s boven het huidige niveau overeenkomstig de Klimaatovereenkomst van Parijs.

De Partijen bevorderen een ambitieuze uitfasering van fluorkoolwaterstoffen in het kader van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken, gedaan te Montreal op 16 september 1987, en de Wijziging van Kigali van dat Protocol. De Partijen moedigen alle Partijen bij het Protocol aan die Wijziging te ratificeren en te zorgen voor de spoedige uitvoering ervan.

De Partijen versterken de coördinatie op alle niveaus van het bestuur en treffen maatregelen die gestoeld zijn op en aangestuurd worden door de beste beschikbare wetenschappelijke kennis, en, waar passend, op traditionele kennis en inheemse en lokale kennissystemen. De Partijen moedigen lokale autoriteiten aan en stellen hen in staat om ambitieuze klimaat- en energieverbintenissen aan te gaan en uit te voeren. Zij bevorderen bestaande initiatieven zoals het mondiaal Burgemeestersconvenant voor klimaat en energie en ondersteunen de uitvoering van hun actieplannen.

De Partijen werken samen aan de ontwikkeling van kennisnetwerken voor klimaatadaptatie en -respons, en aan de versterking van de wetenschappelijke, technische, menselijke en institutionele capaciteit voor klimaatactie en milieubeheer en -monitoring, onder meer met behulp van ruimtetechnologieën en informatiesystemen.

De Partijen ondersteunen de instandhouding, het duurzame gebruik en het herstel van ecosystemen en de diensten waarin deze voorzien, door biodiversiteit te verbinden met bestaansmiddelen. Zij beschermen, herstellen en bevorderen de biodiversiteit overeenkomstig het Verdrag inzake biologische diversiteit en het mondiale biodiversiteitskader voor de periode na 2020. Zij ondersteunen de ontwikkeling van langetermijnstrategieën die erop gericht zijn biodiversiteit in de nationale en regionale kaders in de Stille Oceaan te mainstreamen, coördinatie en samenhang tussen instellingen te garanderen en de besluitvorming met informatie te ondersteunen.

De Partijen bevorderen een geïntegreerde aanpak van handhavingsmechanismen en versterken deze voor het duurzame beheer en gebruik van natuurlijke hulpbronnen en van het milieu op alle niveaus, met inbegrip van de ontwikkeling van een circulaire en groene economie, rekening houdend met de behoeften van de huidige en de toekomstige generaties, en, waar passend, met inheemse, traditionele en gangbare praktijken.

De Partijen werken samen om een duurzaam beheer te garanderen van hun bossen en andere boombestanden, om ontbossing te verminderen en tegen te gaan, illegale houtkap en de handel in illegaal gekapt hout en producten op basis van hout te bestrijden, de functie van natuurlijke bossen te herstellen, onder meer door in ecosysteemdiensten te voorzien, verantwoorde mijnbouw te bevorderen, rekening houdend met de eisen van duurzame ontwikkeling, met inbegrip van de economische, sociale en ecologische behoeften van hun groeiende bevolking.

De Partijen bevorderen duurzame geïntegreerde systemen voor waterbeheer, voor de instandhouding en de bescherming van waterbronnen en ecosystemen, het verzamelen en verwerken van afvalwater, de aanpak van bodemdegradatie, de vervuiling van water- en grondwaterbronnen en de onzekerheid met betrekking tot de beschikbaarheid van water, aan de hand van systemen voor watervergaring en -opslag.

De Partijen werken samen om de bedreiging die invasieve uitheemse soorten vormen voor het voortbestaan van lokale soorten, de biodiversiteit, ecosysteemfuncties en -diensten, inkomstenbronnen en weerbaarheid van de bevolking, alsook voor de handel en economische ontwikkeling, te bestrijden.

De Partijen pakken alle vormen van verontreiniging doeltreffend aan. De Partijen streven ernaar de nodige regelgevingskaders en handhavingsmechanismen vast te stellen voor een degelijk beheer van chemische stoffen en afval. Zij streven ernaar afvalproductie bij de bron te voorkomen of tot een minimum te beperken en de herbruikbaarheid, recycleerbaarheid en hulpbronnenefficiëntie van producten te verbeteren, om de productie en de consumptie af te stemmen op de verwezenlijking van een circulaire economie. Zij treffen maatregelen om gevaarlijke stoffen in materiaalcycli te voorkomen of tot een minimum te beperken en chemische stoffen in producten gedurende hun hele levenscyclus te beheren.

De Partijen werken samen om mensen, samenlevingen, instellingen en infrastructuur weerbaarder te maken ten aanzien van rampen. Zij houden rekening met het nauwe verband tussen rampen en de klimaatverandering en de gevolgen van rampen voor de menselijke en sociale ontwikkeling, de inkomstenbronnen van bevolkingsgroepen, in het bijzonder van kwetsbare groepen en personen, het culturele erfgoed, de milieu-integriteit, de economische ontwikkeling en de menselijke veiligheid. Zij streven ernaar het kader van Sendai voor rampenrisicovermindering 2015-2030 uit te voeren en te monitoren, onder meer via de uitwisseling van informatie en optimale werkwijzen, waarbij rekening wordt gehouden met hun relevante beleidskaders, zoals het kader voor bestendige ontwikkeling in het Stille-Oceaangebied.

De Partijen bevorderen een holistische aanpak van rampenrisicovermindering, onder meer door rekening te houden met het kader voor bestendige ontwikkeling in het Stille-Oceaangebied, te investeren in risicopreventie en -paraatheid, risicobeperkingsinspanningen te integreren in herstelmaatregelen, en de verzekering van financiële risico’s te bevorderen. Zij ondersteunen de veerkracht van de overheidsdiensten, de infrastructuur, voedsel- en waterzekerheid, en garanderen dat investeringen rekening houden met en beantwoorden aan een realistische inschatting van toekomstige risico’s. Zij plaatsen klimaatbestendigheid centraal in alle inspanningen voor wederopbouw en herstel, onder meer door een „betere wederopbouw”-benadering toe te passen.

De Partijen werken samen om de toegang tot en de overdracht en het systematische gebruik van relevante technologieën voor de versterking van de weerbaarheid te verbeteren. Zij investeren in de verzameling en het gebruik van rampenstatistieken en schadegegevens, uitvoerige risicobeoordelingen, de uitvoering van risicobeperkingsplannen op alle niveaus en de versterking van het verband tussen rampenrisicobeperking en aanpassing aan de klimaatverandering. Zij ondersteunen het gebruik van ruimtetechnologieën en informatiesystemen ter verbetering van preventie-, paraatheids-, respons- en herstelmaatregelen.

De Partijen werken samen aan een versterking van inclusieve risicobeheersing op alle niveaus, onder meer door capaciteit te ontwikkelen voor nationale en regionale rampenrisicobeperking en excellentiecentra voor klimaatinnovatie. Zij werken samen aan het vergroten van de capaciteit voor monitoring, vroegtijdige waarschuwing en risico-evaluatie, van de binnenlandse en regionale capaciteit en bekwaamheid voor maatregelen inzake preventie, mitigatie, paraatheid, respons en herstel, met inbegrip van civielebeschermingsmechanismen, en van de capaciteit van lokale gemeenschappen en instellingen, met aandacht voor de meest kwetsbare en gemarginaliseerde huishoudens en groepen.

De Partijen monitoren de prioriteiten en doelstellingen voor rampenrisico- en klimaatrisicobeheer en evalueren deze in het licht van de beste internationale werkwijzen.

De Partijen zetten geïntegreerde strategieën op en voeren hervormingen door om veerkrachtige en gediversifieerde economieën op te bouwen, economische groei en omvorming te bevorderen, het bedrijfsleven en de handelsbetrekkingen te versterken, en de overgang naar volledige en kwaliteitsvolle werkgelegenheid te steunen. Zij verbinden zich ertoe een bedrijfsklimaat te creëren dat bevorderlijk is voor grotere investeringsstromen en de ontwikkeling van de private sector. Zij versterken en verdiepen de intraregionale economische samenwerking, met inbegrip van de mobiliteit van goederen en diensten. Zij stimuleren en vergemakkelijken een breder gebruik van hun respectieve valuta’s bij internationale transacties.

De Partijen bevorderen maatregelen ter ondersteuning van het transformatieve karakter van wetenschap, technologie, innovatie en onderzoek. Zij werken samen om te komen tot een circulaire, emissiearme en klimaatveerkrachtige economie en om ervoor te zorgen dat iedereen kan profiteren van nieuwe zakelijke kansen, dat essentiële arbeidsnormen worden geëerbiedigd en gehandhaafd, onder meer door sociale dialoog, en dat de sociaal-economische emancipatie en integratie van kwetsbare personen, vrouwen en jongeren wordt bevorderd, ook door middel van passende sociale beschermingsmaatregelen. Zij komen overeen hun inspanningen te concentreren op essentiële sectoren met een multiplicatoreffect voor duurzame groei, de creatie van werkgelegenheid en de uitroeiing van armoede, onder meer door de mogelijkheid van samenwerking op nieuwe economische gebieden.

De Partijen treffen maatregelen om een hogere economische productiviteit te helpen bereiken, prioritair door middel van diversificatie, technologische vernieuwing en innovatie, en maatregelen voor de verbetering van de macro-economische stabiliteit en de stabiliteit van de financiële sector, de vereenvoudiging en harmonisatie van de regelgeving voor ondernemingen en bedrijfsprocessen, de versterking van doeltreffende en betrouwbare belastingstelsels, en een grotere doeltreffendheid van de overheidsdiensten en het gerecht. Zij passen een gezond mededingingsbeleid toe en garanderen de bescherming van grond- en eigendomsrechten en intellectuele-eigendomsrechten.

De Partijen komen overeen wetgeving, regelgeving en beleid te bevorderen die een gezond bedrijfsleven mogelijk maken, met het oog op minder regelgevende en administratieve obstakels en meer transparantie, en tegelijkertijd de ontwikkeling van ondernemersvaardigheden en een bedrijfscultuur die gericht is op meer investeringen en de ontwikkeling van de private sector. Zij bevorderen tevens maatschappelijk verantwoord ondernemerschap en verantwoorde bedrijfsvoering, onder meer rekening houdend met milieuaspecten.

De Partijen komen overeen de ontwikkeling van menselijk kapitaal aan te pakken en te bevorderen, meer bepaald door te investeren in en ondersteuning te bieden voor de vorming van een hoogopgeleide, geschoolde, vaardige, gekwalificeerde en doeltreffende beroepsbevolking, die over de nodige opleiding beschikt om toegang te hebben tot waardig werk, ook in nieuwe dynamische groeisectoren, waarbij rekening wordt gehouden met de behoeften van de arbeidsmarkt en de betrokkenheid van de private sector wordt vergroot. Bijzondere aandacht wordt gegeven aan de verbetering van de digitale geletterdheid, technische en beroepsopleiding en -scholing, en programma’s voor tertiair onderwijs.

De Partijen bevorderen beleid waarmee de relevantie, doeltreffendheid en doelmatigheid van de arbeidsmarktinstellingen worden verbeterd. Zij bevorderen de arbeidsmobiliteit tussen regio’s om de ontwikkelingsbehoeften van de OACPS-leden in de Stille Oceaan te ondersteunen, tegemoet te komen aan de behoeften van de private sector en bij te dragen aan betere economische integratie, meer investeringen en grotere productiviteit van bedrijven.

De Partijen ondersteunen de ontwikkeling van essentiële infrastructuur zoals energie, vervoer, water, naast diensten inzake informatie- en communicatietechnologie (ICT) en digitale connectiviteit.

De Partijen bevorderen de plattelandsontwikkeling en de diversificatie van de plattelandseconomie, onder meer door het verband te versterken tussen veerkrachtige infrastructuur, toerisme, landbouw en industrie.

De Partijen verlenen steun ter verbetering van de kwaliteit, beschikbaarheid en toegankelijkheid van verzekeringen en financiële en niet-financiële diensten ten behoeve van private ondernemingen, zowel in de formele als de informele sector. Zij verbeteren de toegang tot betaalbare financiering, onder meer door levensvatbare bancaire en non-bancaire systemen te ontwikkelen en de digitale financiële diensten die een meerwaarde toevoegen, te versterken, door middel van de integratie van bedrijven, vooral micro-, kleine en middelgrote bedrijven, in regionale en mondiale waardeketens, alsmede een verbetering van de productie, de regelgevingscapaciteit voor de handel, het ondernemerschap, de facilitering van bedrijfsactiviteiten, de diversificatie van producten en uitvoerbestemmingen, technologische verbeteringen en innovatie, waaronder platforms voor e-handel.

De Partijen verbinden zich ertoe een gunstig klimaat te stimuleren, te creëren en in stand te houden voor verantwoordelijke investeringen tot hun wederzijds voordeel. Zij stroomlijnen en versnellen administratieve procedures en vereisten, en ondersteunen maatregelen die een voorspelbaar en veilig investeringsklimaat tot stand brengen, partnerschappen faciliteren en de dialoog tussen de publieke en de private sector bevorderen.

De Partijen komen overeen duurzame en verantwoordelijke publieke en private investeringen aan te trekken en in stand te houden, waaronder buitenlandse directe investeringen, door middel van blending, garanties en andere innovatieve financiële instrumenten om het vertrouwen van investeerders te stimuleren. Zij streven ernaar investeerders degelijke en gemakkelijk toegankelijke informatie te verstrekken over zakelijke kansen in zowel de EU als de OACPS-leden in de Stille Oceaan.

De Partijen verbinden zich ertoe samen te werken om investeringen te faciliteren aan de hand van een passende interventiemix, met bijzondere aandacht voor jongeren en vrouwen.

De Partijen ondersteunen de ontwikkeling van een dynamische, concurrerende en verantwoordelijke private sector, onder meer door de goedkeuring van het noodzakelijke beleid en de noodzakelijke wetgevende economische en institutionele en wetgevende hervormingen op nationaal of regionaal niveau, of beide. Zij treffen maatregelen om de productiviteit en doeltreffendheid van de private sector te versterken en te verbeteren. Zij hebben bijzondere aandacht voor de groei en een verbetering van het concurrentievermogen van micro-, kleine en middelgrote ondernemingen, starterscentra voor bedrijven en de ontwikkeling van de huisnijverheid.

De Partijen nemen de kansen te baat die door technologische vooruitgang en de digitale economie worden geboden. Zij streven ernaar investeringen te mobiliseren voor onderzoek en innovatie en de digitale economie, en zij moedigen de private sector aan digitalisering te stimuleren, meer bepaald in termen van investeringen, innovatie, marktkennis, toegang en expertise.

De Partijen bevorderen de industriële ontwikkeling met het oog op duurzame economische groei. Zij treffen gerichte beleidsmaatregelen die tot doel hebben industriële groei en kansen te faciliteren, met name door het creëren van verbanden en activiteiten die waarde toevoegen, met inbegrip van kleinschalige industrie. Zij moedigen de ontwikkeling aan van passende technologieën en processen en de diversificatie van nicheproducten. Zij ontwikkelen en implementeren strategieën voor de opbouw van regionale en nationale capaciteit voor het concurrentievermogen van de sector middel- en hoogtechnologische productie en uitvoer.

De Partijen ondersteunen een efficiënter gebruik van hulpbronnen en de invoering van schonere en milieuvriendelijkere technologieën en industriële processen. Zij pakken resoluut alle vormen van verontreiniging aan die voortkomt uit economische activiteiten, onder meer door middel van een duidelijke definitie en toewijzing van verantwoordelijkheden aan de industrie en de bedrijven in de toeleveringsketen, op basis van het beginsel van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid en van het beginsel „de vervuiler betaalt”.

De Partijen werken samen op het gebied van wetenschappelijk onderzoek, technologische ontwikkeling en innovatie, met als doel de sociale en economische ontwikkeling te bevorderen, maatschappelijke uitdagingen aan te pakken en het regionale concurrentievermogen te verbeteren. Zij ontwikkelen de onderlinge koppeling en interoperabiliteit van onderzoeksnetwerken, computerinfrastructuur, en infrastructuur en diensten voor wetenschappelijke gegevens, en zij bevorderen dergelijke ontwikkeling in regionaal verband.

De Partijen faciliteren waar passend de toegang tot hun respectieve wetenschappelijke, technologische en innovatieprogramma’s, onderzoeksinfrastructuren en -faciliteiten, publicaties, en wetenschappelijke gegevens op relevante gebieden, onder meer inzake de klimaatverandering en oceanen.

De Partijen werken samen met betrekking tot onderwerpen van gemeenschappelijk belang op het gebied van civiele ruimteactiviteiten, zoals ruimteonderzoek, toepassingen en diensten voor wereldwijde satellietnavigatiesystemen, de ontwikkeling van satellietaugmentatiesystemen, aardobservatie en aardwetenschap, met name wat betreft het gebruik van vroegtijdige waarschuwing en surveillance.